UKRAYNA ÜLKE PROFİLİ

T.C.

Ticaret Bakanlığı

Dış Temsilcilikler ve Uluslararası Etkinlikler Genel Müdürlüğü

UKRAYNA

ÜLKE PROFİLİ

İÇİNDEKİLER

1. GENEL BİLGİLER ... 3

2. GENEL EKONOMİK DURUM ... 7

3. DIŞ TİCARET ... 9

4. DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ... 14

5. TÜRKİYE ile TİCARET ... 15

EKLER: ... 18

1. GENEL BİLGİLER

Başlıca Sosyal Göstergeler

Nüfus 44,6 milyon

Dili Resmi dil: Ukraynaca

Etnik Yapı: Nüfusun % 78'i Ukraynalı, % 17’si Rus, % 5'i ise Belarus Yönetim Biçimi Yarı Başkanlık tipi Cumhuriyet

Para Birimi Grivna (1 ABD Doları: 26,69 UAH)

Başkent Kiev (2,9 milyon)

Önemli Şehirler Kiev, Kharkiv, Dnipropetrovsk, Odessa, Donetsk

Yüzölçümü 603.550 km²

Üyesi Olduğu Başlıca Uluslararası Kuruluşlar

 Birleşmiş Milletler

 Bağımsız Devletler Topluluğu

 Uluslararası Para Fonu (IMF)

 Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT)

 Avrupa Konseyi

 Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü

 Avrasya Ekonomik Topluluğu (gözlemci statüsünde)

 Dünya Ticaret Örgütü

 EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası)

 IFC (Uluslararası Finans Kuruluşu)

 CCC (Gümrükler İşbirliği Konseyi)

 ECE (Avrupa Ekonomik Komisyonu)

 ISO ( Uluslararası Standardizasyon Örgütü)

Coğrafi Konum

Ukrayna eski Sovyetler Birliği'ni oluşturan onbeş cumhuriyet içinde Rusya Federasyonu ve Kazakistan'ın ardından yüzölçümü en büyük üçüncü ülkedir.

Kuzeyde Beyaz Rusya, doğu ve kuzeydoğuda Rusya Federasyonu, kuzeybatıda Polonya, batıda Slovak Cumhuriyeti ve güneybatıda Macaristan, Romanya ve Moldova ile sınır komşusudur. Güneyinde Karadeniz ve Azak Denizi bulunmaktadır.

Ukrayna’nın %70’i alçak, %25’i yüksek ve %5’i dağlık arazidir. Ukrayna topraklarının %55’i ekilebilir arazidir.

Ukrayna’da Ocak ayındaki ortalama hava sıcaklığı; kuzey doğuda –8°C, güney batıda –2°C;

+18°C, Kırımın güney kıyılarında +24°C’dir. Yıllar itibariyle en yüksek hava sıcaklığı 36°C ila 42°C arasında, en düşük hava sıcaklığı ise -30°C ila -40°C arasında değişmektedir. Don olmayan günlerin sayısı kuzeyde 160, güneyde ise 250 gün kadardır.

Ülkede uzunluğu 100 km. den fazla 100 den fazla akarsu vardır. Bunların en büyükleri, Dinyeper, Dinyester, Güney Bug, Siverski Donets ve Tisa’dır. Bu nehirlerin hemen hepsi Karadeniz ve Azak Denizi’ne dökülür. Dinyeper gibi gemilerin yüzebileceği büyük nehirler ulaşım açısından çok önemlidir. Dinyeper nehrinin uzunluğu, 981 km.’ si Ukrayna içinde olmak üzere toplam 2.300 km. dir.

Ukrayna’da irili ufaklı 3.000 den fazla tabii göl mevcuttur. Bunlar genellikle Polissia, Kırım ve Karadeniz kıyılarına yakın bölgelerde bulunmaktadır. Ayrıca 22.000 civarında da suni gölet bulunmaktadır.

Siyasi ve İdari Yapı

Ukrayna'nın tarihi, Kiev Rusların 9. yüzyılda kurdukları kent devletine kadar uzanmaktadır. Bu devlet 13. yüzyılda Tatarlar, daha sonra da Polonya ve Litvanya tarafından işgal edilmiş, 1654 yılında Polonya'dan kaynaklanan tehdit yüzünden Ruslarla bir Anlaşma yapılmış, ancak bu Anlaşma, ülkenin tamamen Rus İmparatorluğu’nun kontrolüne geçmesine neden olmuştur.

Modern Ukrayna'daki ilk bağımsızlık hareketleri, 1917-1921 yıllarında Rus İmparatorluğu'nun çökmesi ile ortaya çıkmış, çok kısa bir süre bağımsız kalan ülke, Bolşevik İhtilali'ne karşı koyamamış ve 1922 yılında SSCB'ne dahil olmuştur. Ancak, ülkenin batısı 1939 yılına kadar Polonya'nın idaresinde kalmıştır.

Stalin'in devlet başkanlığı döneminde hızla sanayileşen ülke, büyük kömür ve demir rezervleri sayesinde 1930'lu yıllarda Sovyet sanayileşmesinde merkezi bir duruma gelmiştir. Büyük oranda köylü nüfusa sahip Ukrayna'da, Stalin'in 1932-1933 yıllarındaki uygulamaları sonucunda ortaya çıkan açlık felaketi nedeniyle milyonlarca kişi ölmüştür. II. Dünya Savaşı sırasında, milliyetçi akımlar önem kazanmıştır. Sovyet döneminde milliyetçilik akımının güçlü olduğu Ukrayna, 1980'li yılların sonuna kadar Komünist Parti tarafından sıkı bir kontrol altında tutulmuştur.

24 Ağustos 1991 tarihinde bağımsızlığını kazanan ve 24 bölgeden oluşan Ukrayna’nın Başkenti Kiev’dir. Ukrayna’nın özerk bölgesi olan Kırım 18 Mart 2014 tarihinde Rusya Federasyonu tarafından ilhak edilmiştir. Ayrıca, Ukrayna sanayisinin %15’ni, ihracatının

%25’ni gerçekleştirdiği, kömür ve demir rezervlerine sahip Donbas bölgesinin büyük bölümünün kontrolü Rus ayrılıkçıların idaresine geçmiştir.

Devlet Başkanlığı, Bakanlar Kurulu ve Parlamento, ülke yönetiminde söz sahibi olan üç temel organdır. Bağımsızlığını 1991 yılında ilan eden Ukrayna'nın Anayasası 28 Haziran 1996 tarihinde kabul edilmiştir.

Adli Yargı sistemi üç mahkemeden oluşmaktadır. Yerel Mahkemeler (genel, iş, idare), Temyiz Mahkemeleri (genel istinaf, ticaret, idare) ve Yargıtaydır. En üst mahkeme ise Anayasa Mahkemesidir. (https://court.gov.ua/)

Yasama hizmeti, Parlamento (Verkhovna Rada) tarafından yerine getirilmekte olup, 450 milletvekilinden oluşmaktadır. Görev süresi azami 5 yıldır. En son milletvekili seçimi 2019 yılı Temmuz ayında yapılmıştır. (https://iportal.rada.gov.ua/en)

Yürütmenin başı Cumhurbaşkanıdır. Doğrudan halk tarafından iki turlu sistem kapsamında 5 yıl süre için seçilmektedir. En son cumhurbaşkanlığı seçimi 2019 yılı Nisan ayında yapılmıştır.

(https://www.president.gov.ua/en)

Nüfus ve İstihdam

Ukrayna nüfusu 2018 yılı itibarıyla 44,6 milyondur.

istihdam Birim 2008 2018

Toplam Nüfus kişi 46.258.200 44.622.516

Nüfus artış hızı % -0,54 -0,46

0-14 yaş grubu / toplam nüfus % 14 15,8

15-64 yaş grubu / toplam nüfus % 70 67,7

65 üstü yaş grubu / toplam nüfus % 15,9 16,4

Kentleşme oranı % %68 %69

İşgücü (milyon kişi) kişi 21.800.656 20.275.456

Kadın işgücü/toplam işgücü % 48 47

Genel İşsizlik oranı % 6,3 9,4

Kaynak: Dünya Bankası (2020 Ocak)

Nüfusu ve aktif işgücü sayısı son on yıldır azalmaktadır. Nüfus yaşlanmaktadır. Doğum oranı da düşüş eğiliminde olup, 2012 yılındaki %11,2 seviyesinden 2017 yılında %9,4’e gerilemiştir.

Öte yandan ortalama yaşam süresi de (life expectancy) uzamaktadır, 2008 yılında ortalama ömür süresi 67 iken 2017 yılında 72 olmuştur. İşsizlik oranı ise 2008 yılı ile karşılaştırıldığında artış göstermiştir.

Nüfusun %78'i Ukraynalı, %17'si Rus, %5'i ise Beyaz Rus, Rumen, Bulgar, Kırım Tatarları ve diğerleridir. Halkın yaklaşık tamımı Hristiyandır. %1’lik kısmını ise Müslüman ve Yahudi nüfus oluşturmaktadır.

Dünya Bankasına göre nüfusun şehirleşme oranı 2018 yılında %69’dur. En kalabalık şehri başkent Kiev’dir (2,9 milyon). Diğerleri Donetsk, Dnipropetrovsk, Kharkiv, Odessa ve Lviv’dir.

Ukrayna’da okuryazar oranı %99,7’dir.

Doğal Kaynaklar

Ukrayna, güçlü bir sanayi ülkesi, ağır sanayi ve metalürji kuruluşlarının yanı sıra kimya ve petrokimya endüstrisine de sahiptir. Ukrayna, ileri teknoloji ( Hi-Tech ) gerektiren uçak, helikopter, gemi, tank yapan hatta uzay çalışmalarına katkıda bulunan, uzay teknolojisine sahip dünyadaki 5 ülkeden biridir.

Ukrayna, özellikle maden yatakları ve doğal kaynaklar açısından oldukça zengindir. Ülkede petrol ve doğal gaz rezervleri büyük ölçüde azalmış olmasına rağmen 56 bin varil/gün’ lük ham petrol üretimi ve 39 trilyon feet³ kanıtlanmış doğalgaz rezervine sahip olan Ukrayna, demir cevheri, titanyum, nikel, manganez, madensel tuzlar kömür, hidroelektrik ve nükleer yakıt hammaddesi olarak diğer önemli enerji kaynaklarına da sahiptir.

Ukrayna hem rezervlerinin büyüklüğü bakımından hem de aralığı bakımından dünyanın en önemli maden üreten ülkelerinden biridir. Ukrayna'nın 47.1 milyar tonluk kömür rezervi, 28 milyon ton demir cevheri, 3 milyon ton manganez cevheri, 3 milyon ton, 1,5 milyar ton tebeşir ve kireçtaşı () rezervi olduğu tahmin edilmektedir.

2. GENEL EKONOMİK DURUM

Temel Ekonomik Göstergeler

2014^a 2015^a 2016^a 2017^a 2018^a 2019^a 2020^b 2021^b GSYİH (Cari Fiyatlar -

SAGP-milyar $)

374,42 341,34 353,3 369,04 390,42 409,83 380,55 401,79 GSYİH Büyüme (Sabit

Fiyatlar -%)

-6,55 -9,77 2,44 2,53 3,28 3,17 -7,73 3,57 Kişi Başına Düşen

GSYİH'daki Değişim Oranı (Cari Fiyatlar-SAGP- %)

-1,12 -9,42 2,87 3,01 3,85 3,74 -7,36 3,98

Tüketici Fiyat Enflasyonu (ort, %)

12,1 48,68 13,91 14,44 10,95 7,89 4,52 7,18 İşsizliğin Toplam İşgücüne

Oranı (%)

9,28 9,14 9,45 9,65 9 8,53 10,05 9,32

Devletin Genel Net Borçlanmasının GSYİH'ya Oranı (%)

-4,46 -1,16 -2,23 -2,19 -2,15 -2,05 -8,21 -5,25

Cari Ödemeler Dengesinin GSYİH'ya Oranı (%)

-3,92 1,73 -1,49 -2,18 -3,27 -0,69 -2,02 -2,36

*Satın Alma Gücü Paritesi

Kaynak: IMF, a Gerçekleşen, b Tahmin

Ukrayna gelişmekte olan bir serbest piyasa ekonomisi (emerging free market) olarak tanımlanmaktadır. Ukrayna diğer BDT ülkelerinde olduğu gibi ağır sanayiye dayalı bir ekonomi miras devralmıştır. 1990’larda üretimdeki düşüşler ve neticesinde yaşanan ekonomik küçülme ve beraberindeki hiper enflasyon süreci nüfusun büyük bölümünün yaşam standardını düşürmüştür. Ülke ekonomisinin yeniden yapılandırılmasında ve reformlarda gecikmeler olmuştur. Sektörlerde çeşitlenme aşamalı olarak gerçekleşmiş, Rusya ve Asya pazarlarındaki güçlü talebe bağlı olarak metaller ve kimyasallar sektörlerinde oluşan üretim artışları sayesinde ekonomide düzelme 2000’li yıllarla beraber başlamıştır. Ancak, özelleştirme ve yabancı sermaye girişi diğer BDT ülkelerine göre yavaş gelişmiştir.

Çelik gibi emtia fiyatlarına ve dış finansmana bağımlı bir ekonomik yapıya sahip olan Ukrayna, 2008 yılında başlayan küresel ekonomik ve mali krizden en fazla etkilenen ülkelerden biri olmuştur. Krize yönelik tedbirlerin yetersiz kalması nedeniyle krizin etkileri öngörülenden daha şiddetli olmuştur.

Takip eden yıllarda ekonomi toparlanma sürecine girmişken, bu defa 2013-2014 döneminde Rusya ile yaşanan ikili siyasi sorunlar ve diğer iç siyasi sorunlardan olumsuz etkilenen ekonomi tekrar küçülme yaşamıştır. Milli gelir 2014 yılında %6,5 ve 2015 yılında %9,7 küçülmüştür. Sonraki yıllarda küçük çaplı büyüme rakamları ortaya koyan Ukrayna ekonomisinin, 2020 yılında Dünya genelinde yaşanan covid-19 pandemisine de bağlı olarak % 7,7 oranında keskin bir daralma yaşayacağı tahmin edilmektedir.

Ülkenin doğusundaki Luhansk ve Donetsk bölgelerindeki çatışmalar birer sanayi bölgesi olan Ukrayna’nın doğusundaki kesimlerde ciddi ekonomik sorunlar ortaya çıkarmıştır. Ayrıca, ekonomisinin %3’lük bölümünü oluşturan Kırım’ın Rusya’ya katılması sonrasında AB’nin bu dönemde Rusya’ya uygulamaya başladığı yaptırımlar da Ukrayna’nın dış talebinde önemli sorunlar yaratmış, Rusya ile yaşanan çatışmalar ülkenin en önemli ticari partneriyle ilişkilerini

düşük seviyelere indirmiştir.

Küçülmeden sonraki düşük büyümenin yakalandığı dönemlerde ise, ihracat merkezli sanayi üretimindeki artış ve hanehalkı harcamasında yeniden bir artış ekonomik hayatı olumlu etkilemiştir. Nitekim perakende satışlarında ciddi bir artış gözlenmiştir.

Ülkenin IMF ile ilişkileri olumlu seyretmektedir. Bütçe dengeleri ve iç siyasetle ilgili birtakım sorunlar yaşandığı 2009 yılının ardından, IMF ile 2019 yılında da üç yıllık bir dönem için 5,5 milyar Dolar tutarında yeni bir Standby Anlaşması imzalanmıştır.

Ukrayna ekonomisinde verimliliğin artırılması, haksız rekabetin önlenmesinin geliştirilmesi, kamusal faaliyetlerde şeffaflık ve özelleştirme iş/finans dünyasının başlıca beklentileri arasındadır.

İMF verilerine göre 2019 için reel GSYİH büyümesi, % 3,17 olarak gerçekleşen Ukrayna ekonomisinin 2020 yılında % 7,7 oranında küçüleceği 2021 yılında ise %3,6 oranında artacağı tahmin edilmektedir. Buna bağlı olarak 2019 yılı itibarı ile 3.592 ABD Doları (satın alma gücü endeksi) olduğu ifade edilen kişi başına düşen milli gelirin, 2020 yılında %7 oranında azalacağı beklenmektedir.

Ülkenin GSYİH’nın sabit fiyatlara ve satın alma gücü paritesine göre 2020 yılında % 7,7 oranında azalarak 380 milyar dolar 2021 yılında ise% 3,6 oranında artarak 402 milyar dolar olması beklenmektedir. Gürcistan, 2020 yılı itibariyle 194 ülke arasında dünyanın 50. büyük ekonomisidir.

2019 yılında %7,9 olan tüketici fiyatlarına göre yıllık ortalama enflasyon oranının, 2020 yılında %4,5 2021 yılında ise %3,7 olacağı tahmin edilmekte, cari ödemeler dengesinin GSYİH'ya oranının ise 2020 yılında % 2 oranında, 2021 yılında ise % 2,3 oranında açık vermesi beklenmektedir.

3. DIŞ TİCARET

Genel Durum Ülkenin Dış Ticareti

Kaynak:Trademap

2019 yılı rakamları değerlendirildiğinde Ukrayna’nın toplam dış ticaret hacminin 101,2 milyar dolara ulaştığı görülmektedir. Buna göre Ukrayna’nın ihracatı 2019 yılında 50,1 milyar dolar, ithalatı ise 51 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir.

16265

34228

51430

38127

43428

47335

50124

15775

36122

60737

37516 49439

57187 51078

32040

70350

112167

75643

92868

104522

101202

490

-1894

-9307

611

-6011

-9852

-954

-20000 0 20000 40000 60000 80000 100000 120000

2001 2005 2010 2015 2017 2018 2019

milyon dolar

Ukrayna'nın Dış Ticaret Göstergeleri (milyon dolar)

İhracat İthalat Hacim Denge

2019 yılında 50 milyar dolarlık (%5 artan) ihracatla dünyada 51. sırada olan Ukrayna’nın ihracat yaptığı başlıca ülkeler Rusya (%9,6), Çin (%9) ve Almanya (%6,4) ’dır. Ülkenin ihracatında Türkiye %5,2 pay ile 6. sırada yer almaktadır.

Ülkenin 2019 yılında ihraç ettiği başlıca ürünler Mısır (%10,4), Demir Cevheri (%8) ve Tohum Yağları (%8).

2019 yılında 51 milyar dolarlık (%1 azalan) ithalatla dünyada 49. sırada yer alan ülkenin ithalat yaptığı başlıca ülkeler arasında Çin %14,4 ile 1. Sırada, Rusya %13 ile 2.sırada, Almanya ve Polonya ise %10,4 ile 3.cü ve 4.cü sırada Türkiye %3,8 ile 8. Sırada yer almaktadır.

2019 yılında ithal ettiği başlıca ürünler ise Otomobiller (%5,1), İlaç (%3,5) ve Taşkömürü (%3)’dür.

Başlıca Ürünler İtibarı ile Dış Ticaret İhracat

Kaynak:Trademap

Detaylı tablo için tıklayınız

9 9

4 4

3

2 2

1 1 1

12

0 2 4 6 8 10 12 14

milyar dolar

Ürün Grupları

Ukrayna'nın İhracatında Başlıca Ürün Grupları 2019 (milyar dolar)

Hububat

Demir ve çelik

Hayvansal ve bitkisel katı ve sıvı yağlar

Metal cevherleri, cüruf ve kül

Elektrikli makina ve cihazlar

Yağlı tohum ve meyvalar, saman ve kaba yem

Gıda sanayii kalıntıları, hayvan yemleri

Ağaç ve ahşap eşya, odun kömürü

Makinalar, mekanik cihazlar ve aletler

İnorganik kimyasallar

Diğerleri

İthalat

Kaynak:Trademap Detaylı tablo için tıklayınız

65535845 5609 4737

2249 2183

1247 1154 984 980 18934

0 2000 4000 6000 8000 10000 12000 14000 16000 18000 20000

milyon dolar

Ürün Grupları

Ukrayna'nın İthalatında Başlıca Ürün Grupları-2019 (milyon dolar)

Makinalar, mekanik cihazlar ve aletler

Mineral yakıtlar, yağlar

Elektrikli makina ve cihazlar

Motorlu kara taşıtları

Plastikler ve mamulleri

Eczacılık ürünleri

Muhtelif kimyasal maddeler

Demir ve çelik

Optik, fotoğraf, ölçü, tıbbi alet ve cihazlar

Demir veya çelikten eşya

Diğerleri

Başlıca Ülkeler İtibarı ile Dış Ticaret İhracat

Kaynak:Trademap

Detaylı tablo için tıklayınız

Rusya 5 milyar $

%10

Çin 5 milyar $

%9

Almanya 3 milyar $

%6 Polonya 3 milyar $

%6 İtalya 3 milyar $

%6 Türkiye 3 milyar $

%5 Mısır 2 milyar $

%5

Hollanda 2 milyar $

%5

Hindistan 2 milyar $

%4

Macaristan 2 milyar $

%4

Diğerleri 21 milyar $

%41

Ukrayna'nın Ülkelere Göre İhracatı 2019 (milyar dolar, % pay)

İthalat

Kaynak:Trademap

Detaylı tablo için tıklayınız

Çin 7 milyar $

%14

Rusya 7 milyar $

%13

Almanya 5 milyar $

%10

Polonya 5 milyar $ Macaristan 2 milyar %10

$

%5 ABD 2 milyar $

%5 İtalya 2 milyar $

%4 Türkiye 2 milyar $

%4 Çekya 2 milyar $

%3

Hollanda 1 milyar $

%3

Diğerleri 15 milyar $

%29

Ukrayna'nın Ülkelere Göre İthalatı 2019 (milyar dolar, % pay)

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR

Doğrudan Yabancı Yatırımların Görünümü

19 Mart 1996 tarihinde Ukrayna Parlamentosu, Yabancı Yatırımlar Kanunu'nu kabul etmiştir.

Ukrayna kanunları uyarınca kurulan ve kuruluş sermayesinde yabancı yatırım payı en az %10 olan şirket ve yatırımlar ‘’yabancı sermaye yatırımı’’ sayılmaktadır. Ukrayna'da ekonomik ve ticari faaliyetlerde bulunan yabancı yatırımcılar, Ukrayna Kanunlarında ve Ukrayna'nın uluslararası anlaşmalarında aksi belirtilmedikçe, Ukraynalı kişilerin sahip olduğu hak ve sorumluluklara sahiptir. (https://investmentpolicy.unctad.org/investment- laws/laws/253/ukraine-law-on-the-regime-of-foreign-investments)

Ukrayna'da yabancı sermaye yatırımları millileştirmeye tabi değildir. Devlet organları, tabii afet, kaza, salgın hastalık ve salgın hayvan hastalığı durumlarında tahliye tedbirlerinin alınması durumları haricinde yabancı yatırımları istimlak edemez.

Doğrudan Yabancı Yatırım İstatistikleri, Milyon Dolar

Veriler 2015^a 2016^a 2017^a 2018^a 2019^b 2020^b 2021^b 2022^b 2023^b Ülkeye giren

DYY 3.1 3.4 2.8 2.5 3.0 0.8 2.2 3.8 3.8

Ülkeye giren DYY

( % GSYİH)

3,4 3,7 2,5 1,9 2,0 0,6 1,4 2,3 2,1

Ülkeye giren DYY (Gayrisafi sabit sermaye yatırımlarındak i payı, %)

24,7 23,8 16,0 10,7 11,0 3,6 10,2 16,0 14,8

Ülkeden çıkan

DYY 0.0 -0.2 -0.2 -0.1 -0.6 -0.3 -0.4 -0.5 -0.5

Net DYY 3.0 3.3 2.6 2.4 2.4 0.5 1.8 3.4 3.3

DYY stoğu 38.4 32.1 31.2 31.6 32.9 33.7 35.9 39.7 43.5 Kişi başına DYY

stoğu ($) 900,6 755,2 737,3 749,3 783,2 805,6 861,8 957,0 1.053, 0 DYY stoğu (%

GSYİH) 42,1 34,4 27,8 24,1 21,4 23,2 23,6 23,9 24,4 Ülkeye giren

DYY açısından dünyadaki payı (%)

0,10 0,13 0,14 0,31 0,28 0,08 0,20 0,34 0,33

DYY stoğu açısından dünyadaki payı (%)

0,15 0,11 0,10 0,10 0,10 0,10 0,10 0,11 0,12

Kaynak: EIU, a EIU Gerçekleşen, b EIU Tahmin

4. TÜRKİYE ile TİCARET

Genel Durum

2019 yılında Ukrayna’ya ihracatımız bir önceki yıla göre % 31 artış göstermiş ve 1,9 milyar dolar olmuştur. 2019 yılında ülkenin toplam ihracatımızdaki payı % 1 olup 24. sıradadır. 2019 yılında ülkeden ithalatımız ise bir önceki yıla göre % 2 azalarak 2,6 milyar dolar olmuştur.

2019 yılında ülkenin toplam ithalatımızdaki payı % 1 olup 18. sıradadır.

Türkiye-Ukrayna Dış Ticareti

Kaynak:Trademap 289

821 1260 1121 1341 1466 1922

758

2651

3833 3448

2817 2646 2589

1047

3472

5093

4570 4158 4112 4511

-468

-1830

-2572 -2327

-1476 -1179

-667

-3000 -2000 -1000 0 1000 2000 3000 4000 5000 6000

2001 2005 2010 2015 2017 2018 2019

milyon dolar

Türkiye'nin Ukrayna ile Ticareti (milyon dolar)

İhracat İthalat Hacim Denge

Türkiye’nin Ukrayna’ya İhracatında Başlıca Ürünler

Kaynak: Trademap Detaylı tablo için tıklayınız

175 158 150 142 131 124 111

89 80 79 677

0 200 400 600 800

milyon dolar

Ürün Grupları

Türkiye'nin Ukrayna'ya İhracatında Başlıca Ürün Grupları

2019 (milyon dolar)

Demir ve çelik

Elektrikli makina ve cihazlar Motorlu kara taşıtları Mineral yakıtlar, yağlar Meyveler ve sert kabuklu meyveler

Demir veya çelikten eşya Plastikler ve mamulleri Örme giyim eşyası ve aksesuarı Hava taşıtları

Diğerleri

Türkiye’nin Ukrayna’dan İthalatında Başlıca Ürünler

Kaynak: Trademap

Detaylı tablo için tıklayınız 719

607

447

268

79 69

34 27 27 25 193

0 100 200 300 400 500 600 700 800

milyon dolar

Ürün Grupları

Türkiye'nin Ukrayna'dan İthalatında Başlıca Ürün Grupları 2019 (milyon dolar)

Demir ve çelik Hububat

Yağlı tohum ve meyvalar, saman ve kaba yem

Gıda sanayii kalıntıları, hayvan yemleri

Metal cevherleri, cüruf ve kül Ağaç ve ahşap eşya, odun kömürü Demir veya çelikten eşya

Plastikler ve mamulleri Elektrikli makina ve cihazlar Meyveler ve sert kabuklu meyveler Diğerleri

EKLER:

EK-1: Ukrayna’nın İhracatında Başlıca Ürünler (bin dolar)

GTİP ÜRÜNLER 2017 2018 2019 Pay (%,

2019)

Değişim (%, 2018-2019) TOPLAM İHRACAT (Diğerleriyle) 43 428 391 47 334 680 50 123 924 100 5,9

1005 Mısır 2 989 133 3 506 065 5 192 685 10,4 48,1

2601 Demir cevherleri ve konsantreleri

2 588 605 2 869 023 4 022 765 8 40,2 1512 Ayçiçeği, aspir, pamuk

tohumu yağları ve bunların fraksiyonları (kimyasal olarak değiştirilmemiş)

4 309 046 4 113 361 3 992 013 8 -3

1001 Buğday ve mahlut 2 759 757 3 004 360 3 181 147 6,3 5,9 7207 Demir veya alaşımsız

çelikten yarı mamuller

2 541 543 3 002 948 2 620 182 5,2 -12,7 7208 Demir veya alaşımsız

çelikten yassı hadde ürünleri (genişlik >= 600 mm)

1 760 811 2 193 078 1 985 829 4 -9,5

1205 Rep veya kolza tohumları 881 672 1 010 936 1 453 131 2,9 43,7 8544 İzole edilmiş teller, kablolar

ve diğer elektrik iletkenler;

tek tek kaplanmış liflerden oluşan fiber optik kablolar

1 318 368 1 476 607 1 362 386 2,7 -7,7

2306 Bitkisel yağların üretiminden (23.04-05' hariç)arta kalan küspe ve katı atıklar

804 943 921 416 1 155 799 2,3 25,4

7202 Ferro alyajlar 1 116 054 977 852 991 907 2 1,4

7201 Dökme demir (pik demir) ve aynalı demir (kütle, külçe, blok veya diğer ilk

şekillerde)

738 085 1 052 588 956 165 1,9 -9,2

1201 Soya fasulyesi 1 059 549 831 190 753 232 1,5 -9,4

2818 Suni korundum, aluminyum oksit ve aluminyum

hidroksit

492 270 572 319 706 841 1,4 23,5

2402 Tütün/tütün yerine geçen maddelerden purolar, sigarillolar ve sigaralar

293 871 340 776 653 102 1,3 91,7

4407 Uzunlamasına kesilmiş, biçilmiş ağaç; kalınlık > 6 mm

460 165 586 141 622 421 1,2 6,2

Kaynak: Trademap

EK-2: Ukrayna’nın İthalatında Başlıca Ürünler (bin dolar)

GTİP ÜRÜNLER 2017 2018 2019 Pay (%,

2019)

Değişim (%, 2018-2019)

TOPLAM İTHALAT (Diğerleriyle) 49 439 156 57 187 093 51 078 045 100 -10,7

8703 Otomobiller 2 064 134 2 243 167 2 626 320 5,1 17,1

3004 Tedavide veya korunmada kullanılmak üzere hazırlanan ilaçlar (dozlandırılmış)

1 428 454 1 533 373 1 803 247 3,5 17,6

2701 Taşkömürü; taşkömüründen elde edilen briketler, topak vb.

katı yakıtlar

2 739 788 3 036 385 1 555 645 3 -48,8

2711 Petrol gazları ve diğer gazlı hidrokarbonlar

3 562 742 3 811 946 1 364 353 2,7 -64,2

8541 Diyodlar, transistörler vb yarı iletken tertibat; ışık yayan diyodlar; monte edilmiş piezo elektrik kristaller

163 265 661 110 991 888 1,9 50

3808 Haşarat öldürücü, dezenfekte edici, zararlıları yok

edici,sürgünleri önleyici,

bitkilerin büyümesini düzenleyici ürünler

935 097 968 736 816 658 1,6 -15,7

8517 Telefon cihazları, ses, görüntü veya diğer bilgileri almaya veya vermeye mahsus diğer cihazlar

965 339 986 655 755 154 1,5 -23,5

8701 Traktörler 693 126 639 682 590 907 1,2 -7,6

8544 İzole edilmiş teller, kablolar ve diğer elektrik iletkenler; tek tek kaplanmış liflerden oluşan fiber optik kablolar

529 875 607 551 588 515 1,2 -3,1

2601 Demir cevherleri ve konsantreleri

29 400 8 295 565 419 1,1 6716,4

3105 Azot, fosfor ve potasyumun ikisini veya üçünü içeren mineral veya kimyasal gübreler

759 728 612 824 546 519 1,1 -10,8

8708 Karayolu taşıtları için aksam ve parçalar

344 651 407 799 521 989 1 28

8471 Otomatik bilgi işlem mak.

bunlara ait birimler; manyetik veya optik okuyucular, verileri koda dönüştüren ve işleyen mak.

525 352 600 754 443 725 0,9 -26,1

7210 Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde mamulleri, genişlik

≥600 mm (kaplanmış)

388 562 432 871 426 451 0,8 -1,5

8704 Esya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar

370 395 385 433 415 773 0,8 7,9

Kaynak: Trademap

EK-3: Ukrayna’nın Ülkelere Göre İhracatı (bin dolar)

2017 2018 2019 Pay (%,

2019)

Değişim (%, 2018-2019) TOPLAM İHRACAT

(Diğerleriyle) 43 428 391 47 334 680 50 123 924 100 -3,6

1. Rusya 4 912 321 5 461 217 4 834 609 9,6 -11,5

2. Çin 2 326 171 2 635 776 4 503 827 9 70,9

3. Almanya 2 541 542 3 124 263 3 196 860 6,4 2,3

4. Polonya 2 394 179 3 033 059 2 900 607 5,8 -4,4

5. İtalya 2 798 125 3 101 248 2 801 017 5,6 -9,7

6. Türkiye 2 817 133 2 645 555 2 589 282 5,2 -2,1

7. Mısır 2 339 510 2 288 787 2 367 708 4,7 3,4

8. Hollanda 1 697 033 1 568 222 2 293 333 4,6 46,2 9. Hindistan 2 776 172 2 274 195 2 091 748 4,2 - 8 10. Macaristan 1 828 812 1 801 977 1 809 372 3,6 0,4 11. İspanya 1 486 672 1 616 953 1 803 533 3,6 11,5

12. ABD 1 074 454 1 426 096 1 359 509 2,7 -4,7

13. Çekya 963 880 1 186 848 1 210 944 2,4 2

14. Romanya 905 972 989 425 1 044 405 2,1 5,6

15. Endonezya 539 081 822 835 1 008 187 2 22,5 Kaynak: Trademap

EK-4: Ukrayna’nın Ülkelere Göre İthalatı (bin dolar)

2017 2018 2019 Pay (%,

2019)

Değişim (%, 2018-2019) TOPLAM İTHALAT

(Diğerleriyle) 49 439 156 57 187 093 51 078 045 100 -9,1

1. Çin 5 040 557 7 025 517 7 379 260 14,4 5

2. Rusya 7 942 813 9 522 734 6 619 364 13 -30,5 3. Almanya 4 952 074 5 291 511 5 335 474 10,4 0,8 4. Polonya 4 784 484 5 271 783 5 291 726 10,4 0,4 5. Macaristan 1 932 742 2 244 945 2 404 563 4,7 7,1

6. ABD 1 788 516 2 486 186 2 354 827 4,6 -5,3

7. İtalya 1 564 634 1 932 415 1 965 031 3,8 1,7

8. Türkiye 1 340 709 1 466 070 1 921 799 3,8 31,1

9. Çekya 1 214 566 1 509 349 1 524 107 3 1

10. Hollanda 1 009 886 1 214 554 1 347 310 2,6 10,9 11. Litvanya 837 840 1 020 206 1 199 622 2,3 17,6

12. Fransa 958 088 1 012 719 1 180 156 2,3 16,5

13. Kazakistan 1 138 401 1 063 775 962 718 1,9 -9,5

14. Slovakya 657 341 674 049 770 625 1,5 14,3

15. Belçika 743 325 723 244 722 950 1,4

Kaynak: Trademap

Ek-5: Türkiye’nin Ukrayna’ya İhracatında Başlıca Ürünler (bin dolar)

GTİP ÜRÜNLER 2017 2018 2019 Pay (%,

2019)

Değişim (%, 2018-2019) TOPLAM İHRACAT (Diğerleriyle) 1 340 709 1 466 070 1 921 799 100 31,1

2710 Petrol yağları ve bitümenli minerallerden elde edilen yağlar

33 742 25 571 130 881 6,8 411,8

0805 Turunçgiller (taze/kurutulmuş)

68 835 85 591 89 768 4,7 4,9

8802 Helikopterler, uçaklar vb;

uzay araçları (uydular dahil), uzay araçlarını fırlatıcı araçlar ve yörünge-altı araçları

2 588 0 74 027 3,9 0

7308 Demir veya çelikten inşaat ve inşaat aksamı, inşaatta kullanılmak üzere

hazırlanmış demir veya çelikten sac, çubuk, vb.

2 970 11 376 61 142 3,2 437,5

8703 Otomobiller 49 990 45 013 53 699 2,8 19,3

8517 Telefon cihazları, ses, görüntü veya diğer bilgileri almaya veya vermeye mahsus diğer cihazlar

5 349 17 257 43 867 2,3 154,2

7210 Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde mamulleri, genişlik ≥600 mm (kaplanmış)

13 770 12 096 43 768 2,3 261,8

8704 Esya taşımaya mahsus motorlu taşıtlar

32 920 36 921 36 528 1,9 -1,1

7216 Demir veya alaşımsız çelikten profiller

1 046 3 671 30 602 1,6 733,6

8418 Buzdolapları, dondurucular ve diğer soğutucu ve dondurucu cihazlar ve ısı pompaları

22 277 23 730 30 143 1,6 27

0702 Domates (taze/soğutulmuş) 14 916 25 302 29 742 1,5 17,5

6006 Diğer örme mensucat 27 357 25 915 28 113 1,5 8,5

7214 İnşaat demiri 2 569 27 268 27 415 1,4 0,5

8503 Sadece veya esas itibariyle 85.01 veya 85.02

pozisyonlarındaki

makinalarda kullanılmaya elverişli aksam ve parçalar

7 14 322 26 999 1,4 88,5

6110 Kazak, süveter, hırka, yelek vb. eşya (örme)

29 428 18 146 26 022 1,4 43,4

Kaynak: Trademap

Ek-6: Türkiye’nin Ukrayna’dan İthalatında Başlıca Ürünler (bin dolar)

GTİP ÜRÜNLER 2017 2018 2019

Pay (%, 2019)

Değişim (%, 2018-2019) TOPLAM İTHALAT (Diğerleriyle) 2 817 133 2 645 555 2 589 282 100 -2,1 1201 Soya fasulyesi 276 961 305 863 430 760 16,6 40,8

1005 Mısır 52 701 118 807 341 830 13,2 187,7

7208 Demir veya alaşımsız çelikten yassı hadde ürünleri (genişlik >= 600 mm)

191 404 334 743 274 540 10,6 -18

1001 Buğday ve mahlut 92 876 51 939 224 324 8,7 331,9 7202 Ferro alyajlar 303 036 216 085 158 308 6,1 -26,7 7207 Demir veya alaşımsız

çelikten yarı mamuller

369 580 358 529 147 043 5,7 -59 2302 Hububat ve baklagillerin

kepek, kavuz ve diğer kalıntıları

116 306 97 397 109 706 4,2 12,6

2306 Bitkisel yağların üretiminden (23.04-05' hariç)arta kalan küspe ve katı atıklar

74 479 54 156 91 270 3,5 68,5

7201 Dökme demir (pik demir) ve aynalı demir (kütle, külçe, blok veya diğer ilk

şekillerde)

62 740 132 519 78 136 3 -41

2601 Demir cevherleri ve konsantreleri

121 713 81 117 69 705 2,7 -14,1 2304 Soya fasulyesi yağı

üretiminden arta kalan küspe ve katı atıklar

6 208 7 969 53 573 2,1 572,3

4407 Uzunlamasına kesilmiş, biçilmiş ağaç; kalınlık > 6 mm

113 608 80 710 39 210 1,5 -51,4

1003 Arpa 25 579 19 420 38 164 1,5 96,5

7304 Demir (dökme demir hariç) ve çelikten ince ve kalın borular ve içi boş profiller (dikişsiz)

24 818 24 487 33 454 1,3 36,6

0802 Diğer kabuklu meyveler (taze/kurutulmuş) (kabuğu çıkarılmış/soyulmuş)

4 296 15 809 25 305 1 60,1

Kaynak: Trademap