BÜLENT ECEVİT ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ SOSYAL HİZMET BÖLÜMÜ ÖĞRETİM PLANI 2. SINIF DERS İÇERİKLERİ
3. YARILYIL GÜZ DÖNEMİ
ZORUNLU DERSLER TEORİK- PRATİK- KREDİ- AKTS SHB201 İnsan Hakları ve Sosyal Hizmet 2 0 2 3
Bu ders insan haklarının tarihsel gelişimini ve felsefi temellerini, insan haklarının sınıflandırılmasını, insan hakları - devlet ve sivil toplum arasındaki ilişkileri, temel insan hakları sözleşmelerinin irdelenmesini, İnsan haklarının korunması sorununu, ulusal ve uluslararası insan hakları savunma mekanizmalarını, sosyal hizmet meslek ve disiplininin insan hakları temeli tarihsel gelişimi içinde hak, eşitlik ve sosyal adalet kavramları, modern Avrupa düşüncesinin oluşum serüveni çerçevesinde insan haklarının felsefi temellerini, insan haklarının sınıflandırılmasını (birinci kuşak haklar, ikinci ve üçüncü kuşak haklar), insan haklarıyla ilgili bildirge ve sözleşmeleri (Birleşmiş Milletler Şartı, İnsan Hakları Beyannamesi, Çocuk Hakları Beyannamesi; özel koruma sağlayan belgeler), Türkiye’de insan haklarının gelişim öyküsünü, modern sosyal hizmet felsefesinde insan haklarının önemini, sosyal adalet, demokrasi ve insan hakları kültürünün oluşturulmasında sosyal hizmetlerin rolü ve işlevlerini, insan hakları ihlalleri, ikilemler ve karşılaşılan sorunlar, vaka tartışmaları konularını içerir.
SHB203 Dezavantajlı Gruplar ve Müracaatçı Sistemleri 3 0 3 3
Bu dersin içeriğinde toplumsal koruma ve bakıma gereksinim duyan sosyal gruplar, toplumda dezavantajlılığı doğuran faktörler, ön yargı – ayrımcılık ve baskının kaynakları, baskı karşıtı uygulamanın kuramsal temelleri, baskı karşıtı sosyal hizmet müdahalesi gibi konular vardır.
Bu gruplara örnek aktivite eksikliği yaşayan engelliler, işsizler, eski hükümlüler, yalnız ebeveynler, kronik hastalık grupları, etnik azınlık, düşük becerililer, evsiz insanlar, mülteciler, uyuşturucu kullananlar ve madde bağımlıları, bakıma muhtaç olanlar, mali durumu uygun olmayan kişiler vb. gruplar verilebilir.
SHB207 Toplumsal Yapı ve Toplumsal Değişme 3 0 3 3
Bu ders toplumsal yapı kavramı, toplumsal tabakalaşma ve toplumsal hareketlilik, toplumsallaşma, toplumsal eşitsizlikler; toplumsal kontrol biçimleri, toplumsal değişme,
toplumsal değişme tipleri ve kuramları, toplumsal kurumlar ve semboller, toplumsal değişime neden olan faktörler, küreselleşme, Türkiye toplumsal yapısının değişimi, toplumsal yapı ve toplumsal yapı kuramları, Osmanlı toplum yapısı, kültürel ve siyasal hayat, Türkiye’de modernleşme, Türkiye’de iktisat politikaları, ekonomik gelişme ve çalışma hayatı, Türkiye’de kent, kentleşme ve kentsel değişim, Türkiye’de toplumsal sınıflar, toplumsal tabakalaşma, Türk Eğitim Sistemi, küreselleşme, ulus devletin çözülmesi, yeni dünya düzeni, günümüz sosyal sorunları (işsizlik, yoksulluk, ekonomik sorunlar) gibi konularını içerir.
SHB209 Bağımlılıklar ve Sosyal Hizmet 2 0 2 4
Bu ders bağımlık kavramı, bağımlılık kriterleri, bağımlılık türleri, bağımlı kişinin özellikleri, fiziksel ve ruhsal bağımlılık, bağımlılığın psiko-sosyal sonuçları, bağımlılıkta önleme- tedavi ve rehabilitasyonu gibi konuları içerir.
SHB211 Temel Bilgi Teknolojileri Kullanımı 2 0 2 2
Bu dersi içeriği Bilgisayar donanımları, yazılımlar, ağlar, güvenlik ve gizlilik konuları, bilgisayarı kullanma ve dosya yönetimi - işletim sistemleri, dosya yönetimi, uygulamalar, yazıcı yönetimi gibi konulardan oluşur.
MESLEKİ SEÇMELİ DERSLER III TEORİK- PRATİK- KREDİ- AKTS SHB213 Sağlık Bilgisi 2 0 2 4
Bu ders sağlık-hastalık kavramı, sağlık ve hastalık ilişkisi, ruh sağlığı ve beden sağlığı, sağlık ve çevre ilişkisi, sağlığın psiko-sosyal bağlamı, sağlık hizmet türleri; koruyucu, tedavi edici, rehabilite edici hizmetler, sağlık hizmetleri sunum sistemi, sağlık alanında multi-disipliner çalışmalar, sağlık alanında sosyal hizmet mesleğinin rolü konularını içerir.
SHB215 Ekonomiye Giriş 2 0 2 4
Bu ders ekonomi biliminin niteliği ve önemi, kıtlık yasası ve ekonomi bilimi, alternatif maliyet, iktisat biliminde kuram ve yasaların özellikleri, ekonomilerin temel sorunları ve ekonomik düzen; tüketici kuramı: faydanın ölçülebilirlik, tercih ve kıtlık sorunu, eş marjinal fayda ilkesi ve tüketici dengesi, kayıtsızlık analizi ve tüketici dengesi; üretici kuramı: üretim fonksiyonu, eşürün analizi üretici dengesi, değişen oranlı verim analizi; en düşük maliyetle üretim, maliyet analizi; fiyat kuramı; talep, arz; arz ve talep esneklikleri; tam rekabette piyasa dengesi, arzı ve talebi etkileyen temel faktörler; firma dengesi, tam rekabet piyasası, aksak
rekabet piyasalarının ortaya çıkış nedenleri ve türleri; monopol, monopson ve çift monopol, monopollü rekabet piyasası, oligopol, fiyat kuramına eleştiri; makro iktisadın gelişimi ve kapsamı; makro iktisadın temel amaçları (gelir, istihdam, istikrar, büyüme, kalkınma, dış denge vb.), milli gelir ölçme yöntemleri, gelirin döngüsel akımı; para: paranın tanımı ve işlevleri, para çeşitleri, para sistemleri, para arzı ve para talebi, para arı ve talebini açıklayan faktörler; keynesyen sistem; tüketim fonksiyonu, tasarruf fonksiyonu, yatırım fonksiyonu;
toplam arz - toplam talep yöntemine göre denge gelirinin bulunması, tasarruf-yatırım eşitliği yöntemi ile denge gelirinin bulunması, tasarruf paradoksu, çarpan, hızlandıran, enflasyonist ve deflasyonist açık; makroekonomik dengede devletin rolü, dışa açık ekonomide makroekonomik dengenin belirlenmesi, IS-LM ve BP analizleri, makroekonomik teorilerde yeni gelişmeler, arz ve talep modeli, tüketici davranışları, mülkiyet-üretim ve paylaşım ilişkileri, fiyat teorisi, devlet müdahalesi, milli gelir ve milli geliri belirleyen faktörler, paranın makro ekonomideki rolü, para politikaları, gayri safi milli hasıla, enflasyon - istihdam ve işsizlik enflasyon, ekonomik büyüme konularını içerir.
SHB217 Eleştirel Düşünce I 2 0 2 4
Bu ders eleştirel düşünce kavram ve yöntemleri ışığında her hafta farklı bir olayın/ gazete haberinin / filmin / kitabın eleştirel düşünce yaklaşımıyla ele alınıp, değerlendirilmesi konularını içerir.
SHB219 Toplumsal Cinsiyet ve Sosyal Hizmet 2 0 2 4
Bu ders toplumsal cinsiyete ilişkin temel kavramlar, cinsellik ve beden, feminist teori ve yöntem, biyolojik cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları, aile ve evlilik, toplumsal cinsiyet ve çalışma hayatı, toplumsal cinsiyet ve kalkınma, toplumsal cinsiyet ve refah politikalarına ilişkin güncel politik stratejiler, hegemonik erkeklik, toplumsal cinsiyet ve şiddet, feminist sosyal hizmet uygulaması, cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramları, toplumsal cinsiyet eşitsizliği ile ilgili farklı yaklaşımlar, Feminist kuram, toplumsal cinsiyet kalıp yargıları, toplumsal cinsiyet rolleri, ulusal ve uluslararası mevzuat açısından cinsiyet eşitsizliği ile mücadele. konularını içerir.
MESLEKİ SEÇMELİ DERSLER IV TEORİK- PRATİK- KREDİ- AKTS SHB221 Kriz ve Krize Müdahale 2 0 2 4
Bu ders kriz ve intihar kavramı, kriz türleri (durumsal, gelişimsel ve travmatik krizler), krize müdahale yöntem ve teknikleri, kriz görüşmesi, doğal afetler ve krize müdahale, okul ortamında krizler ve krize müdahale, kriz durumlarını analiz etme: Crash filmi gösterimi, acil servislerde krize müdahale odası ve uygulamaları, sosyal hizmet uygulamalarında krize müdahale örnekleri, intihar davranışı ve intihar değerlendirmesi, vaka örnekleriyle intiharı önlemede sosyal hizmet müdahalesi, krize müdahalenin ilkeleri, acil servislerde krize müdahale odası ve uygulamaları, kriz durumuna bir tepki olarak intihar davranışı, sosyal hizmet uygulamalarında krize müdahale yaklaşımının kullanılması konularını içerir.
SHB223 Kentleşme ve Göç 2 0 2 4
Bu dersi içeriği kentleşme ve göç ile ilgili kavramlar ve kuramlar, kentlerin gelişimi, kent yapısı ve kentli kimliği, kent ve kültür, Türkiye’de kentleşme, göç türleri, göç ve gecekondulaşma, göç ve işgücünün değişen nitelikleri, göç sonucu sosyal bütünleşme ve dışlanma olgusu konularından oluşur.
SHB225 Sosyal Adalet ve Sosyal Eşitsizlikler 2 0 2 4
Bu dersi içeriği Sosyal adalet, eşitlik ve eşitsizlik kavramları, faydacı, liberter ve eşitlikçi sosyal adalet düşünceleri, John Rawls’ın dağıtımcı adalet düşüncesi, sosyal eşitsizliklerin kaynakları, sonuç eşitliği ve fırsat eşitliği kavramları, eşitlikçi kuramlar, hak temelli uygulama konularını içerir.
SHB227 Sosyal Dışlanma, Sosyal İçerme ve Ayrımcılık 2 0 2 4
Bu dersi içeriği sosyal dışlanma, sosyal içerme, baskı, ayrımcılık ve kimlik kavramları, sosyal dışlanmanın nedenleri, dışlanma riski yüksek gruplar, sosyal dışlanma türleri, ortak yaşam kültürü ve sosyal bütünleşme, sosyal bütünleşme politikaları, ayrımcılık türleri, sosyal yaşamda ve çalışma hayatında ayrımcılık konularını içerir.
SHB229 Sosyal Hizmet Uygulamalarında Kültürel Farklılıklar 2 0 2 4
Bu dersin içeriği kültür kavramı, kültürün temel bileşenleri, kültürel görelilik, kültürel süreçler, kültürel farklılık ve çeşitlilik, kültürel yeterlilik konularından oluşur.
SHB231 Sosyal Hizmet Kuramları II 2 0 2 4
Sosyal hizmet kuramları I dersinde işlenen kuramların anlatılması ve ayrıntılı ele alınması bu dersin içeriğini oluşturur.
4. YARILYIL BAHAR DÖNEMİ
ZORUNLU DERSLER TEORİK- PRATİK- KREDİ- AKTS
SHB202 Sosyal Hizmette Kayıt Tutma, Rapor Yazma ve Sunum Becerileri 3 0 3 4
Bu dersin içeriği sosyal hizmet uygulamalarında kayıt tutmanın amacı ve önemi, kayıt türleri, kayıt tutmada yasal ve etik konular (kayıtların gizliliği, güvenliği ve mahremiyeti), bir kayıt türü olarak rapor ve rapor türleri, yazma becerileri ve raporlaştırma, rapor yazarken dikkat edilmesi gereken noktalar, resmi yazışmalar, dosyalama etkili özgeçmiş yazma, bilimsel alıntı yapma kuralları, rapor türleri (bilimsel rapor, kaza raporu, bilirkişi raporu), teknik rapor içerikleri hazırlama, beden dili okuma yöntemleri, etkili iş görüşmeleri, hazırlıklı ve hazırlıksız sözlü sunum teknikleri, sunum hazırlama teknikleri konularından oluşur.
SHB204 İnsan Davranışı ve Sosyal Çevre II 3 0 3 4
Bu ders, sosyal çevre ve sosyalleşme, sosyalleşmede etkili yapılar (aile, din, eğitim, yaşanılan kültür ortamı, sosyal medya; genç yetişkinlik ve yetişkinlik kuramları), genç yetişkinlik dönemi ve özellikleri (biyolojik, psikolojik ve sosyal özellikleri, aile, iş ortamı, sosyal gruplar vb.), orta yaş dönemi ve özellikleri (biyolojik özellikler, psikolojik özellikler, sosyal özellikler), yaşlılık dönemi ve özellikleri (biyolojik özellikler; psikolojik özellikler, sosyal özellikler) konularını içerir.
SHB206 Sosyal Hizmet Mevzuatı 2 0 2 3
Bu ders sosyal hizmet uygulamalarında hukukun yeri ve önemi, sosyal mevzuat ve sosyal hizmet mevzuatı ilişkisi, hukuk devleti ve sosyal devlet ilişkisi, dezavantajlı gruplara yönelik uluslararası sözleşmeler, sosyal hizmet mevzuatı örnekler, hukuka giriş (hukuk ve hak kavramları, hukukun tanımı, hukuk kuralları ve nitelikleri, hukuk alanındaki yaptırımlar, toplumu düzenleyen diğer kurallar, hukuk sistemleri, hukukun amacı), hukukun kollara ayrılması (kamu hukuku ve özel hukuk ayrımı, özel hukuk ve dalları, kamu hukuku ve dalları, karma nitelikli hukuk dalları), hukukun kaynakları (anayasa, yasalar, yasa gücünde olan kaynaklar, tüzük ve yönetmelikler, gelenek hukuku, içtihat hukuku, öğreti);,hukukun
yasalaştırılması, uygulama yönünden yasalar; hukuk devleti / sosyal devlet; sosyal hizmet uygulamalarında hukukun yeri ve önemi; seçilmiş bazı sosyal hizmet alanlarında sosyal hizmet uygulamasının hukuksal çerçevesi (I. Aile ve Çocuk Hukuku, Ulusal Mevzuat, Anayasa, Türk Medeni Kanunu , Aile Hukuku, Türk Medeni Kanunu , Aile Hukuku , SHÇEK Kanunu, Türk Ceza Kanunu ve CMK, I. Aile ve Çocuk Hukuku, Çocuk Koruma Kanununu, Umumi Hıfzısıhha Kanunu , EGM Çocuk Şube Müdürlüğü/Büro Amirliği Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu, Küçükleri Muzır Neşriyattan Koruma Kanunu, I. Aile ve Çocuk Hukuku, Uluslararası Mevzuat, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi, Çocuk Haklarına Dair Sözleşmeye Ek Çocuk Satışı, Çocuk Fahişeliği Ve Çocuk Pornografisi İle İlgili İhtiyari Protokol, Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’ye Ek Çocukların Silahlı Çatışmalara Katılmaları ile ilgili İhtiyari Protokol, Özgürlüğünden Yoksun Bırakılan Küçüklerin Korunması için Birleşmiş Milletler (Havana) Kuralları, Kötü Şartlardaki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması Ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Önlemler Sözleşmesi, Aile ve Çocuk Hukuku, Ailenin Korunmasına Dair Kanun, Çocuk Mahkemeleri’nin Yönetimi Hakkında Birleşmiş Milletler Asgari Standart (Beijing) Kuralları, Çocuk Suçluluğunun Önlenmesi için Birleşmiş Milletler Yönlendirici (Riyad) İlkeleri, Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Sözleşme, Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun, Türkiye’de Sosyal Yardım Hukuku, Özürlüler Hukuku, Özürlülerin Eğitim Hakları ve Mevzuat, Özürlülerin Mesleki Rehabilitasyonu, İstihdamı, İş Yaşamında Korunması-Sosyal Güvenliği ve Mevzuat, Özürlülere Yönelik Sosyal Yardımlar İndirimler, İstisnalar ve Mevzuat, Özürlüler Açısından Fiziksel Çevre, Ulaşım, Standartlar ve Mevzuat, Özürlülerin Örgütlenmesi, Siyasal Hakları ve Mevzuat, Özürlüler için Spor ve Mevzuat) konularını içerir.
SHB208 Sosyal Hizmette Görüşme 2 0 2 3
Bu ders görüşme türleri, sosyal hizmet görüşmelerinin ayırt edici özellikleri, görüşmede temel tutumlar, görüşmeye hazırlık, görüşmenin aşamaları, görüşme teknikleri, görüşmede süreç ve içerik, görüşmede etik konular, görüşmeyi kayıt altına alma konularını içerir.
SHB210 Sosyal Hizmet Değerleri ve Etiği 2 0 2 3
Bu ders değer kavramı, kişisel-mesleki ve toplumsal değerler, sosyal hizmetin evrensel değerleri, etik kavramı, etik açıdan karar verme, etik ikilemler ve çözüm yolları, sosyal hizmetin etik standartları konularını içerir.
SHB212 İstatistik 2 0 2 3
Bu dersi içeriği istatistik kavramı, yönetsel kararların alınmasında istatistiğin yeri, temel kavramlar ve betimleyici istatistikler, olasılık teorisi ve şans değişkenleri, tanımlayıcı örnek istatistikleri ve parametreler, bazı özel olasılık dağılımlarını içerir. Bu ders SPSS paket programı kullanılarak yürütülmektedir.
MESLEKİ SEÇMELİ DERSLER V TEORİK- PRATİK- KREDİ- AKTS SHB214 Suç, Suçluluk ve Adli Sosyal Hizmet 2 0 2 4
Bu dersin içeriği kriminoloji bilim dalı (suç bilim) kapsamında suç kavramı ve suç türleri, suçun nedenleri ve önlenmesi, suç kuram ve yaklaşımları; Türk adli sisteminin kuruluş ve işleyiş özellikleri; suçun önlenmesinde sosyal hizmet programları ve sosyal hizmet müdahaleleri; sosyal hizmet disiplininin bir alt uzmanlık dalı olarak “adli sosyal hizmet”in”
temel kavram ve uygulama esasları; adli sürecin her aşamasında (mahkeme öncesi, yargı ve infaz, tahliye sonrası) sosyal hizmet uygulamaları konularından oluşur.
SHB216 Sokak Sosyal Hizmeti 2 0 2 4
Bu ders sokak, tarihsel, siyasal, kültürel, toplumsal değişim süreci, sokağın tarihi ve sokağın belirleyicileri, toplumsal değişim ve sonuçları; sokağın oynağı rol, kentleşme süreci, sokağın yaşantıları yada yaşantıda sokak, kentleşme ve ortaya çıkan yeni sosyal sorunlar, evsizlik, sokak ve insan (çocuklar, kadınlar, bağımlılar, çalışanlar vb), kurumsal ve toplum temelli hizmetler, hükümet dışı kuruluşlar ve ilgili kurumlarla ilişkiler, öğrenci projelerinin oluşturulması, ulusal ve uluslararası yasal düzenlemeler; sokak ve sosyal hizmet; kapsam ve içeriği, sokak ve sosyal hizmet müdahalesi konularını içerir.
SHB218 Eleştirel Düşünce II 2 0 2 4
Bu ders Eleştirel Düşünce I dersinde olduğu gibi eleştirel düşünce kavram ve yöntemleri ışığında her hafta farklı bir olayın/ gazete haberinin / filmin / kitabın eleştirel düşünce yaklaşımıyla ele alınıp, değerlendirilmesi konularını içerir.
SHB220 İş ve Sosyal Güvenlik Sistemleri 2 0 2 4
Bu dersin içeriği iş, çalışma, çalışma hayatı, işsizlik, iş güvencesizliği, meslek hastalıkları, iş kazaları, emeklilik, sosyal güvenlik kavramı, sosyal güvenliğin yöntemleri ve finansmanları,
Türkiye’de sosyal güvenlik sistemi, sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortasına ilişkin düzenlemeler konularından oluşur.
SHB222 Sosyal Refah ve Sosyal Politika 2 0 2 4
Bu dersin içeriği sosyal refah kavramı, sosyal politika ve planlama konularında temel nitelikte bilgi vermek üzere tasarlanmıştır. Ders içeriğinde, sosyal politika, sosyal refah ve sosyal planlama kavramlarının analizi; sosyal politika, sosyal planlama ve sosyal hizmet arasındaki kavramsal ilişki; sosyal politika ve planlamanın sosyal hizmet açısından önemi;
sosyal politika ve sosyal planlama yaklaşımları; sosyal politika ve sosyal planlamayı etkileyen ulusal ve uluslararası güçler; refah kavramı çerçevesinde Türkiye'nin "beş yıllık kalkınma planları"nın değerlendirilmesi gibi konular yer almaktadır.
MESLEKİ SEÇMELİ DERSLER VI TEORİK- PRATİK- KREDİ- AKTS SHB224 Afetlerde Sosyal Hizmet 2 0 2 4
Bu ders felaket(afet) kavramı ve kapsamı, türleri, sosyal afet yaşamış kişilerde: Psikolojik sorunlar (post-travmatik stres bozuklukları), belirtileri ve yardım davranışları; sosyal etkileşim sorunları, belirtileri ve yardım davranışları, Afetlerde Psikososyal Hizmetler Birliği Protokolü’ne uygun sosyal hizmet çalışanı etkinlikleri, afet durumlarında sosyal destek sistemleri ve sosyal hizmet uygulamaları, afet durumlarında strateji, afet durumlarında kitle iletişim araçlarının etkin kullanımı konularını içerir.
SHB226 Çalışma Yaşamı ve Sosyal Hizmet 2 0 2 4
Bu dersi içeriği insan yaşamında işin rolü ve önemi, çalışma yaşamının temel kavramları ve yaklaşımlar; endüstriyel sosyal hizmetin tanımı, endüstriyel alanda ve iş yaşamında sosyal hizmet modelleri ve sosyal hizmet uzmanının rol ve becerileri, endüstriyel kuruluşlarda ve sendikalarda sosyal hizmet programları ve uygulamaları, iş sağlığı ve güvenliğinin geliştirilmesinde sosyal hizmet uzmanının rolü, iş kaybı ve işsizlik sorununa ilişkin sosyal hizmet yaklaşım ve uygulamaları, sosyal hizmet becerilerinin insan kaynakları yönetiminde uygulanması konularından oluşur.
SHB228 Kırsal Alanda Sosyal Hizmet 2 0 2 4
Bu ders kırsal toplumların özellikleri, değerleri, sorunları, kırsal sosyal hizmetin tarihsel gelişimi, kırsal alanda sosyal hizmet uzmanının rol ve fonksiyonları, kırsal sosyal hizmetin amaçları konularını içerir.
SHB230 Sosyal Hizmet Literatür Okumaları I 2 0 2 4
Bu ders içeriğinde öğrenciler ile literatür taraması nasıl yapılır, akademik çalışmalar nasıl yapılır, kaynak taraması, kaynak gösterilmesi, makale yazımı vb. konularda çalışmalar yapılması ve öğrenciler ile alana dair okumalar yapılarak tartışmalar yapılması planlanmaktadır.
