Tam Protezlerde Ölçü
Prof. Dr. Yasemin KESKİN
Ankara Üniversitesi Diş
hekimliği Fakültesi Protetik Diş
Tedavisi
TAM PROTEZLERDE ÖLÇÜ
Protezin üzerine oturacağı destek dokularla kenar örtücülüğünü sağlayan çevre yumuşak dokuların, ağız içerisinde değişen derecelerde sertleşme özelliği gösteren plastik maddelerle negatif benzerlerinin oluşturulmasıdır.
Ölçü bu dokularla aynı hacım ve şekilde
modellerin elde edilmesi için alınır
Ağız dokularında gözlenen bireysel farklılıklar
Protezi destekleyen dokuların niteliği
Fonksiyon karşısında oluşturdukları cevaplar
Çenelerin karşılıklı ilişkileri
Etkili kasların farklı kasılma modelleri
Bireysel tolerans ve algılamadaki değişiklikler
ÖLÇÜNÜN AMAÇLARI
Tutuculuk
Stabilite
Desteklik
Doku sağlığının korunması
Estetik
Ölçü ile ilgili genel prensipler
Tüm bazal oturma sahasını içine almalıdır
Çevre yumuşak dokularla uyum içerisinde olmalıdır
Kenar şekillendirmesi yapılmalıdır
Kaşık içerisinde ölçü maddesi için yeterli
alan bulunmalıdır
Selektif basınçlı ölçü teknikleri tercih edilmelidir
Ağız dokularına zarar vermeden çıkarılmalıdır
Ölçü kaşığı rehber mekanizmalar içermelidir
Ölçünün dış yüzey formu, bitmiş protezinkine
benzerlik göstermelidir
Ölçü kaşıkları
Ölçü maddeleri
Ölçü teknikleri
Ölçü kaşıkları
Fabrikasyon kaşıklar
Kişiye özel olarak yapılan ölçü
kaşıkları
Aşırı doku distorsiyonuna yol açmadan dişsiz ağzın protezle ilgili tüm anatomik yapıları
kaydedilir
İlk ölçünün önemi
Kaşık seçimi gözle muayene veya
palpasyonla yapılır
Üst İlk Ölçünün alınması
Model proteze desteklik sağlayacak tüm alanları ve ilgili komşu dokuları içermelidir
Temiz olmalı, üzerinde defekt veya hava kabarcıkları bulunmamalıdır
Kaide, en ince bölgede en az 10-15 mm kalınlığında olmalıdır
Modelin alt kısmı, kretler yere paralel olacak şekilde biçimlendirilmelidir
Model, yanlarda ve bukkalde, vestibülün en derin kısmından en az 2-3 mm uzakta olacak şekilde oluşturulmalıdır
Aşırı andırkatlı sahalar pembe mumla bloke edilmelidir
Alt modelin dil alanı düzgün bir biçimde hazırlanmalıdır
Model üzerine hastanın adı soyadı ve ölçünün alınma tarihi yazılmalıdır
Kişiye özel olarak yapılan ölçü kaşıkları
Otopolimerizan akrilik rezinler
Işıkla polimerize olan kompozit rezinler
Shellak
Modifiye edilmiş stenç ölçüler
Muflada bitirilmiş akril kaideler
İdeal bir ölçü kaşığı
Stabil olmalıdır
Rijit olmalıdır
Sınırları doğru olarak belirlenmelidir
Kolaylıkla modifiye edilebilmelidir
Uygun olarak planlanmalıdır
Kaşık ile dokular arasında ölçü maddesi için yeterli alan
bulunmalıdır
Ölçü maddeleri
Aljinat
Alçı
Çinko oksit-öjenol patı
Elastomerler Polysülfitler Polyeterler
Kondansasyon silikonları Vinil polisiloksanlar
Doku düzenleyiciler
Aljinat( irreversible hidrokolloid)
İlk ve nihai ölçülerin alınmasında kullanılır
Nihai ölçülerde daha akışkan olan tipi tercih edilmelidir
Dokularda basınç,çevre mukozada yer değiştirmelere neden olur
Doku “undercut” larının bulunduğu ağızlarda
kullanımı uygundur
Kaşık yüzeyine tam olarak yapışmaz
Ağızdan tek ve ani bir darbeyle çıkarılmalıdır
İmalatçı firmanın önerilerine göre hazırlanmalıdır
Boyutsal stabilitesi yoktur
Ölçü yıkanmalı, sterilize edilmeli ve nemli bir
ortamda muhafaza edilmelidir
Aljinat kaşıkla desteklenmelidir
Kaşıktan taşan ve sertleşmiş olan kısımlar alçı dökülmeden önce kesilmelidir
Mükoz sekresyonu adsorbe edememesi bir
diğer mahzurudur
Stenç (impression compound)
Termoplastik yapıda bir ölçü maddesidir.
Dokulara basınç uygulaması
Detay vermemesi
Sertleştiğinde rijit bir yapı ortaya koyması nedenleriyle ilk ölçülerin alınmasında
kullanılır
Çinko oksit-öjenol patı
Akıcı özelliktedir
Mukozanın ayrıntılı olarak kaydedilmesine olanak sağlar
Kemik “undercutları” nın olmadığı vakalarda kullanılır
Kaşık kenarları optimal boyutunda
hazırlanmalı ve ölçü maddesini desteklemelidir
İyi bir kenar şekillendirmesine gerek duyulur
Kaşık içerisinde asgari kalınlıkta rölief alanı bulunmalıdır
Ölçüdeki küçük hatalar madde ilavesi ile giderilebilir
Mükoz sekresyonu adsorbe edemez
Akrilik kaşıkla kullanılmalıdır
Ağız alçısı
Elastomerler
Boyutsal stabiliteleri çok iyidir
Bu kapsamda değişik viskozite özellikleri bulunan maddeler yer alır
Orta akıcılıkta olanları tam protezlerde çok kullanılır
Uygulamaları kolay ve temizdir
Ağız kuruluğu ve aşırı tutucu bölgeleri olan vakalarda tercih edilir
Hidrofobik özelliktedirler
Ölçü alındıktan sonra maksimum 1 saat içerisinde model elde edilmelidir
Ölçü yöntemleri
Ağzın açık ve kapalı olma durumuna göre Açık ağız
Kapalı ağız
Kullanılan kaşığın tipine göre
Fabrikasyon kaşıkla alınan ölçüler Bireysel kaşıkla alınan ölçüler
Ölçü kenarlarının durumuna göre
Çevre dokuların göz önüne alınmaması Çevre dokuların fonksiyonel
hareketlerine göre şekillendirme Basıncın miktarına göre
Minimal basınçlı ölçü tekniği
(Mukostatik)
Basınçlı
ölçü tekniği
(Mukokompresif )
Selektif basınçlı
ölçü tekniği
Minimal basınçlı
ölçü yöntemi
Selektif (seçici) basınçlı
ölçü yöntemi
KAYNAKLAR
■
Senih Çalıkkocaoğlu. DİŞSİZ
HASTALARIN PROTETİK
TEDAVİSİ:KLASİK TAM
PROTEZLER. 7. baskı. Quintessence;
2019.
■
