DOĞRULUK - DÜRÜSTLÜK
LİSE
AFİŞ PANO ÇALIŞMASI
ÇALIŞMA KAĞIDI
DRAMA
HABER STÜDYOSU
Öğretmen bir hafta önceden öğrencilerden gazetelerden veya internet sitelerinden doğruluk- dürüstlük ile ilgili haberleri takip etmelerini ve ilginç bulduklarını sınıfa getirmelerini ister.
Öğrenciler getirdikleri haberlerin üzerine isimlerini yazarak, haberlerini bir kutu içinde toplarlar.
Sınıfta tahtanın önene sıralar çekilir ve bir haber stüdyosu oluşturulur.
Öğretmen sınıftan bir spiker seçer ve oluşturulan haber stüdyosunun başına geçer.
Spiker kutudan rastgele haber seçer ve seçilen haberi bulan kişiyi stüdyoya davet eder.
Haberi getiren öğrenci, getirdiği haberi birebir yaşayan kişi taklidine girer.
(Habere göre olayı yaşayan kişi, olaya tanık olan biri, mağdur olan biri veya suçlu olan biri olabilir. Bu öğrencilerin yaratıcılıklarına kalmıştır.)
Spiker olayı sınıfa okur ve gelen konuğu ile olay hakkındaki habere göre sorular sorup cevaplandırılır.
Dersin süresine göre haberler tek tek konuşulur, gereken yerlerde yorum almak için sınıftakiler ile telefon bağlantısı kurulur.
Dersin sonunda spiker sınıf öğretmenini stüdyoya davet eder ve öğretmen
dürüstlük hakkında konuşma yaparak etkinliği sonlandırır.
KAVRAM HARİTASI
PROJE
MÜNAZARA YARIŞMASI
Öğretmen öğrencilere doğruluk ve dürüstlükle ilgili bir münazara yarışması düzenleyeceğini söyler ve sınıfta 4 adet münazara grubu oluşturur.
Öğrenciler ek-1’deki münazara kurallarına uyarak bir ay boyunca ek-2’deki konularından birini seçerek çalışmaya başlarlar.
Bir ayın sonunda münazara grupları sunumlarını yapar.
Kazanan grup tebrik edilir ve proje sonlandırılır.
MÜNAZARA NEDİR?
Herhangi bir konu üzerinde zıt düşüncelerin karşılıklı olarak savunulmasına münazara denir. Münazarada önemli olan "savunma" dır. Taraftarı az olan bir düşünce, iyi savunulduğu zaman çok kişi tarafından takdir edilebilir.
Münazara için genellikle üçer ya da dörder kişilik iki grup kurulmalıdır. Gruplardan birisi işlenecek konuya olumlu, diğeri ise olumsuz yönden savunmalıdır. Yani, bir grup "tez", diğer grup ise "antitez" i almalıdır. ayrıca, münazara yapacak kişileri değerlendirecek bir "jüri"
seçilmelidir. Jüri, ya başlangıçta ya da münazara yapılacağı gün seçilebilir.
Olumlu tezin savunulması, olumsuzdan daha kolay olduğu için, konuşmaya, olumlu tezi savunan gruptan biri başlamalıdır. Konuşmacıların savunmalarının gücü kadar, taraflı ve tarafsız dinleyicilerin gösterilerinin de jüri üzerinde etkisi bulunur. Ancak, taraf tutan dinleyicilerin, karşı taraf konuşmacılarının moralini bozacak nitelikte gösteride bulunmaları doğru değildir.
Münazaraya katılacak kişilerle, jüri üyeleri münazara tekniği konusunda bilgilendirilmelidir. İki grup da kendi aralarında iş ve konu bölümü yapıp münazara gününe kadar hazırlıklarını tamamlamalıdır. Konuşmacılara, araştırma için en az 2-3 hafta süre verilmelidir.
Gruptaki her kişi savundukları konunun değişik alt konuları hakkında konuşmak zorundadır. Birden fazla kişi, aynı alt konuyu savunamaz. Münazarada yazılı metne bakarak okuma olmaz. Savunulan konu; sözlü ele alınmalıdır. Konuşmacıların, konularını bir kâğıda yazıp okumaları çok yanlıştır.
Münazarada etkili savunmanın önemli olması gibi, belli zaman içinde konuşmak da önemlidir. Bu nedenle konuşmacılara eşit zaman dilimleri verilmelidir. Bu zaman, genellikle 5-15 dakikadır. Ayrıca, münazarayı izleyen grup da çok önemlidir.
Konuşmacılar; konularını savunurken izleyicilerin büyük bir sessizlikle konuları dinlemesi gerekmektedir. Konuşmacıların tutarsız bir düşüncesi, yanlış yerde yapılmış bir mimik hareketi izleyicilerde tepkiye neden olmamalıdır. İzleyiciler savunulan düşüncenin doğruluğunu ya da yanlışlığını onaylayacak davranışlardan uzak durmalıdır. Ancak, böylece jürinin doğru ve tarafsız değerlendirmesi mümkün olur.
Jürinin, değerlendirmede dikkat edeceği özellikler:
a)Türkçeyi kullanma gücü. (Diksiyon, vurgu, tonlama, kelime hazinesi, cümle kurma vb.)
b) El, kol ve yüz hareketlerini yerinde kullanma.
c) Savunmada inandırıcı olma. (Belgeler, istatistikî bilgiler, resimler, gazete ve dergi haberleri, güncel olaylarla örnekleme vb.)
ç) Konuşmacıların fizikî özellikleri. (Temiz ve düzenli kıyafet, saç, sakal tıraşı vb.)
Münazara Konusu:
A. Tamamen doğru ve dürüst olmak mümkündür.
B. Tamamen doğru ve dürüst olmak mümkün değildir.
1. Münazara Konusu:
A. Kendi zararıma olsa da dürüst davranırım.
B. Kendi zararıma olursa dürüst davranmak iyi değildir.
2. Münazara Konusu:
A. Dürüst olan insanlar daha başarılı olur.
B. Dürüst olmayan insanlar daha başarılı olur.
3. Münazara Konusu
A. Doğruluk şartlara ve zamana göre değişir.
B. Doğruluk hiçbir zaman değişmez.
SINIF İÇİ ETKİNLİK
TARİH’İ SORGULAMAK
Öğrencilerden Ek-1’deki tarihte uygulanmış olan kanunlar ve olaylar hakkında forum yapmaları istenir.
Sınıfın sayısına göre sınıf guruplara ayrılır.
Sunun sonunda konuya ilişkin sorular sorulur ve tartışılır.
Tartışmanın sonunda olayların ve kanunların doğru ve yanlış yönleri belirlenir.
EK-1
Türkiye’de şike operasyonu ve Fenerbahçe’nin dürüst bir futbol oynamadığı gerekçesiyle Avrupa kupalarından men edilmesi
Cumhuriyetin ilk yıllarında şapka takmanın zorunlu hale getirilmesi ve bu kanunu uygulamayanların istiklal mahkemelerinde yargılanmaları
Osmanlı döneminde ‘kardeş katli vaciptir’ yasası çıkarılması
Bu yıllara kadar başörtüsünün siyasi bir ideolojiyi yansıttığı sebebiyle başörtülü öğrencilerin okullara alınmaması, toplumdan dışlanması
1960 askeri darbesi ve Başbakan Adnan Menderesin asılması
2.Abdülhamit’in tahttan indirilmesi ve ittihat ve terakkinin yönetime el koyması
YAZILI MATERYAL
Dürüstlüğün 3 Çeşidi (Siz Hangisisiniz?)
Muazzam bir farkındalık!
Dürüstlüğün de çeşitleri var. Öyle ki, gerçek dürüstler var bir de dürüst görünenler ve durum dürüstleri olanlar… Peki, siz hangisisiniz? Prof. Dr. Nevzat Tarhan anlatıyor: “Hiç kimsenin doğru yolu izlemekle yolunu şaşırıp kaybolduğunu görmedim’ sözü eğitimcilerin çocuğa dürüstlüğü anlatırken söyledikleri söz. Doğru yolu izlerken neyin doğru, neyin yanlış olduğunu belirleyen rehberler biyolojik eğilimler, kişinin vicdanı ve toplumun çizdiği sınırlardır. Gerçek dürüstler çıkarlarına ters olsa da sözlerinde dururlar. İnanmadıkları şeyi yapmazlar. Her türlü etki karşısında sonuna kadar direnirler. Niyetleri, düşündükleri, söyledikleri ve yaptıkları hep uyum içindedir. Dürüst görünenler başkalarına aldatmak için maksatlı şekilde doğru davranış sergilerler. Bu tipleri günlük hayatta hemen fark edemeyiz ama herhangi bir hatalarında suçluluk, pişmanlık duymamaları sebebiyle kolayca tanınabilirler. Yahut alışmadıkları ve beklemedikleri bir durum karşısında kolayca çözülmeleri sebebiyle diğerlerinden rahatça ayrılabilirler. İnsanlardan kolay güven uyandırıp onları aldattıkları için uzun süreli ilişkilerde kendilerini ele verirler. Sık sık dürüstlük mesajları veren kişilere bu yüzden dikkat etmek gerekir. Zira bunların iç dünyalarında ayartıcılık, baştan çıkarcılık, ikiyüzlülük önemli rol oynar. Baskıcı ortamlarda bu tip dürüstlük daha yaygındır.
Durumsal dürüstlerse bulundukları ortam başka türlüsüne imkân vermediği için dürüst davranırlar. Yaşadıkları yerde ödül ve ceza mekanizması iyi yapılandırılmıştır. Şartlara göre ahlaklı davranış sergilerken, şartlar uygunsa dürüstlüğü hiçe sayan davranışlarda bulunabilirler.”
DÜRÜSTLÜĞÜ ÖĞRENMENİN BÜYÜK BEDELİ
Yalan çok pahalı!
Asker arkadaşım, sonra da komşumuz olan biri vardı; Orta 2’den terkti ve ama çok zeki ve ağzı laf yapıp muhatabı elinde sonunda ikna etmeyi muhakkak başaran biriydi. Yakışıklıydı da.
Son derece lüks ve marka giyindiği için genel fizyolojik manzarası “Bu adam yalan söylemez!”
izlenimi veriyordu. Fakat maalesef en kötü bir şeyi övüp en iyi, en iyi şeyi de yerip en kötü gösterebilirdi. Profesyonel bir mübalağacı ve yalancıydı. Dürüst insanın 10 katı enerji harcayıp yalan rüzgârıyla elde ettiği 14 yıllık birikimi (265 bin TL) başka yalancıya (iş ortağına) kaptırdı. Bu, hayatında milat oldu; az da olsa dürüst kazanma yolunu seçti. Der ki: “Akıllı kişi dürüstlüğü 265 bin TL’den çok daha ucuza öğrenir.
Yılmaz Topçu
YAZILI MATERYAL
İYİ YALANCI GİZLİDEN GİZLİYE HAYRANLIK UYANDIRIR!
USTA YALANCIYI TANIMADA USTALIK KAZANDIRAN 19 DERS Çok Kritik!
Siyasi psikolojide sözel aldatma ( yalan söyleme) çok önemli silah. Yalan söylemeyi beceri saymak ahmaksızlığa prim vermek demek. En başta şunu belirtelim ki, iyi bir yalancı gizliden gizliye hayranlık uyandırır. İşte usta yalancıyı tanımada ustalık kazandıran 19 ders:
1. Usta yalancının davranışları yönlendirme amaçlıdır, faydanız için çırpındığını sanırsınız ama hassas şekilde sizi kendi asıl menfaatine yönlendirir.
2. Çok rahattır, hiçbir şeyden korkmaz ve endişe duymaz, devamlı dolap çevirir ve planlarını akıllıca kurgulayıp uygular.
3. Konuşurken sizi etkisi altına almaya çalışır, bunu yaparken son derece rahattır ve özgüveni tamdır. (Aşırı özgüven gösterenlere aman dikkat!)
4. Mükemmel rol yapar ve rolünü kusursuz oynar, muhatabın yalanlarına kandığını görünce cesareti artar.
5. İfade yeteneği çok gelişmiştir, muhatapta iyi izlenim bırakır, böylece dikkatleri farklı yöne çekip gözüne kestirdiğini tuzağa düşürür.
6. Fiziken çekicidir; haklı ve haksız güzel ve yakışıklı insanların çirkin ve itici tiplerden daha dürüst olduğuna inanılır. Usta yalancı bunu iyi bilir ve uygular.
7. Doğal performans sanatçıdır; ani değişiklere çok kolay uyum sağlar, bunu yaparken de bütün yalan maharetini sergiler.
8. Yalan konusunda tecrübelidir; bu alışkanlığı sebebiyle korku ve suçluluk gibi duygularını örtbas etmekte ustadır. Hâlbuki tecrübesiz biri bu duyguları davranışlarına yansıttığı için kendini ele verir.
9. Özgüveni tamdır; bu yüzden kendini mücadeleyi yarı yarıya kazanmış sayar.
10. Duygusal kamuflaj kullanılır; gerçek duygularını maskeler ve bunların tam tersi izlenim uyandırmakta ustadır.
11. İyi hatiptir, etkili konuşma yeteneğine sahip olduğundan kelimelerle oynayarak muhatabın kafasını karıştırır. Sorulara verdiği cevapların soruyla ilgisi olmadığı için muhatap ne sorduğunu bile hatırlamaz.
12. Hazırlıklıdır; her soruya hazır bir cevabı olduğu için tereddüde yer bırakmaz. Çünkü insanlar hızlı cevapların doğru olduğuna inanır. Doğrulanması imkansız cevaplardaysa bilgiyi gizlemeyi bazen o anda uydurulmuş bir yalana tercih eder, çünkü onaylama ihtiyacı ortadan kalkar.
13. Bilgiyi tutumlu kullanır; soruları cevaplarken asgari bilgi verir. Böylece ayrıntılarla ilgili soru sorulmasını engellemiş olur.
14. Beklenmedik soru veya durumla karşılaşırsa afallamamak için her şatta uyabilecek orijinal ve ilginç düşünceleri vardır.
15. Hızlı düşünme yeteneğine sahiptir. Duraksamalar ve “Hımmm!”, “Iııı …” gibi dolgular muhatapta kandırılıyormuş şüphesi doğurduğu için son derece hızlı düşünür ve tek ayağı üzerinde yalan kıvırmakta ustadır.
16. Zekidir; söylediği yalanın meydana getirdiği içinden çıkılması zor durumlarda zekâsıyla yara almadan kurtulur.
17. Hafızası güçlüdür, bu sayede ayrıntılar konusunda kolay kolay hata yapmaz
18. Doğrudan çok fazla uzaklaşmamaya dikkat eder; çünkü “doğruyu büken” yalanlar 180 derecelik yalanlardan genellikle daha inandırıcıdır ve dada az zihni çaba gerektirir.
19. Şüpheyi okuma becerisi gelişmiştir; muhatapta ortaya çıkan en ufak bir şüphe belirtisini bile sezip anında gerekli ayarları yapma kabiliyetine sahiptir.® Prof. Aldert VRİJ
KAYNAKÇA
Baran Z., "İlham Veren Başarı Öyküleri" Bilgivizyon Yayınları, İzmir, 2008 Prof.
Korkmaz G., "Ellerim Zil Bacaklarım Trampet \ Çocuklar İçin Etkinlikler", Kök Yayınları, Ankara, Nisan 2009
Karadağ A., "Okul Öncesinde Çoklu Zeka" Kök Yayıncılık, Ankara, Eylül 2009 Yavuz K., "Duygusal Zeka Gelişimi" Timaş Yayınları, İstanbul,2010
Darıca N., "Etkinlik Dünyası", Morpa Yayınları, İstanbul, 2003 MEB Talim Terbiye Kurulu Yayınları
Tokuç H., "Sosyal Beceri Öğretmen Hikayeleri" Oluşum Yayınları, Ankara, 2008 Ertürkmen İ., Nasrettin Hoca Hikayeleri Damla Yayınları, İstanbul, 2012 Türkyılmaz N., Karaköse R., Saydam N., Ulusoy V., UzunS., "Adam Olacak Çocuklar İçin Öykü, Oyun, Etkinlik Drama," Timaş Yayınları, İstanbul, 2009 www.bizeğitimciyiz.com
www.anaokuluyuz. com www.eğitimhane.com www.materyaller.com http://www.eğitimhane.com http://www.degerler.org/
