BİR ÜRÜN FİŞİNİN TUTULMASI
Her ürünün çeşidini ve geçmişini belirlemek gerekir. Bu analiz ürünün piyasaya uygunluğunu anlamaya yarar.
Her ürün hakkındaki çeşitli bilgiler, özel bir dosyada tutulur ve bu bilgiler güncelleştirilebilir. Bir ürün hakkındaki fişte bulunması gereken önemli başlıklar şunlardır;
1-ÜRÜN
a)Ürünün geçmişi
b)Ürünün fiziki özellikleri ve fiyatı
c)Ürünün üretiminden ve piyasaya sürülmesinden itibaren yapılan teknik ve ticari araştırma ve incelemeler
d)Estetik
2-PİYASA
a)Piyasanın gelişimi
b)Değişik piyasaların belirlenmesi, tüketim alışkanlıkları
c)Dağıtım: Değişik dağıtım kanallarına göre satış dağıtımı, oranları d)Tüketici: Profili, davranışları, turistik tüketim motivasyonları
3-SATIŞLAR
a)Son satışların gelişimi, tarihçesi b)Satışların mevsimlik özelliği
c)Dağıtım kanallarına göre satışların analizleri
4-REKABET
a)Bölgesel veya ulusal piyasada çeşitli rakiplerin durumu b)Rekabetin durumunu analiz
c)Rakiplerin reklam ve promosyon çabalarını inceleme 5-PAZARLAMA STRATEJİSİ
a)Ürün üzerine daha önce gerçekleştirilmiş stratejilerin incelenmesi
b)Mevcut stratejinin özeti
6-REKLAM
a)Önceki kampanyaların tarihçesi
b)İşlenen konular, broşür, katalog ve dökümanların gözden geçirilmesi
c)Yıllık kampanyanın sunulması (bütçe ve sonuçları) 7-SATIŞ PROMOSYONU
a)Faaliyetlerin incelenmesi
b)Yıllık promosyon faaliyetleri için araçların saptanması
Bir fiş üç bölümden oluşur;
A)Ürün analizi: Bulunan yeri tüm donatımların ayrıntılı listesinin, mülkiyete ilişkin yorumunun, oda fiyatları ve diğer servisleri içeren ürün kontrol listesi
-Otelin bulunduğu yer ve bölgenin analizi -Dekorasyon ve mimarinin analizi
B)Rekabet durumu: Bir ülkenin kuvvetli ve zayıf yönlerini alıp
incelemek suretiyle rekabet durumunun ortaya çıkarılması
tekniğidir.
C)İmaj kavramı: Ürün hakkındaki imaj çok önemlidir. Ürünün bir imajının olup olmadığı şöyle belirlenir:
1-Ürünün tanınıp tanınmadığı ?
2-Ürün hakkında sahip olunan imaja göre ulaşılan yargı
3-Nasıl bir davranış gösterilecek: Ürün satın alınacak mı,
alınmayacak mı?
Edinilen imajın gerçek durumla karşılaştırılması bazı unsurlar etrafında bir strateji hazırlama düşüncesi yaratır:
-Turizm konusunda bir ülke yada kuruluş nasıl bir mesaj seçmelidir?
-Nasıl bir alt yapı ve hizmet politikası, zayıf ve üzerinde kuşku duyulan noktaları azaltmayı mümkün kılabilir?
-Ülkenin, bölgenin yada turistik kuruluşun imajını geliştirmek için
nasıl bir strateji oluşturulmalıdır?
Bir ülke imajı örneği olarak Fransızların İngiltere hakkındaki imajını ele alalım. Sembollerden, kötü yönlerden ve engellerden oluşan bir imaj:
-Semboller: Kraliçe, kahvaltı, bir oda, Londra, modern müzik ve İngiliz modası
-Kötü yönler: Gastronomi, ilim, soyutlanmışlık (izolasyonizm), mağazalarda geleneklere bağlılık, çalışma saatleri, trafiğin soldan oluşu
-Ziyaret için engeller: Manş’ın geçilmesi, para işleri, dil, iklim,
trafiğin soldan oluşu
H.TURİSTİK ÜRÜN FİYATLANDIRMASI
Bir turistik ürünün satılmasında rol oynayan en önemli faktörlerden biriside fiyatlandırılmasıdır. Müşterilerin çoğunluğu şu nedenlerden dolayı fiyat değişmelerine karşı çok duyarlıdırlar:
-Değişik destinasyonlar arasında veya aynı destinasyondaki değişik hizmetler arasında oluşan rekabet dolayısıyla
-Az gelirli halk kitlelerinin turistik tüketimine ulaşmadaki
çabalarından dolayı fiyat farklılaşmaları artmaktadır.
Bir Turistik Ürün Fiyatının Belirlenmesi:
Turistik ürün fiyatının belirlenmesi oldukça zor ve karmaşıktır. Bir turistik oluşturan elemanlar çok çeşitli olduğundan her işletme kendi hizmetinin fiyatını ayrı ayrı belirleyip sonra tur operatörleri satışa hazır bir ürünün fiyatını belirlerler. Temel işletmeler olarak kabul edilen konaklama, yiyecek-içecek ve ulaştırma işletmelerinin sundukları hizmetler karşılığında uygulayacakları fiyatlar herşeyden önce ürünün maliyetini ve pazarlama masraflarını kapsamaktadır.
Buna işletmenin karı eklenerek ürünün satış fiyatı ortaya çıkar.
İ.FİYAT TESPİTİNDE ETKİLİ OLAN FAKTÖRLER
1-Maliyetler: Maliyetlerinin iyi kontrol eden bir işletme çok kolay ve rahat bir fiyat tespiti yapabilir. Maliyete dayalı fiyatlama, yönteminin başarılı ve talebin dengeli olduğu süreç sağlıklı işler.
2-Ürünün niteliği: Turizm ürünleri genellikle emek-yoğun biçiminde üretildiğinden hizmet standartlaştırılması zordur. Bunun için büyüklük ve hizmet şekillerine göre sınıflandırılırlar.
3-İşletmelerin yeri-konumu: Turistik işletmelerin bulunduğu yerin hedef
pazara olan mesafesi, doğal ve sosyal çevresi, tarihi ve kültürel
değerlere olan yakınlığı, işletmelerin fiyatlarını etkilemektedir.
4-Piyasadaki rakiplerin fiyatları: Bir turistik ürünün fiyatı, piyasadaki mevcut olan benzer ürün ve hizmetlerin fiyatlarına eşdeğer olması gerekir.
5-Tüketici davranışları-talebin özellikleri: Turizm talebi ulusal ve ulusrarası düzeyde olmaktadır. Bu nedenle işletmeler, hitap ettiği hedef kitlelere göre fiyat tespit etmeye başlamışlardır. Bazı işletmeler fiyatını uluslararası talebe göre saptamaktadırlar.
6-Üretim kapasitesi: Fiyatı, üretim maliyetleri dışında, işletmelerin kapasitelerine, ölçeklerine bağlı olarak değişik şekillerde de tespit edilir.
7-Hukuki düzenlemeler: Pazarlama yöneticileri fiyat tespit ederken
fiyatın kamu yönetimlerinin mevcut kanun ve yönetmelerine
uygunluğunu dikkate almalıdırlar.
TURİZM İŞLETMELERİNDE FİYAT FARKLILAŞTIRILMASI
Turizm işletmeleri doluluk oranlarını yükseltmek ve kar marjlarını arttırmak amacıyla, işletme içinde zaman ve mekana göre farklı fiyatlar uygulayabilirler. Bu fiyat çeşitlilikleri şöyledir;
a)Müşterinin satın alma gücüne göre fiyat farklılaştırılması b)Zamana göre fiyat farklılaştırılması
c)Müşteri sayısına göre fiyat farklılaştırılması
TURİZMDE FİYAT POLİTİKASINI ETKİLEYEN ÇEVRESEL FAKTÖRLER
Fiyat politikasının değişik faktörler çeşitli şekillerde etkilemektedirler.
Bu etkenler şöyle sınıflandırılabilir:
a)İşletme dışı etkenler -Ekonomik faktörler
-Resmi fiyat müdahalesi -Fiyat esnekliği
-Rekabet şekilleri
-Tüketici davranışları
b)İşletme içi etkenler -Ürünlerin fiyat yapısı -İşletmenin amaçları -Fiyat politikası
-İşletmenin özellikleri organizasyon yapısı
Bu faktörler içinde iki önemli eleman vardır. Birincisi piyasanın tipi, ikincisi ise ürünün maliyet fiyatı. Bunun sonucunda iki şekilde fiyat politikası saptanabilir:
a)Maliyet + kar marjı üzerine oluşturulan fiyat
b)Piyasaya göre (Rekabet ve talep dikkate alınarak) oluşturulan fiyat.
Kaynakça
Prof.Dr. Necdet Hacıoğlu,Turizm Pazarlaması,Ankara,2010,s.1-152
