GİRİŞ-1
BİRİNCİ BÖLÜM
ANAYASA YARGISININ DOĞUŞU, GELİŞİMİ VE ANLAMI I. GENEL OLARAK-9
II. ANAYASA YARGISININ DOĞUŞU VE GELİŞİMİ-9
A. Anayasa Yargısının Doğuşu: Anayasacılık ve Sınırlı Devlet İdeali-10 1. Düşünsel Arka Plan: Anayasacılık-11
2. Anayasacılığın Araçları-21 a) Erkler Ayrılığı İlkesi-22 b) Federal Yapılanma Biçimi-31 c) İnsan Hakları Düşüncesi-33 d) Anayasanın Üstünlüğü İlkesi-37 e) Hukuk Devleti İlkesi-42
3. Anayasacılık-Demokrasi Gerilimi ve Uzlaşma-42 B. Anayasa Yargısının Gelişimi-47
1. Genel Olarak-47
2. İki Farklı Biçim ve Yapılanma-48 a) Yaygın Denetim-49
b) Merkezîleşmiş Denetim-50 C. Anayasa Mahkemeleri-51
III. ANAYASA YARGISININ ANLAMI-55 İKİNCİ BÖLÜM
TÜRKİYE ANAYASA YARGISI DÜZENİ I. GENEL OLARAK-63
II. TÜRKİYE ANAYASA MAHKEMESİ-67 A. Oluşumu ve Üyeler-68
1. 6216 Sayılı Kanun Döneminde-68 2. 2949 Sayılı Kanun Döneminde-71 3. 44 Sayılı Kanun Döneminde-72 B. Örgütlenmesi-74
1. Başkanlık-74
2. Genel Sekreterlik-75 3. Genel Kurul-75
4. Bölümler-75 5. Komisyonlar-76
6. Komisyonlar Raportörlüğü-77 7. Araştırma ve İçtihat Birimi-77 8. Diğer Hizmet Birimleri-77 C. Görev ve Yetkileri-78
1. Anayasa Mahkemesi Başkanı’nın Görev ve Yetkileri-79 2. Anayasa Mahkemesi Başkanvekillerinin Görev ve Yetkileri-80 3. Genel Sekreterin Görev ve Yetkileri-80
4. Genel Kurul’un Görev ve Yetkileri-81 5. Bölümlerin Görev ve Yetkileri-81 6. Komisyonların Görev ve Yetkileri-82
7. Komisyonlar Raportörlüğünün Görev ve Yetkileri-82 8. Araştırma ve İçtihat Biriminin Görev ve Yetkileri-83 D. Denetlenebilen ve Denetlenemeyen İşlemler-83 III. DENETİMİN KAPSAMI-88
A. Şekil Bakımından Denetim-88 B. Esas Bakımından Denetim-90
IV. DENETİM BİÇİMLERİ VE ÖZELLİKLERİ-93 A. Soyut Norm Denetimi- İptal Davası-93
B. Somut Norm Denetimi-Anayasaya Aykırılık İtirazı-95
C. Bireylerin Doğrudan Başvurusu, Bireysel Başvuru ya da Anayasa Şikâyeti-99 1. Bireysel Başvurunun Konusu Olabilecek Temel Haklar-100
2. Bireysel Başvuruda Bulunabilecek Kişiler-103 3. Bireysel Başvurunun Yapılması-104
4. Başvuru Harcı-105 5. Başvuru Formu-105
6. Bireysel Başvuruda Süre-107
7. Bireysel Başvuru Hakkının Açıkça Kötüye Kullanılması-107 8. Bireysel Başvurunun Kapsamı-112
9. Bireysel Başvuru Sonunda Düşme Kararı Verilemesi-113 10. Bireysel Başvuru İle İlgili Diğer Konular-117
11. İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi-118
V. SİYASİ PARTİLERLE İLGİLİ DENETİM-134
A. Siyasi Partilerin Mali Denetimi ve Siyasi Partilerle İlgili İhtar İşlemleri-135 B. Siyasi Partilerin Kapatılması-147
VI. YÜCE DİVAN İŞLEVİ-150
VII. DENETİMİN ETKİ VE SONUÇLARI-155
VIII. ANAYASA YARGISINDA YÜRÜRLÜĞÜN DURDURULMASI-155 IX. ANAYASA YARGISINDA YOKLUK KARARI VERİLMESİ-155
X. ANAYASA YARGISI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN İŞLEVLERİ-158
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ANAYASA YARGISININ SINIRLARI I. GENEL OLARAK-161
II. ANAYASA YARGISINDA YORUM, YORUM YÖNTEMLERİ VE YORUM İLE ANAYASA YARGISININ SINIRLARI İLİŞKİSİ-163
A. Genel Olarak-164
B. Anayasa Yargısında Yorum Yöntemleri-171 1. Sözel Yorum-171
2. Sistematik Yorum-173 3. Tarihsel Yorum-176 4. Amaçsal Yorum-179
5. Anayasaya Uygun Yorum-182
a) Karşılaştırmalı Hukukta Anayasaya Uygun Yorum-184
b) Türkiye Anayasa Mahkemesi’nin 9. 4. 1991 Tarihli Kararı-186 c) Yorumlu Ret Kararlarının Gerekçelerinin Bağlayıcılığı Sorunu-191
d) Hâkimin Kendi Kendini Sınırlandırmasının Aracı Olarak -Anayasaya Uygun Yorum--196 C. Yorum ve Yorum Yöntemleri ile Anayasa Yargısının Sınırları İlişkisi-198
1. Yorumun Yorumcuya Sıkı Sıkıya Bağlılığı-200
2. Birden Fazla Rakip Siyaset Teorisi ve Yorum Yönteminin Bulunması-202 3. Değerlendirme-206
III. ANAYASA YARGISININ SINIRI: DEMOKRATİK HUKUK DEVLETİ İLKESİ-208 A. Hukuk Devleti İlkesi-209
1. Amerika Birleşik Devletleri’nde Hukuk Devleti İlkesinin Bir Yönü: Due Process of Law- 211
2. Anayasacılık ve Hukuk Devleti İlkesi-213 3. Kanun Devleti-Hukuk Devleti-214
4. Şekli Hukuk Devleti-Maddi Hukuk Devleti-215
5. Anayasa Yargısının Sınırları: Hukuk Devleti İlkesinin Gerekleri-217 a) İnsan Haklarının Tanınması, Sağlanması ve Korunması-217
(1) İnsan Haklarının Korunmasının Aracı Olarak Bireysel Başvuru-220 (a) Bireysel Başvuru İle İlgili Venedik Komisyonu’nun Görüşleri-225 (b) Türkiye Anayasa Mahkemesi’nin 2. 4. 2014 Tarihli Twitter Kararı-229 b) Bütün Devlet Organlarının Hukukla Bağlı Olması-235
(1) Yürütme Erkinin Hukukla Bağlı Olması-236 (2) Yasama Erkinin Hukukla Bağlı Olması-238 (3) Yargı Erkinin Hukukla Bağlı Olması-239 (a) Askıya Alıcı Veto Yetkisi-241
c) Yargı Erkinin Bağımsızlığı-243
(1) Venedik Komisyonu’nun Yargı Bağımsızlığına İlişkin Görüşleri-244
(2) Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu 2. Dairesi Başkanı Mehmet Yılmaz’ın Yargıya İlişkin Tesbitleri -248
d) Tabiî Hâkim Güvencesi-255 e) Uluslararası Hukuka Bağlılık-257
f) Erkler Ayrılığının Sağlanmış Olması-260 g) Hukukun Genel İlkelerine Saygı-261 B. Demokrasi-265
1. Demokrasi İle Hukuk Devleti Arasındaki Gerilim-272 2. Uzlaşma: Demokratik Hukuk Devleti-274
C. Değerlendirme-276 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
ANAYASA YARGISININ SINIRLARININ AŞILMASI: YARGISAL AKTİVİZM I. ANAYASA YARGISININ SINIRLARININ AŞILMASI: YARGISAL AKTİVİZM-285 A. Genel Olarak Yargısal Aktivizm-285
B. Karşılaştırmalı Hukukta Yargısal Aktivizme Örnek Kararlar-290
C. Türkiye Anayasa Mahkemesi’nin Yargısal Aktivizme Örnek Kararları-295 1. Anayasa Değişikliğine İlişkin Kanunların Denetimi-297
2. Yürürlüğün Durdurulması Kararları-323
3. Türkiye Büyük Millet Meclisi Kararlarının Denetimi-344 a) 367 Kararı-351
4. Laiklik İlkesinin Anlaşılış Biçimi-364
a) Kimi Siyasi Partilerin Laiklik Karşıtı Olduğu Gerekçesi İle Kapatılması-369 (1) Anayasa Mahkemesi’nin Adalet ve Kalkınma Partisi Kararı-373
b) Anayasa Mahkemesi’nin Başörtüsü İle İlgili Yaklaşımı-379
c) Anayasa Mahkemesi’nin Katı-Militan-Monolitik Laiklik Anlayışını Terketmesi-401 5. Hak ve Özgürlüklerin Korun(ma)ması İşlevi-403
a) Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlandırılmasında Kullanılan Ölçütler-403 b) Düşünce ve İfade Özgürlüğü-410
c) Sendikal Özgürlükler-412 d) Siyasi Parti Özgürlüğü-416
(1) Venedik Komisyonu’nun Türkiye’deki Siyasi Parti Yasaklarına İlişkin Görüşleri-422 e) Basın Özgürlüğü-426
6. Kanun Hükmünde Kararnamelerle İlgili Yaklaşım-430 7. Ekonomi Siyasalarına Müdahaleci Yaklaşım-439 8. Seçim Barajı İle İlgili Yaklaşım-443
9. Diğer Karar Örnekleri-445
II. YARGISAL AKTİVİZMİN SONUÇLARI: SİYASETİN YARGISALLAŞMASI VE HÂKİMLER HÜKÛMETİ-450
SONUÇ YERİNE-457 KAYNAKÇA-473