Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
SG 507Siber Savaşlar
Güz 2015
Genel Bilgiler
Dersi veren: Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
[email protected] , Oda 1153
Dersler:
Perşembe - 15:00-18:00, 1108
Görüşme Saatleri: Pazartesi 11:00 – 12:00 & Salı 11:00 - 12:00 & Cuma 14:00 – 15:00
Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
2007 Estonya-Rusya siber saldırıları
images courtesy:
wikipedia.org nytimes.com
2007 Estonya-Rusya siber saldırıları
Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık 4
DDoS saldırıları
kamu ve banka web sitelerine ulaşımı engelledi.
Saldırılar binlerce ele geçirilmiş bilgisayarlar üzerinden
gerçekleştirildi. Bu bilgisayarlar
bot yada zombi olarak adlandırılır.
2007 Estonya-Rusya siber saldırıları
Estonya tedbir olarak dışarıdan gelen internet erişimini kapattı. Ülke içinden saldırıya uğrayan sitelere ulaşılabilirken,
ülke dışından ulaşılamadı.
Ataklar birkaç hafta sonra sona erdi.
Estonya dışarıdan erişimi daha sonra Akamei
sunucuları üzerinden açtı.
2007 Estonya-Rusya siber saldırıları
Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
Kim yaptı? Saldırganın kimliği tespit edilebilir mi?
Ocak 2008’de 20 yaşında Rus asıllı Estonyalı bir öğrenci tutuklandı.
Kanıtlar öğrencinin Rus mafyası ile bağlantılı olduğu gösteriyordu, ama Rus hükümeti ile bağı ispatlanamadı.
DDoS ataklarına sebep olan ping paketlerinin çoğu Rusya’dan gelse de bu onların Rusya çıkışlı olduğunu göstermez.
Paketler Rusya çıkışlı olsaydı bile bu onların Rus devleri tarafından gönderildiğini göstermez.
Saldırılar Estonya içindeki protest hackerlar tarafından, yada
Rus mafyasının elemanları tarafında yada hırslı Rus hükümet
ajanları tarafından düzenlenmiş olabilir.
Siber Uzay:
Yeni Savaş Meydanı
http://www.norse-corp.com/
Siber Uzay
Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
ABD: İnternet, iletişim ağları, bilgisayar sistemleri, gömülü işlemci ve kontrol birimlerini içeren, bilgi teknolojileri
altyapılarından meydana gelen, birbirine bağımlı ağların oluşturduğu bilgi ortamındaki küresel bir alandır.
NATO: Bilgisayarlar ve bilgisayar ağlarının ortaya çıkardığı;
insanlar ve bilgisayarın bir arada bulunduğu ve çevrim içi faaliyetlerin tüm yönlerini içeren sayısal bir dünyadır.
AB: Dünya çapında kişisel bilgisayarların elektronik
verilerinin dolaştığı sanal ortamdır.
Siber Uzay:
Beşinci savaş ortamı
İnsan yapımı, büyük oranda özel sektörün elinde
Dünyanın tamamını saran bir alan
Teknoloji geliştikçe değişim gösterir.
Neredeyse ışık hızında çalışır.
Coğrafi veya siyasi olarak çizilen sınırlarla kısıtlı değildir.
Kritik Sistemler
Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
Bir ülkenin kritik sistemleri nelerdir?
Bu sistemlere yapılan siber saldırılar nasıl sonuçlar
doğurabilir?
Derste neler göreceğiz?
SG 507 Siber Savaşlar
Siber Savaş Konseptleri
Siber Caydırıcılık
Siber Saldırılar ve Amaçları
Yakın zamandaki Siber Saldırılar
Siber Saldırılara karşılık verme stratejileri
Stratejik ve Operasyonel Siber Savaşlar
Siber Savunma
Ülkelerin Siber Savaş kabiliyetleri
Siber Savaşın yasal boyutu
Kurumlarda Güvenlik
Siber İstihbarat ve Casusluk
Ülkemizde Siber Güvenlik Faaliyetleri
Ben kimim?
www.sakarya.edu.tr/~fdikbiyik
Lisans: İstanbul Üniversitesi
Yüksek Lisans ve Doktora: University of California, Davis, ABD
Öğretim:
IST 108 Olasılık ve İstatistik
BSM 206 Computer Organization
BSM 450 Fiber Optik Ağlar
BSM 527 İleri Fiber Optik Ağlar
Araştırma:
Bilgisayar Ağları (Özellikle Fiber Optik Ağlar ve Doğal Afetler- Haberleşme ilişkisi)
Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
Ders Notları
Ders notları sunumlar halinde her hafta SABIS’e yükleneceklerdir.
Faydalanılan kaynaklar:
"Cyberdeterrence and Cyberwar" by Martin C. Libicki Publisher: RAND Corporation (October 5, 2009)
ISBN-10: 0833047345
ISBN-13: 978-0833047342
"Cyber War: The Next Threat to National Security and What to Do AboutIt" by Richard A. Clarke
Publisher: Ecco; First Edition edition (April 20, 2010) ISBN-10: 0061962236
ISBN-13: 978-0061962233
“Her yönüyle Siber Savaş” Hasan Çiftçi TübitakYayınları (Haziran 2013)
ISBN 978-975-403-751-7
Değerlendirme
Ödev % 20
Son zamanlarda bir ülkeye yapılan siber saldırı olaylarından birinin ele alınarak sebep ve sonuçları ile birlikte değerlendiren bir yazı (en az 2 sayfa).
Ödev teslimi dönem ortasında yapılacaktır. 2 kişilik gruplar halinde çalışılabilir.
Proje % 40
Öğrenciler ödevlerinden yola çıkarak ülkemizi de içine alacak bir siber savaş senaryosu üzerine çalışacaklardır. Mevcut bilgi kaynakları kullanılarak ve
gerçekçi sebeplerle oluşturulan bu senaryolar siber saldırı, caydırıcılık, savunma gibi derste öğrendiğimiz konseptleri içermelidir.
Bu senaryolar bir rapor halinde teslim edileceği gibi son iki hafta bu senaryoların sunumlarını derste yapacaklardır. Sunum 10 dakikayı geçmemelidir.
Bu proje 4-6 kişilik gruplar halinde yapılacaktır.
Final % 40
Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
Dersin ilkeleri ve hatırlatmalar
Ödevler
Ödevler aksi belirtilmedikçe belirtilen teslim tarihinden sonra kabul edilmeyecektir.
Ödevler için öğrencilerin bireysel çalışması beklenmektedir.
Öğrenciler aralarında ödevleri tartışabilirler, ama ödevlerin bireysel olarak hazırlanması, yazılması, ve teslim edilmesi gerekir.
Sınavlar
Ara sınava (vizeye) geçerli bir mazeret (önemli hastalık, aileden birinin vefatı) nedeni ile katılamayanlar mazeretleri doğrulandığı takdirde mazeret sınavı olabilirler. Mazeret sınavı SÖZLÜ olacaktır.
Final sınavı için mazeret sınav hakkı yoktur. Mazereti olanlar bütünleme sınavına katılabilirler.
Dersten başarılı olmak için
Derslere Katılın!
Derslerde, sunumlarda ve yardımcı kaynaklarda bulunmayan bir çok konu islenmektedir.
Yapılan birçok bilimsel araştırma derslere katılımın ders notunu pozitif bir şekilde etkilediğini göstermektedir.
Ders materyallerini okuyun!
Verilen ders materyallerini dersten önce inceleyin, çıktısını alın, ve ders sırasında üzerine not alın.
Anlayın, ezberlemeyin!
Eğer genel mantığını kavrarsanız, bütün formülleri ezberlemeniz gerekmez.
Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
Dersten başarılı olmak için
Ödevlerinizi yapın!
Ödevler konuları daha iyi kavramaya yardımcı olur.
Sınava hazırlanmanın en iyi yolu.
Sınıfta aktif olun!
Sınıf içi tartışmalara katılın.
Soru sormaktan çekinmeyin.
Ekstra yardım!
Ders ile ilgili herhangi bir konuyu veya ödev/vize sorularını
tartışmak için görüşme saatlerine gelmeye çekinmeyin. Görüşme saatleri size uygun değilse e-posta ile randevu alabilirsiniz.
Sınav anına kadar beklemeyin. Ne kadar erken yardım alırsanız o kadar çok üzerinde çalışmaya vaktiniz olur
Akademik Etik
Her zaman dürüst olun.
Diğerlerine karsı adilane davranın.
Onurlu davranış için bireysel ve kolektif sorumluluk üstlenin.
Anlaşmazlıklar olduğunda bile saygılı olun. Sorunları kurallar çerçevesinde çözmeye çalısın.
Ödev çözümlerini istemeyin yada önermeyin.
İntihal nedir öğrenin ve kaçınmak için gerekli adımları atın.
Ödev/sınav sonuçlarına itiraz hakkınız olduğunu unutmayın.
Gerekli prosedürleri öğrenin.
Yrd. Doç. Dr. Ferhat Dikbıyık
Akademik Etik
Sınavlar için bireysel bazda ekstra puan istemeyin. Unutmayın ki bir yada bir grup kişiye nedensiz olarak verilen ekstra puanlar diğerlerine
haksızlıktır.
Kuralları öğrenin - bilmemek mazeret sayılmaz.
Sınavlarda kopya çekmek/vermek, aynı ödevi teslim etmek gibi
akademik etik dışı davranışlar için yönetmeliklerde kınama cezasından bir yada iki dönem uzaklaştırmaya kadar disiplin cezaları bulunmaktadır.
Kopya çekerek alacağınız hiç bir ekstra puan bu tür suçlamalara maruz kalmaya ve yaşayacağınız suçluluk duygusuna değmeyecektir. İlgili yönetmelikler su adreslerden bulunabilir:
http://www.ogrisl.sakarya.edu.tr/ddepo/yuksekogretim_kurumlari_ogre nci_disiplin_yonetmeligi.pdf
http://www.ogrisl.sakarya.edu.tr/yonerge/SAU_Lisans_Onlisans_Yonetm elik.pdf