M M Ç Ç Y Y
Mant ksal Çerçeve Yakla
MÇY
• 1970’te USAID taraf ndan tasarlama, planlama ve de erlendirme için geli tirilmi olan yöntem.
• Bugün uluslararas kurulu lar n üçte ikisi taraf ndan;
AB, Dünya Bankas , Asya Kalk nma Bankas , vb
taraf ndan finanse edilen projelerin planlanmas nda, yönetiminde ve de erlendirmesinde kullan lmaktad r.
• Uygulaman n kapsam : proje planlama, risk
de erlendirmesi, uygulama, izleme, de erlendirme ve sürdürülebilir analiz ve benzeri.
• Karma k bir projede içeri in ve ili kinin matris ile daha kolay anla labilir analizi.
MÇY: PROJELER N KAL TES N N ARTTIRILMASI Ç N B R ARAÇ
• Hedef odakl
• Hedef grup odakl
• Kat l mc
MÇY PLANLAMAYI, ANAL Z VE LET M GEL T R R
• projenin amac n n netle tirilmesi
• bilgi ihtiyaçlar n n tan mlanmas
• kilit unsurlar n tan mlanmas
• proje düzeninin önceden analizi
• ba ar n n veya ba ar s zl n ölçülmesi
• özet olarak proje
Dokuz ad mda MÇY analizi
1. Ba lam
2. Problem Analizi
3. Payda Analizi
4. Hedef Analizi
5. Faaliyet Planlamas 6. Kaynak Planlamas 7. Göstergelerin
Ayarlanmas
8. Risk Analizi
9. Tahminler
ADIM 1: BA LAM
• Ülkenin kalk nmayla ilgili temel problemleri nelerdir? Önerilen proje bu ba lamda ilgili midir?
• Belirli alandaki problemler nelerdir?
ADIM 2: PROBLEM ANAL
• Temel problem nedir?
• Nedenleri, sonuçlar ve ana
problemleri canland rabilmek için bir problem a ac çiziniz.
• Problemden kim etkileniyor?
• Problem kime “ait”?
• lgili temel çal malar mevcut mu?
Ekonomik kay p
Yolcular n ölümü veya yaralanmas
Toplu ta maya duyulan güvenin
azalmas
e geç kalan yolcular
k görülen otobüs kazalar
Kötü ta t ko ullar
Dikkatsiz oför Kötü yol ko ullar
oför niteliksiz
Yo un program
Otobüsler çok eski
Otobüsler bak ms z
Yola yeterince
dikkat gösterilme
mesi
Yetersiz yol bak m
Etkiler
Ana Problem
Nedenler
Sonuç
Ana
Problem Neden
xx ehrinde yo un kirlilik
Grup Çal mas
ADIM 3: PAYDA ANAL
• Proje taraf ndan
etkilenecek/projeyi etkileyecek payda lar tan mlay z.
• Hedef grubu tan mlay z
(cinsiyet, ya , gelir, çal ma durumu, vb.).
• Sahiplik: Hedef grup planlamaya, uygulamaya & takibe ne ekilde ve ölçüde dahil olacakt r?
• Kad nlar ve erkekler bu proje taraf ndan nas l etkilenir?
• Olumsuz etkilenebilecek
bir grup var m r?
Kalk nma hedefleri Projenin amac
Sonuçlar Faaliyetler Etki
Ana problem Neden
Problem a ac Hedef a ac
ADIM 4: HEDEF ANAL
• Proje hangi genel kalk nma hedefine katk sa lamal r?
• Formulate the project objective
(SMART). The prevailing situation once the main problem is solved.
• Formulate the results/outputs (SMART). The outcome of the activities.
HEDEFLER
• Belirli
• Ölçülebilir
• Ba ar labilir lgili
• Zaman k tlamal
ADIM 5: FAAL YET PLANLAMA
• Ana probleme yönelik ve sonuca ula may sa layacak faaliyetler olu turun.
• Her bir faaliyetin ba lang ç/biti tarihini belirleyin.
• Faaliyetlerin a amal olarak
durdurulmas için net tarih ve plan belirlenmesi.
• Dahil olan taraflar aras ndaki rollerin ve sorumluluklar n belirlenmesi.
ADIM 6: KAYNAKLARIN PLANLANMASI
• Fiziksel/fiziksel olmayan kaynaklara duyulan ihtiyac n de erlendirilmesi (insani, mali, maddi).
• Örgütsel, kurusal ve idari becerilerin ve kapasitenin de erlendirilmesi.
• itim ihtiyaçlar n de erlendirilmesi.
• Bütçe gerçekçi ve kapsay ?
• Proje bitiminden sonra i letme ve koruma nas l finanse edilecek?
• Teknoloji düzeyi uygun mu?
ADIM 7: GÖSTERGELER N AYARLANMASI
• Nitelik, nicelik, yer & zaman
aç ndan performans n ölçümü için objektif olarak do rulanabilir
göstergeler belirleyin. Girdi ve
kt larla alakal göstergeleri de göz önünde bulundurun.
• Bilgi kaynaklar ve toplama
ekillerini belirlemek için do rulama kaynaklar n belirlenmesi. Hangi
formatta (örn. hesaplar,
istatistikler), kim sa layacak ve ne kl kla? (örn. ayl k, y ll k)?
ADIM 8: R SK ANAL
• Ba ar ne gibi d etkenler
engelleyebilir ve bunlar ile ilgili olarak neler yap labilir?
• Ba ar engelleyecek kesin
etkenler/öldürücü etkenler var m ?
• Ne gibi dahili etkenler/riskler var ve bunlarla nas l ba a ç labilir?
• Alternatif stratejiler dü ünüldü mü?
ADIM 9: TAHM NLER
• Proje hedefinin tamamlanmas için önemli olan d etkenler nelerdir?
• Projeyi destekleyecek bir politika
& mevzuat var m ?
• Gelecekte mali kaynaklar n yan ra yeterli idari, personel &
kurumsal kapasite var m ?
• Problemlerin ve problemlere uygun çözümlerin, taraflar n, olas klar n ve risklerin belirlenmesi için çal ma arac öneriniz.
• Projenin sahipli inin i birli i halindeki ortakta, proje taraf ndan çözülecek olan
problemin sahibinde oldu undan emin olun.
• Bir projeyle ilgili dü ünce yap land lmas na katk da bulunarak karma kl azalt n.
• Tüm ilgili taraflar aras nda diyalogu sa lay n (faydalan lar, uygulay lar (yerel ve
yabanc taraflar), karar vericiler ve finanse edenler)
Özetle MÇY
• Projenin hedeflerinin ve bu hedeflerin fark edilmesi için gerekli olan do ru
faaliyetlerin netle tirilmesine ve
somutla lmas na katk da bulunun.
• Projeye ortak bir yakla m olu turun.
• Takip eden raporlar n ve
de erlendirmelerin üretimini kolayla n.
• Projenin uygulamas daha etkin hale getirin, gereken zaman azalt n ve
projeyi/program sürdürülebilir k n.
• MÇY sa duyudur, önemli sorulara cevap sa lamak için yap land lm bir yoldur!
Tan m Do rulanabilir
göstergeler Do rulama
yollar Riskler ve tahminler
Geli tirme
hedefi “Neden
harekete geçti imizi biliyoruz”
“Neyi ölçmek, izlemek ve de erlendirm ek
istedi imizi biliyoruz”
“Nas l
ölçece imizi biliyoruz”
”Ba ar bir sonuç için ne gibi önko ullar n gerekti ini biliyoruz”
Acil hedefler “Nereye ula mak istedi imizi biliyoruz”
“Neyi ölçmek, izlemek ve de erlendirm ekistedi imizi biliyoruz”
“Nas l
ölçece imizi biliyoruz”
”Ba ar bir sonuç için ne gibi önko ullar n gerekti ini biliyoruz”
kt /Sonuç “Ne üretmek istedi imizi biliyoruz”
“Neyi ölçmek, izlemek ve de erlendirm ek
istedi imizi biliyoruz”
“Nas l
ölçece imizi biliyoruz”
”Ba ar bir sonuç için ne gibi önko ullar n gerekti ini biliyoruz”
Faaliyetler “Ç kt lar nas l üretece imizi biliyoruz”
Girdiler ve kaynaklar
”Harekete geçmek için nelere ihtiyac z oldu unu biliyoruz”
