TÜM VÜCUT RADYASYONA MARUZİYETTE ETKİLER
Akut radyasyona maruziyet sonrası etkiler
1. Prodromal faz 2. Latent faz:
3. Belirgin hastalık evresi:
4. İyileşme veya ölüm:
Tüm vücut radyasyonda etkiler
• Prodromal sendrom başlangıç, şiddet ve süre bakımından değişmektedir.
• Nüfusun% 50'sine öldürücü olabilecek dozlara yakın dozlarda (LD50), prodromal sendromun başlıca semptomları mide bulantısı, kusma ve kolay yorulma ve anoreksidir.
• Hemen başlayan ishal, ateş veya hipotansiyon supralethal maruz kalmayı gösterir.
AKUT RADYASYON SENDROMLARI
1-Serebrovasküler sendrom
2-Gastrointestinal (GİS) Sendrom 3-Hematopoetik Sendrom:
4-Kutanöz Sendrom
1-Serebrovasküler sendrom
• 100 Gy ve üzeri gama ışını veya eşdeğer nötron dozları tüm vucüt ışınlamada 24-48 saat içinde ölümle sonuçlanır.
• Genelde diğer organ ve sistemlerin semptom vermesine yeterli zaman kalmadan ölüm gerçekleşir.
• Önce dklar içinde ciddi bulantı ve kusma ile başlar sonrasında dezoryantasyon kas koordinasyon kaybı respiratuar distres daire konvulziyon koma ve sonrasında da ölümle sonlanır.
2-Gastrointestinal (GİS) Sendrom
• Ortalama 10 Gy ve üzeri(5-12 Gy) Gamaışını ve eş değer nötron dozlarına tüm vucüt maruziyeti sonrası günler içinde(3 ila 10 gün içinde) genellikle GİS sendrom gözlenir.
• Bulantı, kusma ve uzamış diyare ile başlar, iştahsızlık ve halsizlik letarjik görünüm gelişir.
• Dehidratasyon bulguları ile birlikte kilo kaybı, zayıflama,tükenmişlik bulguları ve bikaç gün içerisinde de ölüm gerçekleşir.
• Kayıtlarda 10 Gy ve üzeri doz alan ve kurtulan bir insan örneği yoktur.
3-Hematopoetik Sendrom:
• 2.5 ila 5 Gy dozlarda gerçekleşir.
• Haftalar içerisinde semptomlar gözlenir.
• Ancak ölüm 60 güne kadar gerçekleşebilir.
• Bu nedenle insanlarda hematopoetik ölüm LD50 LD50/60 olarak tanımlanır.
• Bu durum farelerde LD50/30 ile tanımlanır yani ölüm için pik insidans maruziyetten 10-15 gün sonra görülür ve 30 gün sonra tamamlanır.
3-Hematopoetik Sendrom:
• Önce bulantı kusma gibi semptomlar görülür sonrasında yaklaşık 3 hafta gibi bir latent periottan sonra halsizlik yorgunluk peteşiyal kanamalar ağızda ülserasyonlar ve epilasyon gerçekleşir.
• Granulosit azalmasına bağlı ateş ve enfeksyon görüelbilir.
• Trombosit düşüklüğü nedeni işe kanamalar görülür.
• Genelde anemi görülemeden ölün gerçekleşir.
• Bu kemik iliği depresyonu sonucu görülen hematopoetik sendrom olarak tanımlanır.
• İnsanlar için LD50'nin genç yetişkinler için tıbbi müdahale olmadan 3 ila 4 Gy olduğu tahmin edilmektedir.
• Bu sınır daha genç veya daha yaşlı olanlar için daha düşüktür.
• LD50 Çernobilde olduğu gibi antibiyotik kullanımı ile 7 Gy'ye kadar yükseltilebilir.
• Antibiyotikler, infüzyonlar dahil yoğun önlemler, ve hematopoietik büyüme faktörleri LD50 için hematopoietik sendromu 8 ila 9 Gy e kadar yükseltebilir.
