KİŞİLİK HAKKI KAVRAMI
Kişilik hakkı, bir kimsenin maddi, manevi ve iktisadi varlığı üzerindeki haklarıdır.
Kişilik hakları mutlak haklardandır, mameleki bir değeri yoktur ve ve kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardandır.
Kişilerin, fiziki kişilikleri, deruni kişilikleri ve sosyal kişilikleri kişilik hakları içinde yer alır.
Kişilerin kamuya açık alanları kişilik haklarına dahil olmayıp, özel alanları ve gizlilik alanları kişilik hakları kapsamında yer alır.
1
KİŞİLİK HAKLARININ KİŞİNİN KENDİSİNE KARŞI KORUNMASI
MK m. 23’de düzenlenmiştir.
Bu düzenlemeye göre kimse hak ve fiil
ehliyetinden kısmen dahi olsa vazgeçemez.
Kimse özgürlüklerini hukuka ve ahlaka aykırı şekilde sınırlandıramaz.
İnsan kökenli biyolojik maddelerin aşılanması ve nakli yönünde taahhütte bulunan kişi bu taahhüdünden vazgeçebilir ve bundan dolayı ortaya çıkan zararlardan sorumlu tutulamaz.
2
KİŞİLİK HAKLARININ ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE KARŞI KORUNMASI
Kişilik hakları üçüncü kişiler tarafından ihlal edilen kişi, önleme davası, durdurma davası, tespit davası veya tazminat davası açabilir.
Basın Kanununda, kişilik haklarının basın
yoluyla ihlali durumunda düzeltme ve cevap hakkı tanınmıştır.
Hukuka uygunluk sebeplerinin bulunduğu hallerde kişilik haklarının ihlali söz konusu olmaz.
3
AD
Ad, kişilik haklarının bir parçası olmasına rağmen Medeni Kanunda özel olarak
düzenlenmiştir.
Ad, ön ad, soyadı, takma ad, lakap, ticaret unvanı, işletme adı ve markayı içerir.
Adın kullanılmasının çekişmeli olması halinde olumlu veya olumsuz tespit davası, adın haksız kullanılması durumunda kişilik haklarının
korunmasına ilişkin davalar açılabilir.
4
ADIN DEĞİŞTİRİLMESİ
Kişinin adı nüfusa yanlış yazılması ise kaydın düzeltilmesi davası açılarak ad düzeltilebilir.
Haklı bir sebebinin varlığı halinde kişi adının
değiştirilmesine karar verilmesini mahkemeden isteyebilir.
Ad değişikliğinin nüfus siciline yazılması ve ilan edilmesi zorunludur.
Ad değişikliğinden zarar gören kişi, değişikliği öğrendiği tarihten itibaren bir yıl içinde karara itiraz edebilir.
5
HISIMLIK
Hısımlık türleri şunlardır:
1.
Kan hısımlığı: Altsoy hısımlığı-Üstsoy hısımlığı ve Yansoy hısımlık olmak üzere ikiye ayrılır. Altsoy
hısımlığı-Üstsoy hısımlığı birbirinin soyundan gelen kişiler arasındaki hısımlığı; yansoy hısımlık ise
ortak bir soydan gelen kişiler arasındaki hısımlığı ifade eder. Kan hısımlığının derecesi aradaki
doğum sayısına göre belirlenir.
2.
Kayın hısımlığı: Evlenme yolu ile kurulan hısımlıktır.
3.
Evlat edinmeden doğan hısımlık: Evlatlık ilişkisinin kurulmasıyla oluşan hısımlıktır.
6
YERLEŞİM YERİ
Yerleşim yeri, bir kimsenin hayat faaliyetlerinin kişisel ilişkilerinin merkezi olan yerdir.
Gerçek kişilerin tek bir yerleşim yeri olabilir.
Yerleşim yeri, hem gerçek kişiler, hem de tüzel kişiler için zorunludur.
Yerleşim yerinin, asli yerleşim yeri-itibari
yerleşim yeri, yasal yerleşim yeri-iradi yerleşim yeri gibi çeşitleri bulunmaktadır.
7
KİŞİSEL DURUM SİCİLLERİ
Kişisel durum sicilleri gizlilik esasına göre tutulan resmi sicillerdir.
Medeni Kanunda sadece doğum sicili ve ölüm sicili düzenlenmiştir.
Nüfus Kanununda, Medeni Kanundakilere
ilaveten, evlenme sicili, kayıt ve yaş düzeltme sicili, aile sicili, evlat edinme sicili, boşanma sicili, yer değiştirme sicili ve diğer şahsi hal değişiklikleri sicili yer almaktadır.
