Radikal Eğitim Yaklaşımı

Radikal Eğitim Yaklaşımı

Paulo Freiro

Özgürlükçü Eğitim Anlayışı(Radikal Pedagoji)

 19. ve 20 yüzyıllarda kitlesel okul eğitiminin ortaya çıkmasına gösterilen bir tepkidir.

 Kitlesel okul eğitiminin amacı, devlet için vatandaşı ve modern sanayi devleti için de işçiyi yetiştirmekti.

 Devlet okulunun reddedilmesindeki neden; okulların hâkim bir elit sınıfın çıkarları adına halkın ahlak ve toplumsal inançlarının şekillendirilmesinde kullanılan bir araç olmasındandır.

 Radikal eğitim sadece okuldaki geleneksel eğitimi değil, çocuk yetiştirme yöntemlerini ve aileyi de kapsar.

William Godwin, Francisco Ferrer

 Godwin, milli eğitimin içeriğinin politik iktidarın buyruklarına uygun düşecek şekilde biçimleneceğini düşünüyordu.

 Ülkede yasaları öğreten bir milli eğitime karşı çıkıyordu.

 Devlet okulu sistemi var olan toplumsal sistemin bütün adaletsizlik ve eşitsizlikleri ile birlikte sürdürülmesine yarayan güçlü bir araçtır.

 Ferrer’e göre okullara hem devlet hem de şirketler için itaatkar

hizmetkarlar üretme sorumluluğu yüklenmiştir. Hükümet, okulların sadık yurttaşlar üretmesini istiyordu, sanayi ise itaatkar ve eğitimli işçiler

ditiyordu.

 Ferrer’e göre çocuk devlet okuluna girdiği andan itibaren otoriteye boyun eğmek, doğal olarak başkalarının isteğini yerine getirmek

yönünde eğitilir ve bunun sonucunda yetişkin yaşamda yönetici sınıfın

Stirner

 «özgür insan» ile «eğitilmiş insan» arasında bir ayrım yapıyor. Ona göre modern toplumun en önemli sorununun toplumun özgür insanlar yerine eğitimli insanlarla dolu olmasıdır.

 Modern devletin gücü, zihne tahakküm etmenin önemini anlamış olmasında yatar. Modern devlette, yasalar bireyde içselleştirilir ve özgürlük sadece kişiye inanması öğretilmiş olan yasalara uyma özgürlüğü anlamına gelmektedir.

 Stirner’in memnun olmadığı şey, içselleştirilmiş otoritenin (din, vicdan, kanun, yurtseverlik, milliyetçilik, ideolojiler vs.) kendi kendine sahip olmaya güçlü bir engel oluşturmasıdır.

Paulo Freire (1921-1997)

 Eğitim anlayışının temelinde Marx’ın bireysel bilincin gelişmesi ve

modern toplumda yabancılaşma teorisine uzanan bir insanlık kavramı yer almaktadır.

 İnsanların kendilerinin farkına varmaları esastır.

 İnsanlar çoğu kez sadece öğrenirler; sorulursa cevap verilir, yoksa o bilgiler hiçbir eyleme dönüşmeden atılır.

 Öğrenmenin, irade ve toplumsal eyleme bağlanarak düşünce ve eylem ayrımının üstesinden gelinmesi gerekir.

Paulo Freire (1921-1997)

 Ezilenlerin okulu incelendiğinde Freire şunların bulunduğunu ifade eder:

 Öğretmen öğrenci ilişkisinin temelde anlatı niteliğinde olduğunu ortaya koyar.

 Öğretmenin görevi, anlatısının içindekilerle –gerçeklikten koparılmış, onları ortaya çıkarmış olan ve anlam kazandırabilecek bütünlükle bağlantısı

koparılmış içeriklerle- «doldurmak»tır.

 Kelimeler somutluklarından boşaltılır ve içi boş, yabancılaşmış ve yabancılaştırıcı bir laf kalabalığı haline gelir.

 Anlatı, öğrencilerin anlatılan şeyi mekanik olarak ezberlemelerine yol açar.

Daha beteri, onları öğretmen tarafından doldurulması gereken bidonlara dönüştürmesidir. Öğretmen kapları ne kadar iyi doldurursa o kadar iyi

öğretmendir. Kaplar ne kadar pısırıksa ve doldurulmalarına izin veriyorsa o kadar iyi öğrencidir.

Paulo Freire (1921-1997)

 Freire ezilen haline «sessizlik kültürü» diyor. Sessizlik kültürü, basit cehaletin ürünü olabildiği gibi eğitimin de ürünü olabilmektedir.

 Bankacı (Yığmacı) eğitim, özgürleştiren değil, ezilenlerin itaatkarlığına ve yabancılaşmasına katkı sunmaktadır.

 Amaç, bireyi anlamak değil, yabancı hedeflere uygun olarak değiştirmektir.

 Öğrenme, özgürleşme kaynağı, toplumsal değişim için bir araç haline gelmelidir.

 Freire, kendini ve dünyayı değiştirmeye girişiş insanileşmiş bireyi

Paulo Freire (1921-1997)

 Eğitim, «tasarruf yatırımı» edimi haline gelir. Öğrenciler «yatırım nesneleri», öğretmen «yatırımcı»dır.

 Öğretmen iletişim kurmak yerine tahviller çıkarır. Öğrenciler de yatırılanı kabul ve tasnif edip, yığmakla meşguldür. Bu faaliyet «Bankacı Eğitim»

modelidir.

 Bankacı eğitim modelinde bilgi, kendilerini bilen sayanların, yine onlar tarafından hiçbir şey bilmez sayılanlara verdiği bir armağandır.

Paulo Freire (1921-1997)

 Bankacı eğitimde:

 Öğretmen öğretir, öğrenci ders alır

 Öğretmen her şeyi bilir, öğrenciler hiçbir şey bilmez.

 Öğretmen düşünür, öğrenciler hakkında düşünülür.

 Öğretmen konuşur, öğrenciler uslu uslu dinler.

 Öğretmen disiplin eder, öğrenciler disipline edilir

 Öğretmen seçer ve uygular, öğrenciler uyar.

 Öğretmen müfredatı seçer, öğrenciler buna uyar.

 Öğretmen bilginin otoritesidir ve bu otoriteyi öğrencilerinin özgürlüğünün karşıtı

KAYNAKÇA

 Mustafa Ergün, Eğitim Felsefesi, Pegem A Yay., 3. baskı, Ankara 2011.

 Paulo Freire, Ezilenlerin Pedagojisi, Çev: Dilek Hattatoğlu, Erol Özbek, Ayrıntı Yay., İstanbul 1995.