A K T O B BÜLTEN
ŞUBAT 2014 /SAYI: 2
30 YIL
1984-2014
İÇİNDEKİLER
• Antalya 2014’e yükselişle başladı. 3
• Türkiye 2013’ü büyüyerek kapattı. 4
• 2013’te turizm geliri % 11 arttı. 5
• Paket turlarda artış % 10. 5
• Türkiye Paket Tur Pazarı Araştırması bulguları. 6
• Türkiye dünya liginde yine 6.sırada. 7
• Mısır’da hedef yeniden 12,5 milyon turist. 7
• Turizmin istihdamdaki payı artıyor. 8
• Antalya’da turizm dış ticaretin önünde. 8
• Antalya en kalabalık 5. kent. 8
• Sektörün E-Vize önerisi karşılık buldu. 9
• Mısır, charter desteğini genişletti. 9
• Sektör 2013’de 2,5 milyar Dolar teşvik aldı. 10
• Turizm, en büyük ihracatçı. 10
• Otellerde maliyetler, enflasyonun 2,8 puan üzerinde. 11
• 93 turizm şirketi, vergi istisnası için başvuruda bulundu 11
• YORUM: Faiz artışı turizmi etkiler mi? 11 AKTOB
BÜLTEN ŞUBAT 2014 SAYI: 2
İmtiyaz Sahibi AKTOB Adına Yusuf Hacısüleyman Yayın Kurulu
Erkan Yağcı, Kaan K.
Kavaloğlu, Erol Karabulut Editör /Araştırma Erol Karabulut AKTOB Ar-ge
AKTOB
YÖNETİM KURULU Yusuf Hacısüleyman Erkan Yağcı
Erdal Tontu
Tolga Cömertoğlu Kaan Kaşif Kavaloğlu Ece Tonbul Kilit Aslı Ulukapı Yeliz Gül Ege Nihat Vural Adnan Soyaslan Mehmet Tümbül Zafer Alkaya Emir Demirci Selçuk Akıltopu Ahmet Çevik
İLETİŞİM
Adres:Gebizli Mah.Termessos Bulvarı. Güngör Ahmet Yitmen İş Merkezi No: 73/ A 07300 Muratpaşa ANTALYA Tel: 90 242 321 39 94 / 95 Fax: 90 242 321 59 26 / 27 www.aktob.org.tr
ANTALYA 2014’E % 7 ARTIŞLA BAŞLADI RUSYA’DAKİ HIZLI BÜYÜME SÜRÜYOR
Yılın ilk ayında Antalya’ya gelen yabancı ziyaretçi sayısı % 7,3 artarak 94 bin 105 kişiden 101 bin 3 kişiye yükseldi.
Geçen yılın tamamında hızlı büyüme ile Antalya’nın sürükleyici gücü olan Rusya pazarı 2014 başında da bu özelliğini korudu.
Ocak ayında Rusya pazarındaki büyüme % 68 oldu. Ukrayna’daki büyüme de % 42’ye ulaştı.
Öte yandan Almanya % 8, Hollanda da % 7 dolayında düşüş yaşadı. Gerileme yaşanan diğer pazarlar arasında;
Belçika, Avusturya ve Norveç de yer aldı.
İngiltere pazarı % 33 dolayında, İsrail pazarı da % 60 civarında gelişme gösterdi.
RUSYA HIZLI BAŞLADI
Antalya’ya gelen yabancı ziyaretçiler (Ocak)
PAZARLAR 2013 2014 Değişim ,%
ALMANYA 49.211 44.859 -8,8
RUSYA FED. 12.583 21.202 68,5
HOLLANDA 5.827 5.439 -6,7
İNGİLTERE 3.630 4.844 33,4
İSRAİL 1.832 2.932 60,0
BELÇİKA 3.375 2.556 -24,3
AVUSTURYA 2.406 2.256 -6,2
NORVEÇ 2.424 2.062 -14,9
UKRAYNA 1.334 1.899 42,4
DANİMARKA 952 1.854 94,7
İSVEÇ 428 1.707 298,8
FRANSA 983 1.632 66,0
İSVİÇRE 836 916 9,6
POLONYA 765 622 -18,7
KUZEY K.T.C. 619 432 -30,2
ÇEK CUM. 370 372 0,5
FİLİPİNLER 180 342 90,0
ÜRDÜN 238 268 12,6
BELARUS 173 261 50,9
YUNANİSTAN 131 257 96,2
KAZAKİSTAN 164 239 45,7
İTALYA 772 237 -69,3
MACARİSTAN 176 218 23,9
SURİYE 212 218 2,8
HİNDİSTAN 121 193 59,5
ABD 637 145 -77,2
SLOVAKYA 97 143 47,4
HIRVATİSTAN 286 129 -54,9
AZERBEYCAN 105 118 12,4
SIRBİSTAN 137 111 -19,0
ÇİN 109 108 -0,9
ROMANYA 138 106 -23,2
AVUSTRALYA 69 103 49,3
DİĞER 2.785 2.223 -20,2
TOPLAM 94.105 101.003 7,3
TÜRKIYE TURIZMI 2013’Ü BÜYÜYEREK KAPATTI
TOPLAM ZIYARETÇI SAYISI 39 MILYON
Türkiye turizmi, yabancı ziyaretçi sayısı bakımından 2013 yılını % 9,8 artışla 34 milyon 910 bin 98 kişi ile tamamladı
Yurtdışında yaşayan ve ülkemize ziyarete gelen vatandaşlar da eklendiğinde, toplam ziyaretçi sayısı % 9,5 artışla 39 milyon sınırı aştı.
Turistik merkezlere gelen yabancı ziyaretçi sayısı bakımından ilk sırayı 11,2 milyon ile yine Antalya aldı. 2013’ü % 8 büyüme ile kapatan Antalya, İstanbul’dan aktarmalı turistler ile vatandaş ziyaretçiler de dahil edildiğinde 12 milyon dolayında ziyaretçi ağırladı.
Öte yandan, % 11 dolayında büyüme yakalayan İstanbul ise 2013’ü 10,5 milyon ziyaretçi ile tamamladı. Muğla ve İzmir bölgeleri de geçen yılı % 2’nin üzerinde artışla tamamladı. Yabancı ziyaretçi sayısı bakımından, Muğla 3 milyonu aşarken, İzmir de 1,5 milyona yaklaştı.
Turistik Merkezlere Gelen Yabancı Ziyaretçi sayısı
İLLER 2012 2013 Değişim
ANTALYA 10.299.366 11.122.510 7,99
İSTANBUL 9.381.670 10.475.307 11,66
MUĞLA 3.009.342 3.078.781 2,31
İZMİR 1.368.929 1.407.240 2,80
DİĞER 7.723.525 8.826.260 14,28
TOPLAM 31.782.832 34.910.098 8,41
Turistik merkezlerde büyüme eğilimi 2 farklı davranış gösterdi:
İstanbul ve İzmir yılın ilk yarısında daha hızlı, ikinci yarısında daha yavaş büyüme gösterirken, Antalya ve Muğla’da eğilim, bunların tersine seyretti.
BDT pazarının getirdiği yüksek oranlı büyümeler 2013’ün en temel göstergelerinden biri oldu. Bu pazarlar, 2013’te sağlanan büyümenin esas ögesi olarak öne çıktı.
BÜ YÜME EĞILIMLER I
2013 yılını % 8 büyüme ile 12 milyona yakın bir ziyaretçi ile tamamlayan Antalya’da, gelişmeyi yüksek oranda BDT pazarları sağladı. Öyle ki, büyümenin % 75’ini bu pazarlar sağlarken, Rusya gelişmede tek başına % 60 paya sahip oldu.
İstanbul, Gezi Parkı Eylemleri haftaları dışarıda bırakıldığında 2013 yılının tama- mında büyüme gösterdi. 10,5 milyonu yakalayan İstanbul’da gerçekleşen büyümenin
% 30’una yakını, Körfez ve Arap ülkeleri ile komşu ülkelerden sağlandı. Avrupa pazarlarının % 26 pay aldığı büyümeye, BDT pazarlarının katkısı ise % 18 dolayında gerçekleşti. Bu 3 bölgenin toplam artıştaki payı da % 75’e yaklaştı.
İzmir, 2013’te yakaladığı yükselişin % 35’ini Avrupa pazarlarından elde ederken, bunun % 18’ini tek başına İtalya sağladı. Diğer katkılar ise Belçika ve İsviçre’den geldi.
Bu dönemde, BDT pazarının büyümeye katkısı da % 30 dolayında gerçekleşti. Bu gelişimin en büyük kısmı ise Rusya, Belarus ve Ukrayna pazarlarında elde edildi.
Muğla’da sağlanan artışın % 48’i BDT pazarlarından elde edilirken, Rusya tek başına büyümenin % 27’sini sağladı. Ukrayna ve Azerbaycan da gelişmeye % 17 dolayında katkı verdi. İldeki gelişmenin % 40’ını ise Avrupa pazarları sağladı. Bunun % 22’sini tek başına İsveç pazarı gerçekleştirdi. Bu yıl yeniden canlanan İsrail pazarının aldığı pay ise % 4 dolayında
Kümülatif verilerle, 2013 yılının son 2 ayı hariç, sınırlardan yapılan yabancı girişlerinde Türkiye
% 10’un üzerinde artış gösterdi.
Büyüme eğilimi, yılın ilk yarısında % 17 ortalamayı yakalarken, ikinci yarıda % 10 dolayına indi.
Türkiye turizminin gösterdiği yüksek oranlı büyümede; sınır komşularımızdan olan Suriye, Gürcistan, Irak, Bulgaristan gibi ülkelerden yapılan girişler etkili oldu
2013’TE TÜRKİYE’NİN TURİZM GELİRİ
% 11,4 ARTIŞLA 32,3 MİLYAR DOLAR OLDU
TÜİK tarafından açıklanan veril- ere göre; 2013 yılında yabancılar ve yurtdışında yaşayan vatandaşların ülkemizi ziyaretlerinden elde edilen turizm geliri % 11,4 artarak 29 milyar Dolar’dan 32,3 milyar Dolar’a yüksel- di.
2013 yılında, yabancı ziyaretçilerden elde edilen gelir, % 13 artarak 22,4 mil- yar Dolar’dan 25,3 milyar Dolara çıktı.
Aynı dönemde, yurtdışında yaşayan vatandaşların ülkemizi ziyaretlerinden elde edilen turizm geliri de % 6,4 artış- la 6,7 milyar Dolar’a ulaştı.
Öte yandan, geçen yıl cep telefonu dolaşım harcamalarında % 16 dolayın- da gerileme yaşandı.
Bu harcamalar 163 milyon Dolar’a düştü. Diğer yandan marina hiz- metlerine yönelik harcamalar ise % 39 artarak 64 milyon Dolar’a çıktı.
Kişi başına düşen harcamalar ise ya- bancılarda 795 Dolar’dan 825 Dolar’a çıktı.
Yabancı başına harcama 715 Dolar’dan 749 Dolar’a, vatandaş ziyaretçilerde ise 1241 Dolar’dan 1252 Dolar’a yükseldi.
Türkiye’nin turizm geliri (Bin Dolar)
Yıllar Cep telefonu Dolaşım Harcamaları
Marina Hizmetleri Harcamaları
Yabancı Ziyaretçilerden Elde edilen Gelir
Vatandaş Ziyaretçilerden elde edilen gelir
Toplam Turizm Geliri 2012 196 079 46 182 22 410 364 6 354 378 29 007 003 2013 163 627 64 325 25 322 291 6 760 180 32 310 424
Değişim -16,6 39,3 13,0 6,4 11,4
Yabancı ve vatandaş ziyaretçilerin paket tur harcamalarından ülkemizdeki kalan payı % 10,1 artarak 6,7 milyar Dolar’dan 7,4 milyar Dolar’a ulaştı.
Paket dışında kalan kişisel harcamalar ise
% 11,8 yükselerek 22,2 milyar Dolar’dan 24,8 milyar Dolar’a çıktı.
Kişisel harcamalar içinde en belirgin artışlar; marina hizmetleri, sağlık, konaklama, giyecek- ayakkabı ve hediyelik
eşyada gözlendi.
PAKET TURDA ARTIŞ % 10
Gecelemeler % 3,4 arttı
2013 yılında Türkiye’de yapılan gecelemeler % 3,4 artarak 370 milyondan 383 milyona çıktı.
Konaklama tesislerinde yapılan gecelemeler de % 8 yükselerek 143 milyondan 154 milyona çıktı. Gecelemelerin % 40’ı konaklama tesislerinde gerçekleşti.
Diğer yandan yabancıların yaptıkları gecelemelerin % 54’ü tesislerde yapılırken, bu oran vatandaşlarda % 5 dolayında.
Kişilerin kendi evlerindeki gecelemeleri % 5, kiralık evlerdeki gecelemeleri de
% 15 artış gösterdi. Arkadaş ve akraba evlerinde yapılan gecelemeler ise % 12 dolayında düştü.
Türkiye’de yapılan gecelemelerin yeri ve sayısı
Konaklanan yerler 2012 2013
Otel, Motel, Pansiyon v.b 143 126 267 154 585 265
Kendi Evi 89 513 066 94 013 384
Kiralık Ev 13 787 460 15 874 442
Arkadaş, Akraba Evi 104 817 625 92 465 454
Diğer 19 377 102 26 455 042
Toplam 370 621 520 383 393 586
Rusya, gelirde de uyarıcı oldu
Paket tur harcamalarındaki artışlarda 3 katlık derecesiyle İsrail ilk sırada yer aldı.
Rusya, İsviçre, İsveç ve Danimarka % 20- 30 bandında gelişme
gösterdi.
Ukrayna, İngiltere ve Almanya’da da önemli artışlar yaşandı. Hollanda da ise gerileme oldu.
2013 Paket Tur Araştırması Bulguları
BÜYÜMEYI RUSYA SÜRÜKLEDI
DENGELER DEĞIŞTIAKTOB Araştırma Birimi tarafından gerçekleştirilen 2013 Türkiye Paket Tur Pazarı Araştırması özet bulgularına göre; 2013 yılında Türkiye’ye paket turlarla gelişler büyümeye devam ederken öncülüğü yine Avrupa ve Rusya pazarları yaptı. Ancak 2013’teki büyümede esas pay, özellikle Rusya pazarının lideri turoperatörleri tarafından gerçekleştirildi.
2013’de paket turlarla Türkiye’ye turist getiren turoperatörleri içinde ilk 10 sırayı; Tantur / TUI, Diana /Thomas Cook, Pegas Touristik, Tez Tour, OTI Grup, Meeting Poınt- IQ Travel(MPI), Anex Tour, Corendon Tourstik, MTS Incoming/ Der Touristik ve Novum Touristik /Alltours grup ve partnerlikleri aldı.
Pazarda TUI liderliğini 2013’te de sürdürürken en yakın rakibi Diana Turizm/Thomas Cook partnerliği oldu.
Avrupa merkezli bu grupları, hızlı büyüme kaydeden Rusya spesiyalistleri Pegas Touristik, OTI Group, Tez Tour ve Anex Tour izledi. Avrupa pazarları spesiyalistleri Corendon Touristic, Meeting Point IQ Travel,
MTS Incoming, Der Touristik, Novum Touristik/Alltours da pazarın önde gelen grupları oldu.
Araştırma bulgularına göre Rusya’dan paket turla ziyaretçi getiren operatörler içinde ilk 5 grup, Pegas Touristik, OTI Grup, Tez Tour, Anex Tour ve Tantur turizm/TUI Rusya olarak sıralandı Diğer yandan, GTI Travel gibi önemli aktörün iflas ettiği Almanya’da, paket tur pazarında ilk sıraları; Tantur Turizm/TUI, Diana Travel/ Thomas Cook, Meeting Point IQ Travel, Novum/Alltours, Holiday Plan ve Der Touristik aldılar.
Türkiye’nin önde gelen pazarlarında Hollanda’da paket tur pazarın ilk 5 grubu da, Corendon Touristik, Tantur Turizm/TUI, Diana Travel/ Thomas Cook, Summer Tours ve HST Travel olarak sıralandı.
İngiltere paket tur pazarında en çok turist getiren 5 grup da Diana Travel/
Thomas Cook, Tantur Turizm/TUI, Sarpedon Travel, Mina Travel ve Meeting Point IQ Travel oldu.
Türkiye paket tur pazarı-2013 sıralaması (İlk 10 grup veya partnerlik)
GRUPLAR /PARTNERLİKLER Tahmini Pazar
Payı,%
TANTUR /TUI TÜRKİYE 16,61
DIANA /THOMAS COOK 8,26
PEGAS TOURISTIK 7,46
TEZ TOUR 6,87
OTI GROUP 6,82
MEETING POINT- IQ TRAVEL (MPI) 4,50
ANEX TOUR 4,33
CORENDON 4,29
MTS-INCOMIG 4,06
NOVUM TOURİSTİK /ALLTOURS 3,18
DİĞERLERİ 33,62
Türkiye’nin Avrupa pazarındaki öncü gruplarından GTI Travel’in iflası başta Almanya olmak üzere birkaç pazarda dengeleri değiştirdi.
Öte yandan aynı dönemde iflas eden İskandinavya pazarı operatörümüz Scanways/T.
Experten’in de faaliyetlerini durdurması paket tur pazarını olumsuz etkiledi.
Türk kökenli operatörlerin yaşadığı bu iflaslara, Hollanda’da OAD, Slovakya’da Medina Tours ve Macaristan’da Best Reisen’in pazardan çekilmesi gibi olumsuzluklar da eklendi.
Orta ve küçük ölçekli olmak üzere; Almanya, Rusya ve bazı Avrupa pazarlarında yaşanan operatör ve acente iflasları, aynı zamanda, Türkiye incoming acenteleri pazarını da olumsuz etkiledi.
Bu süreçte bazı partnerlikler sona ererken, bazıları da incoming faaliyetlerini bıraktı.
İflas eden veya pazardan çekilen operatörlerle 1 milyon dolayında paxın kaybedildiği veya el değiştiridği kabul edilebilir.
2013 dünya turzmine yönelik ilk verilere göre
TÜRKİYE YİNE 6’INCI SIRADA
AKTOB Araştırma Birimi tarafından derlenen ilk sonuçlara göre; dünyada en çok yabancı ziyaretçi çeken ülkeler sıralamasında, Türkiye 6’ıncı sıradaki yerini korudu.
2013 yılında en fazla ziyaretçi çeken ülkeler arasında ilk sırayı yine Fransa alırken, onu ABD izledi. 2012’de 3’üncü sıraya yükselen ve 2013’te gerileyen Çin 4’üncülüğe gerilerken yerini yeniden İspanya aldı.
Çin’in ardından dünya 5’inciliği yine İtalya’nın olurken, Türkiye 6’ıncı sıradaki yerini korudu. Türkiye’yi; İngiltere ve Almanya takip etti. 2013’te yükselişe geçen Yunanistan ise birkaç basamak yükselerek yeniden ilk 15 ülke içindeki yerini aldı.
2011’de başlayan Arap Baharı olaylarından olumsuz etkilenen, 2012’deki kısmı istikrardan yararlanarak toparlayan Mısır ise 2913’te yaşadığı askeri darbe ve karmaşalarla birlikte ciddi kayba uğrayarak dünya liginde alt sıralara geriledi.
En çok yabancı ziyaretçi çeken ülkeler (Milyon kişi-Yaklaşık değerler)
Sıra Ülkeler 2012 2013
1 Fransa 83,0 86,3
2 ABD 67,0 68,3
3 İspanya 57,4 60,6
4 Çin 57,4 56,2
5 İtalya 47,4 48,4
6 Türkiye 31,8 34,6
7 İngiltere 31,1 32,6
8 Almanya 30,4 31,3
15 Yunanistan 15,5 17,1
27 Mısır 11,5 9,6
Derleyen: AKTOB Ar-Ge
Mısır Turizm Konsolosu Ahmed Ali İsmail, 2013'te 9,5 milyon olan turist sayısının 2014'te 12,5 milyona çıkmasını öngördüklerini açıkladı.
EMITT Fuarı'nda açıklamalarda bulunan İsmail, Mısır’a 2014 yılında tekrar yoğun bir ilgi beklediklerini söylerken 2013'te Türkiye’den 52 bin kişinin Mısır'ı ziyaret ettiğini bu yıl ise 100 bin kişi beklediklerini ifade etti.
MISIR’IN 2014 HEDEFI 12,5 MİLYON TURİST
Devlet Hava Meydanları İşletmesi 2013 verilerine göre, Türkiye’deki
havalimanlarında giden-gelen yolcu sayısı
% 15 dolayında artarak 150 milyona yaklaştı. 2012’de 140 milyon dolayında yolcuya hizmet verilmişti.
Ülkemizdeki havalimanlarında iç hatlar yolcu trafiği 2013’te % 15’in üzerinde gelişme kaydederek 75 milyonu aşarken, dış hatlar yolcu trafiği de % 10’dan fazla yükselerek 73 milyon dolayında gerçekleşti.
Toplam yolcu trafiğinde ilk sırayı % 34
pay ile İstanbul Atatürk Havalimanı alırken onu % 19 ile Antalya, % 12 ile Sabiha Gökçen Havalimanları izledi.
Toplam dış hatlar yolcu trafiğinde ilk sıraları, % 45 ile İstanbul ve % 31 ile Antalya aldı. Sabiha gökçen de % 9’a yakın pay ile onları izledi.
Toplam iç hatlar yolcu trafiğinde ise İstanbul % 22,7 ile ilk sırada yer alırken, onu % 15,6 ile Sabiha Gökçen, % 12,2 ile Ankara Esenboğa ve % 10 ile Adnan Menderes takip etti. Antalya da bu trafikten % 7,5 dolayında pay aldı.
2013’TE HAVALIMANLARINDAN 150 MILYON YOLCU GEÇTI
Tu r i z m i n T ü r k i y e i s t i h d a m ı n d a k i p a y ı a r t ı y o r
TURIZMIN ISTIHDAMDAKI PAYI % 7,3
Turizm sektörünün, ülke
istihdamındaki payı artmaya devam ediyor.
Son yıllarda, sektörün gösterdiği büyüme, kayıtlı ekonomiye geçişteki hızlanma gibi nedenlerle, özellikle yüksek sezonda sektörün toplam istihdamdaki yeri de yükseliyor.
AKTOB Araştırma Birimi’nin derlediği verilere göre; 2010 yılından bu yana turizmin toplam sigortalı
istihdamındaki payı % 5,9’dan % 7,3’e yükseldi.
Bu dönemde, konaklama sektörünün payı % 2’den % 2,6 dolayına çıktı.
Yüksek sezonda, konaklamada çalışanların sayısı da 200 binden 326 bine ilerledi.
Yiyecek içecek hizmetlerinin aldığı pay da % 3’ten % 3,7’ye yükseldi.
Bu alanda çalışanların sayısı da 301 binden 466 bine çıktı.
Sigortalı istihdamında turizm ve alt sektörlerinin payı, % (Türkiye geneli içindeki pay)
Sektörler 2010 2011 2012 2013
Konaklama 2,10 2,31 2,41 2,59
Yiyecek içecek 3,05 3,24 3,43 3,70
Seyahat acenteleri 0,42 0,44 0,44 0,45
Havayolu 0,07 0,06 0,06 0,12
Diğer 0,30 0,38 0,42 0,46
Türkiye payı 5,94 6,42 6,76 7,32
ANTALYA’DA TURIZM VE IHRACAT
TÜİK, 2013 yılı Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçlarını açıkladı.
Buna göre; Türkiye nüfusu, 76 milyon 667 kişiye ulaşırken, Antalya 2 milyon 158 bin kişi ile en kalabalık 5’inci il oldu.
Türkiye’nin yıllık nüfus artış hızı binde 13,7 olarken, Antalya’da bu oran binde 30,9 oldu. Antalya bu seviye ile Türkiye’de en yüksek nüfus artışını yakalayan 5’inci il oldu.
En fazla nüfusa sahip 10 il, 2013
2013 2012 İller Nüfusu
1 1 İstanbul 14 160 467
2 2 Ankara 5 045 083
3 3 İzmir 4 061 074
4 4 Bursa 2 740 970
5 6 Antalya 2 158 265
6 5 Adana 2 149 260
7 7 Konya 2 079 225
8 8 Gaziantep 1 844 438
9 9 Şanlıurfa 1 801 980
10 10 Mersin 1 705 774
76,6 MILYONLUK TÜRKIYE’DE ANTALYA EN KALABALIK 5.KENT
ANTALYA’DA TURİZM İHRACATIN 8 KATINA ULAŞTI
AKTOB Ar-ge Birimi tarafından derlenen verilere göre 2013 yılında Antakya turizmi, ihracatının 7-8 katı büyüklüğe ulaştı.
TÜİK verilerine göre Antalya, 2013 yılında 1 milyar Dolar’lık ihracat, 737 milyon Dolar’lık ithalat yaptı. Böylece ilin toplam dış ticaret hareketi 1,8 milyar Dolar’a yaklaştı.
Aynı dönemde 11,6 milyon yabancı ziyaretçi ağırlayan Antalya’da turizmden elde ettiği gelirin ise 7,5-8 milyar Dolar aralığında olduğu tahmin ediliyor.
2013 verilerine göre, Antalya, en çok ihracat yapan 11 kent konumunda.
Öye yandan kent, en fazla ithalat yapan 19.kent konumunda bulunuyor.
SEKTÖRÜN E-VİZE ÖNERİSİNE BAKANLIK OLUMLU YANIT VERDİ
10 Nisan'da başlayacak elektronik vize uygulamasının yaratacağı sıkıntılar karşısında; Akdeniz Turistik Otelciler ve İşletmeciler Birliği ve diğer sektör örgütlerinin “e-vize bir geçiş süreci tanınmalıdır. Bir yıl boyunca e-vize ve eski yöntem paralel devam ettirilebilir” önerisine, Dışişleri Bakanlığı olumlu yanıt verdi.
Bakanlıktan yapılan açıklama şöyle:
11 Nisan 2014 Tarihi İtibariyle Hudut Kapılarımızda Sınırda Vize Uygulaması Ve Geçiş Döneminde Alınacak Tedbirler Hk.
11 Nisan 2013 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu uyarınca, 11 Nisan 2014 tarihi itibariyle hudut kapılarımızda bandrol/ kaşe vize uygulamasının sona ermesi öngörülmekle birlikte, geçiş döneminde 2014 yılı turizm sezonu dahil mevcut uygulamanın bir süre daha devam ettirilmesi yönünde gerekli önlemler alınmaktadır.
Turistik veya ticari amaçlarla yapılacak vize başvuruları Bakanlığımızın Yurtdışı Temsilciliklerinden veya Elektronik Vize Başvuru Sisteminden (www.
evisa.gov.tr) gerçekleştirilebilmektedir.
2013 yılında uygulamaya başlatılan Elektronik Vize Başvuru Sistemi
üzerinden, internet bağlantısı olan her noktadan halihazırda ortalama 3 dakika içinde kolay bir şekilde e-Vize alınması mümkün olabilmektedir.
e-Vize altyapısının güçlendirilmesi ve buna paralel alınacak bazı önlemlerle vizeye tabi yabancı uyrukluların pratik yöntemlerle vize temin etmeleri için gerekli düzenlemeler yapılmaktadır.
Bu kapsamda, 11 Nisan 2014 tarihi öncesinde;
- İngilizce, Fransızca ve İspanyolca dillerine ek olarak Hollandaca, Norveççe, Lehçe, Almanca, Arapça ve Çince dilleri e-vize sistemine eklenecektir.
- Visa ve Master Card kredi kartlarına ek olarak, yaygın kullanımda olan diğer kredi kartlarıyla ve banka kartlarıyla ödeme imkanı sağlanacaktır.
- Türkiye’ye yolcu taşıyan anlaşmalı havayolu şirketlerinin ofislerinden ve havaalanlarındaki bürolarından da e-Vize alınabilmesini teminen gerekli altyapı kullanıma sunulacaktır.
- Tur operatörleri grup e-Vize başvurusunda bulunup toplu ödeme yapabileceklerdir.
- Vize alamadan ülkemize gelen yabancılar havaalanlarımıza yerleştirilecek e-Vize Kioskları üzerinden de e-Vize alabileceklerdir.
Havaalanlarındaki beklemeleri de tamamen ortadan kaldırmayı amaçlayan yeni uygulamaya geçişte yaşanabilecek sıkıntıların aşılabilmesine yönelik olarak ilgili tüm kamu kurumları ve özel sektör temsilcileri ile eşgüdüm içinde gerekli çalışmalar sürdürülmekte olup, yeni uygulama en kısa sürede hizmete sunulacaktır.
MISIR, DESTEĞİ ARTIRIYOR
Daha önce tur operatörlerine boş koltuk desteği veren Mısır hükümeti, bu desteğin uygulamasını genişletti.
Ocak ayı sonuna kadar yüzde 40 ile yüzde 90 arası doluluk sağlanan uçaklar için boş koltuk garantisi veren Mısır, 1 Şubat 2014’ten itibaren be desteğin alanının genişletti.
Buna göre; yüzde 50 ile yüzde 94 arası doluluk sağlayan operatörlere garanti veriliyor.
Öte yandan Mısır hükümetinin verdiği boş destek garantisinin miktarı da arttırıldı.
Şarm el Şeyh, Marsa Alam gibi 4 saate kadar uçuş süresi olan mesafelere yüzde 65 ile yüzde 84 arasında doluluklar için boş koltuk başına 150 Avro ödeyen Mısır, 4 saati aşan mesafeler içinse 180 Avro ödüyor.
Yüzde 85’i aşan doluluklarda ise boş koltuk başına 180 ile 200 Avro ödenecek. Taba, Lxsor ve Abu Simbel gibi destinasyonlar içinse yüzde 50 doluluk şartı aranıyor.
Turizm sektörü yatırım ve yenilemeler için
2013 YILINDA 2,5 MILYAR DOLAR’LIK TEŞVIK ALDI
Turizm sektörü; komple yeni yatırım ve yenileme çalışmalarını planlayan 393 proje için 2013 yılında 2,5 milyar Dolar’lık teşvik aldı. Bu projeler içinde 325 adet komple yeni yatırımı planı da 2,2 milyar Dolar’lık bütçe payına sahip.
Yeni yatırımlar için ayrılan her 100 Dolar’ın 25 Dolar’ı Antalya’da harcanacak.
Antalya’da 41 yeni tesis için öngörülen bütçe 550 milyon Dolar. Bu bütçe ile 21 bin dolayında yatak ve 5 bin 500 dolayında istihdam yaratılacak.
Diğer yandan, özel sektörün, yeni yatırımlar için harcayacağı her 100 Dolar’ın 20’si de İstanbul’a ayırmış durumda. Yeni yatırımlar için 460 milyon Dolar ayıran İstanbul’da 15 bin dolayında yatak ve 3 bin 500 dolayında istihdam yaratılacak.
Komple yeni yatırımlarda, tesis sayısı olarak, 3 yıldızlı tesisler, 4 yıldızlı tesisleri geride bırakarak ilk sıraya yerleşti. 2013’te ilk sırayı % 34,7 ile 3 yıldızlı tesisler alırken onu, % 32 ile 4 ve % 17 ile 5 yıldızlı tesisler izledi. Butik oteller de % 13 dolayında paya sahip.
2013’te alınan teşviklerle toplamda 19 bin dolayında insana ekmek kapısı da açılmış olacak. Bu iş imkanlarının da % 48’i Antalya ve İstanbul’da yaratılacak.
Yeni yatırımlarda toplam bütçenin İllere göre dağılımı, %
İLLER PAY,%
ANTALYA 25,0
İSTANBUL 20,0
MUĞLA 5,7
AYDIN 4,5
KONYA 3,5
ADANA 3,0
AFYONKARAHİSAR 2,5
KAYSERİ 2,3
İZMİR 2,2
MERSİN 2,2
HATAY 2,2
SAMSUN 2,2
BALIKESİR 2,0
DİĞER 47 İL 22,7
2013’te turizm en büyük ihracatçıları geride bıraktı
Türkiye 2013 yılında 151,8 milyar Dolar’lık ihracat gerçekleştirdi. Aynı dönemde turizm geliri de 32,3 milyar Dolar’a yükseldi.
Turizmden el edilen gelirin ihracat gelirine oranı ise % 21,2 oldu.
Diğer yandan turizm, en büyük ihracatçı sektörleri geride bıraktı.
Türkiye’nin en büyük ihracat sektörü olan imalat sanayi 2013’te 141 milyar Dolar’lık satış yaptı.
Bu sektörde yer alan alt sektörlerde ise en iyi performansı 18 milyar Dolar ile motorlu kara taşıtları alırken, turizm tüm imalat alt sektörlerinden daha iyi performans gösterdi.
TURIZM EN BÜYÜK IHRACATÇI
En büyük 5 ihracatçı ve turizm sektörü (Milyar Dolar)
Sektör İhracatı
İmalat sanayi 141,4
TURİZM GELİRİ 32,3
Motorlu Kara Taşıt. 18,2 Ana Metal Sanayi 17,5 Tekstil Ürünleri 14,8
Giyim Eşyası 12,7
O T E L L E R DE M A L İ Y E T L E R
ENFLASYONUN 2,8 PUAN ÜZERİNDE Faiz artışı turizmi etkiler mi?
TÜİK tarafından açıklanan Tüketici Fiyatları Verileri’ne göre, Ocak ayında enflasyon % 7,51 olarak gerçekleşti. AKTOB Ar-Ge Birimi analizine göre, aynı dönemde otellerdeki toplam maliyet artışları ise % 10,31 oldu.
Otellerde en yüksek maliyet artışları; % 17 ile temizlik malzemelerinde, % 10 dolayındaki yükselişlerle yiyecek, içecek ve enerjide gerçekleşti. Teknik servis ise enflasyonun altında kaldı.
Alt gruplar itibariyle en yüksek maliyet yükselişleri de % 37 ile meyve-sebze,
% 9,6 ile bakliyat ve % 7,8 ile süt grubunda görüldü. Et, çay şeker ve yağ gruplarındaki artışlar ise enflasyonun gerisinde kaldı.
GRUPLAR Maliyet
Artışı,%
YİYECEK 9,18
İÇECEK 10,70
ENERJİ-YAKIT 10,29
TEMİZLİK MLZ. 16,99
TEKNİK SERV. 0,97
* 12 aylık ortalamalarla
Otellerde maliyet artışları* / Ocak 2014
ALT GRUPLAR Maliyet Artışı,%
MEYVE-SEBZE 37,50
BAKLİYAT-UN 9,68
SÜT GRUBU 7,84
ÇAY-ŞEKER VB 5,53
ET GRUBU 4,00
YAĞ GRUBU 2,33
* 12 aylık ortalamalarla
2013 yılında, döviz kazandırıcı faaliyetlerinden dolayı, Ekonomi Bakanlığından; vergi, resim ve harç istisnası alan 93 şirket ve grup, toplamda 743 milyon Dolar’lık gelir taahhüdünde bulundu.
2012’de 65 şirket ve grup 626 milyon Dolar’lık döviz geliri öngörmüştü
VERGI, RESIM VE HARÇ ISTISNASI IÇIN
93 ŞIRKET 743 MILYON DOLAR’LIK GELIR BEYANI ETTI
istisnaların gruplara göre dağılımı, %
GRUPLAR / ŞİRKETLER Pay
DİANA TURIZM OTELCİLİK /DİANA OTEL YATIRIMLARI 9,4
GÜNEŞ EKSPRES HAVACILIK AŞ. 8,7
GALERİ KRİSTAL TUR. İNŞ. PAZ. VE TİC. A.Ş. 8,1 TURAÇLAR YAT.İŞL.İNŞ.TUR.PAZ.SAN. VE TİC.A.Ş. 6,7
MNG HAVAYOLLARI TAŞIMACILIK 5,4
PRENS GRUP 4,7
LİMAK HOTELS 4,0
HAYAT SAĞLIK HİZM.YAT.İŞL.TUR.TAAH.TİC.VE SAN.A.Ş. 4,0
TREK TURİZM SAN.VE TİC.AŞ. 3,4
TENTUR TURİZM A.Ş. 3,4
PEGAS OTELCİLİK 2,7
ECE TUR ECE TURİZM İNŞ.TİC.VE MAĞAZA İŞL.A.Ş. 3,4
ŞEFLERA TURİZM İŞLETMECİLİK TİC.AŞ. 2,4
AYDOĞAN TUR.TİC AŞ 2,0
KAHYAOĞLU TURİZM TİC. 2,0
CEYLAN İŞL.İNŞ.TURZ.YAT.NAK.GIDA İÇ.SAN.VE TİC.A.Ş. 2,0 TEZ TOUR/ AMARA/ ATİ ANADOLU TURİZM YATIRIM A.Ş. 2,0
AKAY TRAVEL 1,3
SET SEYAHAT ACENTASI SAN.VE TİC.A.Ş. 1,3
Merkez Bankası döviz fiyatındaki tırmanışı durdurmak amacıyla faiz oranlarını yükseltti.
Dövizin yükselişi gibi faizlerin artırılması da ekonomiye yük getirecektir. 2013 için % 30 dolayında yük getiren kur yükselişine şimdi faiz yükü binecektir.
Bu iki etki özellikle yatırımlarda ve üretimde girdi maliyetlerine ve piyasa fiyatlarına yansıyacaktır.
Faiz oranlarının yükselmesi TL kredi kullananların yükünü artırırken, maliyetleri artıracağından, fiyatlar paralelinde enflasyonun artması kaçınılmazdır.
Öte yandan tüketicilerin ve yatırımcıların aynı zamanda üreticilerin bankalara olan TL borçlarının faizi de artacaktır.
Yatırımcı ve üretici faiz yükünü belli sürede maliyete ekleyerek tüketiciye yansıtacak.
Tüketici kredisinin faiz yükü ise tüketiciyi olumsuz etkileyecek.
Özetle faiz yükü artışı sonunda büyük oranda tüketicinin üzerinde kalacaktır.
Bu nedenle; taksitli satışlara gelen kısıt gibi olumsuz olaylarla birleştirildiğinde, iç pazardaki mal ve hizmetlere olan talebi, dolayısıyla turizmi de yakından etkileyecektir.
Öte yandan, turizmcilerin mal ve hizmet alımlarına da yansıyacak, otellerdeki maliyetleri yukarı çekecektir.
A K T O B BÜLTEN
Tel: 90 242 321 39 94 / 95 Fax: 90 242 321 59 26 / 27
Adres:Gebizli Mah.Termessos Bulvarı. Güngör Ahmet Yitmen İş Merkezi No: 73/ A 07300 Muratpaşa ANTALYA
A K T O B
AKDENİZ TURİSTİK OTELCİLER VE İŞLETMECİLER BİRLİĞİ
w w w. a k to b. or g . t r [email protected]
30 YIL
1984-2014
