ARKİTEKT
M İ M A R L I K , Ş E H İ R C İ L İ K V E B E L E D İ Y E C İ L İ K D E R G İ S İ Revue Irimeatriele D.archıtectııre- ^ f c (Juarteriy publicatloa on Architec- ^ f e D r e i m o n a t s z e i t s c h r i f t l'llr D'urban sme et des a r t s nöcoratifs ^ ^ türe cily planning and decoration ' S ' baukunsi. staedtebaıı und dekoratin
İMTIYAZ SAHİBÎ VE BAŞ TAZARI : ZEKI SAYAR. U. NEŞRIYAT MÜDÜRÜ ABİDÎN MORTAS ADRES : ARKITEKT ANADOLU HAN No. 33 EMİNÖNÜ . İSTANBUL T E L E F O N : 2 2 1 3 0 7
K U R U L U Ş U : 1931
Cild: 26 No. 292
A b o n e ş a r t l a r ı :MESLEK POLİTİKASI
Yıllığı 2 0 . — T.L. Altı aylığı 12.— T.L. Bu sayı 6.00 T.L. memleketler için : 25. T.L. ıKT'in K O L L E K S İ Y O N L A R I : - 1935 beher cildi 2 5 . — T.L. - 1940 » » 22,50 T.L. - 1945 » » 2 0 . — T.L. - 1957 » » 2 0 . — T.L. rifemiz talep üzerine gönderilir.MİLLÎ SANAYİ SERGİSİ MÜNASEBETİYLE !
Y. M i m a r Z E K İ S A Y Â R Yabancı 1931 1936 1941 1946 İlân ti
Bütün yazı; foto; resim ve abone bedelleri A R K İ T E K T ' i n adresine posta ile gönderil-melidir. Basılmıyan yazılar iade edilir. Adreslerini değiştiren abonelerin en geç iki ay içinde idarehanemizi haberdar etme-leri lâzımdır. Aksi takdirde kaybolan der-gilerden Müdürlüğümüz mes'uliyet kabul
etmez.
Pour tout payement et demande des ren-seignements; ainsi que pour tout envoi des documents, tels que photos, articles, annon-ces bibliographie â inserer, s'adresser â la
Direction.
A d r e s s e : A R K İ T E K T N o . 33 Anadolu Han, Eminönü
İstanbul Yurquıe
Ankara Mümessili Y. Mimar M u z a f f e r V A N L I G e ç e n A r a l ı k a y ı n d a , İ s t a n b u l ' d a «Millî» S a n a y i S e r g i s i a ç ı l d ı . S a n a y i o d a l a r ı n ı n m e m l e k e t ç a p ı n -d a h a z ı r l a m a k i s t e -d i k l e r i S e r g i , k ı s a zam a n d a t e r t i p l e n d i ğ i i ç i n , b i l h a s s a o r g a -n i z a s y o -n u -n d a k i -n o k s a -n l a r y ü z ü -n d e -n «Millî» v a s f ı n a l â y ı k g e n i ş l i k v e m ü k e m -m e l i y e t t e o l -m a d ı . S e r g i y e s a n a y i c i l e r t a m k a d r o l a r ı ile i ş t i r â k e d e m e m i ş l e r d i . B i r ç o k s a n a y i kol-l a r ı n d a m ü h i m b o ş kol-l u k kol-l a r , i kol-l k n a z a r d a g ö z ü k ü y o r d u . B u n l a r a , h e n ü z y e n i çalış-m a y a b a ş l a y a n bazı s a n a y i çalış-m a çalış-m u l l e r i n i d e i l â v e e d e r s e k s e r g i u m u m î h e y e t i y l e h i ç t e t a t m i n e d i c i d e ğ i l d i . S e r g i l e r i n , b i l h a s s a s a n a y i s e r g i l e r i -n i -n -n e g i b i m a k s a t l a r l a t e r t i p l e -n i p açıl-d ı k l a r ı n ı açıl-d ü ş ü n ü r s e k İ s t a n b u l S a n a y i S e r g i s i n i n , zayıf t a r a f l a r ı m e y d a n a ç ı k a r . H e r m e m l e k e t i n s a n a y i m e r k e z i o l a n ş e h i r l e r i n d e , h e m e n h e r m e v s i m d e s e r g i l e r t e r t i p e d i l m e k t e , s a n a y i d e m e y d a -n a g e l e -n i l e r l e m e l e r , t e k -n i k y e -n i l i k l e r y e r l i ve y a b a n c ı z i y a r e t ç i l e r i n n a z a r l a r ı -n a a r z e d i l m e k t e d i r . S a n a y i c i l e r i m i z i n t a m k a d r o l a r ı i l e k a t ı l m a d ı k l a r ı s e r g i m i z d e b u vasıf v a r m ı i d i ? B u n a i h t i m a l v e r e m i y o r u z . B a h u s u s , «Millî» S a n a y i i m i z i t e ş h i r e d e c e ğ i z d i y e b a z ı m ü t e n a k ı s h a l l e r e d e t e s a d ü f e t t i k . A m b a l â j S a n a y i i ! N a m i y l e p l â s t i k , t e n e -k e -k u t u l a r ı , t e ş h i r , -k e z a K a r a b ü -k De-m i r ç e l i k s a n a y i i De-m a De-m u l l e r i y a n ı n d a , S u l a r İ d a r e s i n i n sırf k e n d i i h t i y a c ı için
dökümhanesinde yaptığı bir kaç basit vanayi, ithal edilmişkamyonlara yapı-lan karoserileri memleket sanayii namı altında teşhirden beklenen gaye ve fai-deyi bir türlü anlayamadık.
Elektrik sanayii diye, başkalarının elli yıl önce yaptıklarını bir övünç gibi teşhirde keza bir isabet ve mâna göre-medik. Bunlara mukabil memleketimize has bir çok sanayiin ihmâl edilmesi ve-ya ve-yalnız resmî sektöre ait fabrikaların istihsalleri ile yetinilmesi bir noksandır. Halbuki, Sergi organizasyon heyeti, hazırlıklarını, modern sergicilik anlamı-na göre yapmış olsaydı, Millî Saanlamı-nayi Ser-gisi seviye ve karakter bakımından ha-kikaten «Millî» vasfını taşıyabilirdi.
Bu suretle, sergi ziyaretçiler üzerin-de bilhassa üzerin-devlet sektörüne ait fabrika ve müesseselerin istatistiklerinde yalnız 8 - 1 0 senelik grafik ve rakkamları taşı-ması itibariyle, bir iç propaganda gayesi taşımakta olduğu intibaını bırakmıştır.
Buna rağmen 5 milyon liraya mal olduğu söylenen ve mevsim icabı çok kısa süren sergi, İstanbul halkı için iyi vakit geçirten bir eğlence vesilesi olmuş-tur. Ayrıca, sergi sahasının tertibi iyi, sirkülasyon rahat ve bazı paviyonlar gü-zeldi.
* * #
Sergide, bizi bilhassa inşaat
sana-yii kolu ilgilendirdi: fakat yukarıda de-diğimiz gibi iştirâklerin azlığından bize öğretici hiç bir şey vermedi. Hattâ bil-diğimiz gibi iştirâklerin azlığından malzemelerini de orada göremedik; bu da bizi hayal sukutuna şevketti. Serginin adı «Millî» ve Türkiye çapına bir te-şebbüs olduğu halde isteksiz, alâkasız ve noksan paviyonları ve Standları görmek üzücü idi. Şüphesiz ki bunda sanayicile-rin alâkasızlığı âmil olduğu kadar, bil-hassa Sergi tertip heyetinin propagan-da noksanının büyük tesiri vardır Halbuki, yapı sanayi kolunda son sene-lerde memleketimiz bir çok yeni mal-zemeler kazanmıştır.
Bunların başında Toprak ve seramik sanayii, çeşitli plastik ve tecrit malze-me sanayii elyaflı plâklar Kontr plâke, Parke ve sıvama, döşeme kaplamaları, Ahşap ve kaplama sanayii, madenî mo-bilya ve bilhassa doğramalar ve daha bir çok yapı malzemeleri sanayii ki, bunlar aynı zamanda memleketimize ye-ni inşa tekye-niği getirmeleri itibariyle Sergide mutlaka yer almaları icap eder-di. Biz, ziyaretimizi bunları görmek, incelemek ve faydalanmak için yaptığı-mız zaman, yüzde onunu bile Sergide bu-madık ve sergiyi tertipleyenlerin dâvayı ihata edemediklerine kani olduk.
Halbuki, böyle bir sergide yapı sa-nayii başlı başına bir zenginlik ifade edebilirdi.
Son senelerde İmardan çok bahse-dilen memleketimizde, meslek adamları ile yapı sanayicilerinin teması tamamen tesadüflere bırakılmış bir vaziyettedir. Mimar ve Mühendislerimize, yeni malzemeler lâyıkiyle tanıtılmamaktadır. Propaganda, neşriyat bilhassa sergi gibi vesilelerden faydalanılması en büyük âmildir.
Başka memleketlerde, inşaat maki-neleri ve malzemeleri için daimî sergiler bulunurken, sanayiicilerin bir kaç sene-de bir zuhur esene-den bu gibi fırsatlardan faydalanmamaları acıdır.
Sırası gelmişken, yapı malzeme sanayiimizin değil, mevsimlerde açılan sergilere katılmalarını hattâ devamlı bir sergi tanzim etmeleri kendi menfaatleri icabı görüyoruz.
Böyle bir serginin organizasyonuna Mühendis ve Mimar odalarının da katıl-ması, sanayicileri ikaz ve tenvir bakımın-dan elzemdir. Daimî yapı malzeme ser-gisi memleket yapıları seviyesinin yük-selmesine, yapı ekonomisinin doğmasına âmil olacaktır. Sanayicileri, meslek adam-ları ile işbirliğine dâvet etmek en bü-yük zevkimizdir.
(
>
İ T İ Z A R
İkinci hamur kâğıda basılan dergi-mizin bir müddettenberi nefasetini kay-bettiği okuyucularımızın malûmudur.
Halen lüzumlu kalınlıkta çinko te-min edilemediği için klişelerimizi ince imâl mecburiyetinde kaldık.
Elimizde olmayan bu sebeplerle bo-zulan baskıdan dolayı tekrar özür dileriz.