Enfeksiyon Hastalıklarının Belirtileri
Enfeksiyon hastalıklarının belirtileri, belli dönemlere, genel ve özel durumlara göre farklılık gösterir.
1.Prodrom (Başlangıç) Dönem Belirtileri:
Bu dönem inkübasyon döneminin bitiminde başlayıp tipik klinik belirtilerin görülmesine kadar sürer.
Bazı hastalıklarda bu dönem hiç görülmez doğrudan spesifik belirtiler başlayabilir.
Prodrom dönemde en çok görülen belirtiler:
- Boğaz ağrısı - İştahsızlık - Halsizlik - Bitkinlik
- Sırt,bacak,baş ağrıları - Bulantı,kusma
- Nezle hali,öksürük - Şişlik,kızarıklık vb.
Bu belirtilerle kesin tanı koymak zordur.
Ancak bazı hastalıklar için kesin tanıya yardımcı olabilir.
Örn: Ateşin yükselme şekli
2.Spesifik (Özgün) Belirtiler:
Bu belirtiler hastalıkların özel belirtileridir..
Lokal ve genel belirtilerle birlikte etkenin yerleştiği sistemle ilgili olabilir.
Çoğu kez bu belirtilerle kesin tanıya gidilir.
Örn: Kızamıkta koplik lekeleri, Kızılda çilek dili vb.
3. Genel Belirtiler:
Bunlar sıklıkla, ateş, halsizlik,
iştahsızlık, kilo kaybı, deri döküntüleri ve ağrılardır.
ATEŞ (Febris, Humma):
Normal vücut ısısı koltuk altından 36.5ºC dir.
Bu ısı besinlerin yanması sonucu ortaya çıkar.
Vücutta üretilen ısının çoğu (%70) deriden olmak üzere ter, solunum, idrar ve dışkı ile atılır.
Vücut ısısını hipotalamustaki termoregülatör merkezi ayarlar.
Vücut ısısının yüksek olmasına Hipertermi denir.
Vücut ısısının 35ºC ve altına düşmesine Hipotermi denir.
Ateşin Yükselmesi:
Ateşin yükselmesi 2 şekilde olur.
a. Aniden üşüme ve titreme ile başlayıp 24 saatte en yüksek seviyeye ulaşır (Tifüs).
b. Yavaş yavaş yükselerek 1 hafta sonra en yüksek düzeye ulaşır (Tifo).
Ateşin Seyri:
a. Düzenli ateş (Febris Cotunia):
Isı sürekli 38ºC nin üstünde, sabah akşam
dereceleri arasındaki fark 0.5 -1ºC arasındadır (tifonun 2-3. haftaları)
b. Düzensiz ateş:
Belli bir düzende seyretmeyen ve çeşitli tipleri olan ateştir.
1.Bacaklı (Remittend) ateş:
Sabah akşam arasında 1ºC fazla fark olur.
2.Aralıklı (İntermittend) ateş:
Her gün normale inip tekrar 37ºC nin üzerine çıkar (6- 12 saat yüksek kalabilir).
3.Tekrarlayan (Recurrent) ateş:
3-5 gün ateşli ve ateşsiz sürelerle devam eden ateştir. Süre gittikçe kısalır.
4.Dalgalı (Undulens) ateş:
Yavaş yükselir, yavaş düşer (Brucella).
Ateşin inişi:
Kriziz: Birden düşmesi (Pnömoni).
Liziz: Yavaş yavaş düşmesi (Tifo).
4. Sistem Belirtileri:
Solunum Sistemi: Boğaz ağrısı, öksürük, nefes darlığı, ses kısıklığı
Sinir Sistemi: Bazen uyku hali, kasılma ve huzursuzluk
Sindirim Sistemi: Bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal ve konstüpasyon
Lenf Sistemi: Lenf adenopati
5. Deri ve Mukozadaki Belirtiler:
Enfeksiyon nedeni olan
mikroorganizmalar, kendileri veya toksinleri ile derinin kılcal damarlarında patolojik
değişiklikler yapar.
Bu nedenle döküntüler oluşur. Bunlara, RAŞ, ERÜPSİYON, EKSANTEM denir.
MONOMORF: Deri üzerinde meydana gelen elemanların hepsi aynı şekildedir.
DİMORF: İki çeşit döküntü varsa.
POLİMORF: İkiden fazla çeşit döküntü varsa
Deri Döküntüsü Oluşturan Elemanlar:
1.ERİTEM: Derideki kılcal damarların genişlemesinden meydana gelir.
Basmakla kaybolan geniş bir deri kızarıklığıdır.
2. MAKÜL: Küçük, yuvarlak, kırmızı lekelerdir. Deriden kabarık değildir.
3. PAPÜL: Makül ile aynı büyüklükte,
pembe, kırmızı, ufak, basmakla kaybolan, deriden kabarık döküntülerdir.
4. PURPURA: Kılcal damar dışına kan çıkmasından oluşan, basmakla
kaybolmayan, toplu iğne başı
büyüklüğünde, koyu kırmızı renkte döküntülerdir.
5. VEZİKÜL: Papül büyüklüğünde, deriden kabarık, içinde berrak sıvı bulunan
döküntüdür.
6. PÜSTÜL:Vezikül büyüklüğünde ve aynı şekildedir. Fakat içinde berrak sıvı yerine cerahat vardır (bazı veziküller püstüle
dönüşür).
Püstül
7. ÜRTİKER: Değişik büyüklükte deri içine seröz infiltrasyon ile oluşan, deriden
kabarık çoğu kez pembe, bazen beyaz ve pembe kırmızı, papül veya plaklar
halindedir. Birden çıkar, kaşıntılıdır.
(kurdeşen)
Ürtiker
8. NODÜL: Deriden kabarık, papülden
büyük, deri içine hücre infiltrasyonundan oluşan, sertçe yuvarlak döküntülerdir.
Nodül
9. HEMORAJİ: Kılcal damarların çatlaması ile deri içine olan kanamalardır. Basmakla kaybolmaz, Küçüğüne PETEŞİ,
büyük ve yaygın
olanına EKİMOZ denir.
10. PİGMENTASYON: Kan pigmentleri veya melanoblastlardan oluşan deri lekeleridir.
11. DESKUAMASYON: Kavlama, derinin kepeklenmesi, pul pul dökülmesi.
12. KRUT: Kabuk. Vezikül, bül ve püstülün çatlamasından sonra buradan çıkan sıvı ile epiderm hücre döküntülerinin
birleşmesinden oluşan kabuklar.
ENFEKSİYON HASTALIKLARININ TEDAVİSİ
Enfeksiyon hastalıklarının tedavisi iki ana grupta toplanır.
1. NONSPESİFİK (Semptomatik) TEDAVİ:
Spesifik tedaviye yardımcı ve destekleyici tedavidir. Bunlar;
- Yatak istirahati
- Sıvı-elektrolit dengesinin korunması - Enfeksiyon şokunun önlenmesi
- Yüksek ateşin düşürülmesi
- Ağrı ve huzursuzluğun giderilmesi - Aneminin düzeltilmesi
2. SPESİFİK TEDAVİ:
Etken veya ürünlerini ortadan kaldırmak için kullanılan tedavi sistemidir. Mikroorganizmaların canlı içinde üremesini durdurur veya etkisiz kılar.
En çok antibakteriyel ilaçlar kullanılır.
- Steroid tedavisi
- Antibiyotik tedavisi (Penicillin: Bakterisit)
- Kemoterapötikler (Sulfonomidler: Bakteriostatik) - Antimikotikler (Kandida vb.)
Örnek soru
• Enfeksiyon hastalıklarında görülen
hemoraji tarzındaki döküntülerden bir örnek veriniz.
