bilinen son ülke kullanýlmaktadýr.
Ýllere göre Dýþ Ticaret Ýstatistikleri, giriþimlerin merkez adresleri için Gelir Ýdaresi Baþkanlýðý sicil kayýtlarý esas alýnmaktadýr, bununla beraber TÜÝK tarafýndan 20+ çalýþan sayýsý olan giriþimlerle yapýlan anket sonuçlarýndan da yararlanýlmaktadýr.
Giriþim merkez adreslerinin bulunduðu iller yýldan yýla deðiþebileceði için yýllar arasý karþýlaþtýrmalarda bu durum dikkate alýnmalýdýr. Ýþlemlerin kaydedilme zamaný beyanname üstündeki tarihtir ve beyannamenin kapanýþ tarihine, baþka bir deyiþle eþyanýn sýnýrý geçtiði tarihe tekabül etmektedir.
KÜTAHYANIN DIÞ TÝCARETÝ
Öykü Toprak UYSAL
TÜÝK UZMANI TÜÝK Dýþ Ticaret Ýstatistiklerinin ana veri kaynaðý gümrük
beyannameleridir. Ham petrol, doðalgaz ve elektrik verileri firmalardan alýnmaktadýr. Ýþlemlerin kaydedilme zamaný beyanname üstündeki tarihtir ve beyannamenin kapanýþ tarihine, baþka bir deyiþle eþyanýn sýnýrý geçtiði tarihe tekabül etmektedir. Toplanan temel istatistiksel deðiþkenler; mal akýþý, referans dönemi, gümrük, mal kodu, ülke, taþýma aracýnýn milliyeti, taþýma þekli, gümrük rejimi, istatistiksel deðer (ihracat FOB, ithalat CIF), net aðýrlýk (kg), tamamlayýcý birim (adet, metre, m², m³ vb) teslim þekli, ödeme þekli ve sözleþme kodu olarak sýralanabilir. Ýthalat için menþei ülke, ihracat için gideceði
Kütahya'nýn Ýhracatý $ bazýnda 2011 yýlýnda 153,7 milyon $ seviyesinde iken aradan geçen beþ yýl içersinde 170 milyon
$ seviyesine yükselmiþtir. Ýthalatýn daha az artmasýyla (151 milyon $'dan 156 milyon $'a) ihracatýn ithalatý karþýlama oranýnda Kütahya son beþ yýl içinde ciddi bir seviye kaydetmiþtir (%101,37'den %108,61'e). Özellikle 2013 yýlýnda ihracat 172 milyon $'a çýkmýþ ve ihracatýn ithalatý karþýlama oraný %115,83 olarak gerçekleþmiþtir.
Kütahya'nýn ihracat yaptýðý ülkelere bakýldýðýnda Almanya'nýn (14,4 milyon $) üstün olduðu grafikte görülmektedir. 2015 yýlý için Almanya bu ihracat rakamýyla Kütahya'nýn tüm ihracatýnýn
%8,48'ini karþýlamaktadýr. Her ne kadar ihracat miktarý düþse de ABD ise %6,97'lik payýný 2014 ve 2015 yýllarýnda korumuþtur. Ýngiltere'ye yapýlan ihracat ise 2014 yýlýndan 2015 yýlýna yaklaþýk yarý yarýya düþtüðü gözlemlenmektedir (12,2 milyon $'dan 6,9 milyon $'a).
Yýllara Göre Ýthalat ve Ýhracat
Yýl Ýhracat ($) Ýthalat ($) Ýhracatýn Ýthalatý Karþýlama Oraný (%)
2011 153.767.534 151.690.175 101,37
2012 145.487.482 119.628.367 121,62
2013 172.693.130 149.093.353 115,83
2014 182.877.887 199.888.618 91,49
2015 170.058.799 156.576.590 108,61
18
2014 ve 2015 yýllarýnda ihraç edilen ürünlere bakýldýðýnda en çok "Cam ve Cam Ürünleri" ile Yapý Malzemeleri Dýþýndaki, Ateþe Dayanýklý Olmayan Seramik Eþya ihraç edildiði görülmektedir. Grafikte görülen 2014'ten 2015'e ihracattaki düþüþün önemli bir kýsmý (182,8 milyon $'dan 170 milyon
$'a), "Cam ve Cam Ürünleri" grubunda karþýmýza çýkmaktadýr (20 milyon $). "Ateþe Dayanýklý Olmayan, Kil ve Seramik Yapý Malzemeleri" ve "Demir-Çelik Dýþýndaki Ana Metal Sanayi"
gruplarý ise ihracatlarýný arttýrmýþtýr.
"Cam ve Cam Ürünlerinde" 2015 yýlýnda en fazla ihracat 5,8 milyon $ ile Ýspanya'ya yapýlmýþtýr. Bu ülkeyi 5,2 milyon $ ile Fransa ve 2,8 milyon $ ile Güney Afrika Cumhuriyeti takip etmiþtir.
2015 yýlýnda (Yapý malzemeleri dýþýndaki, ateþe dayanýklý olmayan seramik eþya imalatýný (çanak, çömlek, çini, porselen v.b.) kapsayan "Yapý Malzemeleri Dýþýndaki, Ateþe Dayanýklý Olmayan Seramik Eþya" ürün grubunun ihracatý %17,34'ü 8,6 milyon $ ile Almanya'ya yapýlmýþtýr. Bu ürün grubunda ihracatýn %8,95'i Ýtalya'ya (4,44 milyon $), %8,87'si Ýsveç'e (4,4 milyon $) gerçekleþtirilmiþtir.
2014 yýlýndan 2015 yýlýna %37'lik ihracat artýþý gösteren (Seramik kiremit ve kaldýrým taþý imalatý ile Fýrýnlanmýþ kilden kiremit, briket, tuðla ve inþaat malzemeleri imalatýný kapsayan)
"Ateþe Dayanýklý Olmayan, Kil Ve Seramik Yapý Malzemeleri"
ürün grubunda en çok ihracat yapýlan üç ülke sýrasýyla; Ýsrail (2,7 milyon $), Almanya (1,8 milyon $) ve Kuveyt (0,8 milyon
$) olmuþtur.
Kütahya'nýn 2014 ve 2015 yýllarý arasý karþýlaþtýrmada ihracatýný
%77 ile en fazla arttýran ürün grubu "Demir-Çelik Dýþýndaki Ana Metal Sanayi"dir. Bu ürün grubun ihracatýnda en önemli paya sahip ülke 5,9 milyon $ ve %46,13'lük pay ile yaklaþýk yarýsýyla Ýsviçredir. Slovakya'ya 2015 yýlýnda 2 milyon $ ihracat yapýlmýþtýr. Ýtalya ise bu ürün grubunda 1,5 milyon $ ile üçüncü olmuþtur.
"Taþ" ürün grubunda yapýlan ihracatýn önemli bir kýsmý (%72,78) ABD'ye gerçekleþtirilmiþtir (7,5 milyon $). Ýngiltere (0,9 milyon
$) ve Kanada (0,6 milyon $) ABD'yi takip eden diðer ülkeler olmuþtur.
Kütahya'nýn En Çok Ýhracat Yaptýðý Ülkeler (Milyon $)
Almanya ABD Ýspanya Ýtalya Fransa Ýngiltere
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18
20 2014
2015
Kütahya'nýn En Çok Ýhraç Ettiði Beþ Ürün (Milyon $)
0 10 20 30 40 50 60 70 80
Cam ve Cam Ürünleri Yapý Malzemeleri dýþýndaki, ateþe dayanýklý olmayan
seramik eþya
Ateþe dayanýklý olmayan kil ve seramik yapý malzemeleri
Demir çelik dýþýndaki
ana metal sanayi Taþ
20142015
19
