İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...V İÇİNDEKİLER...VII BİRİNCİ KİTAP GİRİŞ VE BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ BİRİNCİ BÖLÜM I. HUKUK KAVRAMI... 3

(1)

MEDENİ HUKUK

( Birinci Cilt )

THEMIS

İsmail ERCAN

GİRİŞ VE BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ KİŞİLER HUKUKU

AİLE HUKUKU

Genişletilmiş ve Güncellenmiş 4. Bası

(2)

ÖNSÖZ ...V İÇİNDEKİLER ...VII

BİRİNCİ KİTAP GİRİŞ VE BAŞLANGIÇ

HÜKÜMLERİ BİRİNCİ BÖLÜM

GİRİŞ

I. HUKUK KAVRAMI ... 3

A. Genel Olarak ... 3

B. Hukuk Kurallarının Özellikleri ... 6

1. Genellik ... 6

2. Soyutluk ... 6

3. Süreklilik ... 6

4. Devletçe Tanınmış ve Maddi Yaptırıma Bağlanmış Olma ... 6

5. Dışa Vurulmuş Davranışları Konu Edinme ... 7

II. HUKUKUN DEĞİŞİK GÖRÜNÜMLERİ ... 7

A. Yürürlükteki Hukuk ... 7

B. Doğal Hukuk ... 7

C. Tarihsel Hukuk ... 8

D. Yaşayan Hukuk ... 8

III. KAMU HUKUKU − ÖZEL HUKUK AYIRIMI ... 8

IV. MEDENİ HUKUK... 9

İKİNCİ BÖLÜM MEDENİ HUKUKUN KAYNAKLARI I. YASA ... 11

B. Yasaların Uygulanması ... 12

1. Yer Bakımından Uygulanması ... 12

2. Zaman Bakımından Uygulanması ... 12

3. Anlam Bakımından Uygulanması ... 14

4. Nitelik Bakımından Uygulanması ... 15

C. Yasaların Yorumlanması ... 17

İÇİNDEKİLER

(3)

Medeni Hukuk - I VIII

1. Genel Olarak ... 17

2. Türleri ... 17

3. Yorum Kuramları (Teorileri) ... 18

4. Yorum Yöntemleri ... 19

D. Yasalarda Boşluk Bulunması ... 20

1. Kavram ... 20

2. Türleri ... 21

3. Yargıcın Takdir Yetkisi ... 24

II. ÖRF VE ÂDET HUKUKU ... 26

B. Koşulları ... 27

C. Türleri ...28

1. Ülkesel Örf ve Âdet – Yöresel Örf ve Âdet ...28

2. Ticari Örf ve Âdet – Adi (= Alalade) Örf ve Âdet ... 29

3. Genel Örf ve Âdet – Özel Örf ve Âdet ... 29

III. YARGICIN YARATTIĞI HUKUK ... 29

C. Yargıcın Hukuk Yaratırken Uyması Gereken Kurallar ... 30

D. Yargıcın Hukuk Yaratırken Yararlanabileceği Kaynaklar ... 30

E. Yargıcın Yarattığı Hukukun Özellikleri ... 30

IV. YARDIMCI KAYNAKLAR ... 31

1. Bilimsel Görüşler (= Öğreti) ... 31

2. Yargı Kararları (= Kazai İçtihatlar) ... 32

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM HUKUKSAL OLGULAR (HUKUKSAL OLAY, EYLEM VE İŞLEMLER) I. HUKUKSAL OLAYLAR ... 33

II. HUKUKSAL EYLEMLER ... 33

A. Hukuka Uygun Eylemler ... 33

1. Duygu Açıklamaları ... 33

2. Bilgi Açıklamaları ...34

3. İrade Açıklamaları ...34

B. Hukuka Aykırı Eylemler ... 35

III. HUKUKSAL İŞLEMLER ... 35

B. Öğeleri ... 35

1. İrade Açıklaması... 35

2. Hukuksal Sonuç ... 37

C. Türleri ... 38

1. Gerekli İrade Açıklaması Açısından ... 38

2. Etkilerini Doğurdukları Değerler Açısından ... 40

3. Nedene Bağlı Olup Olmama Açısından ... 46

4. Hüküm İfade Edeceği An Açısından Hukuksal İşlemler ... 47

(4)

İçindekiler IX

5. İvazlı Olup Olmaması Bakımından Hukuksal İşlemler ... 47

D. Geçerlilik Koşulları ... 47

1. Bütün Hukuksal İşlemlerde Aranan Geçerlilik Koşulları ... 47

2. Bazı Hukuksal İşlemlerde Aranan Geçerlik Koşulları ...48

3. Bazı Hukuksal İşlemlerde Aranan Tamamlayıcı Unsurlar ... 49

E. Hukuksal İşlemlerin Geçersizliği ... 49

1. Yokluk ... 49

2. Kesin Hükümsüzlük (Butlan) ... 50

3. İptal Edilebilirlik ... 51

4. Noksanlık (= Askıda Hükümsüzlük, Eksiklik) ... 52

5. Nispi Etkisizlik ... 52

6. Tek Yanlı Bağlamazlık ... 53

7. Eksik Geçerlilik ... 53

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM HAK I. KAVRAM ... 55

II. TÜRLERİ ... 55

A. İleri Sürülebileceği Çevre Açısından ... 56

1. Mutlak Haklar ... 56

2. Nispi Haklar ... 56

B. Parayla Ölçülebilen Bir Değeri Olup Olmaması Açısından ... 58

1. Mal Varlığı Hakları ... 58

2. Kişi Varlığı Hakları ... 61

C. Kullanılmasının Etkisi Bakımından ... 61

1. Yenilik Doğuran Haklar ... 61

2. Yalın Haklar (Alelade Haklar) ...63

D. Kullanma Yetkisi Açısından ...63

1. Kişiye Sıkı Sıkıya Bağlı Haklar ...63

2. Temsil Kabul Eden Haklar...64

E. Devrinin Mümkün Olup Olmaması Açısından ...64

1. Devredilebilen Haklar ...64

2. Devredilemeyen Haklar ...65

F. Hak Sahibinin Doğrudan Doğruya Sahip Olup Olmadığı Açısından ...65

1. Bağlı Haklar ...65

2. Bağımsız Haklar ...65

G. Sağladıkları Yetkinin İçeriği Açısından ...65

1. Yararlanma Hakları ...65

2. Düzenleme Hakları ...65

III. HAKLARIN KAZANILMASI ... 66

A. Kavram ... 66

B. Hakların Kazanılmasının Şekilleri ... 66

1. Aslen Kazanma... 66

2. Hakların Halefiyet Yoluyla Kazanılması ... 66

IV. HAKLARIN KAZANILMASINDA İYİ NİYETİN İŞLEVİ ... 67

A. Kavram ... 67

(5)

Medeni Hukuk - I X

B. Unsurları ... 67

1. Bilgisizlik ... 67

2. Hoşgörülebilir Olma ... 68

3. Hukuk Düzeninin İyi Niyete Hukuksal Sonuç Bağlaması ... 68

C. İyi Niyetin Aranacağı Kişi ... 68

D. İyi Niyetin Aranacağı An ... 69

E. İyi Niyetin Korunduğu Durumlar ... 69

1. Eşya Hukukunda ... 69

2. Aile Hukuku ... 70

3. Borçlar Hukuku ... 71

F. İyi Niyetin İspatı ... 71

V. HAKLARIN KULLANILMASI VE BORÇLARIN YERİNE GETİRİLMESİNDE TEMEL İLKE: DÜRÜSTLÜK KURALI ... 71

B. Dürüstlük Kuralının Etkisi ... 72

1. Hakların Kullanılması ve Borçların Yerine Getirilmesi ... 72

2. Yasa Hükümlerinin Uygulanması ... 72

3. Hukuksal İşlemlerin Uygulanması ... 73

C. Hakkın Kötüye Kullanılması (Dürüstlük Kuralına Aykırılık) ... 75

1. Kavram ... 75

2. Koşulları ... 75

3. Ortaya Çıkış Biçimleri ...77

4. Sonuçları ... 78

VI. HAKLARIN KORUNMASI ... 79

A. Hakların Devlet Gücüyle Korunması ... 79

1. İstem ... 79

2. Dava ... 79

3. Savunma ...80

4. İspat Yükü ... 81

B. Cebri İcra ...83

C. Hak Sahibinin Hakkını Kendiliğinden Koruması ...84

1. Meşru Savunma ...84

2. Zorunluluk Durumu ...84

3. Kuvvet Kullanma ... 85

VII. HAKLARIN KAYBEDİLMESİ ... 85

İKİNCİ KİTAP

KİŞİLER HUKUKU

GİRİŞ ...89

(6)

İçindekiler XI

BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER

BİRİNCİ BÖLÜM

KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI VE SONA ERMESİ

I. KİŞİLİĞİN BAŞLANGICI ... 91

A. Doğum ... 91

1. Tam Doğum ... 91

2. Sağ Doğum ... 91

B. Ceninin Durumu ... 92

C. Henüz Ana Rahmine Düşmemiş Olanların Durumu ... 92

II. KİŞİLİĞİN SONA ERMESİ ... 93

A. Ölüm ... 93

2. Ölümün İspatı ... 93

B. Gaiplik ... 94

3. Usul ... 96

İKİNCİ BÖLÜM HAK VE EYLEM (FİİL) EHLİYETİ I. HAK EHLİYETİ... 99

B. Hak Ehliyetinin Sınırlanması ... 99

1. Yaş ... 99

2. Ayırt Etme Gücünden Yoksunluk ... 99

3. Cinsiyet ... 100

4. Akıl Hastalığı ... 100

5. Onur ve Saygınlık ... 100

6. Soybağı ... 100

7. Yabancılık ... 100

II. EYLEM (= FİİL) EHLİYETİ ... 100

A. Kavram ... 100

1. Ayırt Etme Gücüne Sahip Olmak ... 101

2. Erginlik ... 103

3. Kısıtlı Olmamak ... 104

C. Eylem Ehliyeti Yönünden Kişilerin Ayrımı ... 105

1. Ehliyetliler ... 105

2. Ehliyetsizler... 106

(7)

Medeni Hukuk - I XII

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

KİŞİLİK HAKKI VE KİŞİLİĞİN KORUNMASI

I. KİŞİLİK HAKKI ... 115

A. Tanım ve Özellikleri ... 115

B. Kişilik Hakkının Konusu Oluşturan Değerler ... 116

1. Maddi Bedensel Değerler ... 116

2. Manevi Değerler ... 117

3. Mesleki ve Ekonomik Değerler ... 120

C. Cesedin Durumu ... 120

II. KİŞİLİĞİN KORUNMASI ... 120

A. Kişiliğin Hukuksal İşlemle Yapılan Saldırılara Karşı Korunması ... 121

B. Kişiliğin Hukuka Aykırı Eylemle Saldırılara Karşı Korunması ... 121

2. Hukuka Uygunluk Nedenleri ... 121

3. Kişilik Haklarına Saldırı Durumunda Açılabilecek Davalar ... 123

4. Usul ... 131

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM KİŞİSEL DURUMLAR I. GENEL OLARAK ... 133

II. AD VE ADIN KORUNMASI ... 133

A. Kavram ... 133

B. Türleri ... 133

1. Zorunlu Adlar ... 133

2. Zorunlu Olmayan Adlar ... 134

C. Adın Kazanılması ... 134

1. Öz Adın Kazanılması ... 134

2. Soyadının Kazanılması ... 134

3. Takma (Müstear) Adın ve Lakabın Kazanılması ... 137

D. Adın Değiştirilmesi ... 137

2. Koşulu ... 137

3. Usul ... 138

4. Adın Değiştirilmesinin Sonuçları ... 138

5. Adın Değiştirilmesine İtiraz ... 139

E. Ad Üzerindeki Hakkın Korunması ... 139

2. Adı Koruyan Davalar ... 139

III. HISIMLIK ... 140

A. Tanım ... 140

B. Türleri ... 140

1. Kan Hısımlığı ... 140

2. Kayın Hısımlığı ... 141

3. Evlat Edinmeden Doğan Hısımlık ... 142

(8)

İçindekiler XIII

IV. YERLEŞİM YERİ ... 143

B. Temel İlkeler ... 143

1. Yerleşim Yerinin Zorunluluğu İlkesi ... 143

2. Yerleşim Yerinin Tekliği İlkesi ... 143

C. Türleri ... 144

1. İradi Yerleşim Yeri ... 144

2. Saymaca Yerleşim Yeri ... 145

3. Yasal Yerleşim Yeri ... 145

V. KİŞİSEL DURUM KÜTÜKLERİ (SİCİLLERİ) ... 146

B. Türleri ... 146

1. Doğum Kütüğü ... 146

2. Ölüm Kütüğü ... 147

3. Evlenme Kütüğü ... 147

4. Boşanma Kütüğü ... 148

5. Aile Kütüğü ... 148

C. İspat Gücü ... 148

D. Düzeltmeler ve Değişiklikler ... 148

1. Düzeltmeler ... 148

2. Değişiklikler ... 149

E. Sorumluluk ... 150

İKİNCİ KISIM TÜZEL KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM GENEL HÜKÜMLER I. GENEL OLARAK ... 151

II. UNSURLARI ... 151

A. Örgütlenme ... 151

B. Sürekli Amaç ... 152

C. Hukuk Düzeni Tarafından Kişiliğin Tanınması ... 152

III. TÜZEL KİŞİLİK PERDESİNİN KALDIRILMASI ... 152

IV. TÜRLERİ ... 153

A. Yapılarına Göre ... 153

1. Kişi Toplulukları ... 153

2. Mal Toplulukları ... 153

B. Bağlı Olduğu Hukuksal Rejime Göre ... 153

1. Kamu Tüzel Kişileri ... 153

2. Özel Hukuk Tüzel Kişileri ... 153

V. KURULUŞU ... 153

A. Serbest Kuruluş Sistemi ... 154

B. Tescil Sistemi ... 154

(9)

Medeni Hukuk - I XIV

C. İzin Sistemi ... 154

VI. TÜZEL KİŞİLERİN EHLİYETİ ... 154

A. Hak Ehliyeti ... 154

2. Ultra Vires İlkesi ... 155

B. Eylem Ehliyeti ... 156

1. Organ Kavramı ... 156

2. Organ ile Tüzel Kişi Arasındaki Hukuksal İlişki ... 157

3. Organ Türleri ... 157

4. Organın Eylem Ehliyetinin Kapsamı... 158

VII. TÜZEL KİŞİLERİN TARAF VE DAVA EHLİYETİ, YERLEŞİM YERİ VE UYRUKLUĞU ... 159

A. Taraf ve Dava Ehliyeti ... 159

B. Yerleşim Yeri ... 159

C. Uyrukluğu (Tabiiyeti) ... 159

VIII. SONA ERMESİ ... 159

2. Mal Varlığının Tasfiyesi ... 159

3. Mal Varlığının Özgülenmesi ... 159

İKİNCİ BÖLÜM DERNEKLER I. TANIM ... 161

II. UNSURLARI ... 161

A. Kişi Unsuru ...161

B. Amaç Unsuru ...161

III. DERNEKLERİN TÜRLERİ ... 162

A. Olağan (Alelade) Dernekler – Kamu Yararına Çalışan Dernekler ... 162

B. Ticari İşletme İşleten Dernekler – Ticari İşletme İşletmeyen Dernekler ... 163

C. Dar Anlamda Dernek – Dernek Üst Kuruluşları (Birlikleri) ... 163

IV. DERNEKLERİN KURULUŞU ... 163

B. Kuruluş Süreci ... 164

1. Tüzüğün Hazırlanması ... 164

2. Gerekli Belgelerin En Büyük Mülki Amirliğe Sunulması ... 164

3. Tüzüğün İncelenmesi ... 165

4. Dernekler Kütüğüne Kayıt ... 165

C. Tüzel Kişiliğin Kazanılması ... 165

V. DERNEKLERDE ÜYELİK ... 165

A. Koşulları ... 166

1. Kurucu Üyelik... 166

2. Olağan Üyelik ... 166

3. Kamu Görevlilerinin Durumu ... 166

B. Üyeliğin Kazanılması ... 167

C. Üyelerin Hak ve Yükümlülükleri ... 167

(10)

İçindekiler XV

1. Üyelerin Hakları ... 167

2. Üyelerin Yükümlülükleri ... 168

D. Üyeliğin Sona Ermesi ... 168

1. Kendiliğinden ... 168

2. Çıkma (İstifa, Çekilme) ... 168

3. Çıkarılma (İhraç) ... 169

VI. DERNEĞİN ORGANLARI ... 169

B. Genel Kurul ... 170

1. Niteliği, Oluşumu ve Görevleri ... 170

2. Toplanması ... 170

C. Yönetim Kurulu ... 172

D. Denetim Kurulu ... 172

VII. DERNEĞİN FAALİYETLERİ VE GELİRLERİ ... 173

VIII. DERNEKLERİN ÖRGÜTLENMESİ ... 174

A. Şube Açma ... 174

B. Temsilcilik Açma ... 175

C. Plâtform Oluşturma ... 175

D. Üst Kuruluşlar Kurma ... 175

IX. DERNEKLERİN DENET LENMESİ ... 175

A. İç Denetim ... 175

B. Dış Denetim ... 175

X. DERNEKLERİN SONA ERMESİ ... 176

1. Sona Erme Nedenleri ... 176

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM VAKIFLAR I. TANIMI ... 179

II. UNSURLARI ... 179

A. Mal Unsuru ... 179

B. Amaç Unsuru ... 180

2. Amacın Değiştirilmesi ... 181

III. VAKFIN TÜRLERİ ... 181

A. Olağan Vakıflar ... 181

B. Kamuya Yararlı Vakıflar ... 181

C. Çalıştırılanlara (İstihdam Edilenlere) ve İşçilere Yardım Vakıfları ... 181

D. Aile Vakıfları ... 182

E. Yeni Vakıflar – Eski Vakıflar ... 182

1. Yeni Vakıflar ... 182

2. Eski Vakıflar ... 182

IV. VAKFIN KURULUŞU ... 183

A. Vakıf Kurma İşlemi ... 183

1. Hukuksal Niteliği ve Şekli ... 183

(11)

Medeni Hukuk - I XVI

2. Tüzel Kişiliğin Kazanılması ... 184

3. Vakıf Kurma İşleminin Geri Alınması ... 185

B. Vakıf Kurma İşleminde Ehliyet ... 185

V. VAKFIN ORGANLARI ... 186

B. Yönetim Organı ... 186

VI. VAKFIN FAALİYETLERİ ... 186

VII. VAKFIN YÖNETİM ŞEKLİNİN VE MAL LARININ DEĞİŞTİRİLMESİ ... 187

VIII. VAKFIN DENETİMİ ... 187

IX. VAKFIN SONA ERMESİ ... 188

A. Sona Erme Nedenleri ... 188

1. Kendiliğinden Sona Erme ... 188

2. Mahkeme Kararıyla Sona Erme ... 188

3. Alacaklıların veya Saklı Pay Sahibi Mirasçıların İti razı Üzerine Sona Erme . 188 B. Vakfın Sona Ermesinin Sonuçları ... 189

1. Tasfiye ... 189

2. Mal Varlığının Özgülenmesi ... 189

ÜÇÜNCÜ KİTAP AİLE HUKUKU GİRİŞ I. KAVRAM VE TEMEL İLKELER ... 193

II. ÖZELLİKLERİ ... 193

BİRİNCİ BÖLÜM NİŞANLILIK I. TERİM ... 197

II. HUKUKSAL NİTELİĞİ ... 197

III. NİŞANLANMANIN GERÇEKLEŞMESİ ... 198

A. Nişanlanma İradesi ... 198

B. Nişanlanma Ehliyeti ... 199

C. Nişanlanma Engelleri ...200

1. Kesin Nişanlanma Engelleri ...200

2. Kesin Olmayan Nişanlanma Engelleri ... 201

IV. NİŞANLANMANIN HÜKÜMSÜZLÜĞÜ... 201

A. Yokluk ... 201

B. Butlan ... 201

C. İrade Bozukluğu ... 201

V. NİŞANLILIĞIN HÜKÜMLERİ ... 202

A. Evlenmeyi Gerçekleştirme Yükümlülüğü ... 202

B. Sadakat Yükümlülüğü ... 202

C. Nişanlılığa Bağlanan Diğer Hukuksal Sonuçlar ...203

1. Tanıklık Kaçınma ve Yargıçlıktan Çekinme ...203

(12)

İçindekiler XVII

2. Nişanlıların Yakın Sayılmaları ...203

3. Mal Rejimi Sözleşmesi Yapma ...203

4. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı ve Manevi Tazminat İsteme Hakkı ...203

VI. NİŞANLILIĞIN SONA ERMESİ ... 203

A. Kavram ve Nedenleri ...203

B. Nişanlılığın Sona Ermesinin Sonuçları ...204

C. Maddi Tazminat ...205

2. Koşulları ...205

3. Usul ...205

D. Manevi Tazminat ... 207

3. Usul ... 207

E. Hediyelerin Geri Verilmesi ...208

1. Genel Olarak ...208

3. Usul ... 209

İKİNCİ BÖLÜM EVLENME I. TANIMI VE HUKUKSAL NİTELİĞİ ... 211

II. EVLENMENİN KOŞULLARI ... 211

A. Esasa İlişkin (Maddi) Koşullar ... 211

1. Evlenme Ehliyeti ... 211

2. Evlenme Engelleri ... 213

B. Şekle İlişkin Koşullar ... 215

1. Evlenme Başvurusuna İlişkin Koşullar ... 215

2. Evlenme Törenine İlişkin Koşullar... 216

III. EVLENMENİN GEÇERSİZLİĞİ ... 216

A. Yokluk ... 216

2. Yokluk Nedenleri ... 216

B. Butlan ... 218

2. Türleri ... 219

3. Butlan Kararının Sonuçları ... 224

IV. EVLENMENİN BUTLANINI GEREKTİRMEYEN NEDENLER ... 224

A. Bekleme Süresine Uymama ... 224

B. İkincil (Tali) Şekil Kurallarına Uymama ...225

C. Bulaşıcı Hastalıklar ...225

(13)

Medeni Hukuk - I XVIII

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM EVLİLİĞİN SONA ERMESİ

I. GENEL OLARAK ... 227

II. ÖZEL BOŞANMA NEDENLERİ ... 228

A. Zina ...228

3. Usul ...230

4. Karar ...230

B. Cana Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış ...230

2. Süre ve Dava Hakkının Düşmesi ... 231

C. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Yaşam Sürme ... 231

1. Küçük Düşürücü Suç İşleme ... 231

2. Haysiyetsiz Yaşam Sürme ... 232

D. Terk ... 232

3. Usul ...234

4. Karar ...234

E. Akıl Hastalığı ...234

3. Usul ...235

4. Karar ...235

III. GENEL BOŞANMA NEDENLERİ ... 235

A. Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması ...235

3. Usul ... 236

4. Karar ... 236

B. Eşlerin Boşanma Konusunda Anlaşmaları ... 236

3. Usul ... 237

4. Karar ... 237

C. Ortak Yaşamın Yeniden Kurulamaması ...238

3. Usul ...238

4. Karar ...238

IV. BOŞANMA DAVASI ... 239

B. Usul ... 239

1. Taraflar ... 239

(14)

İçindekiler XIX

2. Yetkili ve Görevli Mahkeme ... 239

3. İspat ... 239

C. Geçici Önlemler ... 240

D. Karar ... 240

1. Ayrılık Kararı ... 240

2. Boşanma Kararı ... 241

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM EVLİLİĞİN GENEL HÜKÜMLERİ I. EŞLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ ... 249

A. Çaba, Özen ve Yardım Yükümlülüğü ... 249

B. Sadakat Yükümlülüğü ... 249

C. Evlilik Birliğinin Giderlerine Katılma Yükümlülüğü ...250

II. EŞLERİN MESLEK SEÇİMİ VE İŞİ ... 250

III. EVLİLİK BİRLİĞİNİN TEMSİLİ ... 250

A. Genel Olarak ...250

B. Türleri ...250

1. Olağan Temsil Yetkisi ... 251

2. Olağanüstü Temsil Yetkisi ... 251

C. Sorumluluk ... 251

D. Temsil Yetkisinin Kaldırılması veya Sınırlanması ... 252

E. Temsil Yetkisinin Geri Alınması ... 252

IV. AİLE KONUTU ... 252

A. Tanımı, Koşulları ve Özellikleri ... 252

B. Aile Konutuyla İlgili Hukuksal İşlemler ...254

1. Diğer Eşin Rızasına Bağlı Kılınan İşlemler ...254

2. Diğer Eşin Rızasının Hukuksal Niteliği ve Usulü ...254

3. Sonuçları ...255

4. Aile Konutu Şerhi ...255

V. EŞLERİN HUKUKSAL İŞLEMLERİ... 255

A. Kural: İşlem Özgürlüğü ...255

B. İstisna ...256

VI. EVLİLİK BİRLİĞİNİN KORUNMASI ... 256

B. Ayrı Yaşama Hakkı...256

C. Mal Varlığı Değerleri Üzerindeki Tasarruf Yetkisinin Sınırlandırılması ... 257

2. Hukuksal Niteliği ... 257

D. Konusu ... 257

E. Koşulları ... 257

F. Karar ...258

G. Aile İçi Şiddete Karşı Koruma ... 259

2. Alınacak Tedbirler ... 259

3. Usul ... 260

(15)

Medeni Hukuk - I XX

4. İtiraz ... 261

5. Tedbir Kararlarının Bildirimi ve Uygulanması ... 261

6. Tedbir Kararlarına Aykırılık ... 262

BEŞİNCİ BÖLÜM MAL REJİMLERİ I. GENEL OLARAK ... 263

II. TÜRLERİ ... 263

A. Yasal Mal Rejimi – Seçimlik Mal Rejimi Ayırımı ... 263

B. Olağan ve Olağanüstü Mal Rejimi Ayrımı ...264

1. Eşlerden Birinin İstemi ...264

2. Cebri İcra Durumunda ...264

III. MAL REJİMİ SÖZLEŞMESİ ... 265

B. Ehliyet ... 265

C. Şekil ... 266

D. Sonuçları ... 266

IV. MAL REJİMİNİN TASFİYESİ DAVALARINDA USUL ... 266

V. ENVANTER, MALLARIN YÖNETİMİ, ALACAKLILARIN KORUNMASI VE EŞLERİN BORÇLARI ... 266

A. Envanter ... 266

B. Malların Yönetimi ... 267

C. Alacaklıların Korunması ... 267

D. Eşlerin Borçları ... 267

VI. EDİNİLMİŞ MALLARA KATILMA REJİMİ ... 267

B. Yönetim, Yararlanma ve Tasarruf ... 267

1. Temel İlke... 267

2. Paylı Mülkiyet Payı Üzerinde Tasarruf ... 268

C. Özellikleri ... 268

D. Edinilmiş Mallar ... 269

1. Kavram ... 269

3. Edinilmiş Sayılan Mallar ... 270

E. Kişisel Mallar ... 272

1. Yasaya Göre ... 272

2. Sözleşmeye Göre ... 274

F. Eşlerin Borçlardan Sorumluluğu ... 274

G. Mal Rejiminin Başlaması ve Sona Ermesi ... 274

H. Tasfiye ... 275

2. Malların Geri Alınması ve Borçlar ... 276

3. Eşlerin Paylarının Hesaplanması ... 277

4. Değerin Belirlenmesi ...280

5. Artık Değere Katılma ...280

6. Katılma Alacağının ve Değer Artış Payının Ödenmesi ... 281

(16)

İçindekiler XXI

VII. SEÇİMLİK MAL REJİMLERİ ... 283

A. Mal Ayrılığı ...283

B. Paylaşmalı Mal Ayrılığı ...284

C. Mal Ortaklığı ...285

ALTINCI BÖLÜM NAFAKA I. GENEL OLARAK ... 287

II. TÜRLERİ ... 287

A. Bakım Nafakası ... 287

1. Kavram ... 287

2. Nafaka Alacaklısı ve Yükümlüsü ... 287

4. Nafaka Miktarı ...288

5. Sona Ermesi ...288

B. Tedbir Nafakası ...288

1. Kavram ...288

2. Nafaka Alacaklısı ve Yükümlüsü ...288

4. Nafaka Miktarı ... 289

5. Sona Ermesi ... 289

C. Yoksulluk Nafakası... 289

D. İştirak Nafakası ... 292

1. Kavram ... 292

E. Yardım Nafakası ... 293

YEDİNCİ BÖLÜM SOYBAĞI I. SOYBAĞI KAVRAMI ... 297

A. Kavram ... 297

B. Türleri ... 297

(17)

Medeni Hukuk - I XXII

1. Doğal Soybağı − Hukuksal Soybağı ... 297

2. Gerçek Soybağı − Yapay Soybağı ... 297

3. Evlilik İçi Soybağı − Evlilik Dışı Soybağı ... 297

II. SOYBAĞININ KURULMASI ... 297

A. Çocuk ile Ana Arasında Soybağının Kurulması ... 297

B. Çocuk ile Baba Arasında Soybağının Kurulması ... 298

1. Ana ile Evlilik ... 298

2. Tanıma ...304

3. Babalık Hükmü ...306

C. Evlat Edinme Yoluyla Soybağının Kurulması ...308

2. Küçüklerin Evlat Edinilmesi ...309

3. Erginlerin ve Kısıtlıların Evlat Edinilmesi ... 311

4. Usul ... 312

6. Evlat Edinme İlişkisinin Sona Ermesi ... 313

7. Evlatlık İşlemlerinde Aracılık ... 313

III. SOYBAĞININ HÜKÜMLERİ ... 313

A. Soybağının Velayet Hakkına Bağlı Olmayan Hükümleri ... 313

1. Soyadı ... 313

2. Karşılıklı Yükümlülükler ... 314

3. Çocuk ile Kişisel İlişki Kurulması ... 314

4. Çocukların Bakım ve Eğitim Giderlerini Karşılama ... 314

B. Velayet... 315

1. Kavram ... 315

2. Velayet Hakkının Kullanılması ... 315

3. Velayetin Kapsamı ... 315

4. Çocuğun Anne ve Babaya Karşı Korunması ... 316

5. Velayetin Kaldırılması ... 317

SEKİZİNCİ BÖLÜM AİLE TOPLULUĞU I. EV DÜZENİ ... 319

B. Ev Başkanlığı ... 319

2. Ev Başkanının Yetki ve Yükümlülükleri ... 320

3. Sorumluluk ... 320

C. Altsoyun Denkleştirme Alacağı ... 320

II. AİLE MALLARI ... 321

A. Aile Vakfı... 321

1. Kavram ve Özellikleri ... 321

2. Aile Fideikomisi Yasağı ... 321

B. Aile Malları Ortaklığı ... 321

2. İşleyişi ... 322

(18)

İçindekiler XXIII

C. Aile Yurdu ... 323

DOKUZUNCU BÖLÜM VESAYET I. KAVRAM ... 325

II. TÜRLERİ ... 326

A. Kamu Vesayeti ... 326

B. Özel Vesayet (Aile Vesayeti) ... 326

III. VESAYET ORGANLARI ... 327

B. Vesayet Dairelerinin Görevleri ... 327

1. Şikâyet ve İtirazları İnceleme ... 327

2. İzin Verme ... 328

3. Rapor ve Hesapların İnceleme ... 329

IV. VESAYETİ GEREKTİREN DURUMLAR ... 329

A. Yaş Küçüklüğü ... 329

B. Kısıtlama ... 329

1. Kavram ... 329

2. Kısıtlama Nedenleri ... 330

3. Usul ... 331

V. VASİ ATANMASI ... 332

B. Vasiliği Kabul Yükümlülüğü ... 332

C. Usul ... 332

1. Karar ... 332

2. Geçici Önlemler ... 333

3. Tebliğ ve İlân ... 333

4. Kaçınma ve İtiraz ... 333

VI. VESAYETİN YÜRÜTÜLMESİ ... 333

A. Vasinin Hakları ... 333

1. Vasilikten Kaçınma Hakkı ... 333

2. Ücret İsteme Hakkı ... 333

B. Vasinin Görevleri ... 333

1. Göreve Başlama ... 333

2. Vesayet Altındaki Kişiye Özen Gösterme ...334

3. Vesayet Altındaki Kişinin Temsil Edilmesi ...334

4. Mal Varlığının Yönetilmesi ... 335

VII. VESAYETİN SONA ERMESİ ... 335

A. Vesayetin Sona Erdiren Nedenler ... 335

1. Kendiliğinden Sona Ermesi ... 335

2. Mahkeme Kararı ile Sona Ermesi ... 335

(19)

Medeni Hukuk - I XXIV

B. Vasilik Görevini Sona Erdiren Nedenler ... 336

1. Eylem Ehliyetinin Yitirilmesi ve Ölüm ... 336

2. Sürenin Dolması ... 336

3. Görevden Çekilme ... 336

4. Görevden Alınma ... 336

C. Vesayetin Sona Ermesinin Sonuçları ... 337

1. Kesin Hesap ve Son Raporun Verilmesi ... 337

2. Mal Varlığının Teslimi ... 337

3. Vasinin Görevine Son Verilmesi ... 337

VIII. KAYYIMLIK VE YASAL DANIŞMANLIK ... 337

A. Kayyımlık... 337

1. Kavram ... 337

2. Türleri ... 337

B. Yasal Danışmanlık ... 338

1. Kavram ... 338

2. Türleri ... 339

3. Sona Ermesi ...340

IX. KORUMA AMACIYLA ÖZGÜRLÜĞÜN KISITLANMASI ... 341

C. Karar ... 341

D. İtiraz ...342

X. VESAYET ORGANLARININ SORUMLULUĞU ... 342

B. Sorumluluk Davası ...342

1. Taraflar ...342

2. Yetkili ve Görevli Mahkeme ...343

3. Zamanaşımı ...343