Prosesleri
Dr.Öğr.Üyesi Ahad FURUGİ
Görev 1 Görev 2
Görev 3 Görev 4
•
Çift taraflı montaj hatları genellikle otomobil ,kamyon, otobüs gibi büyük boyutlu ürünlerin montaj işlemlerinde kullanılır•
Çünkü büyük boyutlu ürünlerin montaj işlemleri bazen ürünün sağ veya sol tarafından yapılmasını gerektirmektedir•
Örneğin;– kamyonun benzin tankı ve hava filtresi sol taraftan rahatlıkla montaj yapılabilirken
– hava tankı ve egzoz sağ taraftan rahat bir şekilde yapılabilmektedir – bununla birlikte pervane mili, radyatör her iki taraftan yapılabilir
•
Bir montaj hattı, tek taraflı montaj hattı ve iki taraflı montaj hattı olmak üzere iki kısım şeklinde kategorize edilebilir•
Tek taraflı montaj hatlarında sadece montaj hattının bir tarafı kullanılırken çift taraflı montaj hatlarında montaj hattının her iki tarafı da kullanılabilir•
Çift taraflı montaj hatlarında;– birbiriyle karşılıklı olan istasyonlara eş istasyon (mated station) – montaj hattının sağ ve sol tarafında olan istasyonlara ise parça
(companion station) istasyon adı verilir.
•
Çift taraflı montaj hatları, tek taraflı montaj hatlarına göre bazı avantajlara sahiptir. Bunlar;– Daha kısa montaj hattı uzunluğu sağlar, dolayısıyla daha az sayıda işçi gereksinimi vardır
– Bütün montaj işlemlerinin tamamlanması için gerekli zamanı azaltır – İstasyonların karşılıklı ve yakın olması nedeniyle, montaj işlemlerinde
kullanılan alet ve teçhizatın işçiler arasında ortak kullanımını sağlayarak maliyetleri düşürür
– Malzeme taşıma maliyetlerini, işçi yürüme zamanlarını ve hazırlık zamanlarını azaltır
ÖNCELİK DİYAGRAMI
Grup atama prosedürü (Lee ve ark, 2001)
– Bu prosedürde, görevlerin istasyon atamaları yapılırken görevleri tek tek ele almak yerine öncelik ilişkileri bakımından birbiriyle ilişkili (hemen ardıl ilişkisi) olan görevlerden gruplar oluşturularak görev grupları halinde istasyonlara atama işlemi gerçekleştirilmektedir.
– Bu prosedür ilk olarak Agrawal (1985) tarafından tek taraflı montaj hattı dengeleme probleminde kullanılmıştır.
Lee,T.O., Kim, Y., Kim, Y.K., (2001) “Two-sided assembly line balancing to maximize work relatedness and slackness”,
Computers & Industrial Engineering, 40, 273-292
(Lee ve ark, 2001)
Görev gruplarının oluşturulması
•
Atanmamış her bir görev için bir adet görev grubu oluşturulur. Her hangi bir görev için oluşturulan grup ilgili görevle birlikte atanmamış tüm öncül görevleri içerir.•
Toplam grup zamanı çevrim zamanını geçemez.•
Grup hem sağ hem de sol görev içermez.•
Mevcut istasyon çiftinin belirlenen tarafına öncelik ilişkileri ve çevrim zamanı kısıtlarını sağlayacak şekilde atanabilir (Bakınız: Grup operasyon tarafının seçilmesi, Grubun istasyona atanması).•
Bir görev grubunda bulunun tüm görevler başka bir görev grubu tarafından içerilmez, alt kümeler iptal edilir.Grup operasyon tarafının seçilmesi
•
Her bir görev grubu için bir operasyon yönü belirlenir.•
En az bir L göreve sahip grup, istasyonun L tarafına atanmalıdır (aynısı R için de geçerli) Yani, oluşturulan görev gruplarının istasyonun hangi operasyon tarafına atanacağını, görev grubu içerisindeki görevlerin bulunduğu operasyon tarafı belirler.•
Gruptaki tüm görevler her iki tarafa da atanabilecek görevler (E) ise grubun operasyon tarafı aşağıdaki 2 kuralla belirlenir:A1- Görev işlemlerini en erken başlatabilecek operasyon tarafı seçilir.
B1- Her iki tarafın başlama zamanları aynı ise ataması yapılmamış sağ ve sol taraf görevlerin toplam zamanları hesaplanarak, ilgili zamanı
(potansiyel bekleyen zaman) küçük olan operasyon tarafı seçilir.
Grubun istasyona atanması
•
Görev grubundan atama işlemi için uygun görevlerden birinin seçimi aşağıdaki kuralların sırasıyla uygulanması yoluyla yapılır.A2- Gruptaki en erken başlayabilecek görev seçilir.
B2- Karşı operasyon tarafında ardılı olan görevler arasından, kendi işlemi tamamlandıktan sonra en erken başlayabilecek ardılı olan görevi seç, görev sayısı birden fazlaysa, işlem zamanı en büyük olan görevi seç.
•
Seçilen görev belirlenen operasyon tarafında başlayabileceği en erken zamana atanır.Görev gruplarının istasyonlara atanması
•
Oluşturulan görev gruplarından birisi aşağıdaki kuralların verilen sırada uygulanması yoluyla seçilerek operasyon tarafındaki istasyona atanır:A3- En erken zamanda başlayabilecek görev grubunu seç.
B3- En düşük gecikmeyi (Dk)sağlayan görev grubunu seç.
C3- En büyük işlem zamanlı (Tk)görev grubunu seç.
Örnek
Örnek
•
{1,4} görev grubunun atanacağı tarafın belirlenmesinde, atanmamış sağ taraf görevleri {5,9,10}’un toplam işlem zamanları toplamı 17 ve sol taraf görevi{3,6,12}’nin işlem zamanı toplamı 11 olduğundan, bu görev grubu (b1) kuralına göre sol tarafa atanır.
a3 b3 c3
a3: aynı anda başlıyor b3: gecikme yok
c3: kullanılır_maks Tk Sırayla
a3 a3: kullanılır
9 ve 10’un bu görev grubunda hiç öncülü yoktur, bu nedenle ikisinden biri ilk sıraya seçilebilir. Fakat 10. görevin aynı görev grubunda yer alan 13. görev ardılıdır, bununla birlikte 9. görevin karşı operasyon tarafındaki 12. görev ardılıdır. 12. görevin daha erken işleme alınabilmesi için ilk olarak 9. görevin işleme alınması gerekir. Bu nedenle 9 ve 10.
görevler arasından 9. görev seçilerek işlem sırasının ilk sırasına yerleştirilir. Kural B2 {8,11,14} görev grubunun atanacağı tarafın belirlenmesinde, atanmamış sağ taraf görevleri {9,10}’un toplam işlem zamanları toplamı 9 ve sol taraf görevi {12}’nin işlem zamanı 5 olduğundan, bu görev grubu (B1) kuralına göre sol tarafa atanır.
