ETKİNLİKLER BULMACALAR TARİHİ FIKRALAR
YAZILILARDAN İLGİNÇ CEVAPLAR
KISSADAN HİSSELER
EĞLENEREK ÖĞRENME TARİH 2 DERSİ ETKİNLİK KİTABI-
SİYASİTARİH
HAZIRLAYAN
ARİF ÖZBEYLİ
Aşağıdaki kelimelerin geçtiği bir tarihi cümle kurunuz.
Edirne... ...
Tekfur...
Maltepe...
Varna... ...
Kosova...
Aşağıdaki antlaşma hangisidir?
Balkanlarda bazı yenilgiler alınması ve Anadolu’da Karamanoğullarının saldırıları dolayısıyla II.Murat’ın Haç lılarla yaptığı antlaşma.(1444)………..
Aşağıdaki boşluklara uygun olan olayları yazınız.
1302 1396 Niğbolu Savaşı
1326 Bursa’nın fethi 1402
1329 1444 Edirne-SegedinAnt.
1364 Sırpsındığı Savaşı 1444
1389 1448 II.Kosova Savaşı
Her padişah dönemiyle ilgili 3 olay yazınız.
OrhanBey... ...
I.Murat... ...
II.Murat...
I.Mehmet... ...
I.Bayazıt...
Aşağıda Ankara Savaşı’nın iki sonucu yer almaktadır. Diğerlerini siz tamamlayın.
Ankara Savaşı sonucunda beylikler yeniden kuruldu ve Anadolu Türk birliği bozuldu. İstanbul’un alınması gecikti………..
...
...
...
...
...
OLAYLAR
Aşağıdaki olayların hangi padişah döneminde olduğunu karşılarına yazınız.
İlk Osmanlı-Karaman Savaşı-Sırpsındığı Savaşı-Samakov Savaşı- Çir- men Savaşı - Sazlıdere Savaşı -Edirne’nin fethi -Kavala,Drama ve Se- rez’in fethi-I.Kosova Savaşı (1389)
Aydınoğullarından İzmir’in alınması-Saruhanoğullarına son verilmesi- Venedikle ilk deniz savaşı (1416)-Şeyh Bedrettin isyanı-Mustafa Çelebi isyanı
-Koyunhisar Savaşı (1302)-Bilecik, Yarhisar ve İnegöl’ün fethi -
Bursa’nın ablukaya alınması-Bağımsız hale gelinmesi -Bursa’nın fethi (1326)-Pelekanon Savaşı (Maltepe) Rumeli’ye Geçiş - Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlılara katılması-İznik ve İzmit’in fethi PADİŞAHLAR
Saltanat yıllarının yanına padişahları yazınız.
Aşağıdaki dört olay bir padişah,kalan da başka padişah dönemine aittir.Tespit edip, yazınız.
(1324-1361) (1281-1324)
(1389-1402) (1413-1421)
(1421-1451) (1361-1389)
Aşağıda birbirini etkileyen olayları yazınız İstanbul’un kuşatılması- Niğbolu Savaşı
Maltepe Savaşı- ...
Bizans’ta taht kavgaları...
Balkanlarda alınan yenilgiler-...
Edirne-Segedin Antlaşmasının bozulması-...
Haçlılarla Niğbolu savaşını yapmıştır.
Ankara Savaşında Timur’a yenilmiştir
Sırpsındığı Savaşı’nda ilk defa Haçlıları bozguna
uğratmıştır
İlk defa İstanbul’u kuşatmıştır
Fırat’a kadar olan yerleri ele geçirerek Anadolu Türk
birliğini büyük oranda sağlamış oldu
Aşağıdaki dört olay bir padişah,kalan da başka padişah dönemine aittir.Tespit ediniz.
Varna ve II.Kosova savaşlarını kazanmıştır Karamanoğullarını yenilgiye uğratmıştır Macarlarla Edirne-Segedin Antlaşmasını imzalamış- Pelekanon Savaşı ile ilk Bizans imparatorunun başın-
da olduğu Bizans ordusunu yenmiştir
Tahtı çocuk yaştaki oğlu Mehmet’e bırakmıştır
1302-1448 yılları arasında meydana gelmiş 5 olay yazınız. ( tarihleriyle birlikte)
...
...
...
...
Aşağıdaki cümlelerin yanına doğru cevaplarını yazınız.
Osmanlı Devleti’ne katılan ilk beylik olmuştur ...
Osmanlı Devleti’nin bağlı olduğu boydur ...
Niğbolu Savaşı’nı kazanarak Bulgaristan’ın fethini tamamlamıştır...
Bu savaş Haçlılarla yapılan ilk savaştır.Balkanlardaki Türk ilerleyişi hızlanmıştır...
Bu savaş Kocaeli yarımadasının fethini sağlamıştır ...
Bu zaferle Bulgaristan hakimiyeti tamamen Osmanlıların eline geçti.Osmanlı devletinin Balkanlardaki hakimi- yeti pekişti...
Aşağıda boş olan yerlere uygun olan kelimeyi yazınız.
Sazlıdere savaşında Bizans ve Bulgar kuvvetleri yenilerek ...fethedilmiştir.(1362).
Yıldırım Bayezit Malatya ve Elbistan’ı ele geçirdi. Bu durum ...arasının açılmasına yol açtı.
Edirne,Filibe ve Gümülcine’nin alınması üzerine Sırp, Bulgar,Macar, Bosna ve Eflak kuvvetlerinden oluşan Haçlı ordusu Edirne üzerine yürüdü.Yapılan ... savaşında Haçlılar büyük bir bozguna uğratıldı (1364).
Kadı Burhaneddin’ in ölümüyle birlikte Sivas Tokat ve Kayseri’yi ele geçirdi.Bu durum ...
arasının açılmasına yol açtı.
Bizans’ın kuşatılması, Bulgaristan’ ın alınması ve Balkanlardaki ilerleyişler sebebi ile oluşturulan Macar kralı Sigismond başkanlığındaki Haçlı ordusu ... da büyük bir bozguna uğradı.
Bizanslıların taht kavgalarına karışan Osmanlılar bundan yararlanarak ... kalesini ele geçirmişler ve Rumeli’ye ayak basmışlardır.
II.Mehmet’in çocuk yaşta tahta geçmesinden yararlanmak isteyen Haçlılar,antlaşmayı bozarak büyük bir or- SEVGİ
Akşam olup kocası eve döndüğünde kadın olanları anlatır.
'Peki, onlara söyleyebilir misin, der adam. Ben evdeyim artık, bu eve gelebilirler...' Kadın dışarı çıkıp bu kişileri içeri davet eder.
Ama bu defa da;
'Hepimiz aynı anda içeri girmeyiz' der yaşlı adamlar.
Kadın öğrenmek ister;
'Niye giremezsiniz?..' İhtiyarlardan biri açıklar:
'Onun adı ZENGİN, der bir arkadaşını göstererek.
Diğeri BAŞARI...
Ben ise SEVGİ...'
Sonra ekler; 'Şimdi içeri gir ve kocanla konuş. Hangimizi evinizde istersiniz?..' Kadın içeri girip söylenenleri kocasına anlatır. Adam duyduklarıyla neşelenerek;
'Ne güzel, der. Madem öyle, Zengin'i içeri çağıralım ve evimizi zenginlikle doldursun...' Karısı itiraz eder;
'Canım, niçin Başarı'yı çağırmıyoruz?'
Bu sırada, evin diğer köşesinde bulunan gelinleri konuştuklarını duyar. Koşarak gelir ve kendi fikrini söyler;
'Sevgi'yi çağırsak daha iyi olmaz mı? Evimiz sevgiyle dolar!..'
'Gelinimizin teklifini dikkate alalım, der adam karısına... Dışarı çık ve bizim misafirimiz olması için Sevgi'yi davet et.'
Kadın dışarı çıkar ve yaşlı adamlara sorar;
'Hanginiz Sevgi idi? Lütfen içeri gel ve misafirimiz ol...'
Sevgi ayağa kalkar ve eve doğru yürümeye başlar. Fakat diğer iki yaşlı adam da onu takip ederler... Kadın şa- şırmış bir halde Zengin ve Başarı'ya sorar;
'Ben sadece Sevgi'yi davet ettim, siz niye geliyorsunuz?' Zengin ve Başarı bir ağızdan cevap verirler:
'Eğer Zengin'i ya da Başarı'yı davet etmiş olsaydın diğer ikisi dışarıda kalırdı. Ama sen Sevgi'yi davet ettin...
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Soldan Sağa: 1- Rumeli’de ele geçirilen yerlere Türk boylarını yerleştirme- Tersi, Ani harabelerinin olduğu şehir 2- Eski Türkçede hakimiyet, güç – Ağabey – Tersi, genel olarak çayırlar 3- Bir nota – Baston – Büyük kardeş 4-Halk arasında hala – Bir kişiyi şereflendirme- Bir soru eki 5- Tersi, beyaz – Van’ın sessizleri – Bir erkek ismi 6- Çok olmayan – Peygamberimiz öven şiirler – Vilayet 7-Kabadayı bağırması – Vilayet – Bir soru eki 8- Bir sayı – 1326 yılında Orhan Bey tarafından fethedilen şehir –Bir kap 9-Tersi, türkü – 1444 yılında II.Murat’ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı savaş 10- Toprağın suyla karışmasından oluşur – Bir Fenike şehir dev- leti 11- Anne – Bir peynir türü 12- 1396 yılında Yıldırım Beyazıt’ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı savaş- 1475 Kırım seferi ile Cenevizlilerden alınan kalelerden
Yukarıdan Aşağıya: 1- 1329 yılında Bizans ordusunun yenilgiye uğratılarak Kocaeli yarımadasının fethini hazırlayan savaş – En kısa zaman dilimi 2- Oruç ayı – Kars’ta bulunan tarihi harabeler 3- Tersi, ilgi eki- Gü- müş’ün simgesi 4- Tersi, vücutta çıkan irinli bir hastalık 5- Haçlıların 1389 ve 1448 yıllarında iki defa yenilgi- ye uğratıldığı ova – Ankara Ticaret Odası’nın kısa adı 6- Tersi,dünyanın en büyük çukuru 7- Bir soru –Talas’ın sessizleri – Büyük, yüce 8- Siyah – Avrupa ortak parası 9- 1444 yılında Macarlarla yapılan antlaşma Edirne- ... - Mısırda güneş tanrısı 10- Nil’in sessizleri – Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu’nun kısa adı 11- Bir hayvan – Eski dilde su – Osmanlı Devleti’nde şehzade sancağı 12- 1302 yılında Bizans kuvvetleri ve tekfurlarla yapılan savaş
YEMEĞE YENİLMEK
Sasani hükümdarlarından Ardşir Babegân, doktoruna, “Bir günde ne kadar yemek yemeli?” diye sordu.
Doktoru:
- Üçyüz gram kadar yeter, dedi.
Babegân
- Bu kadarcık şey insana ne kuvvet verir ki? diye bunu az bulunca, doktor şu karşılığı verdi:
- Bu kadarı seni taşır. Bundan fazla olursa sen onu taşırsın.
Aşağıdaki yerleşim yerlerini haritada bularak bu yerleşim yeri ile ilgili tarihi bir cümle kurunuz.
Selanik………..
Tuna………..
Niğbolu………..
Ankara……..………
Fırat….………..
Bursa……….
Bizans………
Edirne………
Bosna………
Eflak………..………...………
Soldan Sağa: 1- I.Murat ve II.Murat döneminde Haçlı ordularının yenilgiye uğratıldığı savaş 2- 1371 yılında Sırpların yenilgiye uğratıldığı savaş 3- Edirne- Segedin Antlaşması’nın bozulması ile 1444 yılında Haçlı ordu- larıyla yapılan savaş 4-İtil (Volga ) Bulgarlarının diğer adı 5- Orhan Bey döneminde 1326 yılında fethedilen ve Osmanlıların ilk başkenti kabul edilen şehir 6- 1258 yılında Abbasi Devleti’ne son vermiş ve Anadolu’ya bir süre hakim olmuş Moğol asıllı devlet 7- Ankara Savaşı’ndan sonra yaşanan dönem 8- 1329 yılında yapılan Bizans ordusunun yenilgiye uğratıldığı ve Kocaeli yarımadasının fethini sağlayan savaş 9- Yıldırım Beyazıt döneminde ele geçirilen Makedonya’da bir şehir 10- Karadeniz’in kuzeyinde Batu Han tarafından kurulan Mo- ğol asıllı devlet 11- Abbasi Devleti’nin kurulduğu bölge 12- 1396 yılında Yıldırım Beyazıt’ın Haçlıları yenilgi- ye uğrattığı ve Türklerin Bulgaristan hakimiyetini kesinleştiren savaş 13- İlk defa İstanbul’u kuşatan ve Haçlı- ları Niğbolu önlerinde yenilgiye uğratan Osmanlı hükümdarı
Yukarıdan Aşağıya : 1- I.Murat döneminde Sazlıdere Savaşından sonra ele geçirilen Osmanlı Devleti’nin ikinci başkenti 2- Tersi, önemli ticaret yollarından biri 3- Osmanlı Devleti’nin bağlı olduğu Oğuz boyu 4- Anadolu’daki Bizans valilerine verilen isim 5-İslamiyet’ten önce Türklerde Şaman 6- 1364 yılında Haçlı ordu- sunun Osmanlı ordusu tarafından ilk defa yenilgiye uğratıldığı savaş 7- 1402 yılında Osmanlı ordusunun Timur ordusuna yenildiği ve Fetret Dönemi’nin yaşandığı savaş 8- Türklerin Rumeli’ye ayak basmasını sağlayan kale 9- Fethine II.Murat zamanında başlanan, Fatih devrinde büyük oranda fethedilen ve II.Beyazıt zamanında fethi tamamlanan bölge 10- Eyyubilerden sonra Mısır’da kurulan Türk devleti 11- 395 yılında kurulan ve 1453 yı- lında yıkılan devlet 12- Selçukluların bağlı olduğu Oğuz boyu 13- 1302 yılında Bizans ordusu ile yapılan ilk savaş.
BİLGİ SAHİBİ OLMADAN, FİKİR SAHİBİ OLUNMAZ.
KURULUŞ DEVRİ
3 5 6 7 8 10 13
1 2
3
4
2
4 5 6
7 1 8 11 12
9 10 11
12 9
13
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
Soldan Sağa : 1-Osmanlı Devletinin kurucusu-Osman Bey zamanında Bizanslılarla yapılan ilk savaş-Rumeli'de ilk ele geçirilen kale 2-Rapor kelimesinin kısaltması-Numara-Güneş ışınlarının suya vurmasıyla oluşan parıltı- lar-Tersi,su taşınan ark-Bir eşyanın kullanım süresi 3-Anadolu'nun Türkleşmesinde ve îs -lamlaşmasında bü- yük etkileri olan dervişlerin ve erenlerin geldiği bölge-Irak-Azap,sıkıntı-Kardeş eşleri 4-Tersi,başkalarının yanında gülünç duruma düşme-Bir nota-Haysiyet-Gelir getiren binalar-Rütbesiz asker 5-Şaşırıp kalmak-Adına türküler söylenen bir kuş türü-Brezilya'nın trafik kodu-Nan kelimesi-nin sessizleri 6- Büyük meydan-Bir ağaç cinsi-Rütbesiz asker-Allah(c,c) 7-Özellikle Osmanlılar zamanında gelişen bir süsleme sanatı-Kazak başbuğu- Bir teşhis yöntemi 8- Arapça ey ünlemi-Kendilerini Anadolu Selçuklu Devleti'nin varisi gören Karamanoğulla- rının kurulduğu şehirlerden biri-Özellikle misa-firlere ikramda kullanılan bir ev gereci-Ekonomik ve israfı az olan 9-Osmanlı Devleti'nin batı komşusu-Bizans'ın Anadolu vali si-D .Murat'ın 1444 yılın-da Macarlarla yaptı- ğı barış antlaşması 10-Sözlük-Ters7aktif olan,çalışır vaziyette-Meydana gelen-Afrika'da bir ülke 11-İlkçağda Suriye ve Lübnan'a ha-kini olmuş bir kavim-Tersi,İstanbul Belediyesi Otobüs işletmesinin kısaltması - Demiryollarına döşenir-Beyaz-Tersi,yemek 12-Bir malı para karşılığında verme-Lidyalıların başkenti-Genel olarak çayırlar 13-Aklamaktan emir-Bir bağlaç-Osmanlılara ilk bağlanan, Çanakkale ve Balıkesir civarında kurulan beylik 14-1329 yılında Bizans'ın yenilgiye uğratıldığı savaş-Ankara savaşında Yıldırım Beyazıt'ın yenildiği Türk hükümdarı-Bir nota-Bir hayvan 15-Farsça'da su-1444 yılında II.Murat'ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı ve Osmanlıların Balkan hakimiyetini güçlendiren savaş-Bir hayvan-Para çekme makinesi-Tersi, kü- çük tekne 16-Asya'da bir ırmak-Bir çalgı-Tersi,savaşta savaşılan korunak-Yunanistan'dan göç ederek İyon şehir devletlerini kuran kavim-Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun kısa yazılışı-İtalya1 da bir ırmak 17-Kırmızı- Makine Kimya Endüstrisi'nin kısa yazılışı-Osmanlılarda Ankara savaşından sonra Ortaya çıkan taht kavgaları dönemi-Tersi,askeri bir araç-Yankı 18-Apartmanın her bir yükseltisi-îkinci dereceden-Arapça ey ünlemi-Erkek seslerinden 19-Ilık-Demiryollarına döşenir-Bir çalgı-Tersi,bir şeyi yapacağına dair taahhütte bulunma 20- Yıldırım Beyazıt'ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı,Balkanlarda hakimiyetin güçlenmesine ve Bulgaristan'ın tama- men ele geçirilmesine yol açan savaş-Anadolu Türk birliğini büyük oranda sağlayan ve İstanbul'u ilk de-fa kuşatan Osmanlı hükümdarı
Yukarıdan Aşağıya: 1-Osmanlı Devleti'nin ikinci hükümdarı-Bir yerleşim birimi-Sınır bölgelerinde ara sıra yapılan hücumlar 2-Vücut harekeleri-Bir mevki-ye ulaşmak aşamalar-……..Habeşi (İslam’da ilk müezzin) 3 -Bir gözlem aleti-Mesut-Dantel örülür 4-Türkiye topraklarının çoğunluğunu teşkil eden bölümü-
Birmanya'nın eski ismi-Bir temizlik markası-Tersi,Birleşmiş Milletler Teşkilatının kısaltması 5-Tersi,içki yapımında kullanılan bir bitki-Sasani hükümdarı-Arapça su-Alo kelimesinin seslileri 6-Bir dikkat sözü-Çok olmayan-Okulda dönem sonunda verilir-Nil kelimesinin sessizleri 7-Memleket, kelimesinin sonuna geldiğin- de iki memleket manası kazandırır- Asya'da bir göl-tersi,geniş olan 8-Arapça ey ünlemi-Hüküm sür-
me,hakimiyet kurma-Gemi personeli 9-Rus alfabesi-Tersi, hayvanların boğazına takılan-Bir tür cetvel- Tersi,hayvanların boyunlarındaki saçlar 10-Tersi7beyaz-Bebek yemeği-Eski bir başlık-Siyasi teşkilat 11-Bir deterjan markası-Bir gölümüz-Tersi,eşek anırması-Bayıltıcı bir gaz 12-Tersi,rey-Bir isim-İlave-
Tersi,Kripton'un simgesi- Tersi,ceketteki küçük kese 13-Kısa olmayan-Tek kelimesinin sessizleri-Lezzet- Köpek-Tersi, türkü 14-Tersi,bir rakam-Enerji harcama-Tersi,.çeşitli-Sevgili 15-Divan edebiyatı vezni-Mektup üzerine yapıştırılır-Büyük mahalle-Osmanlıların bağlı olduğu Oğuz boyu 16- Evvel-Bir uyuşturucu-
Ters,iffet-17-Ters,bir kürk hayvanı-Kansızlık-Ender bulunan-Mutfak gereci 18-Kıt'a-Bir yere görevlendirme 19-Hint hükümdarı-Tersi,Osmanlı Devleti'nin Î.Dünya savaşı sonucunda imzaladığı, yürürlüğe girmeyen antlaşma-Oğlan kelimesinin ilk hecesi-Oy 20-Kıldan yapılmış su kabı-Bir bölgemiz-Bir kuş-Sahip olma-21 - Rütbesiz asker-Boğa güreşi alanı-Deniz askeri 22-Tersi,bir İran Cumhurbaşkanı-Tersi,bir hayvan-Bir hayvan -Tersi,İstanbul Ticaret Odası’nın kısaltması-23-Bir uzunluk birimi-Rus savaş uçağı-Eski dilde yemek- Tersi,halk dilinde inek yavrusu 24-Buz kayağı ayakkabısı-Tersi,yiğit namlı-Tersi, Türkiye’nin uluslararası plaka işareti -Posta Kutusu'nun kısaltması 25-Osmanlı Devleti'nin 1362 yılında ele geçirdiği Rumeli'deki ilk başkenti-Bir nota-Haçlı ordularının iki kez yenilgiye uğratıldığı Balkanlardaki savaş meydanı.
KİTAP TEK ÖLÜMSÜZLÜKTÜR.
Rufu s Choote
1-Yıldırım Beyazıt'la Timur arasında meydana gelen savaş. ---
2-1396 yılında Yıldıran Beyazıt'ın Haçlı ordusunu yenilgiye uğrattığı savaş, --- 3-I. Murat'ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı ve hayatını kaybettiği savaşın yapıldığı ova. ---
4-Kayı boyunun Anadolu'ya yerleşmesine zemin hazırlayan Anadolu Selçuklu hükümdarı. --- 5-Orhan Bey döneminde Çimpe kalesinin alınması yerleşmeye başlanılan bölge. ---
6-Osman Gazi'nin silah arkadaşlarından. ---
7-1364 yılında I. Murat’ın Haçlıları yenilgiye uğrattığı savaş. ---
8-Yıldırım Beyazıt tarafından Bizans'ı kontrol etmek için yaptırılan hisar. --- 9-n.Murat'ın 1444 yılında Haçlıları yenilgiye uğrattığı savaş. ---
10-1391 yılında Yıldırım Beyazıt tarafından ele geçirilen Anadolu'daki son Bizans şehri. ——
11 -Çelebi Mehmet döneminde meydana gelen bir iç isyan. --- 12-Irak-ı Arap ve Irak-ı Acem'e birlikte verilen isim. ---
NE HALT EDECEKSİN
Çelebi Sultan Mehmet.kardeşi Musa Çelebi'yi takip etmek için Edirne'ye gider.Bunu fırsat bile Kara- manoğlu gelip Bursa'yı kuşatır. Bu sırada Musa Çelebi ölür.Cenazesi Edirne'den Bursa'ya getirilir.Karamanoğlu durumu öğrenir,bunun bir tuzak olduğunu sanarak hemen askerim çekip kaçmaya başlar.
Karamanoğlu'nun "Harman tanesi" denilen iri,şişman bir nedimi vardır. Zavallı adamın koşmaya değil, yürümeye bile hali yoktur.Beş on adım gittikten sonra ayaklarının bağı çözülür ve efendisine der ki:
-Behey evi yıkılasıca! Osmanoğlu'nun ölüsünden böyle kaçıyorsun. Ya din sini görsen ne halt edeceksin?
ŞEYH EDEBALİ'NİN OSMAN GAZİ'YA NASİHATİ
Ey oğul. artık Bey'sin! Bundan sonra öfke bize, uysallık sana. Güceniklik bize gönül almak sana. Suçla- mak bize, katlanmak sana Acizlik bize hoş görmek sana, anlaşmazlıklar bize, adalet sana, haksızlık bize, bağışlamak sana.
Ey oğul, sabretmesini bil, vaktinden önce çiçek açmaz. Şunu da unutma ve insanı yaşat ki devlet yaşasın. Ey oğul, işin ağır, işin çetin, gücün kula bağlı. Allah yardımcın olsun.
OSMAN GAZİ OĞLU ORHAN GAZİYE VASİYETİ
Ey oğul! Her işten önce din işlerine dikkat et. Zira farizaya (farzlara) dikkat, din ve devletin güçlenmesine sebeptir. Din işlerini; dikkatli olmayan, itikadı bozuk ve doğru yoldan ayrılmaya yönelen, büyük günahlardan kaçınmayan, helalı harama dikkat etmeyen sefihlere ve ayrıca tecrübesiz kişilere bırakma, devlet idaresinde bu gibi kişilere iş verme'.. Zira yaratandan korkmayan, yaratılandan hiç korkmaz. Büyük günah işleyen ve bunu devam ettiren kimsede sadakat olmaz. Böyle kişilerin sadakati olsa ümmeti olduğu Peygaraber-i Zişan'ın sadık tebligatı üzere hareket eder de şer'i şerifin dışına çıkmazdı. Zu- lümden, bidatten sakın. Zulme ve bid'ate teşvik edenleri devletinden uzaklaştır. Çünkü böyleleri seni zevale uğratmış olurlar
Daima cihad ile devletini genişletmeye çalış. Çünkü uzun zaman sefer olunmazsa askerin şecaatine; reislerin ve kuman- danların bilgi, tedbir ve malumatına ağırlık ve noksanlık gelir. Böyle sefer işlerini bilenler ölür gider de yerine tecrübesiz kimseler gelir, bu yüzden de bir çok hatalar meydana gelir ki, bundan da devlet büyük zararlar görür. Beytü'1-mali koru!
Devletin servetini çoğaltmaya çalış!., Şer'i şerifin ölçüsüne göre sana ait olana kanaatle, ihtiyaçlarından ve gerekli olanlar- dan başka lüzumsuz yere telef etme, israftan kaçın. Askerinle, malınla gururlanma. Zira onlar Allah yolunda cihad için milletin işlerinin yerli yerinde görülmesi ve cihana adalet ve fazileti yayman için vasıtadırlar.
Sadakatle Allah rızası için çalışan devlet erkanım koru!.. Vefatlarından sonra böyle kimselerin çoluk-çocuğuna bak, ihti- yaçlarım karşıla.!. .Halkından hiç kimsenin malına tecavüz etme!.. Hak edenlere yardım ile iltifat elini uzat, böylelerinin yakınlarına sıkıntıdan kurtar. Askeri erkanı iyi koru!.. Alimler, fazıllar, sanatkarlar, edipler; devletin bedeninin gücüdür.
Bunlara iltifat ve ikramda bulun. Bir kemal sahibi işitince onunla yakınlık kur, dirlikler ver ve ihsan eyle!.. Hükümetinde ulema, fazıl kimseler, erbab-ı maarif çoğalsın, siyaset ve din işleri nizam bulsun!..
Benden ibret al ki, bu diyarlara zayıf bir bey olarak gelip hak etmediğin halde bunca inayet-i celile-i Rabbaniye'ye mazhar oldum. Sen de benim yolumdan git ve bu Din-i Muhammedi'yi ve ashabını, başka sana tabi olanları koru. Allah'ın (c.c) hak- kını ve kulların hukukunu gözet!.. Ve senden sonrakilere böyle nasihat etmekten geri durma. Ve adalet ve insafa riayet ile zulmü kaldırmaya devam ile her bir işe teşebbüs de Allah'ın yardımına güven. Halkı düşman istilasından ve zulme uğratıl- maktan koru!.. Haksız, yere hiç bir ferde layık olmayan muamelede bulunma!,. Halkı taltif et, hepsinin rızasını kazan".
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
KURULUŞ DEVRİ METİN DÜZELTME
Osmanlılar tarih sahnesine çıktıklarında Balkanlarda İlhanlılar, Altınorda, Memlükler ve Bizans vardı. Bi- zans’ın dışında Yakındoğu’da Bulgarlar, Sırplar ve Arnavutlar vardı. Bunun dışında Eflak ve Boğdan Voyvo- dalıkları, Macar krallığı, Bosna ve Hırvat krallıkları daha batıda Avusturya krallığı, Venedik ve Ceneviz var- dı.Oğuzlar Üçok ve Bozok diye ikiye ayrılır. Bozoklar Gün, Ay, Yıldız Han olmak üzere, Üçoklar da Dağ, Gök ,Deniz Han olmak üzere ayrıca üçe ayrılır. Osmanlı Devletini kuran Kınıklar Günhan kolundan gelirler.
Kınıklar Anadolu’ya Kösedağ Muharebesi’nden sonra gelip yerleştiler. İlk önce Ankara’nın batısındaki Kara- cadağ’a, daha sonra bir uc bölgesi olan Bursa ve Domaniç bölgesine yerleştirildiler. Orhan Bey devrinde Sa- karya Havzası ve Marmara bölgesinde fetihler başlamış, Osman Bey devrinde devam etmiştir.1326 yılında Ko- caeli I.Murat tarafından fethedildi.1329 yılında Bulgarlar Pelekanon (Maltepe) savaşında Osmanlılara yenildi.
Orhan Bey İznik ve İzmit’i Bizanslılardan aldı. Karamanoğullarını topraklarına kattı. Böylece güçlü bir donan- maya sahip olduğu gibi Anadolu’ya geçişte kolaylaştı. Sırların taht kavgalarına karışan Osmanlılar bundan ya- rarlanarak Çorlu kalesini ele geçirmişler ve Rumeli’ye ayak basmışlardır. Tekirdağ ve Bolayır’a kadar olan yerler ele geçirilmiştir. Çorlu, Lüleburgaz, Malkara, İpsala, Dedeağaç ve Dimetoka fethedilerek Edirne’ye ba- tıdan gelebilecek yardımların önü kesilmeye çalışılmıştır. Maltepe savaşında Sırp ve Bulgar kuvvetleri yenile- rek Bursa fethedilmiştir.(1362) Gümülcine ve Filibe alındı. Edirne, Filibe ve Gümülcine’nin alınması üzerine Sırp, Bulgar,Macar, Bosna ve Eflak kuvvetlerinden oluşan Haçlı ordusu Edirne üzerine yürüdü. Yapılan Çir- men savaşında Haçlılar büyük bir bozguna uğratıldı (1380). Bu savaş Bizanslılarla yapılan ilk savaştır. Balkan- lardaki Türk ilerleyişi hızlanmıştır. Sırplar Çirmen savaşında bir defa daha yenilgiye uğratıldı.Bu zaferden sonra Kavala, Drama ve Serez alındı. I.Murat Sırp,Boşnak,Macar, Eflak, Arnavut, Leh ve Çeklerden oluşan bir Haçlı ordusunu Mohaç ovasında yenilgiye uğrattı. Bu zaferden sonra Nil’e kadar olan topraklar Osmanlıların eline geçti. Osmanlıların karşısında sadece Bizans kaldı. Haçlılarla yapılan ilk büyük meydan savaşıdır.
Ahilerin elindeki Ankara alındı. (1362) Germiyanoğullarından bazı toprakları çeyiz olarak aldı. Hamitoğullarından bazı topraklarıpara karşılığında satın aldı. Osmanlıların Anadolu’daki faaliyetlerinden rahatsız olan Karamanoğulları Os- manlı topraklarına saldırdı. Yapılan savaşta yenilince Karamanoğuları barış istemek zorunda kaldılar. Orhan Bey’ın ölümü- nü fırsat bilerek Anadolu’ya saldıran Karaman, Saruhan, Menteşe ve Hamitoğulları üzerine yürüyerek önce Germiyanoğul- larına daha sonra Saruhan, Aydın ve Menteşeoğullarına son verdi.Beyşehir’i Bizanslılardan aldı. 1391 seferinden sonra düşmanca tutumunu devam ettiren Germiyanoğulları üzerine yürüyerek bu beyliğe son verdi (1397).Menteşeoğullarının Kastamonu koluna son verdi Kadı Burhaneddin’ in ölümüyle birlikte Sivas Tokat ve Kayseri’yi ele geçirdi. Bu durum Kara- koyunlularla arasının açılmasına yol açtı. Malatya ve Elbistan’ı ele geçirdi. Bu durum Safevilerle arasının açılmasına yol açtı.
II.Murat bu faaliyetleriyle Kızılırmak’a kadar olan yerleri ele geçirerek Anadolu Türk birliğini büyük oranda sağlamış oldu. Anadolu’dan kaçan beyliklerin kışkırtmaları, Cengiz Han’ın istediği Karakoyunlu hükümdarı Kara Yusuf ile Ahmet Celayir’in verilmemesi,sert mektuplaşmaların olması ,Çin seferine çıkacak olan Cengiz Han’ın arkasında güçlü bir devlet bırakmak istememesi ve özellikle de her iki hükümdar da bulunan cihan ha- kimiyeti gibi sebeplerden meydana gelen Varna savaşında Osmanlı Devleti yenilgiye uğradı.Bunun sonucunda beylikler yeniden kuruldu ve Anadolu Türk birliği bozuldu. İstanbul’un alınması gecikti ve Rumeli’deki ilerle- yiş durdu. Fetret devri başladı. Doğuda güçlenen Safeviler Osmanlı’ya rakip oldular.İstanbul iki defa kuşatıl- mıştır. II.Kosova savaşından sonra yapılan kuşatma da boğazın Anadolu yakasına Rumeli Hisarı (Boğazkesen Hisar) yapılmıştır (1391)(1397). Bulgar krallığı ortadan kaldırıldı (1393).Bu olayla Sırplarla Osmanlılar karşı karşıya geldi. Edirne ele geçirildi(1394). Bizans’ın kuşatılması, Bulgaristan’ın alınması ve Balkanlardaki ilerle- yişler oluşturulan Macar kralı Sigismond başkanlığındaki Haçlı ordusu Varna’da büyük bir bozguna uğradı (1396).Bu zaferle Bulgaristan hakimiyeti tamamen Osmanlıların eline geçti. Osmanlı devletinin Balkanlardaki hakimiyeti pekişti. Ankara savaşından sonra Yıldırım’ın oğulları arasında 11 yıl devam eden taht mücadelele- rinde Çelebi Musa başarılı olarak tahta geçmiştir. Dört kardeş arasında 11 yıl devam eden mücadeleler sırasın- da Anadolu beyliklerine, Bizans,Venedik,Ceneviz,Sırp,Eflak ve Bulgarlar toprak ve ekonomik tavizler vermek zorunda kaldılar. Çelebi Mehmet Saruhanoğullarından İzmir’i Karamanoğullarından Akşehir,Beyşehir ve Seydişehir’i aldı. Samsun alındı. (1419) Saruhanoğulları beyliğine son verdi. Eflak Osmanlı egemenliğine alın- dı. Arnavutluk’ta bazı bölgeler alındı.(Akçahisar ve Avlunya) Venedik’le yapılan ilk deniz savaşında mağlup olundu.(1416) Deliorman bölgesinde isyan çıkaran Şeyh Cüneyt yakalanarak idam edildi. Bizans’ın etkisiyle isyan eden İsa Çelebi başarılı olamayarak Bizans’a sığındı. Aydınoğulları ve Menteşeoğulları beyliklerine son verdi. Germiyanoğulla- rı toprakları vasiyet yoluyla Osmanlılara katıldı. Karamanoğullarnın elinden Hamitoğulları toprakları alındı.Taceddin oğul- ları beyliğine son verildi. Candaroğulları Osmanlılara bağlandı. Amcası Mustafa Çelebi’nin isyanını bastırdı. Mustafa Çele- bi idam edildi. Mustafa Çelebi isyanında parmağı olan Bizans’ı cezalandırmak amacıyla Edirne’yi kuşattıysa da kardeşi Mustafa Çelebi isyanı dolayısıyla kuşatmayı kaldırdı.(1422) Mustafa Çelebi isyanını bastırdı. Osmanlı-Venedik savaşı (1423-1430) Atina’nın fethiyle Venedikliler barış istediler (1430). Balkanlar da bazı yenilgiler alınması ve Anadolu’da Karamanoğullarının saldırıları dolayısıyla I.Murat Haçlılardan barış istedi. Avusturyalılarla Edirne-Segedin antlaşması imzalandı.(1444) I.Mehmet’in çocuk yaşta tahta geçmesinden yararlanmak isteyen Haçlılar, antlaşmayı bozarak büyük bir orduyla Osmanlı topraklarına ilerlediler.Yapılan Çirmen savaşında büyük bir bozguna uğradılar (1444).Varna yenilgisinin izlerini silmek isteyen yeni Haçlı ordusunu da Mohaç ovasında ikinci defa büyük bir bozguna uğrattı (1448).Varna ve II.Kosova savaşları Balkanlardaki Osmanlı hakimiyetini kesinleştirmiş, Haçlıların Türkleri Balkanlardan atma umutları sona ermiştir. Türklerin Tuna’nın güneyindeki hakimiyeti güç kazanmıştır.
TARİH YAZILISINDAN İLGİNÇ CEVAPLAR
Soru: Osmanlı- İran Savaşlarının sonuçları nelerdir?
Cevap: İran’da Ortodoks kiliseleri ortadan kalktı.
Soru: Kazıklı voyvoda kimdir?
Cevap: İnsanlara kazık attığı için bu ad konulmuştur.
Soru: Voyvoda nedir?
Cevap: Kazıklı Voyvoda’nın kazıksızı.
Soru: Kapitülasyon nedir?
Cevap: Fransız İhtilaline kapitülasyon denir.
Soru: Fatih Sultan Mehmet’in Anadolu’da aldığı yerleri yazınız.
Cevap: Şunlardır: Kars,Gürcistan, Azerbaycan, Ermenistan, Pakistan, Kırgızistan, G.antep, Şanlurfa- yı alırken oturup acılı bir köfte yemişlerdir. Suriye’de ayva, Irak, İran, Doğu Anadolu’nun hep- si ,başkent,Taşkent v.b birçok yer.
Soru: Bab-ı Ali nedir?
Cevap: Ali’nin yeri.
Cevap: Önce Baba Ali’dir. Halk arasında söylene söylene kısalmıştır. Bab-ı Ali olmuştur.
Cevap: Kapı Ali
Soru: Osmanlılarda ordu teşkilatını yazınız.
Cevap: Kapıkulu Sipahileri: a-Sol yetimler c-Sol ögadalar (Sol tüfekçiler) b-Sağ yetimler d-Sağ üflemeyiciler (Sağ tüfekçiler) Soru: Kosova Muharebesi’nin sebepleri nelerdir?
Cevap:II.Murat Çin hükümdarının kızını istemesi
Soru: Edirne- Segedin Antlaşması’nın maddeleri nelerdir?
Cevap: Sırp Sındığı savaşı yeniden yapılacaktı.
Sırpsındığı imparatorluğu yeniden kurulacaktı.
Soru: Edirne-Segedin antlaşması kimlerle yapılmıştır?
Cevap: İtilaf Devletleri
Soru: İstanbul kuşatmasına karşı Bizans’ın aldığı tedbirler nelerdir?
Cevap: Hariç denizini gemi ve zincirlerle kapatıldı.
Atlıcin’in ağzı zincirle kapatılmıştır.
Soru: Fatih’in İstanbul fethi için yaptıkları hazırlıkları nelerdir?
Cevap: Başarılı mimarlar tutarak çay içinde bir kale yaptırmıştır.
Soru: Çaldıran Savaşı’nın sonuçlarını yazınız.
Cevap: Doğu ve Güneydoğu Anadolu Osmanlılara gelmiştir.
Tezvire koylaklı girilmiş.
FATİH DEVRİ (1453-1481) 1-İstanbul Fethi’nin Avrupa tarihi açısından sonuçlarını yazınız.
a- b- c-
2- Sebepleri yazılı olayları altlarına yazınız.
Akkoyunlularla akrabalık bağı kuran Trabzon Rum imparatoru- nun vergisini ödememesi ve ödediği vergileri de geri istemesi üzerine yapılan sefer
Karamanoğul- larını himaye etmesi, Osman- lı aleyhine Ve- nediklilerle anlaşmaları ve Anadolu Türk birliğini tehdit etmeleri üzeri- ne yapılan sa- vaş
Haçlı seferlerine katılması ve Venedik’e komşu olması
Bizans imparato- runun kardeşi tarafından idare edilen bölge, Avrupalı devlet- lerle işbirliği içerisine girdiği için fethedildi.
Macarlara güve- nerek vergilerini kesmesi üzerine yapılan seferle Osmanlılara yeniden bağandı.
Ceneviz ve Ve- nediklilerin bu bölgedeki siyasi ve ekonomik nüfuzları kırıl- mak istenmiştir.
3-Fatih Devri’nde siyasi münasebette bulunduğumuz devletleri yazınız.
5-Fatih devrinde Anadolu, Rumeli ve denizler de yapılan savaş ve fetihleri yazınız.
Anado-
lu
Rumeli
Deniz- ler
6-Aşağıya bir olay ve ilgili olduğu devleti yazınız.
7.Yapılan ve birbirini tamamlayan bu fetihlerle Karadeniz bir Türk gölü haline gelmiştir. Yapılan bazı fetihlerle de Bizans’ı diriltme umutları söndürülmüş, bazı fetihlerle de Anadolu Türk siyasi birliği alanında büyük adımlar atılmıştır. (Yukarıda bahsedilen olayları sırasıyla ayrı ayrı yazınız. 3 olay ya- zılacak)
………
………
………
4-Sonuçlarını yazdığımız olayları yazınız.
Cenevizlilere ait olan Kefe, Azak ve Menküp kale- leri alındı. Kırım Hanlığı Osmanlı- lara bağlandı.
Böylece Karade- niz bir Türk gölü haline geldiği gibi Doğu ticaret yolu da Osmanlı- ların eli-ne geç- miştir.
Bu yenilgiden sonra Akkoyun- lular yıkılma sürecine girmiş- lerdir. Doğu Anadolu Osmanlı egemenliği altına girmiş, Anado- lu’da Türk birli- ğinin sağlanması açısından önemli bir adım atılmış- tır.
Ceneviz ve Ve- nediklilerin bu bölgedeki siyasi ve ekonomik nüfuzları kırıl- mıştır.
1480 yılında ele geçirilen kale Fatih’in ölümüy- le tekrar Napoli krallığına geçti.
Yapılan barışla Venedik vergiye bağlandı. Bunun karşılığında da Venedik’e bazı imtiyazlar tanın- mıştır.
Belgrad hariç Sırbistan fethe- dildi ve merkeze bağlı Semendire sancağı oluştu- ruldu.
Aşağıdaki bölgeleri haritada göstererek tarihi cümleler kurunuz.
Kırım………
Otranto…...
Rodos………
Arnavutluk……….
Mora……….
Eflak……….
Boğdan………
Bosna-Hersek………
Zanta………
Sırbistan………
7.Osmanlı padişa- hıdır. Karade- niz’in bir Türk gölü haline gelme-
sini sağlamıştır.
---
Anadolu Türk siyasi birliğini büyük oranda sağ-
layan ve İstan- bul’u ilk defa ku-
şatan ve Ankara Savaşı’nda Ti- mur’a esir düşen Osmanlı hüküm-
darı
Osmanlı tarihinde en genç yaşta tahta geçen ve bu sebeple yönetimin Köprülü-
lere bırakıldığı ve döneminde II.Viyana Kuşatması
ve Kutsal İttifakla savaşın başladığı Osmanlı hükümdarı
Yeniçeri Ocağı’nı kaldırmak istediği için Yeniçeriler tarafından öldürü- len ve Harem dışı evliliği yeniden getiren Osmanlı
hükümdarı ---
Kanuni’den sonra ilk defa sefere çıkan ve Avustur-
ya ordusunu Ha- çova’da yenilgiye uğratan ve şehza- deliğinde son ola- rak sancağa çıkma
usulü uygulanan Osmanlı hüküm- 6.Osmanlı Padişa-
hıdır. Haçlıları Varna ve Koso- va’da yenilgiye uğratmıştır.
--- ---
1299 yılında Os- manlı Devleti’nin bağımsızlığını ilan
etmiştir.
--- -
Babasının döne- mindeki durgun- luktan sonra 8 yıl
içinde doğuda büyük fetihler yapmıştır.
---
TARİH YAZILISINDAN İLGİNÇ CEVAPLAR
Soru: İstanbul fethinin sonuçları nelerdir?
Cevap: Peoderik rejimi ortadan kalkmıştır.
Soru: Ankara Savaşı’nın sonuçları nelerdir?
Cevap: Eski hukuk beylikleri yeniden kuruldu.
Soru: Mısır Seferinin sonuçlarını yazınız.
Cevap: Memlüklerin Kıbrıs adası için Venediklilere ödediği 10 bin hokka altını artık Osmanlı devletine verile- cektir.
Soru: Mora seferinin sebeplerini yazınız.
Cevap: 1-Mora halkı Rum despotlardan şikayetçiydi.
2-Mora halkı fatihten yardım istedi.
3-Bu yüzden sefer yaptı.
Soru: Osmanlılar hangi savaştan sonra Anadoluya yerleşmişlerdir?
Cevap: I.Malazgirt Savaşı’ndan sonra Anadolu’ya yerleşmişlerdir.
Soru: İç isyanların sebepleri nelerdir?
Cevap: Maşra ve taşra teşkilatının bozulması Cevap: Vergi borcunu ödemeyen kişiler
Soru: Fatih’in İstanbul fethi için yaptığı hazırlıkları yazınız.
Cevap: Monolizanın karşısına Boğazkesen hisarı yaptırılmıştır.
Cevap: Üstü domuz derisiyle kaplı kuleler inşa edildi.
Boğazkesen köprüsü üzerine Rumeli Hisarı inşa edildi.
Rumeli boğazını inşa etti.
Denizler üzerine büyük toplar döktürdü.
Cevap: Surların önüne toplar döktürmüştür.
Haliç boğazına dağlardan kayıklarla gemileri indirdi.
Soru: Kanuni Devri olaylarını yazınız.
Cevap: Kanuni Fatih ünvanını almıştır.
Soru: Kanuni döneminde denizlerdeki faaliyetler nelerdir?
Cevap: 1-Denizler surlarla kapatılmıştır.
2-Ticaret yolları denizler kapatılmıştır.
Soru: İstanbul fethinin sonuçlarını yazınız?
Cevap: Rum eli 8 yıllık bizans yıkılmıştır. (1058 yıllık Bizans demek istiyor) Cevap: Fatih’e 2.defa Fatih ünvanı verildi.
Soru: Kanuni’nin Fransızlara kapitülasyonları vermesinin sebepleri nelerdir?
Cevap: Fazla sinirli olmasından Soru: Nizam-ı Cedit nedir?
Cevap: Ünlü ama, kötü bir liderdir.
