ĠÇĠNDEKĠLER. I. GENEL BĠLGĠLER 1.1 ÜLKENĠN KONUMU 1.2.ÜLKENĠN TARĠHĠ 1.3 ELETRĠK ALTYAPISI 1.4 ĠKLĠM ÖZELLĠKLERĠ 1.5 ÜLKEYE ULAġIM

(1)

(2)

ĠÇĠNDEKĠLER

I. GENEL BĠLGĠLER 1.1 ÜLKENĠN KONUMU 1.2.ÜLKENĠN TARĠHĠ 1.3 ELETRĠK ALTYAPISI 1.4 ĠKLĠM ÖZELLĠKLERĠ 1.5 ÜLKEYE ULAġIM

II. EKONOMĠ - DIġ TĠCARET

2.1.ANGOLA‟NIN EKONOMĠSĠ VE GENEL TĠCARETĠ HAKKINDA BĠLGĠLER

2.2. ANGOLA‟NIN DIġ TĠCARETĠ

2.3. ANGOLA‟NIN TÜRKĠYE‟DEN ĠTHALATI 2.4. ANGOLA‟NIN ĠNġAAT SEKTÖRÜ III. ĠKLĠMLENDĠRME SEKTÖRÜ ĠTHALATI 3.1.ISITMA SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI 3.2.SOĞUTMA SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI 3.3.KLĠMA SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI 3.4.TESĠSAT SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI

3.5.HAVALANDIRMA SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI 3.6.YALITIM MALZEMELERĠ ĠTHALATI

IV. VERGĠ ORANLARI VE ĠTHALAT UYGULAMALARI V. PRATĠK BĠLGĠLER

SEKTÖREL DERNEK, KURUM VE KURULUġLAR RESMĠ TATĠLLER

PASAPORT VE VĠZE ĠġLEMLERĠ HABERLEġME

PARA KULLANIMI

3 4 4 5 5 5

6 6

7 9 9

10 15 17 18 19 20 21 21

23 23 23 24 24 24

(3)

I. GENEL BĠLGĠLER

Yönetim Biçimi Cumhuriyet

BaĢkent Luanda

Önemli Bölgeler/ġehirler Luanda, Huambo, Lobito, Benguela, Lucapa, Kuito, Lubango, Malanje, Namibe, Soyo.

Sınır Komşuları Güney Afrika‟nın batısında bulunan Angola, doğudan Zambiya ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti, batıdan Atlantik Okyanusu, kuzeyden Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve güneyden Namibya ile çevrilidir.

Yüzölçümü 1.246.700 km2 (Kaynak: CIA Factbook)

Nüfus 32.522.339 (Kaynak: CIA Factbook, Temmuz 2020 tahmini)

Para Birimi Kwanza (1 ABD Doları- 496 Kwanza ġubat 2020 itibariyle) Dil Ülkenin resmi dili, Portekizce olup ülkede çoğunlukla bu dil konuĢulmaktadır. Portekizcenin yanı sıra yerel diller olan Kimbundu, Bakongo, Ovimbundu konuĢulmaktadır. Ülkenin kuzey sınır bölgelerinde Fransızca; Zambiya ve Namibya sınır bölgelerinde ise az miktarda Ġngilizce konuĢulmaktadır.

Din Rum Katolik (%41.1), Protestan (%38.1), Diğer (%8,6)

Yerel Saat GMT +1

Telefon Kodu +244

Ġklimlendirme Sektörü Ġthalatı 688,7 milyon $ (Trademap, 2018) Ġklimlendirme Sektörü Ġhracatı 18,4 milyon $(Trademap, 2018)

GSMH 105,7 milyar $ (Worldbank, 2018)

Ekonomik Büyüme 2017: %-0,15 2018: %- 2,13 (Worldbank) KiĢi BaĢı Gayri Safi Milli Hasıla 3.432 $ (Worldbank, 2018)

Ġhracat (Tüm Ürünler) 42,1 milyar $ (Trademap, 2018) Ġthalat (Tüm Ürünler) 16,3 milyar $ (Trademap, 2018)

(4)

1.2. ÜLKENİN TARİHİ

Angola topraklarında mevcudiyeti bilinen ilk topluluk göçebe Khoi ve San kabileleridir. Daha sonra kuzeyden gelen Bantu halkları bölgeye yerleĢmiĢtir. Angola toprakları 15. yüzyılın sonlarından itibaren Portekiz güçleri tarafından ele geçirilmiĢ ve iç bölgelerdeki Portekiz hâkimiyeti sınırlı kalsa da büyük oranda sömürgeleĢtirilmiĢtir. Özellikle Angola kıyıları Atlantik Okyanusu‟ndan Güney Amerika‟daki diğer sömürge bölgelerine yapılan köle taĢımacılığı için önemli bir merkez olarak kullanılmıĢtır.

Dünya SavaĢı‟nın ardından Angola‟da baĢlayan bağımsızlık hareketleri ilk dönemlerde yeterli karĢılık bulmamıĢ, ancak 1960‟lardan sonra sömürge yönetimine karĢı silahlı mücadeleye dönüĢerek 1975 yılındaki bağımsızlığa kadar devam etmiĢtir. Portekiz‟de 1974 yılında gerçekleĢtirilen ve “Kadife Devrim” olarak bilinen askerî darbenin ardından sömürgelerden çekilme kararının alınmasıyla birlikte Angola‟nın bağımsızlık süreci hızlanmıĢ ve diğer Afrika ülkelerine kıyasla oldukça geç sayılabilecek bir tarihte 11 Kasım 1975‟te bağımsızlık ilan edilmiĢtir.

Bağımsızlığını kazandığı 1975‟ten 2002 yılına kadar uzun süreli ve yıpratıcı bir iç savaĢla sarsılan Angola, 2002 yılında sağlanan barıĢın ardından demokratik bir yönetimi benimsemiĢtir. Bununla birlikte iç savaĢ yılları da dâhil olmak üzere, bağımsızlığın kazanıldığı tarihten bu yana ülke yönetimi MPLA‟nın elindedir. 1979-2017 yılları arasında devlet baĢkanlığı pozisyonunda bulunan Jose Eduardodos Santos‟un, 2017 yılındaki seçimlere katılmama kararı almasının ardından uzun yıllar devam eden baĢkanlığı sona ermiĢ ve yerine seçimlerden zaferle ayrılan yardımcısı Joao Manuel Gonçalves Lourenço geçmiĢtir.

1.1. ÜLKENİN KONUMU

Angola; batısında Atlantik Okyanusu, güneyinde Namibya, güney doğusunda Zambiya, kuzeyinde ve doğusunda ise Demokratik Kongo Cumhuriyeti‟nin yer aldığı bir Güney Batı Afrika ülkesidir. Diğer taraftan, ülkeden ayrı bir toprak parçası olan Kabinda (Cabinda) bölgesi Angola‟ya aittir. Batıda Atlantik Okyanusu ile kıyısı olan Kabinda, kuzeyde Kongo Cumhuriyeti, doğu ve güneyinde ise Demokratik Kongo Cumhuriyeti ile çevrilidir. Ülkenin 4.837 km uzunluğunda sınırı bulunmaktadır.

Angola, Afrika kıtasında Portekizce konuĢan ülkeler arasında en büyüğüdür. Angola‟nın 2/3‟ü platolarla kaplıdır. Ortalama yükseklik 1.050 – 1.350 mt arasındadır. Angola‟nın en yüksek noktası, Huambo vilayetinde yer alan 2.620 mt yüksekliğindeki Moco Dağı‟dır.

Namibya‟dan Luanda‟ya kadar olan bölge kuru bir kıyı Ģeridi, iç yüksek bölgeleri nemli, güney doğu ve güney iç bölgeleri kuru savan, kuzeyde ve Kabinda (Cabinda) bölgesi ise yağmur ormanlarından oluĢmaktadır.

(5)

BaĢkanlık tipi yönetim anlayıĢını benimseyen ülkede devlet baĢkanlığı beĢ yılda bir gerçekleĢtirilen seçimlerle belirlenmekte, seçimde en çok oyu alan partinin genel baĢkanı devlet baĢkanlığı vazifesini üstlenmektedir. 2010 yılında kabul edilen anayasa ile devlet baĢkanına oldukça geniĢ yetkiler verilmiĢtir. Buna göre, bakanlar kurulu, anayasa mahkemesi, genel kurmay baĢkanı, sayıĢtay ve askeri yüksek idare mahkemesi baĢkanı, cumhuriyet baĢsavcısı, valiler ve merkez bankası baĢkanı devlet baĢkanı tarafından atanmaktadır. Yine anayasa değiĢikliği ile baĢbakanlık makamı lav edilmiĢ ve yerine cumhurbaĢkanı yardımcılığı makamı ihdas edilmiĢtir. Yasama organı 220 üyeli ulusal meclis tarafından temsil edilmektedir. (Kaynak: https://insamer.com/tr/angola_881.htm )

1.3.ELEKTRİK ALTYAPISI

220 V/ 50 Hz/ C Tipi Soket. Ayda ortalama 4,7 kez elektrik kesintisi yaĢanmaktadır. (Kaynak:

tradingeconomics.com)

1.4.İKLİM ÖZELLİKLERİ

Güney kesimlerin ve kıyı bölgelerinde yarı-kurak iklim görülürken, kuzey kesimleri ve iç bölgeler Mayıs-Ekim arasında kuru ve serin, Kasım-Nisan aylarında yağıĢlıdır.

1.5.ÜLKEYE ULAŞIM

Angola‟dan Türkiye‟ye direkt uçuĢ bulunmamaktadır. Fakat THY tarafından direkt uçuĢ seferleri planlanmaktadır. Ġstanbul‟dan Luanda‟ya Emirates, Ethiopian, Lufthansa, KLM gibi havayolu Ģirketleri aracılığı ile ulaĢmak mümkündür. Angola‟nın baĢkenti Luanda‟ya doğrudan Dubai, Johannesburg, Kazablanka, Paris, Londra, Brüksel, Amsterdam, Frankfurt, Madrid, Pekin, Johannesburg, Kahire, Addis Ababa, Nairobi ve Lizbon Ģehirlerinden direkt uçuĢlar bulunmaktadır.

(6)

II. EKONOMĠ – DIġ TĠCARET

2.1. ANGOLA‟NIN EKONOMĠSĠ VE GENEL TĠCARETĠ HAKKINDA BĠLGĠLER

Angola, 2017 Gayri Safi Milli Hâsıla (GSMH) verilerine göre sahra altı Afrika‟nın üçüncü büyük ekonomisi konumunda yer almıĢtır. Ülke ekonomisinde en büyük aktörler ise ülkenin sahip olduğu petrol ve doğal kaynaklarıdır. Angola sahip olduğu petrol rezervlerinin dıĢında mineral kaynaklar, doğal gaz, elmas, kahve, sisal, mermer, demir açısından da zengindir.

Angola ekonomisinin petrol ihracatına bağlı olması sebebi ile petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar ülkenin ihracatını ve GSMH‟ sini doğrudan etkilemektedir. Petrol, Angola GSMH‟nin % 85‟ini, ihracatın % 97‟sini ve hükümet gelirlerinin % 83‟ünü oluĢturmaktadır.

Petrolden sonra ülkenin en önemli ihracat ürünü elmastır. Ülkede, yılda 6 milyon karat elmas üretilmektedir. Bu ihraç kalemlerinin dıĢında Angola‟nın yürüttüğü LNG projeleri ile önemli bir sıvılaĢtırılmıĢ doğal gaz (liquified natural gas) ihracatçısı olması beklenmektedir. Ülkede yürütülen projelerle sıvılaĢtırılmıĢ doğal gaz (LNG), sıvılaĢtırılmıĢ petrol gazı (LPG) ve bunların daha yüksek basınçta sıkıĢtırılmıĢ hallerinin (condensate) üretilmesi planlanmakta olup bu amaçla uluslararası konsorsiyumlarca çeĢitli projeler yürütülmektedir.

Tablo 1- Angola’nın Genel Ekonomi Verileri

2014 2015 2016 2017 2018

GSMH (Milyon Dolar) 145.712,20 116.193,64 101.123,85 122.123,82 105.750,98

Büyüme (%) 4,82 0,94 -2,58 -0,15 -2,13

KiĢi BaĢı GSMH 5.408,41 4.166,98 3.506,07 4.095,81 3.432,39

Kaynak: World Bank Data

Angola ekonomisinin petrol ve petrol fiyatlarına dayanması sebebi ile 2014-2018 yılları arası 5 yıllık dönem içerisinde GSMH ve kiĢi baĢı GSMH‟de düzenli bir artıĢ ya da azalıĢ görülmemiĢ, ülke GSMH‟si yıllar içerisinde konjonktüre göre dalgalanma göstermiĢtir.

Angola 2019 World Bank Doing Business Raporuna göre dünyada iĢ yapma kolaylığı açısından 177. sırada yer almaktadır. Diğer bir taraftan Angola, 48 Sahra Altı Afrika ülkesi içerisinde ise iĢ yapma kolaylığı ve Doing Business puanı açısından 40. sırada yer almaktadır. AĢağıdaki tabloda Angola‟nın 2019 Doing Business Raporu sıralamaları ve kalemlere göre puanları yer almaktadır.

(7)

2.2. ANGOLA‟NIN DIġ TĠCARETĠ

Tablo 3- Angola’nın DıĢ Ticaret Verileri (Bin USD)

Ġhracat Ġthalat Denge Hacim

2014 58.672.369 28.753.499 87.425.868 29.918.870

2015 33.047.779 16.757.790 49.805.569 16.289.989

2016 28.057.501 14.311.911 42.369.412 13.745.590

2017 34.815.223 15.462.319 50.277.542 19.352.904

2018 42.021.981 16.385.608 58.407.589 25.636.373

Angola‟nın dıĢ ticareti bir önceki bölümde de belirtildiği üzere petrol fiyatlarından ve petrol ticaretinden doğrudan etkilenmektedir. 2014‟ten 2018 yılına ihracat, ithalat ve dıĢ ticaret dengesi miktarı düzenli bir Ģekilde artmamıĢ veya azalmamıĢtır. Düzenli bir artıĢ veya azalıĢ olmamasına rağmen ülke bu 5 yıl içerisinde miktarı dengeli Ģekilde olmasa da dıĢ ticaret fazlası vermiĢtir. Angola‟nın verdiği bu dıĢ ticaret fazlası Gayrı Safi Milli Hâsılasını doğrudan artırmaktadır.

Kaynak: ITC TradeMap (www.trademap.org)

Tablo 2- Angola’nın Doing Business Verileri

Doing Business Sırası 177

Sahra Altı Afrika Ülkeleri içinde Sırası 40

ĠĢe BaĢlama 27

ĠnĢaat Ġzinleri 21

Elektrik Temini 23

Tapu Kaydı 37

Kredi Temini 46

Azınlık Hissedar Haklarının Korunması 26

Vergi Ödeme 15

DıĢ Ticaret 38

SözleĢmelerin Ġcrası 48

ġirketlerin Tasfiyesi 38

Kaynak: World Bank Doing Business

(8)

Angola‟nın ihracatında ilk üç kalemi ham petrol, petrol türevleri ve elmastır. Angola‟nın 2018 yılı ihracatının % 91,4‟ünü petrol ürünleri ve türevleri, %2,7‟sini elmas ihracatı oluĢturmaktadır. Diğer ürünlerin ihracattaki payı ise yalnızca %5,9‟dur.

Angola‟nın en çok ithalat yaptığı 20 ülke ise aĢağıdaki tabloda yer almaktadır.

Tablo 4- Angola’nın 2018 Verilerine Göre Ġlk 20 Ġthalatçısı (Bin USD)

ÜLKELER 2014 2015 2016 2017 2018

1 Çin 3.428.512 2.825.188 1.674.936 2.134.795 2.307.398 2 Portekiz 4.781.921 2.449.546 1.902.469 2.561.558 2.185.903 3 Singapur 2.515.381 521.917 487.848 470.833 1.813.290 4 Belçika 1.011.227 668.787 608.879 650.666 1.015.988

5 Togo 19.062 30.369 77.584 413.626 958.018

6 ABD 2.293.681 1.233.989 1.698.499 1.049.143 788.666 7 Brezilya 1.563.690 755.490 668.480 870.247 765.659 8 G. Afrika 1.296.034 909.157 678.587 790.800 607.979 9 Hindistan 635.953 369.383 326.782 386.585 491.924 10 Ġngiltere 1.062.230 639.632 523.787 546.423 477.131 11 Fransa 1.027.323 516.870 456.838 515.234 454.236

12 BAE 1.364.057 389.148 230.139 411.524 404.712

13 Türkiye 304.695 264.270 203.947 301.856 370.236

14 Ġtalya 493.173 341.071 316.318 359.947 345.014

15 Tayland 363.036 267.217 214.032 307.657 320.535

16 Malezya 653.967 259.231 367.176 277.120 293.901

17 Güney Kore 571.951 1.433.817 425.751 237.626 277.670

18 Norveç 427.445 209.526 476.655 190.585 214.846

19 Hollanda 475.616 303.316 223.673 275.141 211.469

20 Almanya 344.118 224.384 284.582 326.607 180.599

Angola 2015 ve 2018 yıllarında en çok Çin‟den ithalat yapmıĢ olup 2014, 2016 ve 2017 yıllarında ise en çok Portekiz‟den ithalat yapmıĢtır. Angola‟nın Portekiz ile yüksek bir ticaret rakamına sahip olmasının sebebi de tarihi ve siyasi bağlarıdır. 2018 yılı verilerine göre Türkiye Angola‟nın ithalatında % 2,26‟lık bir paya sahip olup 13. sırada yer almaktadır.

(9)

2015 yılından 2018 yılına Angola‟nın ithalatı 14,3 ve 16,7 milyar dolar arasında değiĢiklik göstermiĢ ve Türkiye‟den ithalatı ise 203 ve 370 milyon arasında gerçekleĢmiĢtir. Bu bağlamda 2014 ve 2018 yılları içerisinde Angola‟nın ithalatında Türkiye‟nin yüzdelik payı 1,43 ile 2,26 arasında değiĢiklik göstermiĢtir. 2017‟den 2018 yılına Angola‟nın Türkiye‟den ithalatı % 22,6 artmıĢtır.

2.4. ANGOLA‟NIN ĠNġAAT SEKTÖRÜ

YaklaĢık 27 yıl süren iç savaĢ nedeniyle, ülke harabeye dönmüĢtür. Bu yüzden tüm ülke yeniden inĢa edilmektedir. ĠnĢaat sektörü, en fazla pazar potansiyeli olan sektörlerin baĢında gelmektedir. Yollar, havaalanı, liman, okul ve konut inĢaatları devam etmektedir.

Yüksek konut açığı nedeniyle, konut inĢaatı, hükümetin öncelikli gündem maddelerinden birisidir.

Angola‟da hane halklarının % 88‟i uygun olmayan konutlarda yaĢamaktadırlar.

BaĢlangıçta, 700 bin kiĢinin barınması için inĢa edilmiĢ olan baĢkent Luanda‟da 4,5 milyonun üzerinde insanın yaĢadığı tahmin edilmektedir. Bu nedenle, Ģehirdeki kronik konut açığı nedeniyle yaygın bir gecekondu bölgesi oluĢmuĢtur. Ülkedeki yeni konut ihtiyacını karĢılama, sektörün geliĢmesindeki önemli bir faktördür. ĠnĢaat sektörü, 10-30 Ocak 2010 tarihinde Angola‟da düzenlenen 2010 Afrika Uluslar Futbol Kupası öncesinde zirve noktasına ulaĢmıĢtır.

Petrol ve türevlerine iliĢkin yapılan inĢaatlar dıĢında, havaalanı modernizasyonu ve büyütülmesine iliĢkin inĢaatlar, sektörü sürüklemektedir.

2.3. ANGOLA‟NIN TÜRKĠYE‟DEN ĠTHALATI

Tablo 5- Angola- Türkiye Ġthalat Verileri (Bin USD)

Angola'nın Ġthalatı Angola'nın Türkiye'den Ġthalatı Yüzdelik Pay (%)

2015 16.757.790 264.270 1,58

2016 14.311.911 203.947 1,43

2017 15.462.319 301.856 1,95

2018 16.385.608 370.236 2,26

(10)

III. ANGOLA’NIN ĠKLĠMLENDĠRME SEKTÖRÜ ĠTHALATI

Tablo 6 – Angola’nın Ġklimlendirme Sektörü Ġthalat ve Ġhracat Rakamları (Bin USD) Toplam Ġthalat Ġklimlendirme Sektörü

Ġthalatı

Yüzdelik Pay (%)

Ġklimlendirme Sektörü Ġhracatı

2014 28.753.499 1.434.471 4,99 N / A

2015 16.757.790 876.869 5,23 88.859

2016 14.311.911 894.194 6,25 53.315

2017 15.462.319 695.725 4,50 50.576

2018 16.385.608 683.152 4,17 28.604

Angola‟nın 2014‟ten 2018 yılına ithalatı ile iklimlendirme sektörü ithalatı arasında doğru bir orantı bulunmamaktadır. 2014‟ten 2015‟e ülke ithalatı düĢüĢ göstermiĢ aynı doğrultuda iklimlendirme sektörü ithalatı da düĢmüĢtür, fakat 2015‟ten 2016 yılına ülke ithalatının düĢmesine rağmen ülkenin iklimlendirme sektörü ithalatında az da olsa bir artıĢ yaĢanmıĢtır. Angola‟nın tüm ithalatı içinde iklimlendirme sektörü ithalatının yüzdelik payı bahsedilen bu 4 sene içerisinde yüzde 4,17 ve 6,25 arasında seyretmiĢtir. Angola‟nın iklimlendirme sektörü ihracatı ise oldukça düĢük düzeydedir. Bu durum ise ülkede sektörde rekabetçi ürün üretiminin düĢük olduğu ve ithalata bağımlı olduğu sonucunu doğurmaktadır.

Tablo 7- Angola’nın Ġklimlendirme Sektöründe ilk 20 Ġthalatçısı (Bin USD)

ÜLKE

İTHALAT ( BİN USD)

2018 PAY (%)

2014 2015 2016 2017 2018

1 Çin 147.192 113.921 58.435 111.281 106.124 15,53

2 Portekiz 196.773 124.368 78.962 112.291 100.904 14,77

3 Norveç 46.073 35.486 195.237 56.597 87.949 12,87

4 ABD 285.026 214.783 182.606 75.937 75.584 11,06

5 Fransa 244.656 61.779 39.444 65.563 70.928 10,38

6 Ġngiltere 191.464 96.485 165.431 91.092 41.284 6,04

7 Malezya 32.586 5.386 5.171 33.606 30.518 4,47

8 Belçika 29.855 30.424 21.059 21.288 19.568 2,86

9 Güney Afrika 35.257 27.302 28.715 21.297 18.687 2,74

10 BAE 25.119 18.728 11.323 11.940 17.740 2,60

(11)

ÜLKE

İTHALAT ( BİN USD)

PAY (%)

2014 2015 2016 2017 2018

11 Ġtalya 28.038 31.586 18.673 19.081 17.507 2,56

12 Lübnan 2.686 6.126 3.358 2.996 12.342 1,81

13 Singapur 20.259 9.746 8.868 5.796 9.521 1,39

14 Almanya 13.953 9.727 10.619 8.419 9.020 1,32

15 Hollanda 18.015 14.194 12.953 6.982 8.535 1,25

16 Hindistan 3.949 4.770 5.216 3.022 6.440 0,94

17 Ġsviçre 2.447 4.470 4.848 2.741 5.328 0,78

18 Ġsrail 8.420 3.742 490 509 5.265 0,77

19 Türkiye 1.550 4.770 1.798 3.749 4.722 0,69

20 Güney Kore 16.585 14.410 6.448 4.985 4.621 0,68

Angola‟nın 2018 yılı verilerine göre iklimlendirme sektöründe ilk iki ithalatçısı tüm ihracatında da aynı sıralarda bulunan Çin ve Portekiz‟dir. Türkiye, 2018 yılı verilerine göre Angola‟nın iklimlendirme sektörü ithalatında 19. sırada yer almaktadır.

Angola‟nın iklimlendirme sektöründe en çok ithal ettiği 6‟lı GTĠP bazında ilk 20 ürün grubu ise aĢağıdaki tabloda yer almaktadır.

Tablo 8 - Angola’nın Ġklimlendirme Sektörü Ġthalatında 2018 Verilerine Göre Ġlk 20 Ürün Grubu (Bin USD)

6'LI GTĠP ÜRÜN GRUBU 2014 2015 2016 2017 2018

1 '848180 Diğer muslukçu eĢyası 168.549 146.040 108.151 54.681 63.805

2 '848190

Musluklar, valflar vb.

cihazların aksam, parçalar 71.913 53.688 76.168 88.541 58.485

3 '848140 Emniyet/bırakma valfları 94.647 36.225 184.243 56.633 56.142

4 '841381 Diğer pompalar 53.158 29.467 26.292 26.751 48.733

5 '830710

Demir/çelikten eğilip

bükülebilen borular 179.259 39.454 32.540 32.504 45.210

6 '841510 Pencere/duvar tipi klimalar (tek bir gövde halinde)

84.731 40.162 16.168 39.640 43.194

(12)

Angola‟nın iklimlendirme sektöründe 2018 yılında en çok ithalat yaptığı 20 ürün grubunda tıpkı genel ithalatında olduğu gibi düzenli bir artıĢ ya da azalıĢ olmamıĢtır. 2018 yılında en çok 848180 GTĠP kodlu “Diğer muslukçu eĢyaları” ithal edilmiĢtir. Bu 20 ürün grubu içerisinde, 2017 yılından 2018 yılına ithalatı en çok artan ürün grubu ise 841950 GTĠP kodlu “Isı DeğiĢtiriciler” olmuĢtur.

6'LI GTĠP ÜRÜN GRUBU 2014 2015 2016 2017 2018

7 '842199

Filtre, arıtma cihazlarının aksam,

parçaları 38.579 49.459 26.825 24.525 24.154

8 '842121

Suyun filtre edilmesi arıtılmasına

mahsus cihazlar 55.750 23.641 13.268 15.461 21.088

9 '842129 Diğer sıvı filtre/arıtma cihazları 45.285 44.786 45.358 21.817 21.031

10 '841391 Pompaların aksam-parçaları 40.659 25.180 20.309 24.844 16.924

11 '902610

Sıvıların akıĢını ve seviyesini ölçen,

kontrol eden aletler 27.697 13.926 12.481 17.646 15.874

12 '841370 Diğer santrifüjlü pompalar 29.238 18.449 16.584 19.627 15.451

13 '841869

Kondenserleri ısı değiĢtiricisi fonksiyonu gören kompresörlü

ünite

20.796 19.541 13.384 17.780 15.321

14 '842139 Diğer motorlar için hava filtreleri 23.422 13.641 11.484 14.688 13.691

15 '401693

Vulkanize kauçuktan conta,

rondela ve diğer eĢya 25.642 20.724 15.857 13.023 13.243

16 '841950 Isı değiĢtiriciler (eĢanjörler) 4.724 4.700 3.501 4.056 12.402

17 '841480

Diğer amaçlar için kullanılan

komresör, vantilatör, aspiratör 18.366 16.344 10.240 10.487 12.269

18 '841850 Vitrin, tezgah vb. tipi soğutucu- dondurucular

25.563 12.343 7.584 10.935 11.780

19 '730799

Demir/çelikten diğer boru

bağlantı parçaları 47.637 39.209 23.750 14.807 11.282

20 '841459 Diğer vantilatörler-aspiratörler 16.446 10.113 5.823 7.439 10.055

(13)

Tablo 9- Angola’nın Türkiye’den Ġklimlendirme Sektörü Ġthalat Miktarı (Bin USD)

Angola‟nın Türkiye‟den ithalatı ve Türkiye‟den iklimlendirme sektörü ithalatı 2015 yılından 2018 yılına düzenli bir artıĢ ya da azalıĢ göstermemiĢtir. Fakat yüzdelik payı sabit kalmasa bile Angola‟nın ithalat ve iklimlendirme sektörü ithalat miktarları 2015-2018 yılları içerisinde doğru orantılı bir Ģekilde artmıĢ ya da azalmıĢtır.

Angola‟nın Türkiye‟den 2018 verilerine göre en çok ithal ettiği 20 ürün grubu ve ithalat rakamları da aĢağıdaki tablo da yer almaktadır.

Tablo 10- Angola’nın Türkiye’den Ġklimlendirme Sektöründe 2018 Verilerine Göre En Çok Ġthal Ettiği 20 Ürün Grubu (Bin USD)

Türkiye'den Ġthalatı

Türkiye'den Ġklimlendirme

Sektörü Ġthalatı Yüzdelik Pay (%)

2015 264.270 4.770 1,80

2016 203.947 1.798 0,88

2017 301.856 3.749 1,24

2018 370.236 4.722 1,28

6'LI GTĠP ÜRÜN GRUBU 2015 2016 2017 2018

1 '841891

Soğutucu/dondurucu cihazlara

mahsus mobilyalar 20 12 0 1.208

2 '848110 Basınç düĢürücü valflar 122 11 0 560

3 '842129 Diğer sıvı filtre/arıtma cihazları 72 432 628 313

4 '841850

Vitrin, tezgah vb. tipi soğutucu-

dondurucular 29 1 36 273

5 '848180 Diğer muslukçu eĢyası 90 111 314 272

6 '701990

Diğer cam lifi, cam yününden

mamuller 7 3 766 248

7 '842139 Diğer motorlar için hava filtreleri 46 244 94 236

8 '842199

parçaları 1 1 6 212

(14)

6'LI GTĠP ÜRÜN GRUBU 2015 2016 2017 2018

10 '840290 Buhar kazanı aksam, parçaları 0 0 0 185

11 '841869

Kondenserleri ısı değiĢtiricisi

fonksiyonu gören kompresörlü ünite 12 21 0 182

12 '841410 Vakum pompaları 1 0 7 175

13 '841480

Diğer amaçlar için kullanılan

komresör, vantilatör, aspiratör 29 5 72 167

14 '902620 Basınç ölçen/kontrol eden cihazlar 0 0 0 129

15 '841510

Pencere/duvar tipi klimalar (tek bir

gövde halinde) 39 2 560 58

16 '841460

Aspiratörlü davlumbazlar; en büyük

yatay kenarı <= 120 cm. 2 1 0 43

17 '841490

Hava, gaz pompası, kompresörü,

vantilatör vb. aksamı, parçaları 0 1 3 41

18 '730650

AlaĢımlı çelikten daire kesitli, dikiĢli

tüp, borular 112 0 0 39

19 '841989

Pastörize, kondanse etme vb. iĢler

için cihaz, tertibat 0 0 24 25

20 '392113

Poliüretanlardan gözenekli levha,

yaprak, pelikül, lamlar 0 0 51 22

Tablo 11- Angola’nın Ġklimlendirme Alt Ürün Grupları Bazında Dünya’dan ve Türkiye’den Ġthalatı (Bin USD)

AÇIKLAMA DÜNYADAN İTHALATI TÜRKİYE’DEN İTHALATI

2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018 ISITMA 14.246 11.001 23.138 16.882 52 124 6 200 SOĞUTMA 68.694 47.290 65.537 67.345 381 395 63 1.693

KLĠMA 89.582 48.173 82.502 73.380 56 11 856 113 TESĠSAT 547.838 652.113 364.708 395.862 3.753 962 1.823 1.796 HAVALANDIRMA 162.554 102.738 115.180 129.187 542 301 518 665

YALITIM 6.433 7.743 10.031 6.003 7 5 782 248

TOPLAM 889.347 869.058 661.096 688.659 4.791 1.798 4.048 4.715

(15)

Angola iklimlendirme sektöründe 2015‟ten 2018‟e sırası ile en çok Tesisat, Havalandırma, Klima, Soğutma, Isıtma ve Yalıtım alt ürün gruplarında ithalat yapmıĢtır. Türkiye‟den ise 2018 yılında sırası ile Tesisat, Soğutma, Havalandırma, Yalıtım, Isıtma ve Klima alt sektörlerinden ithalat yapmıĢtır. Fakat bu sıralama 2015‟ten 2018‟e her sene için geçerli olmamıĢtır. Verilen 4 yıl içerisinde Türkiye‟den yapılan ithalat miktarı en çok Tesisat alt grubunda yapılmıĢ olsa da diğer alt gruplardan yapılan ithalatın miktarı yıldan yıla değiĢiklik göstermiĢtir.

2018 yılı içinde Angola‟nın yapmıĢ olduğu ithalatın alt ürün gruplarına göre dağılımı ise aĢağıdaki grafikte yer almaktadır.

Grafik 1- Angola’nın Ġklimlendirme Sektörü Ġthalatında 2018 Yılı Alt Ürün Grubu Yüzde Dağılımı

3.1. ISITMA SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI

Tablo 12- Angola’nın Isıtma Alt Grubunda Dünya’dan ve Türkiye’den Ġthalatı (Bin USD)

Ġklimlendirme Sektörü

Ġthalatı Dünya'dan Ġthalatı Yüzdelik

Payı (%) Türkiye'den Ġthalatı Yüzdelik Payı (%)

2015 876.869 14.246 1,62 52 0,37

2016 894.194 11.001 1,23 124 1,13

2017 695.725 23.138 3,33 6 0,03

2018 683.152 16.882 2,47 200 1,18

(16)

Angola‟nın ısıtma alt ürün grubu ithalatının iklimlendirme sektörü ithalatı içerisindeki yüzdelik payı 2015‟ten 2018‟e 1,23‟ten 3,33‟e değiĢkenlik göstermiĢtir. Angola‟nın ısıtma alt ürün grubu ithalatı içinde söz konusu yıllarda Türkiye‟nin yüzdelik payı ise 0,03‟ten 1,13 arasında seyretmiĢtir.

AĢağıdaki tabloda ise Angola‟nın Türkiye‟den ısıtma alt sektörü bazında 2018 yılında ithal ettiği 6 ürün grubunun 6‟lı GTĠP bazında ithalat miktarları ve bu ürünlerin 2018‟de yapılmıĢ ithalatındaki payı yer almaktadır.

Tablo 13- Angola’nın Türkiye’den 2018 Yılında Isıtma Alt Ürün Grubu Bazında Ġthalatı (Bin USD)

6’lı GTĠP

ÜRÜN GRUBU DÜNYADAN ĠTHALATI TÜRKĠYE’DEN ĠTHALATI Pay

2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018 %

'840290

Buhar kazanı aksam,

parçaları 235 821 555 417 0 0 0 185 44,36

'732189

Demir/çelikten soba vb;

diğerleri (katı yakıtlı cihazlar dahil)

534 205 376 420 50 0 0 6 1,43

'851610

Elektrikli su ısıtıcılar, daldırma suretiyle ısıtıcı

cihazlar

2.948 2.868 4.222 2.259 2 0 0 6 0,27

'732190

Demir/çelikten soba vb, ev iĢleri için benzer cihaz

aksam ve parçaları

215 70 808 1.174 0 0 1 1 0,09

'732290

Demir/çelik sıcak hava jeneratör, distribütörleri

aksam-parça

301 50 101 91 0 0 0 1 1,10

'841919

Diğer elektriksiz anında/depolu su

ısıtıcıları

578 160 8.630 388 0 0 5 1 0,26

Angola, 840290 GTĠP kodlu “Buhar kazanı aksam, parçaları” ürün grubundan 2015, 2016, 2017 yıllarında Türkiye‟den ithalat yapmamıĢ olup 2018 yılında bu ürün grubundaki ithalatının

% 44,36‟sını Türkiye‟den yapmıĢtır. 2018 yılında Türkiye‟den ürün grupları bazında yapmıĢ olduğu ithalat payları ise çok düĢüktür.

(17)

3.2. SOĞUTMA SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI

Tablo 14- Angola’nın Soğutma Alt Grubunda Dünya’dan ve Türkiye’den Ġthalatı (Bin USD)

2015 876.869

68.694 7,83 381 0,55

2016 894.194

47.290 5,29 395 0,84

2017 695.725 65.537 9,42 63 0,10

2018 683.152

67.345 9,86 1.693 2,51

Angola‟nın soğutma alt ürün grubu ithalatının iklimlendirme sektörü ithalatı içerisindeki yüzdelik payı 2015‟ten 2018‟e 5,29‟dan 9,42‟ye değiĢkenlik göstermiĢtir. Angola‟nın soğutma alt ürün grubu ithalatı içinde söz konusu yıllarda Türkiye‟nin yüzdelik payı ise 0,55‟ten 2,51 arasında seyretmiĢtir. 2017‟den 2018‟e soğutma alt grubu ithalatı 63.000 Dolardan 1.693.000 Dolara yükselmiĢ ve alt grup içerisinde yüzdelik payı yaklaĢık 25 kat artmıĢtır.

AĢağıdaki tabloda ise Angola‟nın Türkiye‟den soğutma alt grubu olarak 2018 yılında ithal ettiği 5 ürün grubunun 6‟lı GTĠP bazında ithalat miktarları ve bu ürünlerin 2018‟de yapılmıĢ ithalatındaki yüzdelik payı yer almaktadır.

Tablo 15- Angola’nın Türkiye’den 2018 Yılında Soğutma Alt Ürün Grubu Bazında Ġthalatı

6’lı GTĠP

2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018 %

'841891

Soğutucu/dondurucu cihazlara mahsus

mobilyalar

2129 654 2643 3175 20 12 0 1.208 38,05

'841850

Vitrin, tezgah vb. tipi

soğutucu-dondurucular 12343 7584 10935 11780 29 1 36 273 2,32

'841869

Kondenserleri ısı değiĢtiricisi fonksiyonu gören kompresörlü ünite

19541 13384 17780 15321 12 21 0 182 1,19

'841989

Pastörize, kondanse etme vb. iĢler için cihaz,

tertibat 16826 4028 5054 4001 0 0 24 25 0,62

'841960

Hava/diğer gazları sıvılaĢtırmaya mahsus

makineler

1036 551 1501 146 1 0 0 5 3,42

Angola, 841891 GTĠP kodlu “Soğutucu/dondurucu cihazlara mahsus mobilyalar” ürün grubundan

(18)

3.3. KLĠMA SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI

Tablo 16- Angola’nın Klima Alt Grubunda Dünya’dan ve Türkiye’den Ġthalatı (Bin USD)

2015 876.869

89.582 10,22 56 0,06

2016 894.194

48.173 5,39 11 0,02

2017 695.725 82.502 11,86 856 1,04

2018 683.152

73.380 10,74 113 0,15

Angola‟nın klima alt ürün grubu ithalatının iklimlendirme sektörü ithalatı içerisindeki yüzdelik payı 2015‟ten 2018‟e 5,39‟dan 11,86‟ya değiĢkenlik göstermiĢtir. Angola‟nın soğutma alt ürün grubu ithalatı içinde söz konusu yıllarda Türkiye‟nin yüzdelik payı ise 0,02‟den 1,04 arasında seyretmiĢtir.

AĢağıdaki tabloda ise Angola‟nın Türkiye‟den klima alt grubu olarak 2018 yılında ithal ettiği 4 ürün grubunun 6‟lı GTĠP bazında ithalat miktarları ve bu ürünlerin 2018‟de yapılmıĢ ithalatındaki yüzdelik payı yer almaktadır.

Tablo 17- Angola’nın Türkiye’den 2018 Yılında Klima Alt Ürün Grubu Bazında Ġthalatı (Bin USD)

6’lı GTĠP

2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018 %

'841510

Pencere/duvar tipi klimalar (tek bir gövde

halinde)

40.162 16.168 39.640 43.194 39 2 560 58 0,13

'841490

Hava, gaz pompası, kompresörü, vantilatör

vb. aksamı, parçaları

9.656 10.998 19.057 7.914 0 1 3 41 0,52

'841590

Klima cihazlarının

aksam-parçaları 9.205 4.984 5.360 5.058 4 0 0 10 0,20

'841430

Soğutma cihazlarında

kullanılan kompresörler 5.986 3.966 3.980 4.413 5 8 3 4 0,09

Angola, 2018 yılında Türkiye‟den klima alt sektöründe 6‟lı GTĠP bazında sadece 4 ürün grubu ithal etmiĢ ve Angola‟nın bu ürün gruplarında yüksek miktarda ithalatı bulunmasına rağmen Türkiye‟nin payı çok düĢüktür.

(19)

3.4. TESĠSAT SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI

Tablo 18- Angola’nın Tesisat Alt Grubunda Dünya’dan ve Türkiye’den Ġthalatı (Bin USD)

2015 876.869 547.838 62,48 3.753 0,69

2016 894.194

652.113 72,93 962 0,15

2017 695.725

364.708 52,42 1.823 0,50

2018 683.152 395.862 57,95 1.796 0,45

Angola, iklimlendirme sektörü alt ütün grupları içinde yüzde 57,95‟lik pay ile en fazla tesisat alt ürün grubundan ithalat yapmaktadır. Fakat yapılan yüksek ithalat miktarı içerisinde Türkiye‟nin payı ise yüzde 1‟in altında yer almaktadır. AĢağıdaki tabloda Angola‟nın en çok ithal ettiği ilk 10 ürün grubuna iliĢkin dünyadan ve Türkiye‟den ithalat miktarları yer almaktadır.

Tablo 19- Angola’nın Türkiye’den 2018 Yılında Tesisat Alt Ürün Grubu Bazında Ġthalatı (Bin USD)

6’lı GTĠP

2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018 %

'848110 Basınç düĢürücü valflar 16681 43584 6883 7602 122 11 0 560 7,37

'842129

Diğer sıvı filtre/arıtma

cihazları 44786 45358 21817 21031 72 432 628 313 1,49

'848180 Diğer muslukçu eĢyası 146040 108151 54681 63805 90 111 314 272 0,43

'391740

Plastikten tüp, boru ve hortum bağlantı

elemanları

7802 5253 5290 4918 161 250 207 192 3,90

'841410 Vakum pompaları 2354 3113 2145 2148 1 0 7 175 8,15

'902620

Basınç ölçen/kontrol

eden cihazlar 12939 16014 7537 9614 0 0 0 129 1,34

'730650

AlaĢımlı çelikten daire kesitli, dikiĢli tüp,

borular

982 1281 427 1514 112 0 0 39 2,58

'392113

Poliüretanlardan gözenekli levha, yaprak,

pelikül, lamlar

1390 652 1281 789 0 0 51 22 2,79

'841381 Diğer pompalar 29467 26292 26751 48733 1 4 10 22 0,05

(20)

3.5. HAVALANDIRMA SĠSTEM VE ELEMANLARI ĠTHALATI

Tablo 20- Angola’nın Havalandırma Alt Ürün Grubunda Dünya’dan ve Türkiye’den Ġthalatı(Bin USD)

2015 876.869

162.554 18,54 542 0,33

2016 894.194 102.738 11,49 301 0,29

2017 695.725 115.180 16,56 518 0,45

2018 683.152

129.187 18,91 665 0,51

Angola‟nın tesisat alt ürün grubundan sonra en çok ithalat yaptığı alt ürün grubu havalandırmadır. Fakat bu alt ürün grubunda da Türkiye‟den ithalatın çok düĢük ve yüzdelik payın 1‟in altında olduğu görülmektedir. Angola‟nın havalandırma alt ürün grubu kapsamında 2018 yılında Türkiye‟den 6 GTĠP‟ten ithalatı bulunmakta olup aĢağıdaki tabloda söz konusu ürün grupları dünyadan ve Türkiye‟den ithalat miktarları yüzdelik payları ile birlikte yer almaktadır.

Tablo 21- Angola’nın Türkiye’den 2018 Yılında Havalandırma Alt Ürün Grubu Bazında Ġthalatı (Bin USD)

6’lı GTĠP

2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018 %

'842139 Diğer motorlar için hava

filtreleri 13.641 11.484 14.688 13.691 46 244 94 236 1,72

'842199

parçaları

49.459 26.825 24.525 24.154 1 1 6 212 0,88

'841480

Diğer amaçlar için kullanılan komresör,

vantilatör, aspiratör

16.344 10.240 10.487 12.269 29 5 72 167 1,36

'841460

Aspiratörlü davlumbazlar; en büyük yatay kenarı <= 120 cm

1.426 1.225 936 1.888 2 1 0 43 2,28

'841459 Diğer vantilatörler-

aspiratörler 10.113 5.823 7.439 10.055 456 24 46 6 0,06

'841451

Vantilatörler- aspiratörler-güç=<125w,

elektrik motorlu

7.444 1.822 8.798 7.631 0 1 4 1 0,01

(21)

3.6. YALITIM MALZEMELERĠ ĠTHALATI

Tablo 22- Angola’nın Yalıtım Alt Ürün Grubunda Dünya’dan ve Türkiye’den Ġthalatı(Bin USD)

2015 876.869

6.433 0,73 7 0,11

2016 894.194

7.743 0,87 5 0,06

2017 695.725 10.031 1,44 782 7,80

2018 683.152

6.003 0,88 248 4,13

Yalıtım alt ürün grubu Angola‟nın iklimlendirme sektörü içerisinde en az ithalat yaptığı ürün grubudur. Tüm alt grupların ithalatı içerisindeki yüzdelik payı %1 civarındadır. Bu alt ürün grubu kapsamında Türkiye‟den yapmıĢ olduğu ithalat ise 2017 yılında artıĢ kaydetmiĢtir. 2018 yılında ise Angola, yalıtım alt ürün grubu içinde sadece 701990 GTĠP kodlu “Diğer cam lifi, cam yününden mamuller” üzerinden Türkiye‟den ithalat yapmıĢtır. Bu ürün grubuna ait dünyadan ve Türkiye‟den ithalat miktarları aĢağıdaki tabloda yer almaktadır.

Tablo 23- Angola’nın Türkiye’den 2018 Yılında Yalıtım Alt Ürün Grubu Bazında Ġthalatı (Bin USD)

6’lı GTĠP

2015 2016 2017 2018 2015 2016 2017 2018 %

„701990

Diğer cam lifi, cam

yününden mamuller 1832 3684 4293 2401 7 3 766 248 10,33

IV. VERGĠ ORANLARI VE ĠTHALAT UYGULAMALARI

Angola‟nın uyguladığı gümrük vergi oranları % 0 ile 30 aralığında seyretmektedir. Angola‟nın tarife (GTĠP) bazında uyguladığı gümrük vergi oranlarına Angola Gümrük Ġdaresinin (Direcção Nacional das Alfândegas) veya Maliye Bakanlığının internet adresinden ulaĢılabilmektedir. Söz konusu internet sitelere aĢağıda yer almaktadır.

http://www.alfandegas.gv.ao/files/legislacoes/Pauta%20aduaneira%202007%20(pesquisavel).pdf

http://www.minfin.gv.ao/fsys/Pauta_Aduaneira.pdf

(22)

Tablo 24- Ġklimlendirme Sektörü Ürünleri Ġthalat Vergi Oranları

6'LI GTĠP ÜRÜN GRUBU VERGĠ ORANI

1 '848180 Diğer muslukçu eĢyası 0%

2 '848190 Musluklar, valflar vb. cihazların aksam, parçaları 0%

3 '848140 Emniyet/bırakma valfları %10-50

4 '841381 Diğer pompalar 0%

5 '830710 Demir/çelikten eğilip bükülebilen borular 10%

6 '841510 Pencere/duvar tipi klimalar (tek bir gövde halinde) %10-50

7 '842199 Filtre, arıtma cihazlarının aksam, parçaları 0%

8 '842121 Suyun filtre edilmesi/arıtılmasına mahsus cihazlar 0%

9 '842129 Diğer sıvı filtre/arıtma cihazları 0%

10 '841391 Pompaların aksam-parçaları 0%

11 '902610 Sıvıların akıĢını ve seviyesini ölçen, kontrol eden aletler 0%

12 '841370 Diğer santrifüjlü pompalar 0%

13 '841869 Kondenserleri ısı değiĢtiricisi fonksiyonu gören kompresörlü ünite %0-50

14 '842139 Diğer motorlar için hava filtreleri 0%

15 '401693 Vulkanize kauçuktan conta, rondela ve diğer eĢya 10%

16 '841950 Isı değiĢtiriciler (eĢanjörler) 0%

17 '841480 Diğer amaçlar için kullanılan komresör, vantilatör, aspiratör 2%

18 '841850 Vitrin, tezgah vb. tipi soğutucu-dondurucular %10-50

19 '730799 Demir/çelikten diğer boru bağlantı parçaları 10%

Kaynak: https://madb.europa.eu/madb/datasetPreviewFormATpubli.htm?datacat_id=AT&from=publi

Angola‟ya, uluslararası deniz taĢımacılığı Luanda, Lobito, Namibe ve Kabinda limanları üzerinden gerçekleĢtirilmektedir. Yükleme belgesi (certificate of shipment) olmadan yükün limana boĢaltılmasına izin verilmemektedir. Adı geçen belgenin yüklemenin Angola‟ya hareketinden önce Angola Ulusal Konseyinin yükleme limanındaki temsilciliğinden (Conselho Nacional de Carregadores - CNC) temin edilmesi, gönderenin sorumluluğundadır. Önemli limanların çoğunda, yükleme belgesinin temin edilebileceği (certificate of shipment) bir CNC temsilciliği bulunmaktadır. Ayrıca, aĢağıda yer alan adresten de doğrudan temin edilebilmektedir. Yükleme belgesi ile birlikte (certificate of shipment), konĢimentonun fotokopisi ve faturanın da ibraz edilmesi gerekmektedir.

CNC – Palácio de Vidro 5º Andar Web: www.cnc-angola.gv.ao/siga Telefone: 222 31 00 97

Fax: 244 222 - 31 05 55 - 31 17 76 e-mail: [email protected]

Diğer taraftan, CNCA Belgesi Angola' gümrük iĢlemlerinde konĢimento ile birlikte ibraz edilmesi gereken bir belgedir. Söz konusu belge, Angola Nakliyeciler Konseyi (C.N.C.A.- Conselho Nacional de Carregadores de Angola) veya bu Konsey‟in acenteleri tarafından düzenlenebilmektedir.

(23)

Angola‟da gerçek ve tüzel kiĢiler ithalat yapabilmektedir. Ġthalat yapmak isteyen gerçek ve tüzel kiĢilerin Ticaret Bakanlığından ithalat lisansı alması gerekmektedir. Değer olarak 2.500$, miktar olarak ise 100 kg‟ı geçmeyen yolcu beraberinde eĢyaların geçiĢine izin verilmektedir.

Angola Gümrük Ġdaresi‟nin Angola‟daki ithalatçılardan Talep Ettiği Belgeler;

 Gümrük ĠĢlemleri Formu: Tek Belge olarak da bilinen bu form Devlet Basımevi‟nden (Imprensa Nacional) 10 Kz‟ya alınabilmektedir.

 Orijinal Ticari Fatura: ithalatçının ve ihracatçının adının ve adreslerinin, ithal edilen malın miktarının ve tanımının, FOB bedeli, sigorta ve navlun değerlerinin bulunduğu faturadır.

 TaĢıma Belgesi-Orijinal (Título de Propriedade), Deniz KonĢimentosu (Conhecimento de Embarque - B/L via marítima), Havayolu Faturası –AWB (Carta de Porte - via aérea), Yük Manifestosu/Özet Beyanı (Manifesto de Carga - via rodoviária), Boletim de Carga (Via ferroviária), CP2 (encomendas postais)

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı Angola Ticaret MüĢavirliği https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/afrika/angola/genel-bilgiler EriĢim Tarihi: 10.04.2020

V. PRATĠK BĠLGĠLER

SEKTÖREL DERNEK, KURUM VE KURULUġLAR

Angola‟da iklimlendirme sektörü ile doğrudan iliĢkili bir dernek bulunmamaktadır. Fakat Türkiye‟den giden diğer heyetlerinde iliĢki kurduğu aĢağıdaki kurum ve kuruluĢlar Angola‟da yatırım ve ticaret konusunda önemli aktörlerdir.

Angola Sanayi Birliği- Associação Industrial de Angola (AIA) Web: www.aiangola.org

(site Ģu anda aktif değildir)

Angola ĠĢ Konfederasyonu- Presidente de Confederação de Negócios de Angola (CEA) Luanda eyaletinin ekonomik faaliyetlerinin teknik, ekonomik, ticari ve diğer alanlarda geliĢtirilmesini teĢvik etmek ve özellikle üyelerine bu faaliyetlerle ilgili kararlara ve programlara artan bir katılım sağlamak amacıyla kurulmuĢtur.

Web: http://www.aeluanda.com/

Angola Yatırım ve Ġhracat TeĢvik Ajansı- Agência de Promoção de Exportações Investimentos em Angola (AIPEX)

RESMĠ TATĠLLER

1 Ocak- YılbaĢı, 4 Ocak- ġehitler Günü, 4 ġubat- Portekiz Kolonizmine KarĢı Silahlı Mücadele BaĢlangıcının Yıldönümü, 8 Mart- Dünya Kadınlar Günü – Karnaval Günü, 4 Nisan- BarıĢ ve Ulusal Mutabakat Günü, 10 Nisan- Güzel Cuma, 1 Mayıs- ĠĢçi Bayramı, 25 Mayıs- Afrika Günü, 1 Haziran- Uluslararası Çocuklar Günü, 1 Ağustos- Silahlı Kuvvetler Günü, 17 Eylül-

(24)

PASAPORT VE VĠZE ĠġLEMLERĠ

Diplomatik, Hizmet, Hususi ve Umuma Mahsus Pasaportu olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaĢlarının Angola‟ya yapacakları seyahatler vizeye tabidir. Vize baĢvurusu için Angola‟nın Ankara Büyükelçiliğine baĢvurulması gerekmektedir.

Angola‟ya giriĢlerde geçerli bir pasaport ve sarı humma sertifikası gerekmektedir. Sarı Humma Sertifikası ve sarı humma aĢısına iliĢkin bilgilere Sağlık Bakanlığı Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü‟nün www.hssgm.gov.tr/ internet adresinden ulaĢılabilmektedir.

HABERLEġME

Angola‟da UNITEL ve MOVICEL isimli iki cep telefonu operatörü bulunmaktadır. Uluslararası Telekomünikasyon Birliği‟nin verilerine göre 2014 yılında Angola‟da 3,7 milyon kiĢi internet kullanmaktadır. Önemli otellerin çoğunda internete ulaĢım imkanı ve baĢkent Luanda‟da çok sayıda internet kafe bulunmaktadır.

Ülkede faaliyet gösteren ve internet ortamında yayın yapan baĢlıca gazeteler aĢağıda yer almaktadır:

http://www.portalangop.co.ao (Portekizce ve Ġngilizce)

http://www.semanarioangolense.net (Portekizce)

http://jornaldeangola.sapo.ao (Portekizce)

http://www.jornalangolense.com (Portekizce)

http://www.opais.net (Portekizce)

http://www.semanario-angolense.com (Portekizce)

Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı Angola Ticaret MüĢavirliği https://ticaret.gov.tr/yurtdisi-teskilati/afrika/angola/genel-bilgiler EriĢim Tarihi: 10.04.2020

PARA KULLANIMI

Ülkenin para birimi Kwanza‟dır. Angola‟dan dıĢarıya çıkarken yolcu beraberinde taĢınabilecek azami para 5.000 ABD Dolarıdır. Bu çerçevede havaalanında denetim yapılmaktadır.

Kaynak: T.C. DıĢiĢleri Bakanlığı

http://www.mfa.gov.tr/angola-kunyesi.tr.mfa EriĢim Tarihi: 10.04.2020