Kentsel Ulaşımda Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Doğru

(1)

LUTP

Kentsel Ulaşımda Toplumsal Cinsiyet Eşitliğine Doğru

Ulaşımda Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

10 Haziran 2020

(2)

Amaçlar

• Ulaşımda toplumsal cinsiyet eşitliğinin arttırılmasının

faydalanıcılarının kimler olacağını değerlendirmek

• Cinsiyete duyarlı ulaşım sistemleri yoluyla

kadınların ve genç kızların hareketliliğinin arttırılması.

• Ulaşım sektöründe kadınların istihdam edilmesi.

• Ulaşım sektöründe

cinsiyet eşitsizliklerini ele

alan bazı umut vaat edici

çözümler var.

(3)

LUTP

Ulaşım sektöründe toplumsal

cinsiyet eşitliğinin arttırılmasından kimler fayda görür?

(4)

Ulaşım sektöründe toplumsal cinsiyet eşitliğinin arttırılmasının faydalanıcıları

• Kadınlar ve genç kızlar

• Erkekler

• Ekonomiler ve

• Sürdürülebilir çevre…

• Herkes faydalanır!

Kentsel alanlarda yaşayan kadınlar

genellikle ulaşım gibi belediye hizmetlerine ve altyapısına erişimde erkeklere göre

daha fazla zorluk yaşarlar. Dolayısıyla, yüksek şehirleşme hızı, kadınların ve genç kızların kentsel ulaşım sistemlerinde

giderek daha fazla yüz yüze kaldıkları hareketlilik zorlukları üzerinde özellikle odaklanılmasını gerektirmektedir.

(5)

LUTP Ulaşımda Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

Kadınların seyahat kalıpları ve kullandıkları ulaşım türleri

Kadınlar seyahatlerinin daha yüksek bir oranını yaya olarak veya toplu taşıma yoluyla gerçekleştirmektedir. Erkekler seyahatlerini daha çok araba, motosiklet ve bisiklet yoluyla gerçekleştirmektedir.

Hindistan’ın beş şehrine ait 2011 yılı nüfus sayımı

verilerinin bir karşılaştırması;

• ortalama olarak, erkeklerin yüzde 27’si yürüyerek işe gidip gelirken, kadınların yüzde 37’sinin yürüdüğünü, ancak

• işe bisiklet ile gidip gelenlerin sadece yüzde 4’ünün kadın olduğunu göstermiştir.

KADINLAR ERKEKLER

İş Ticaret

Eğitim Günlük İşler

(Postane, kamu hizmetleri)

Alışveriş Eğlence

Başkalarına refakat etmek

(çocukların okula bırakılması vs.)

Viyana nüfusunun seyahat amaçları

Kaynak: Şehir planlamasında ve Kentsel Gelişimde toplumsal cinsiyet eşitliği, 2013

(6)

Ekonomiklik, ulaşılabilirlik ve güvenlik

Güvenlik

: Cornell Üniversitesi tarafından 2015 yılında 22 ülkede gerçekleştirilen bir çalışmada,

katılımcı kadınların yüzde 50’den fazlasının kamu alanlarında bir araya toplaştıklarını

bildirmektedir.

Ekonomiklik: Sierra Leone’nin Freetown şehrinde, kadınlar (ev işleri için kullandıkları) eşyaları için ilave ücret ödediklerinden veya birkaç daha kısa yolculuk yaptıklarından dolayı ulaşım için ortalama olarak yüzde 8 daha fazla para harcamaktadırlar.

Ulaşılabilirlik

: Toplu taşımaya bağımlılıklarının daha fazla olması sebebiyle, ulaşım seçeneklerinin genel ulaşılabilirlik durumu ve özellikle bu seçeneklerin yeterli ilk ve son mil bağlantı

olanaklarının olup olmadığı kadınların ve genç kızların hareketliliklerini erkeklere göre daha fazla etkilemektedir.

(7)

LUTP

Karayolu güvenliği ve cinsiyet

Kadınlar ve erkekler seyahat ederken farklı yol güvenliği

riskleri ile karşı karşıya kalmaktadırlar

– Karayolu trafiğinde yaşanan ölümlerin yaklaşık yarısı, aralarında yayaların ve bisiklet

veya iki tekerlekli motosiklet kullanıcılarının yer aldığı

«kırılgan karayolu kullanıcıları» arasında

gerçekleşmektedir.

– Kırılgan karayolu

kullanıcılarının büyük bir oranı kadınlardan oluşmaktadır

(8)

Kapsayıcı kamu alanları

Kadınların hareketlilik

zorlukları sadede toplu taşıma hizmetinin tasarımı ve işleyişi ile ilişkili değildir, aynı

zamanda ulaşım altyapısı ve daha geniş anlamda kamu alanları ile ilgilidir.

(9)

LUTP

Picture: Gabriela Bhaskar for The New York Times

Kadınların hareketliliği için destekleyici olmayan bir ulaşım sistemi örneği

Fotoğraf: Gabriela Bhaskar, The New York Times

(10)

Hareketlilik engelleri kadınların gelir üretme fırsatlarına erişimlerini de engellemektedir

Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tarafından 2017 yılında hazırlanan rapor, güvenli ulaşım eksikliğini gelişmekte olan ülkelerde kadınların işgücüne katılımları önündeki en büyük engel olduğunu ve kadınların işgücüne katılma olasılıklarını tahmini olarak yüzde 16,5 oranında düşürdüğünü belirlemiştir.

Harvard Growth Lab tarafından hazırlanan bir rapora göre, Ürdün’de lise veya daha düşük eğitim düzeyine sahip kadınlar

arasındaki düşük işgücüne katılma oranının altında yatan iki bağlayıcı kısıttan biri toplu taşımadır. 2019 itibariyle Ürdün’de

kadınların sadece yüzde 14’ü işgücüne katılırken, bu oran erkekler arasında yüzde 64’tür.

(11)

LUTP

Ulaştırma sektöründe daha fazla toplumsal cinsiyet eşitliği için erkeklerin ve erkek çocukların rolü

Ulaşımın cinsiyet bakımından daha eşitlikçi hale getirmek için

erkeklerin ve erkek çocukların katılımının sağlanması önemlidir.

Unutulmaması gereken kilit hususlar :

• Erkeklerin hepsi eşitsizlikleri savunmaz.

• Cinsiyete duyarlı ulaşım, ulaşımın,

kadınlar ve kız çocukları ile erkekler ve erkek çocukları dahil olmak üzere çok çeşitli kullanıcı tabanının ihtiyaçlarını entegre etmesi anlamına gelir.

• Ulaşım planlaması, sektörde toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin sürmesine yol açan toplumsal normların ortadan kaldırılması için erkeklerin ve erkek çocukların katılımını sağlamalıdır.

(12)

Kadınlar ve erkekler homojen değildir: çoklu hareketlilik dezavantajlar vardır

Kadınlar ve erkekler; gelir, yaş, engellilik durumu, etnik köken, dini inanış, ırk, yaşadıkları yer ve cinsel yönelim gibi hususlardaki

farklılıklardan dolayı ulaşımı farklı şekilde deneyimlerler.

Ulaşım planlayıcılar, tüm kadınların ve tüm erkeklerin farklı seyahat kalıplarına ve seyahat ihtiyaçlarına sahip olduğu genellemesinden kaçınmak için, ulaşım

kullanıcılarının karşı karşıya

kaldıkları çoklu dezavantajları dikkate almalıdır.

(13)

LUTP

Cinsiyete bağlı hareketlilik engellerinin genel ekonomi üzerindeki etkileri

• Küresel olarak, erkeklerin yüzde 75’i işgücüne katılırken, kadınlar için bu oran sadece yüzde

49’dur.

• McKinsey Küresel Enstitüsü tarafından hazırlanan bir rapora göre, kadınların işgücü

piyasalarında erkeklerle aynı rolü oynadığı "tam potansiyel"

bir senaryoda, 2025 itibariyle küresel yıllık GSYH 28 trilyon ABD Doları veya yüzde 26'ya kadar daha fazla olabilir.

(14)

Ulaşım sektöründe daha fazla toplumsal cinsiyet eşitliği – daha sürdürülebilir bir çevre

• Bisikletin yan sıra,

yürüme ve toplu taşıma kadınlar tarafından en yaygın olarak kullanılan ulaşım türleridir. Bu

bakımdan, kadınların hareketliliği çevresel açıdan daha

sürdürülebilir ve daha

sağlıklıdır.

(15)

LUTP

Kadınların ve kız çocuklarının hareketliliğini arttırmak için neler

yapılıyor?

(16)

Karayolu güvenliği ve toplumsal cinsiyet eşitliği

Karayolu güvenliğini iyileştirmek için neler yapılabilir?

Yürüyüş Bisiklet Motorlu taşıtlar

• Kaldırımların iyileştirilmesi

• Düşük hız bölgelerinin oluşturulması

• Kadınlar ve çocuklar tarafından yaygın olarak kullanılan okullar ve

rekreasyon tesisleri için güvenli, güzergahların sağlanması

• Hız kasisleri gibi trafik sakinleştirme önlemlerinin uygulanması ve

• Daha iyi sokak aydınlatması.

• Bisiklet kullanıcıları için ayrılmış altyapı

• Yeni altyapının kullanımını en üst düzeye çıkarmaya yönelik eğitim ve

farkındalık yaratma kampanyaları, ve

• Trafikteki bisiklet

kullanıcılarına yönelik olarak, bisiklet eğitimi gibi koruyucu önlemlerin

uygulanması.

• Otomobil üreticileri

proseslerinde kadınların özelliklerini dikkate

alabilirler (kadınların ve erkeklerin farklı

anatomileri ve beden güçleri sebebiyle).

(17)

LUTP

Ulaşımda Cinsel Taciz

Küresel olarak, cinsel taciz ve diğer şiddet biçimleri, kadınların ve kız çocuklarının ulaşım sistemlerini kullanmalarını ciddi şekilde

sınırlandırmaktadır.

Ayrı ulaşım

Hızlı kazanım Güvenlik algısını

arttırabilir Hizmetlere ve istihdama erişimi

arttırabilir Geçici çözüm

Sorunun kök sebebini ortadan kaldırmaz

Örnek: Mumbai

Teknoloji Kullanımı

Kamusal alanlarda cinsel taciz,

güvenlik ve erişilebilirlik dahil

olmak üzere güvenlik parametreleri hakkında veri toplanmasına

olanak tanır Örnek: Safetipin

(Hindistan)

Davranış Kuralları

Toplu taşıma yolcularının, sürücülerin ve

operatörlerin davranışlarını düzenlemek için Davranış kurallarının

imtiyaz

sözleşmelerine dahil edilmesi yoluyla

uygulama

Hesap verebilirlik ve müdahale

protokolleri yoluyla uygulama

Örnek: Ürdün

Eğitimler

Cinsel taciz vakalarına karşı

uygun müdahale yöntemleri konusunda sürücülere, operatörlere ve

polise yönelik Örnek: Mexico

City

(18)

Kapsayıcı Kamusal Alanlar

Güvenli inşa edilmiş çevre kapsayıcı kamusal alanın ayrılmaz bir parçasıdır.

Güvenli bir çevre için tasarım özellikleri :

• Lokasyona kolay erişim

• Kullanıcıların görmelerine ve görülebilmelerine olanak tanıyan iyi aydınlatma

• Kullanıcıların yollarını bulmalarına yardımcı olacak kolay okunabilir tabelalar

• Kullanıcıların birbirlerini kolaylıkla

görebilecekleri açık ve iyi korunmuş yollar

• Tüm alanın genel görünürlüğü

• Karma kullanım alanları

• Farklı mevsimlere uygun olanaklar (gölge ve soğuk havadan korunma)

• Çocuklara ve yaşlılara yönelik olanaklar

(pusetler, tekerlekli sandalyeler ve yayalar için erişilebilir kaldırımlar, trafiğin yavaş aktığı

alanlar)

(19)

Ulaşım sektöründe nasıl daha fazla kadın istihdam edilebilir?

Engeller ve örnekler

(20)

Kadınların ulaşım sektörüne katılımı

Ulaşım sektöründe kadınların mevcut durumu :

Erkeklerin egemen olduğu bir sektör – Ortalama olarak, kadınlar ulaşım,

depolama ve iletişim sektöründe küresel işgücünün yaklaşık yüzde 15'ini oluşturmaktadır (ILO).

Ulaşımda cinsiyete dayalı mesleki ayrım – Kadınlar idari işler, hizmet ve temizlik

görevlerinde yoğunlaşırken, erkekler mühendis, yönetici ve sürücü olarak istihdam edilmektedir.

Katılımın önündeki engeller

– Cinsiyet rolü normları – Çalışma koşulları

– İşyeri sağlık ve güvenlik sorunları

– Hukuki engeller

– Bağlantı ve ağ eksiklikleri

(21)

LUTP

Kadınların ulaşım sektörüne katılımı

Kadınların katılımlarının önündeki engellerin kaldırılması: Başarı hikayeleri

Y as al re formlar

• 2017 yılında, Ukrayna, kadınların çoğu ulaşım sektöründeki işler olmak üzere 458 spesifik işte çalışmasını yasaklayan bir hükümet

kararını

kaldırdı.

İy i iş e alma uy gulamalar ı

^▪Proaktif

erişim ve işe alma stratejisi

•Şirket insan kaynakları ve prosedürleri

•Kadınlar ve erkekler için iyileştirilmiş imkanlar

• Örnek: Almatı ElectroTrans, Kazakistan

İstihdamı teş vi k edic i sa tın alma

• Bogota

(Kolombiya) ve Karaçi'de

(Pakistan) Dünya Bankası

tarafından desteklenen ulaşım

projelerinde, proje dokümanlarında imtiyaz

sahiplerinin projelerde kullanılacak işgücünün en az yüzde 20'si için kadınları işe almaları şart koşulmuştur

(22)

İnşaat işleri içeren ulaşım projelerinde cinsiyete dayalı şiddetin önlenmesi

• Ulaşım projeleri kadınlar ve kız çocukları için sundukları muazzam fırsatların yanı sıra, ne yazık ki özellikle işyerinde ve iş için geçilen yerlerde Cinsel Sömürü ve İstismar (CSİ) ve Cinsel Taciz (CT) olmak üzere çeşitli

cinsiyete dayalı şiddet biçimlerine ilişkin riskleri de arttırabilmektedir.

• Örneğin, büyük bir işçi akışına yol açan projeler, seks işçiliğine olan talebi ve seks işçiliği amacıyla kadın kaçakçılığı riskini arttırabilmektedir. Ayrıca zorla erken evlilik riskini de arttırabilmektedir.

• Bu İyi Uygulama Notu, personelini ve borçluları CSİ ve CT risklerinin tespit

edilmesi konusunda desteklemek ve bu tür riskleri en iyi nasıl yönetecekleri konusunda tavsiyelerde bulunmak için Dünya Bankası tarafından hazırlanmıştır.

İyi

Uygulama Notu

IPFOperasyonları için Çevresel ve Sosyal çerçeve

Büyük Yapım İşlerini İçeren Yatırım Projesi Finansmanında Cinsel Sömürü ve İstismar ile Cinsel Taciz (CSİ/CT) Olaylarının Ele Alınması

(23)

SON SÖZLER

(24)