KİŞİSEL HİJYEN KİŞİSEL HİJYEN
Yrd. Doç. Dr. Aslı Aykaç
Yrd. Doç. Dr. Aslı Aykaç
KİŞİSEL HİJYEN KİŞİSEL HİJYEN
HİJYEN: Bir sağlık bilimi olup, temel ilgi alanı sağlığın korunması ve sürdürülmesidir.
KİŞİSEL HİJYEN KİŞİSEL HİJYEN
KİŞİSEL HİJYEN:
kişilerin kendi sağlığını korudukları ve devam ettirdikleri özbakım
uygulamalarıdır.
KİŞİSEL HİJYEN KİŞİSEL HİJYEN
Kişisel temizlik, sağlıkla yakından ilgilidir.
Pek çok hastalık mikrobunun temiz olmayan kişilerde kolayca yerleştiği bilinmektedir.
Sağlığın korunması için düzenli bir
şekilde saç, vücut, ağız ve dişlerimizin
temizlenmesi ve giyeceklerin sık
yıkanması gereklidir.
KİŞİSEL HİJYENİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
KİŞİSEL HİJYENİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER
KültürKültür
Sosyal - Ekonomik Sosyal - Ekonomik Durum
Durum
AileAile
KişilikKişilik
HastalıkHastalık
HİJYENİK UYGULAMALARIN AMAÇLARI
HİJYENİK UYGULAMALARIN AMAÇLARI
Vücut salgılarının, atıklarının ve geçici mikroorganizmaların vücuttan uzaklaştırılması yoluyla temizliği sağlamak.
Bireyin rahatlamasını, dinlenmesini, gevşemesini ve kas gerilimini azaltmak.
Vücuttaki kötü kokuları (ter kokusu)
gidermek.
HİJYENİK UYGULAMALARIN AMAÇLARI
HİJYENİK UYGULAMALARIN AMAÇLARI
Bireyin genel görünümünü olumlu hale getirmek, kendine olan güvenini arttırmak.
HİJYENİK UYGULAMALARIN AMAÇLARI
HİJYENİK UYGULAMALARIN AMAÇLARI
Deri sağlığını sürdürmek ve geliştirmek.
(Örneğin, ılık ve sıcak banyolar
deride kan
dolaşımını arttırarak derinin beslenmesini sağlar.)
EL HİJYENİ
EL HİJYENİ
EL HİJYENİ EL HİJYENİ
Hastalık yapan mikroorganizmalar kişiden kişiye en çok eller yolu ile bulaşmaktadır.
Hijyenik el yıkamanın amacı, eller
üzerinde bulunan geçici bakterilerin
tamamını, kalıcı bakterilerin ise bir
kısmını ellerden uzaklaştırmaktır.
EL HİJYENİ EL HİJYENİ
Eller;
yemeklerden önce ve sonra,
pis ve pis olması muhtemel eşyaya dokunduktan sonra,
tuvaletten sonra,
EL HİJYENİ EL HİJYENİ
uykudan önce ve kalktıktan sonra mutlaka su ve sabunla iyice yıkanmalı,
durulanmalı ve çok iyi kurulanmalıdır
EL HİJYENİ EL HİJYENİ
En iyi el yıkama işlemi bol suda ve sabunla, bilekleri de içine alacak şekilde avuç içi, parmak araları, parmak uçları ve özellikle tırnak dipleri iyice temizlenecek şekilde olmalıdır.
Yıkama ve durulama sonrasında nemli
kalmaması için temiz bir havlu ile
kurulanmalıdır.
EL HİJYENİ EL HİJYENİ
El yıkama süresi, saatin tik taklarına El yıkama süresi, saatin tik taklarına uyarak
uyarak en az 10 a kadar en az 10 a kadar sayarak sayarak belirlenir.
belirlenir.
TIRNAK BAKIMI ve HİJYENİ TIRNAK BAKIMI ve HİJYENİ
Haftada bir kez el ve ayak tırnakları kısa ve yuvarlak şekilde kesilmelidir.
Tırnak uçlarının altında bir çok mikrop kolayca yerleşip üreyebilir. Bu nedenle, tırnak diplerinin temizliği çok önemlidir.
TIRNAK BAKIMI ve HİJYENİ TIRNAK BAKIMI ve HİJYENİ
Ayrıca, tırnak kesim ve
bakımında kullanılan
aletlerin kişiye özel
olması bazı bulaşıcı
hastalıkların (Örneğin
AIDS) önlenmesinde
önemli rol oynar.
TIRNAK BAKIMI ve HİJYENİ TIRNAK BAKIMI ve HİJYENİ
Tırnak cilaları, ojeler ve oje çıkarıcılar mümkün olduğunca kullanılmamalıdır.
Çünkü, bu maddeler tırnaklarda kuruluğa ve tırnağın kat kat ayrılmasına, kırılmasına neden olurlar.
Eller ve tırnaklar, iyi bir el losyonu ile yağlanarak, kuruması önlenmelidir.
DERİ HİJYENİ DERİ HİJYENİ
DERİYİ TEMİZLEMEK, DERİYİ TEMİZLEMEK,
ARTIKLARI ATMAK, ARTIKLARI ATMAK,
DOLAŞIMI UYARMAK, DOLAŞIMI UYARMAK,
KİŞİYİ RAHATLATMAK KİŞİYİ RAHATLATMAK
AMACIYLA DERİNİN AMACIYLA DERİNİN YIKANMASIDIR.
YIKANMASIDIR.
DERİ HİJYENİ DERİ HİJYENİ
Sabun ve 37-38 Sabun ve 37-38 derece suyla
derece suyla yapılan yapılan banyo kir ve
banyo kir ve salgıların
salgıların
temizlenmesini temizlenmesini
sağlar.
sağlar.
Olabilirse Olabilirse her gün, her gün, değilse
değilse haftada 3, haftada 3, en az haftada 1 kez en az haftada 1 kez
banyo
banyo yapılmalıdır. yapılmalıdır.
AĞIZ HİJYENİ
AĞIZ HİJYENİ
AĞIZ HİJYENİ AĞIZ HİJYENİ
Diş ve diş etlerinin Diş ve diş etlerinin
temizlenmesi, ağzın bol su ile temizlenmesi, ağzın bol su ile
çalkalanması, diş etlerinin çalkalanması, diş etlerinin uyarılması ağız bakımı ile uyarılması ağız bakımı ile
sağlanır.
sağlanır.
Ağız bakımına dikkat edilmediği Ağız bakımına dikkat edilmediği takdirde
takdirde ağız kokusu, diş eti ağız kokusu, diş eti
rahatsızlıkları, çiğneme güçlüğü rahatsızlıkları, çiğneme güçlüğü
ve hazımsızlık
ve hazımsızlık görülür, görülür,
AĞIZ HİJYENİ AĞIZ HİJYENİ
Ağız bakımında Ağız bakımında amaç, ağzın tüm amaç, ağzın tüm organizmalardan organizmalardan
temizlenmesi değil, temizlenmesi değil,
daha çok birikmiş daha çok birikmiş
yiyecek artıklarının yiyecek artıklarının
temizlenmesidir.
temizlenmesidir.
AĞIZ HİJYENİ AĞIZ HİJYENİ
Dişler günde en az iki kez 3 dakika süre ile florlu diş macunu ile tüm diş
yüzeyini kapsayacak şekilde fırçalanmalıdır.
Fırçalama işlemi
yemekten sonra ilk yirmi dakika içinde yapılmalıdır.
AĞIZ HİJYENİ AĞIZ HİJYENİ
Dişlerin Dişlerin
arasındaki arasındaki artıkları ve artıkları ve
plakları plakları
temizlemek için temizlemek için
diş ipi diş ipi
kullanılmalıdır.
kullanılmalıdır.
AĞIZ HİJYENİ AĞIZ HİJYENİ
Diş temizliğinde kullanılacak fırçaların sapı elde rahat tutulabilecek biçimde olmalı, fırça ağız içinde bütün alanlara rahatça ulaşabilmeli, fırçanın kıllarının naylondan yapılmış ve yumuşak olması da önemlidir.
Kılların sert olması diş etinde travmalara ve diş eti enfeksiyonlarına neden olabilir.
AĞIZ HİJYENİ AĞIZ HİJYENİ
Şekerli ve
karbonhidratlı besinlerin
yenmesinden sonra ağzın su ile çalkalanması ya da biraz su içilmesi de diş çürüklerinin oluşumunu
azaltabilir.
AĞIZ HİJYENİ AĞIZ HİJYENİ
Dişlerde çürük olmasa bile 6 ayda bir diş muayenesi
yaptırılmalıdır.
AYAK HİJYENİ AYAK HİJYENİ
Ayak sağlığı için hem temizlik kurallarının
uygulanması, hem de uygun bir ayakkabı seçimi önem taşır.
AYAK HİJYENİ AYAK HİJYENİ
Ayakların her gün yıkanması ve
yıkandıktan sonra, özellikle parmak aralarının iyice
kurulanması gerekir.
Aksi halde nemli ortam mantar enfeksiyonlarının gelişmesine neden olur.
AYAK HİJYENİ AYAK HİJYENİ
Ayak tırnakları da düzenli aralıklarla kesilmelidir, ancak tırnak batmasını önlemek için düz kesilmesi
önerilmelidir.
AYAK HİJYENİ AYAK HİJYENİ
Uygun ve rahat bir ayakkabı ayak sağlığı için önemlidir.
Ayağa tam uyan bir ayakkabı;
parmakları sıkmamalı, topuğu sıkıca tutmalı ve ayak kemerini iyice desteklemelidir.
Ayakkabının ökcesi geniş olmalı ve çok yüksek olmamalıdır.
AYAK HİJYENİ AYAK HİJYENİ
Eğer ayakkabı uygun değilse ayakta nasır, ayak tabanında
kalınlaşmalar, baş parmakta eğrilik ve tırnak hipertrofisi
(büyüme-kabalaşma)
oluşabilir.
SAÇ HİJYENİ SAÇ HİJYENİ
Saçların temizliği sağlığı etkiler. Çünkü bazı enfeksiyon etkenleri ve parazitler, kirli saçlara ve o bölgedeki deriye daha kolay yerleşir.
Saçların her gün, olası değilse günaşırı, en az
haftada 2 kez
yıkanması gerekir.
SAÇ HİJYENİ SAÇ HİJYENİ
Saçlı deri yağlı ise, daha sık yıkanmalıdır.
Saçların sağlıklı görünümü beslenme ile ilgilidir.
Saçlar kökleri ile beslenir.
Taramak, fırçalamak, parmak uçları ile masaj yapmak kan basıncını hızlandırır ve saçları beslemiş olur.
SAÇ HİJYENİ SAÇ HİJYENİ
Kepeklenme;Kepeklenme; Kirli ve Kirli ve yağlı ölü saç
yağlı ölü saç
hücreleridir. iyi saç hücreleridir. iyi saç
bakımı ile bakımı ile
önlenmezse hekime önlenmezse hekime
danışmak gerekir.
danışmak gerekir.
SAÇ HİJYENİ SAÇ HİJYENİ
Saç dökülmesi;Saç dökülmesi; yaş, yaş, hormon ve irsiyet ile hormon ve irsiyet ile
ilgilidir. baştaki ilgilidir. baştaki
damarların damarların
uyarılması ve temiz uyarılması ve temiz
tutulması gerekir.
tutulması gerekir.
SAÇ HİJYENİ SAÇ HİJYENİ
Bitlenme, Bitin insan vücudunun saçlı ve saçsız derisine yerleşmesine denir.
Saç temizliğine ve bakımına dikkat etmeyen kişilerde bit oluşabilir.
Çevredeki kişilere de bit bulaşabilir.
Tedavi edici şampuan ve losyonlar Tedavi edici şampuan ve losyonlar kullanılmalıdır.
kullanılmalıdır.
SAÇ HİJYENİ SAÇ HİJYENİ
Saçların boyanması ya da saça kimyasal maddelerin
uygulanması saçın ve saçlı derinin
sağlığını
bozabileceği için bu tip uygulamalardan kaçınmalıdır.
PERİNE HİJYENİ PERİNE HİJYENİ
Perine, dış ortamla teması olmayan kapalı bir alan olduğundan vücudun en sıcak, en nemli ve en kirli bölgelerindendir.
Çünkü, çeşitli vücut atıkları (ter, idrar) deri katları ve kıvrımları arasında birikir.
Böylece, perine bölgesi mikropların
yerleşip çoğalması için elverişli bir ortam
oluşturur.
PERİNE HİJYENİ PERİNE HİJYENİ
Perine hijyeni neden önemlidir?
Kadınlarda idrar kanalının kısa olması
Vajina ve anüsün birbirine yakın olması genital ve üriner sistem enfeksiyonlarının sık görülmesi
Adet dönemleri
PERİNE HİJYENİ PERİNE HİJYENİ
Perinenin;
önden arkaya doğru temizlenmesi
gerekir. Bu son derece önemli bir kuraldır.
PERİNE HİJYENİ PERİNE HİJYENİ
iç çamaşırlarının her gün değiştirilmesi,
çamaşırların beyaz, pamuklu ve kişiye özel olması,
PERİNE HİJYENİ PERİNE HİJYENİ
Adet dönemlerinde; beyaz ve
parfümsüz hijyenik bağların kullanılması
Bağların sık sık değiştirilmesi gerekir.
Ayrıca atıklar poşete konup çöp
kutularına atılmalıdır.
PERİNE HİJYENİ PERİNE HİJYENİ
Yine bu dönemde sık sık duş
biçiminde banyo yapılması perine hijyeninin
sağlanmasında son derece önemlidir
PERİNE HİJYENİ PERİNE HİJYENİ
Vücuttaki istenmeyen tüylerin (koltuk altı ve kasık bölgesi) temizliğine dikkat edilmeli ve kısa aralıklarla alınmalıdır.
Çünkü tüylü bölgelerde nem oranı fazla olduğu için terleme sonucu nahoş kokular oluşmaktadır.
Bunu önlemenin en iyi yolu perine ve
koltuk altı tüylerinin alınmasıdır.
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI
Temizlik denilince sadece vücut temizliği veya konut temizliği
anlaşılmamalıdır.
Yaşadığımız ve çalıştığımız,
eğlendiğimiz her yerde sağlığımız açısından temizlik üzerinde ciddiyetle
durulmalıdır.
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI
Kirletilmiş çevreyi temizlemek zordur.
Ama kirletmemek ve korumak daha
kolaydır.
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI
En az haftada bir defa banyo yapma, çamaşır ve giyecekleri sık değiştirme.
Haftada bir defa el ve ayak tırnaklarını kesme.
Yemeklerden önce ve sonra elleri su ve sabun ile yıkayıp kurulama.
Tuvaletten sonra elleri bol su ve sabun ile
yıkayıp kurulamak.
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI
Kadınlarda perine temizliği önden arkaya doğru yapılmalı ve kuru tutulmalıdır.
Akşamları yatmadan önce ayakların yıkanması, elbiselerin çıkarılıp pijama veya gecelik giyilmesi.
İşten veya okuldan eve gelindiğinde el,
yüz ve ayakları yıkamak.
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI
Günde en az iki defa diş fırçalamak.
Her gün saçları taramak. Sık sık uygun şampuanla yıkamak.
Yere düşen bir yiyeceği yememek.
Çiğ meyve ve sebzeleri yıkamadan yememek.
Açıkta satılan yiyeceklerin tüketilmemesi.
KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI KİŞİSEL TEMİZLİK KURALLARI
Kişi yanında sürekli kağıt mendil
bulundurmalı.
Tuvaletleri temiz kullanmalı.
Çöpleri çöp kutusuna atmalı.
5252
BULAŞICI HASTALIKLAR ve
KORUNMA YOLLARI
BULAŞICI HASTALIKLAR ve
KORUNMA YOLLARI
5353
Hastalıklar Hangi Yollarla Bulaşır???
Hastalıklar Hangi Yollarla
Bulaşır???
5454
HASTALIKLARIN BULAŞMA YOLLARI:
HASTALIKLARIN BULAŞMA YOLLARI:
1.1.
Doğrudan bulaşma, Doğrudan bulaşma,
2.2.
Dolaylı bulaşma, Dolaylı bulaşma,
5555
HASTALIKLARIN BULAŞMA YOLLARI:
HASTALIKLARIN BULAŞMA YOLLARI:
1-Su ve besinlerle; (oral-fekal yolla) 1-Su ve besinlerle; (oral-fekal yolla)
2-Hava Yoluyla ; 2-Hava Yoluyla ;
3-Kan Yoluyla ; 3-Kan Yoluyla ;
4-Vektörler Yoluyla;
4-Vektörler Yoluyla;
5-Cinsel İlişki Yoluyla;
5-Cinsel İlişki Yoluyla;
6-Temas yoluyla
6-Temas yoluyla
5656
Su ve Besinlerle Bulaşan Hastalıklar Su ve Besinlerle Bulaşan Hastalıklar
Dışkı ile kirlenmiş su ve besinler aracılığıyla Dışkı ile kirlenmiş su ve besinler aracılığıyla sağlam insanları hasta ederler.
sağlam insanları hasta ederler.
Hızla salgınlara yol açabilirler. Hızla salgınlara yol açabilirler.
Özellikle hijyen koşullarının kötü olduğu, kişilerin Özellikle hijyen koşullarının kötü olduğu, kişilerin temizlik alışkanlığının az olduğu, kirli sular, açık temizlik alışkanlığının az olduğu, kirli sular, açık
tuvaletler, açıkta satılan yiyeceklerin ve sinek, tuvaletler, açıkta satılan yiyeceklerin ve sinek,
böcek, fare gibi canlıların çok olduğu yerlerde sık böcek, fare gibi canlıların çok olduğu yerlerde sık
görülürler.
görülürler.
5757
Genellikle yaz aylarında sık görülürler. Genellikle yaz aylarında sık görülürler.
Önlenmelerinde en etkin yol, çevre Önlenmelerinde en etkin yol, çevre koşullarının düzelmesidir.
koşullarının düzelmesidir.
Bu yolla bulaşan hastalıklar arasında; tifo, Bu yolla bulaşan hastalıklar arasında; tifo, dizanteri, kolera, A ve E tipi sarılık (hepatit dizanteri, kolera, A ve E tipi sarılık (hepatit A ve E) çocuk felci, pek çok çeşit parazit ve A ve E) çocuk felci, pek çok çeşit parazit ve
besin zehirlenmeleri başta gelir.
besin zehirlenmeleri başta gelir.
5858
Bu hastalıklardan korunmak amacıyla şunlar yapılmalıdır:
Bu hastalıklardan korunmak amacıyla şunlar yapılmalıdır:
Sağlık eğitimi, korunma yöntemlerinin ilk Sağlık eğitimi, korunma yöntemlerinin ilk basamağıdır.
basamağıdır.
Kişilere hastalıkların bulaşma yolları Kişilere hastalıkların bulaşma yolları
anlatılıp, korunmada en başta gelen yöntem anlatılıp, korunmada en başta gelen yöntem
olan bireysel temizlik öğretilmelidir.
olan bireysel temizlik öğretilmelidir.
Özellikle el yıkamanın önemi Özellikle el yıkamanın önemi vurgulanmalıdır.
vurgulanmalıdır.
5959
Besinlerle bulaşan hastalıklardan en sık görülenlerden birisi de halk Besinlerle bulaşan hastalıklardan en sık görülenlerden birisi de halk arasında ‘Malta Humması’ olarak bilinen ‘Brusellozis’dir.
arasında ‘Malta Humması’ olarak bilinen ‘Brusellozis’dir.
Hayvanların (inek, koyun, keçi vb.) kan ,plasenta gibi vücut sıvılarına Hayvanların (inek, koyun, keçi vb.) kan ,plasenta gibi vücut sıvılarına doğrudan temas ile veya enfekte çiğ hayvan ürünlerinin özellikle taze doğrudan temas ile veya enfekte çiğ hayvan ürünlerinin özellikle taze peynir başta olmak üzere süt ve süt ürünlerinin tüketilmesi ile bulaşan peynir başta olmak üzere süt ve süt ürünlerinin tüketilmesi ile bulaşan en yaygın zoonozdur.
en yaygın zoonozdur.
Enfeksiyonu kontrol yöntemlerinden en önemlisi korunmadır. Enfeksiyonu kontrol yöntemlerinden en önemlisi korunmadır.
Sütlerin pastörize edilmesi bu hastalığı önler. Günlük pastörize süt Sütlerin pastörize edilmesi bu hastalığı önler. Günlük pastörize süt yada UHT tekniğiyle sterilize edilen uzun ömürlü, dayanıklı paket yada UHT tekniğiyle sterilize edilen uzun ömürlü, dayanıklı paket sütler kullanılmalıdır.
sütler kullanılmalıdır.
Brusellozis
Brusellozis
6060
Bruselloz akut yada sinsi başlangıçlıdır. Bruselloz akut yada sinsi başlangıçlıdır.
Düzensiz ateş, yorgunluk, iştahsızlık, kilo Düzensiz ateş, yorgunluk, iştahsızlık, kilo kaybı, başağrısı, özellikle geceleri yoğun kaybı, başağrısı, özellikle geceleri yoğun
terleme, vücutta yaygın kas ve eklem terleme, vücutta yaygın kas ve eklem
ağrılarıyla karakterizedir.
ağrılarıyla karakterizedir.
İnsan brusellozu ciddi bir halk sağlığı İnsan brusellozu ciddi bir halk sağlığı sorunudur ve ülkemizde yaygın olarak sorunudur ve ülkemizde yaygın olarak
görülen bir hastalıktır.
görülen bir hastalıktır.
6161
Trişinellozis Trişinellozis
Esas olarak enfekte domuz etlerinin çiğ yada az pişmiş Esas olarak enfekte domuz etlerinin çiğ yada az pişmiş olarak tüketilmesi sonucu bulaşır. İnsandan insana
olarak tüketilmesi sonucu bulaşır. İnsandan insana
bulaşmaz. Hastalık etkilenen organlara bağlı olarak hafif bulaşmaz. Hastalık etkilenen organlara bağlı olarak hafif
bir formdan öldürücü bir tabloya kadar farklı klinik seyirler bir formdan öldürücü bir tabloya kadar farklı klinik seyirler
gösterebilir.
gösterebilir.
Her enfeksiyon hastalığında olduğu gibi asıl olan Her enfeksiyon hastalığında olduğu gibi asıl olan korunmadır. Etlerin az pişmiş yada çiğ olarak
korunmadır. Etlerin az pişmiş yada çiğ olarak tüketilmemesi gerekir.
tüketilmemesi gerekir.
6262
İshal İshal
Dışkının normalden daha sulu ve günde 3 yada Dışkının normalden daha sulu ve günde 3 yada daha fazla yapılması durumudur.
daha fazla yapılması durumudur.
İshalin iki önemli tehlikesi ölüm ve beslenme İshalin iki önemli tehlikesi ölüm ve beslenme yetersizliğidir.
yetersizliğidir.
Dizanteri dışkıda kan görülmesidir. Dizanteri dışkıda kan görülmesidir.
Amipli Dizanteri, giardia, kolera ölümcül ishallere Amipli Dizanteri, giardia, kolera ölümcül ishallere neden olabilir.
neden olabilir.
Antibiyotik tedavisi gerekmeyebilir asıl olan sıvı Antibiyotik tedavisi gerekmeyebilir asıl olan sıvı destek tedavisidir.
destek tedavisidir.
6363
Parazitler Parazitler
Kıl kurdu, kancalı kurt yada solucan olarak halk arasında Kıl kurdu, kancalı kurt yada solucan olarak halk arasında isimlendirilebilir. İshal ,karın ağrısı, kaşıntı yapar.
isimlendirilebilir. İshal ,karın ağrısı, kaşıntı yapar.
İnsandan insana bulaşabilir.İnsandan insana bulaşabilir.
Korunmada yemek öncesi el yıkama, tırnakların kısa Korunmada yemek öncesi el yıkama, tırnakların kısa kesilmesi, çamur ile temasın önlenmesi, insan dışkısının kesilmesi, çamur ile temasın önlenmesi, insan dışkısının gübre olarak kullanılmaması, gıda sektöründe çalışanlarda gübre olarak kullanılmaması, gıda sektöründe çalışanlarda düzenli portör muayenelerinin yapılması gerekir.
düzenli portör muayenelerinin yapılması gerekir.
6464
Hepatitler Hepatitler
Hepatit Çeşitleri ve Bulaşma Yolları Hepatit Çeşitleri ve Bulaşma Yolları
A/ Kontamine yiyecek ya da su ile oral yollaA/ Kontamine yiyecek ya da su ile oral yolla
B/Kan, vücut sıvıları ve anneden çocuğaB/Kan, vücut sıvıları ve anneden çocuğa
C/Kan,vücut sıvıları ve anneden çocuğaC/Kan,vücut sıvıları ve anneden çocuğa
D/Kan,vücut sıvıları (sadece hepatit B virüsü ile D/Kan,vücut sıvıları (sadece hepatit B virüsü ile bulunabilir)
bulunabilir)
E/Kontamine su ile oral yollaE/Kontamine su ile oral yolla
G/KanG/Kan
6565
Hepatit A-
Hepatit A- Hepatit A- Bulaşma Yolları Bulaşma Yolları
Hepatit A- Bulaşma Yolları Bulaşma Yolları
İnfekte gıdalar İnfekte gıdalar
Çiğ tüketilenÇiğ tüketilen
sebze- meyvesebze- meyve
deniz ürünlerideniz ürünleri
sandviç sandviç
süt ve süt ürünlerisüt ve süt ürünleri
Gıdalar hazırlarken Gıdalar hazırlarken infekte kişiler
infekte kişiler
tarafından kontamine tarafından kontamine
edilmesi edilmesi
İnfekte gıdalar İnfekte gıdalar
Çiğ tüketilenÇiğ tüketilen
sebze- meyvesebze- meyve
deniz ürünlerideniz ürünleri
sandviç sandviç
süt ve süt ürünlerisüt ve süt ürünleri
Gıdalar hazırlarken Gıdalar hazırlarken infekte kişiler
infekte kişiler
tarafından kontamine tarafından kontamine
edilmesi edilmesi
Yakın temasYakın temas
Aile içiAile içi
Toplu yaşamToplu yaşam
Cinsel ilişkiCinsel ilişki
Kan yoluKan yolu Çok nadirÇok nadir
Ortak enjektör Ortak enjektör kullanımı
kullanımı
Transfüzyon Transfüzyon
Yakın temasYakın temas
Aile içiAile içi
Toplu yaşamToplu yaşam
Cinsel ilişkiCinsel ilişki
Kan yoluKan yolu Çok nadirÇok nadir
Ortak enjektör Ortak enjektör kullanımı
kullanımı
Transfüzyon Transfüzyon
6666
Sokakta yada açıkta satılan ve Sokakta yada açıkta satılan ve kaynağını bilmediğimiz
kaynağını bilmediğimiz
yiyecekleri tüketmemeliyiz.
yiyecekleri tüketmemeliyiz.
6767
Evlerde, Evlerde, okullarda, okullarda, işyerlerinde işyerlerinde bulunan bulunan depolardaki suların kontrolü ve klorlanması için depolardaki suların kontrolü ve klorlanması için en yakın sağlık ocağı ile ilişki kurulmalı, şebeke en yakın sağlık ocağı ile ilişki kurulmalı, şebeke suyunun temizliğinden şüphe duyuluyorsa bireysel suyunun temizliğinden şüphe duyuluyorsa bireysel
klorlama yapılmalıdır.
klorlama yapılmalıdır.
Bireysel klorlama için gerekli klor ve yöntemin Bireysel klorlama için gerekli klor ve yöntemin uygulanması için bilgi yine sağlık ocağından uygulanması için bilgi yine sağlık ocağından
edinilebilir.
edinilebilir.
Suların bireysel temizliği için, kaynatma da çok Suların bireysel temizliği için, kaynatma da çok etkili bir yöntemdir. Suyun kaynamaya etkili bir yöntemdir. Suyun kaynamaya başlamasından sonra 20 dakika daha kaynatılması, başlamasından sonra 20 dakika daha kaynatılması,
gerekli temizliği sağlayacaktır.
gerekli temizliği sağlayacaktır.
6868
Umuma açık yerlerde (örn.okullarda) tuvaletlerin Umuma açık yerlerde (örn.okullarda) tuvaletlerin temiz tutulması sağlanmalı, mutlaka sabun ve su temiz tutulması sağlanmalı, mutlaka sabun ve su bulundurulmalıdır. Yerlerin, tuvaletlerin vs.
bulundurulmalıdır. Yerlerin, tuvaletlerin vs.
temizliğinde çamaşır suyu kullanılması (1 ölçü temizliğinde çamaşır suyu kullanılması (1 ölçü çamaşır suyu ile 9 ölçü suyun karıştırılması ile çamaşır suyu ile 9 ölçü suyun karıştırılması ile elde edilen karışımla temizlenmesi) hastalıkların elde edilen karışımla temizlenmesi) hastalıkların bulaşmasını önemli ölçüde azaltacaktır.
bulaşmasını önemli ölçüde azaltacaktır.
6969
Sadece beden ve besin temizliği değil, kullanılan her şeyi ve her Sadece beden ve besin temizliği değil, kullanılan her şeyi ve her
ortamı temiz tutmak temiz olmanın gereğidir ortamı temiz tutmak temiz olmanın gereğidir
7070
Solunum yoluyla bulaşan hastalıklar (Damlacık Enfeksiyonları)
Solunum yoluyla bulaşan hastalıklar (Damlacık Enfeksiyonları)
Aksırma, öksürme ile etrafa saçılan damlacıkların Aksırma, öksürme ile etrafa saçılan damlacıkların içindeki virüslerin havada kalması ile
içindeki virüslerin havada kalması ile
Virusu almış hastanın elinden etrafa bulaşması ve Virusu almış hastanın elinden etrafa bulaşması ve hassas bireylerin de nazal (ağız-burun) hassas bireylerin de nazal (ağız-burun)
mukozalarına sürmeleri ile hastalık oluşturur.
mukozalarına sürmeleri ile hastalık oluşturur.
Bu nedenle bu yolla hastalık bulaşmasını Bu nedenle bu yolla hastalık bulaşmasını engellemenin en kolay yolu ellerin sık engellemenin en kolay yolu ellerin sık
yıkanmasıdır.
yıkanmasıdır.
7171
İnfluenza mı? Soğuk Algınlığı mı?
İnfluenza mı? Soğuk Algınlığı mı?
Hastalık 10 gün kadar Hastalık 10 gün kadar sürer.
sürer.
Yüksek ateş vardır.Yüksek ateş vardır.
Titreme nöbetleri ve kas Titreme nöbetleri ve kas ağrıları olur.
ağrıları olur.
Şiddetli başağrısı olabilir.Şiddetli başağrısı olabilir.
Kusma görülebilir.Kusma görülebilir.
Ciddi komplikasyon riski Ciddi komplikasyon riski vardır. (pnömoni)
vardır. (pnömoni)
Semptomlar 2-4 gün sürer.Semptomlar 2-4 gün sürer.
Yüksek ateş nadirdir.Yüksek ateş nadirdir.
Titreme nöbetleri ve kas Titreme nöbetleri ve kas ağrıları nadirdir.
ağrıları nadirdir.
Şiddetli başağrısı nadirdir.Şiddetli başağrısı nadirdir.
Kusma nadirdir.Kusma nadirdir.
Ciddi komplikasyon riski Ciddi komplikasyon riski nadirdir.
nadirdir.
7272
Solunum Yolu ile Bulaşan Enfeksiyonlarda Korunma Solunum Yolu ile Bulaşan Enfeksiyonlarda Korunma
Ağız, burun mukozasının bir bariyerle kapatılması Ağız, burun mukozasının bir bariyerle kapatılması (cerrahi maske, tülbent, mendil) gerekir.
(cerrahi maske, tülbent, mendil) gerekir.
Hastanın kendisi, hasta yakınları yada hasta ile yakın Hastanın kendisi, hasta yakınları yada hasta ile yakın temas edecek görevliler tarafından kullanılır.
temas edecek görevliler tarafından kullanılır.
Ağız ve burunu kapatmalı kullanıldıktan sonra boyun Ağız ve burunu kapatmalı kullanıldıktan sonra boyun etrafında bırakılmamalıdır.
etrafında bırakılmamalıdır.
Giyildikten sonra ellenmemelidir.Giyildikten sonra ellenmemelidir.
Maskeyi çıkarttıktan sonra eller yıkanmalıdır.,Maskeyi çıkarttıktan sonra eller yıkanmalıdır.,
7373
İnfluenza aşısı uygulandıktan sonra koruyuculuk İnfluenza aşısı uygulandıktan sonra koruyuculuk sağlıklı genç erişkinlerde 1 yıldan biraz daha uzun sağlıklı genç erişkinlerde 1 yıldan biraz daha uzun sürebilir, her yıl aşılanma önerilmektedir çünkü aşı sürebilir, her yıl aşılanma önerilmektedir çünkü aşı antijenlerinden 1 yada daha fazlası değiştirilmiş antijenlerinden 1 yada daha fazlası değiştirilmiş olabilir.
olabilir.
Aşı uygulamasında ülkemiz için uygun zaman ekim Aşı uygulamasında ülkemiz için uygun zaman ekim başlangıcından kasım ayı ortalarına kadar olan başlangıcından kasım ayı ortalarına kadar olan dönemdir.
dönemdir.
7474
Kuş Gribi (Avian İnfluenza) Kuş Gribi (Avian İnfluenza)
Damlacık yoluyla yada doğrudan temas yoluyla bulaşabilir.Damlacık yoluyla yada doğrudan temas yoluyla bulaşabilir.
Hastalıklı hayvanların yolunması ve hazırlanması, kümes Hastalıklı hayvanların yolunması ve hazırlanması, kümes hayvanlarının gerekenden az pişirilmesi , taşıyıcıların elleri hayvanlarının gerekenden az pişirilmesi , taşıyıcıların elleri
ile temas ile temas
Enfekte hayvanların işlem görmemiş dışkılarının gübre olarak Enfekte hayvanların işlem görmemiş dışkılarının gübre olarak kullanılması?
kullanılması?
7575
Çocuklar!
ASLA ÖLÜ
HAYVANLARI
ELLEMEYİNİZ !!!
Çocuklar!
ASLA ÖLÜ
HAYVANLARI
ELLEMEYİNİZ !!!
7676
Öksüren ve hapşıran hastalar Öksüren ve hapşıran hastalar
Öksürürken, hapşırırken ve burunu temizlerken tek kullanımlık Öksürürken, hapşırırken ve burunu temizlerken tek kullanımlık mendiller ile ağzı ve burnu kapatması için uyarılmalı
mendiller ile ağzı ve burnu kapatması için uyarılmalı
Kullanılmış mendilleri en yakın çöp kutusuna atması sağlanmalıKullanılmış mendilleri en yakın çöp kutusuna atması sağlanmalı
Öksürdükten , hapşırdıktan, mendil kullandıktan, solunum salgılarıyla Öksürdükten , hapşırdıktan, mendil kullandıktan, solunum salgılarıyla ve kirli yüzeylerle temas ettikten sonra elleri yıkamasının gerekliliği ve kirli yüzeylerle temas ettikten sonra elleri yıkamasının gerekliliği
anlatılmalıdır.
anlatılmalıdır.
7777
Solunum yolu ile bulaşan hastalığı olan Solunum yolu ile bulaşan hastalığı olan hastaların yattığı alanlarda ziyaretçi sayısı hastaların yattığı alanlarda ziyaretçi sayısı
kısıtlanmalıdır…
kısıtlanmalıdır…
7878
Kızamık, Kızamıkçık, Su Çiçeği Kızamık, Kızamıkçık, Su Çiçeği
Kızamık enfeksiyonu Kızamık enfeksiyonu damlacık yoluyla bulaşır. damlacık yoluyla bulaşır.
ortalamaortalama 10-12 gün süren bir kuluçka döneminden sonra 10-12 gün süren bir kuluçka döneminden sonra yüksek ateş, öksürük ve burun akıntısı ile seyrede
yüksek ateş, öksürük ve burun akıntısı ile seyreder. r.
Başlangıçta döküntü yoktur. HastaBaşlangıçta döküntü yoktur. Hasta bu dönemde öksürdüğü bu dönemde öksürdüğü zaman etrafa
zaman etrafa virüs yayar ve bu dönem oldukça bulaşıcıdır. virüs yayar ve bu dönem oldukça bulaşıcıdır.
1-2 hafta devam eder.
1-2 hafta devam eder.
7979
Kan Yoluyla Bulaşan Hastalıklar
Cinsel ilişki yoluyla Bulaşan Hastalıklar Kan Yoluyla Bulaşan Hastalıklar
Cinsel ilişki yoluyla Bulaşan Hastalıklar
HepatitB; HepatitB; Hafif ve belirti vermeyen bir enfeksiyondan Hafif ve belirti vermeyen bir enfeksiyondan siroza karaciğer kanserine kadar değişebilen çeşitli siroza karaciğer kanserine kadar değişebilen çeşitli tablolara neden olabilir. Kan ve meni gibi vücut sıvılarının tablolara neden olabilir. Kan ve meni gibi vücut sıvılarının virüsü bulaştırabildiği bilinmektedir. (Kan alma veya virüsü bulaştırabildiği bilinmektedir. (Kan alma veya
cinsel yoldan bulaşma)
cinsel yoldan bulaşma)
Bir enfeksiyon hastalığı olan hepatit B, dünyadaki ölüm Bir enfeksiyon hastalığı olan hepatit B, dünyadaki ölüm nedenleri listesinde
nedenleri listesinde dokuzuncudokuzuncu sırada bulunmaktadır. sırada bulunmaktadır.
8080
HIV/AİDS HIV/AİDS
HIV HIV kelimesinin kelimesinin açılımı açılımı Human Human Immunodeficiency Virüs'tür (İnsanların Bağışıklık Immunodeficiency Virüs'tür (İnsanların Bağışıklık
Sisteminin Çökmesine Neden Olan Virüs).
Sisteminin Çökmesine Neden Olan Virüs).
Bu ifade, bağışıklık sisteminin zayıflamasına yol Bu ifade, bağışıklık sisteminin zayıflamasına yol açabilen bir virüs anlamına gelmektedir.
açabilen bir virüs anlamına gelmektedir.
Bağışıklık sisteminiz normalde, sizi bakteri ve Bağışıklık sisteminiz normalde, sizi bakteri ve
virüs gibi mikroplardan korur.
virüs gibi mikroplardan korur.
8181
8282
Kişisel bakım amacıyla (sakal traşı, manikür ..vb.) berbere Kişisel bakım amacıyla (sakal traşı, manikür ..vb.) berbere gidiliyor ise; mutlaka kişinin kendine ait bakım
gidiliyor ise; mutlaka kişinin kendine ait bakım malzemelerinin kullanılması gerekir.
malzemelerinin kullanılması gerekir.
Kan transfüzyonlarında mutlaka testlerden geçmiş kanların Kan transfüzyonlarında mutlaka testlerden geçmiş kanların kullanılması gerekir. Bu testlerden bazıları kan veren
kullanılması gerekir. Bu testlerden bazıları kan veren kişinin yeni enfekte olmuş olması durumunda negatif kişinin yeni enfekte olmuş olması durumunda negatif
çıkabilir.
çıkabilir.
Ameliyat ekipmanları, diş hekimi aletleri ve berber Ameliyat ekipmanları, diş hekimi aletleri ve berber aletlerinin sterilizasyonunun tam yapılmış olması aletlerinin sterilizasyonunun tam yapılmış olması
gereklidir.
gereklidir.
K an yoluyla bulaşan
hastalıkların önlenmesi için
K an yoluyla bulaşan
hastalıkların önlenmesi için
8383
Cinsel ilişki yoluyla bulaşan hastalıklarda (Sifiliz, Cinsel ilişki yoluyla bulaşan hastalıklarda (Sifiliz, Frengi, Bel Soğukluğu) her türlü şüpheli temasta Frengi, Bel Soğukluğu) her türlü şüpheli temasta kondom (prezervatif) kullanımı en temel korunma kondom (prezervatif) kullanımı en temel korunma
yoludur.
yoludur.
8484
Bazı mikroorganizmalar bazı hayvanlarda gelişimlerini Bazı mikroorganizmalar bazı hayvanlarda gelişimlerini tamamlayarak olgunlaşırlar ve insanda hastalık tamamlayarak olgunlaşırlar ve insanda hastalık oluştururlar. Örnek; sıtma mikrobu, sivrisinekte (anofel oluştururlar. Örnek; sıtma mikrobu, sivrisinekte (anofel cinsi) ömrünü tamamladıktan sonra, sivrisineğin sokması cinsi) ömrünü tamamladıktan sonra, sivrisineğin sokması
sonucu insana geçerek hastalık oluşturmaktadır.
sonucu insana geçerek hastalık oluşturmaktadır.
Veba (fare), kuduz (kedi-köpek-fare), akciğer kisti (iyi Veba (fare), kuduz (kedi-köpek-fare), akciğer kisti (iyi pişmemiş hayvan etleri) vektörlerle bulaşan diğer pişmemiş hayvan etleri) vektörlerle bulaşan diğer
hastalıklardır.
hastalıklardır.
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi; Keneler aracılığı ile bulaşır. Kırım Kongo Kanamalı Ateşi; Keneler aracılığı ile bulaşır.
Vektörle bulaşma:
Vektörle bulaşma:
8585
Temas Yoluyla Bulaş Temas Yoluyla Bulaş
Kuduz riskli temasa sebep olan hayvanlar başıboş Kuduz riskli temasa sebep olan hayvanlar başıboş köpek ve kedilerdir.
köpek ve kedilerdir.
Yıllık biyolojik ürün maliyetinin yaklaşık ¼’ü Yıllık biyolojik ürün maliyetinin yaklaşık ¼’ü kuduz profilaksisi için harcanmaktadır.
kuduz profilaksisi için harcanmaktadır.
8686
Hastalıkların Önlenmesinde
Kişiye Yönelik Önlemlerden biri aşılamadır.
Hastalıkların Önlenmesinde
Kişiye Yönelik Önlemlerden biri
aşılamadır.
8787
Aşı ile Korunulabilir Hastalıklar Aşı ile Korunulabilir Hastalıklar
TüberkülozTüberküloz
HepatitBHepatitB
DifteriDifteri
BoğmacaBoğmaca
TetanozTetanoz
KızamıkKızamık
KızamıkçıkKızamıkçık
KabakulakKabakulak
Hib MenenjitiHib Menenjiti
Çocuk Felci Çocuk Felci
Menengokok Menengokok Menenjiti
Menenjiti
Sarı HummaSarı Humma
8888
Sonuç olarak; Sonuç olarak;
Başta kişinin kendi sağlığı olmak üzere, Başta kişinin kendi sağlığı olmak üzere,
başkalarının da sağlığını korumanın en önemli başkalarının da sağlığını korumanın en önemli
aracı temizliktir.
aracı temizliktir.
Temizlik, kişisel ve sosyal sağlığın dayandığı Temizlik, kişisel ve sosyal sağlığın dayandığı bir temel olmanın yanında, toplum içinde
bir temel olmanın yanında, toplum içinde yaşamanın vazgeçilmez bir parçasıdır.
yaşamanın vazgeçilmez bir parçasıdır.
Sağlıklı bir yaşam için sağlıklı ve güvenilir su Sağlıklı bir yaşam için sağlıklı ve güvenilir su temini hiç bir zaman için ihmal edilemeyecek temini hiç bir zaman için ihmal edilemeyecek
bir gereksinimdir.
bir gereksinimdir.
8989
Günümüzde insanların uygarlık düzeyini Günümüzde insanların uygarlık düzeyini gösteren ana ölçü temizliktir.
gösteren ana ölçü temizliktir.
Uygar insan vücut, giyecek ve çevre Uygar insan vücut, giyecek ve çevre temizliğine önem veren insandır.
temizliğine önem veren insandır.
