YAVUZELİ ve ŞEHİTKÂMİL (GAZİANTEP) YÖRELERİNDE YETİŞEN MAKROMANTARLAR
ÜZERİNE TAKSONOMİK BİR ARAŞTIRMA Ömer Faruk KAYA
Yüksek Lisans Tezi Biyoloji Anabilim Dalı Yüksek Lisans Programı Doç. Dr. Abdullah KAYA
T.C
KARAMANOĞLU MEHMETBEY ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ
YAVUZELİ ve ŞEHİTKÂMİL (GAZİANTEP) YÖRELERİNDE YETİŞEN MAKROMANTARLAR ÜZERİNE TAKSONOMİK BİR ARAŞTIRMA
YÜKSEK LİSANS TEZİ
Ömer Faruk KAYA
Anabilim Dalı: Biyoloji Programı: Yüksek Lisans
Tez Danışmanı: Doç. Dr. Abdullah KAYA
i
TEZ BİLDİRİMİ
Yazım kurallarına uygun olarak hazırlanan bu tezin yazılmasında bilimsel ahlak kurallarına uyulduğunu, başkalarının eserlerinden yararlanılması durumunda bilimsel normlara uygun olarak atıfta bulunulduğunu, tezin içerdiği yenilik ve sonuçların başka bir yerden alınmadığını, kullanılan verilerde herhangi bir tahrifat yapılmadığını, tezin herhangi bir kısmının bu üniversite veya başka bir üniversitedeki başka bir tez çalışması olarak sunulmadığını beyan ederim.
i ÖZET
Yüksek Lisans Tezi
YAVUZELİ ve ŞEHİTKÂMİL (GAZİANTEP) YÖRELERİNDE YETİŞEN MAKROMANTARLAR ÜZERİNE TAKSONOMİK BİR ARAŞTIRMA
Ömer Faruk KAYA
Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü
Biyoloji Anabilim Dalı
Danışman: Doç. Dr. Abdullah KAYA Haziran, 2014, 129 Sayfa
Bu çalışma Yavuzeli ve Şehitkâmil (Gaziantep) yörelerinde yetişen makromantarlar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Bölgede periyodik olarak gerçekleştirilen arazi çalışmaları sürecinde 298 makromantar örneği toplanarak, laboratuvar ortamına taşınmış ve fungaryum materyali haline getirilmiştir. Gerekli tür tanı işlemleri sonucunda Ascomycota ve Basidiomycota bölümleri içinde yer alan 4 sınıf, 11 takım, 35 familya ve 57 cinse ait 73 takson tanımlanmıştır.
Araştırma bölgesinde Leotiomycetes sınıfı 2 (Helotiaceae 1, Rhytismataceae 1), Pezizomycetes sınıfı 8 (Ascobolaceae 1, Helvellaceae 3, Morchellaceae 1, Pezizaceae 1, Pyronemataceae 1, Valsaceae 1), Agaricomycetes sınıfı 63 (Agaricaceae 8, Auriculariaceae 1, Bolbitiaceae 2, Cyphellaceae 1, Diplocystidiaceae 1, Ganodermataceae 2, Gomphidiaceae 1, Hygrophoraceae 1, Hymenochaetaceae 2, Inocybaceae 2, Marasmiaceae 3, Meruliaceae 2, Mycenaceae 2, Niaceae 2, Omphalotaceae 4, Physalacriaceae 1, Pleurotaceae 1, Pluteaceae 2, Polyporaceae 4, Psathyrellaceae 8, Rhizopogonaceae 1, Schizophyllaceae 1, Stereaceae 1, Strophariaceae 5, Suillaceae 1, Tricholomataceae 5), Dacrymycetes sınıfı (Dacrymycetaceae 1) ise 1 taksonla temsil edilmektedir.
ii ABSTRACT
Ms Thesis
A TAXONOMIC RESEARCH ON MACOFUNGI FOUND IN YAVUZELİ AND ŞEHİTKÂMİL (GAZİANTEP) REGIONS
Ömer Faruk KAYA
Karamanoğlu Mehmetbey University Graduate School of Natural and Applied Sciences
Department of Biology
Supervisor: Assoc. Prof. Dr. Abdullah KAYA June, 2014, 129 pages
This study was carried out on macofungi growing in Yavuzeli and Şehitkâmil (Gaziantep) districts. During periodical field trips, 298 macrofungi samples were collected and transferred to the laboratory, and prepared as fungarium material. As a result of necessary identification processes, 73 taxa belonging to 4 classes, 35 families and 57 genera within the divisions Ascomycota and Basidiomycota were identified. In research area Leotiomycetes is represented by 2 taxa (Helotiaceae 1, Rhytismataceae 1), Pezizomycetes is represented by 8 taxa (Ascobolaceae 1, Helvellaceae 3, Morchellaceae 1, Pezizaceae 1, Pyronemataceae 1, Valsaceae 1), Agaricomycetes is represented by 63 taxa (Agaricaceae 8, Auriculariaceae 1, Bolbitiaceae 2, Cyphellaceae 1, Diplocystidiaceae 1, Ganodermataceae 2, Gomphidiaceae 1, Hygrophoraceae 1, Hymenochaetaceae 2, Inocybaceae 2, Marasmiaceae 3, Meruliaceae 2, Mycenaceae 2, Niaceae 2, Omphalotaceae 4, Physalacriaceae 1, Pleurotaceae 1, Pluteaceae 2, Polyporaceae 4, Psathyrellaceae 8, Rhizopogonaceae 1, Schizophyllaceae 1, Stereaceae 1, Strophariaceae 5, Suillaceae 1, Tricholomataceae 5) and Dacrymycetes is represented by 1 taxon (Dacrymycetaceae 1).
iii ÖN SÖZ
Yavuzeli ve Şehitkâmil (Gaziantep) ilçe sınırları içinde kalan bölgede gerçekleştirilen bu çalışma ile yörenin makromantar çeşitliliğinin belirlenmesi, yöre insanının bilgilendirilmesi ve ülkemiz makromikotasına katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Yüksek lisans tez danışmanlığımı üstlenen, mantarların teşhisinde ve tezin yazımında öneri ve yardımlarını esirgemeyen danışman hocam Doç. Dr. Abdullah KAYA ve değerli arkadaşım Yasin UZUN’a, arazi çalışmalarındaki desteklerinden dolayı Halil İbrahim KARACAN’a tez yazımındaki destek ve yardımlarından dolayı Arş. Gör. Buğrahan EMSEN’e ve çalışmamızı 212T112 nolu proje ile destekleyen TÜBİTAK’a gönülden teşekkür ederim.
Ömer Faruk KAYA Haziran, 2014
iv İÇİNDEKİLER Sayfa ÖZET ... i ABSTRACT ... ii ÖN SÖZ ... iii İÇİNDEKİLER ... iv ŞEKİLLER DİZİNİ ... vii ÇİZELGELER DİZİNİ ... ix SİMGELER VE KISALTMALAR ... x 1. GİRİŞ ... 1 2. LİTERATÜR ÖZETİ ... 3 3. MATERYAL VE METOT ... 15
3.1. Araştırma Yörelerinin Genel Tanıtımı ... 15
3.1.1 Coğrafi Özellikleri ... 15
3.1.2. İklim ve Bitki Örtüsü ... 15
3.1.3. Jeolojik Yapı ve Toprak Özellikleri ... 17
3.2. Materyal ... 18
3.3. Metot ... 18
3.3.1. Arazi çalışması ... 18
3.3.2. Laboratuvar çalışması ... 18
4. BULGULAR ... 20
4.1. Teşhisi yapılan türlerin sistematiği ... 20
4.2. Türlerin teşhisi ve teşhislerine ait özellikler ... 27
4.2.1. Hymenoscyphus fructigenus (Bull.) Gray ... 27
4.2.2. Cyclaneusma minus (Butin) DiCosmo, Peredo & Minter ... 27
4.2.3. Ascobolus stercorarius (Bull.) J. Schröt. ... 27
4.2.4. Helvella costifera Nannf. ... 28
4.2.5. Helvella leucomelaena (Pers.) Nannf. ... 28
4.2.6. Helvella lacunosa Afzel. ... 28
4.2.7. Morchella deliciosa Fr. ... 29
4.2.8. Sarcosphaera coronaria (Jacq.) J. Schröt. ... 29
4.2.9. Geopora arenicola (Lév.) Kers ... 30
v
4.2.11. Agaricus campestris L. ... 30
4.2.12. Agaricus xanthodermus Genev. ... 31
4.2.13. Coprinus comatus (O.F. Müll.) Pers. ... 32
4.2.14. Cyathus olla (Batsch) Pers. ... 32
4.2.15. Lycoperdon molle Pers... 33
4.2.16. Macrolepiota excoriata (Schaeff.: Fr) Wass. ... 33
4.2.17. Macrolepiota mastoidea (Fr.) Singer... 34
4.2.18. Conocybe apala (Fr. : Fr.) Arnolds ... 34
4.2.19. Conocybe deliquescens Huskn. & Krisai ... 35
4.2.20. Chondrostereum purpureum (Pers.) Pouzar ... 35
4.2.21. Ampulloclitocybe clavipes (Pers.) Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys .... 35
4.2.22. Inocybe bongardii (Weinm.) Quél. ... 36
4.2.23. Macrocystidia cucumis (Pers.: Fr.) Joss ... 36
4.2.24. Marasmius epodius Bres. ... 36
4.2.25. Marasmius wynneae Berk. & Broome ... 37
4.2.26. Mycena pura (Pers.) P. Kumm. ... 37
4.2.27. Mycena seynii Quél. ... 38
4.2.28. Cyphellopsis anomala (Pers.) Donk ... 38
4.2.29. Flagelloscypha minutissima (Burt) Donk ... 38
4.2.30. Gymnopus dryophilus (Bull. : Fr.) Murrill ... 39
4.2.31. Gymnopus ocior (Pers.) Antonín & Noordel. ... 39
4.2.32. Gymnopus quercophilus (Pouzar) Antonín & Noordel. ... 39
4.2.33. Omphalotus olivascens H.E. Bigelow, O.K. Mill. & Thiers ... 40
4.2.34. Pleurotus ostreatus (Jacq.) P. Kumm. ... 40
4.2.35. Pluteus romellii (Britz.) Sacc. ... 40
4.2.36. Volvopluteus gloiocephalus (DC.) Justo ... 40
4.2.37. Coprinellus disseminatus (Pers.) J.E. Lange ... 41
4.2.38. Coprinellus micaceus (Bull. : Fr.) Fr. ... 41
4.2.39. Coprinopsis atramentaria (Bull.) Redhead, Vilgalys & Moncalvo ... 41
4.2.40. Coprinopsis nivea (Pers.) Fr. ... 42
4.2.41. Panaeolus papilionaceus (Bull.) Quél. ... 42
4.2.42. Parasola auricoma (Pat.) Redhead, Vilgalys & Hopple ... 43
vi
4.2.44. Psathyrella candolleana (Fr.) Maire ... 43
4.2.45. Armillaria mellea (Vahl) P. Kumm ... 44
4.2.46. Schizophyllum commune Fr. ... 44
4.2.47. Agrocybe cylindracea (DC. : Fr.) Maire ... 45
4.2.48. Agrocybe praecox (Pers.) Fayod ... 45
4.2.49. Galerina graminea (Velen.) Kühner ... 46
4.2.50. Psilocybe coprophila (Bull. : Fr.) P. Kumm. ... 46
4.2.51. Stropharia coronilla (Bull) Quel. ... 46
4.2.52. Arrhenia rickenii (Hora) Watling ... 47
4.2.53. Arrhenia spathulata (Fr. : Fr.) Redhead ... 47
4.2.54. Lepista nuda (Bull.) Cooke ... 47
4.2.55. Myxomphalia maura (Fr.) H.E. Bigelow ... 48
4.2.56. Pseudoclitocybe cyathiformis (Bull. : Fr.) Singer ... 48
4.2.57. Tricholoma terreum (Pers.: Fr.) J.E. Lange ... 49
4.2.58. Exidia glandulosa (Bull.) Fr. ... 49
4.2.59. Astraeus hygrometricus (Pers.) Morgan ... 50
4.2.60. Chroogomphus rutilus (Schaeff.) O.K. Mill. ... 50
4.2.61. Rhizopogon luteolus Fr. ... 51
4.2.62. Suillus luteus (L.) Roussel ... 51
4.2.63. Phellinus igniarius (L.) Quél. ... 51
4.2.64. Ganoderma applanatum (Pers.) Pat... 53
4.2.65. Ganoderma adspersum (Schulzer) Donk ... 54
4.2.66. Lentinus tigrinus (Bull.) Fr. ... 54
4.2.67. Trametes hirsuta (Wulfen) Lloyd ... 54
4.2.68. Trametes trogii Berk. ... 55
4.2.69. Fomes fomentarius (L.) Fr. ... 56
4.2.70. Abortiporus biennis (Bull.) Singer... 56
4.2.71. Bjerkandera adusta (Willd.) P. Karst. ... 57
4.2.72. Stereum hirsutum (Willd.) Pers. ... 59
4.2.73. Dacrymyces capitatus Schwein. ... 59
5. TARTIŞMA VE SONUÇ ... 97
6. KAYNAKLAR ... 105
vii
ŞEKİLLER DİZİNİ
Şekil ... Sayfa
Şekil 3.1. Araştırma bölgesinin haritası ... 15
Şekil 3.2. Gaziantep meteoroloji istasyonuna ait ombrotermik diyagram ... 16
Şekil 4.1. Hymenoscyphus fructigenus’un askokarpları ... 60
Şekil 4.2. Cyclaneusma minus’un askokarpları ... 60
Şekil 4.3. Ascobolus stercorarius’un askokarpları ... 61
Şekil 4.4. Helvella costifera’nın askokarpları ... 61
Şekil 4.5. Helvella leucomelaena’nın askokarpları ... 62
Şekil 4.6. Helvella lacunosa’nın askokarpları ... 62
Şekil 4.7. Morchella deliciosa’nın askokarpı ... 63
Şekil 4.8. Sarcosphaera coronaria’nın askokarpı ... 63
Şekil 4.9. Geopora arenicola’nın askokarpı ... 64
Şekil 4.10. Valsa sordida’nın askokarpları ... 64
Şekil 4.11. Agaricus campestris’in bazidyokarpları ... 65
Şekil 4.12. Agaricus xanthodermus’un bazidyokarpları ... 65
Şekil 4.13. Coprinus comatus’un bazidyokarpı ... 66
Şekil 4.14. Cyathus olla’nın bazidyokarpları ... 66
Şekil 4.15. Lycoperdon molle’nin bazidyokarpı ... 67
Şekil 4.16. Macrolepiota excoriata’nın bazidyokarpı ... 67
Şekil 4.17. Macrolepiota mastoidea’nın bazidyokarpı ... 68
Şekil 4.18. Conocybe apala’nın bazidyokarpları ... 68
Şekil 4.19. Conocybe deliquescens’in bazidyokarpları ... 69
Şekil 4.20. Chondrostereum purpureum’un bazidyokarpı ... 69
Şekil 4.21. Ampulloclitocybe clavipes’in bazidyokarpları ... 70
Şekil 4.22. Inocybe bongardii’nin bazidyokarpları ... 70
Şekil 4.23. Macrocystidia cucumis’in bazidyokarpları ... 71
Şekil 4.24. Marasmius epodius’un bazidyokarpları ... 71
Şekil 4.25. Marasmius wynneae’nın bazidyokarpları ... 72
Şekil 4.26. Mycena pura’nın bazidyokarpları ... 72
Şekil 4.27. Mycena seynii’nin bazidyokarpları ... 73
Şekil 4.28. Cyphellopsis anomala’nın bazidyokarpları ... 73
Şekil 4.29. Flagelloscypha minutissima’nın bazidyokarpları ... 74
Şekil 4.30. Gymnopus dryophilus’un bazidyokarpları ... 74
Şekil 4.31. Gymnopus ocior’un bazidyokarpları ... 75
Şekil 4.32. Gymnopus quercophilus’un bazidyokarpları ... 75
Şekil 4.33. Omphalotus olivascens’in bazidyokarpları ... 76
Şekil 4.34. Pleurotus ostreatus’un bazidyokarpları ... 76
Şekil 4.35. Pluteus romellii’nin bazidyokarpları ... 77
Şekil 4.36. Volvopluteus gloiocephalus’un bazidyokarpları ... 77
Şekil 4.37. Coprinellus micaceus’un bazidyokarpları ... 78
Şekil 4.38. Coprinopsis atramentaria’nın bazidyokarpları ... 78
Şekil 4.39. Coprinellus disseminates’un bazidyokarpları ... 79
Şekil 4.40. Coprinopsis nivea’nın bazidyokarpları ... 79
viii
Şekil ... Sayfa
Şekil 4.42. Parasola auricoma’nın bazidyokarpları ... 80
Şekil 4.43. Psathyrella bipellis’in bazidyokarpları ... 81
Şekil 4.44. Psathyrella candolleana’nın bazidyokarpları ... 81
Şekil 4.45. Armillaria mellea’nın bazidyokarpları ... 82
Şekil 4.46. Schizophyllum commune’nin bazidyokarpları ... 82
Şekil 4.47. Agrocybe cylindracea’nın bazidyokarpları ... 83
Şekil 4.48. Agrocybe praecox’un bazidyokarpları ... 83
Şekil 4.49. Galerina graminea’nın bazidyokarpları ... 84
Şekil 4.50. Psilocybe coprophila’nın bazidyokarpları ... 84
Şekil 4.51. Stropharia coronilla’nın bazidyokarpları ... 85
Şekil 4.52. Arrhenia rickenii’nin bazidyokarpları ... 85
Şekil 4.53. Arrhenia spathulata’nın bazidyokarpları ... 86
Şekil 4.54. Lepista nuda’nın bazidyokarpları ... 86
Şekil 4.55. Myxomphalia maura’nın bazidyokarpları ... 87
Şekil 4.56. Pseudoclitocybe cyathiformis’in bazidyokarpları ... 87
Şekil 4.57. Tricholoma terreum’un bazidyokarpları ... 88
Şekil 4.58. Exidia glandulosa’nın bazidyokarpı ... 88
Şekil 4.59. Astraeus hygrometricus’un bazidyokarpı ... 89
Şekil 4.60. Chroogomphus rutilus’un bazidyokarpı ... 89
Şekil 4.61. Rhizopogon luteolus’un bazidyokarpları ... 90
Şekil 4.62. Suillus luteus’un bazidyokarpları ... 90
Şekil 4.63. Phellinus igniarius’un bazidyokarpı ... 91
Şekil 4.64. Ganoderma applanatum’un bazidyokarpı ... 91
Şekil 4.65. Ganoderma adspersum’un bazidyokarpı ... 92
Şekil 4.66. Lentinus tigrinus’un bazidyokarpları ... 92
Şekil 4.67. Trametes hirsuta’nın bazidyokarpı ... 93
Şekil 4.68. Trametes trogii’nin bazidyokarpları ... 93
Şekil 4.69. Fomes fomentarius’un bazidyokarpı ... 94
Şekil 4.70. Abortiporus biennis’in bazidyokarpı ... 94
Şekil 4.71. Bjerkandera adusta’nın bazidyokarpları ... 95
Şekil 4.72. Stereum hirsutum’un bazidyokarpları ... 95
Şekil 4.73. Dacrymyces capitatus’un bazidyokarpları ... 96
Şekil 5.1. Belirlenen taksonların sınıflara göre dağılımı ... 97
Şekil 5.2. Belirlenen taksonların ordolara göre dağılımı ... 98
ix
ÇİZELGELER DİZİNİ
Çizelge ... Sayfa Çizelge 3.1. Ortalama sıcaklıklar (°C) ... 16 Çizelge 3.2. Aylık yağış miktarları (mm) ... 16 Çizelge 5.1. Bulguların yakın çevredeki çalışma bulguları ile benzerlik durumu ... 100 Çizelge 5.2. Araştırma alanından tespit edilen taksonlarının habitatlara göre dağılımı ve Substratlar ... 101
x SİMGELER VE KISALTMALAR Simge Açıklama °C Santigrad derece F Forma km2 Kilometrekare Km Kilometre Cm Santimetre Mm Milimetre % Yüzde µm Mikrometre Kısaltma Açıklama R.S. Rasat süresi Y.R.T.
Yağış rejimi tipi
Var
Varyete
1 1. GİRİŞ
Mantarlar, klorofil ihtiva etmeyen, parazit, saprofit veya mikorizal olarak yaşayan, hif denilen ipliksi yapılardan oluşan, spor oluşturan heterotrof ve ökaryot canlılardır. Mantarlar farklı büyüklüklerde fruktifikasyon yapıları oluştururlar. Bunlardan gözle görülebilecek büyüklükte fruktifikasyona sahip olanlar makromantar olarak nitelenmektedir.
Makromantarlar, uygun nem ve sıcaklık altında, ormanlarda ve çayırlarda, organik madde bakımından zengin zeminde, hayvan gübresi, canlı bitki veya çürümekte olan bitki kalıntıları üzerinde yetişirler ve farklı renk ve şekillere sahip fruktifikasyon oluştururlar.
İnsanlık tarihi boyunca, insanların mantarlara olan ilgisi hep var olagelmiştir. İmparator Neron’un Amanita caesarea’ya olan düşkünlüğü, Çinlilerin asırlar boyu birçok mantar türünü besin olarak kullandığı, Amerikan yerlilerinin bazı türleri keyif verici olarak kullandığı olgusu, tarihi kayıtlarda sıkça rastlanan örneklerdendir (Gücin, 1983). Aztek ve Maya uygarlıklarında mantar figürlerine oldukça sık rastlanması da bir başka örneğidir bu ilginin.
Tarihi süreçte insanlar mantarları hem gıda maddesi olarak tüketmişler, hem de mantarlardan elde ettikleri etken maddeleri farklı amaçlarla kullanmışlardır. Geçmişte sadece doğadan toplanarak tüketilen mantarlar, 16. yüzyıldan itibaren kültür ortamında da yetiştirilerek tüketilmeye başlanmıştır. Günümüzde Agaricus L., Agrocybe Fayod, Flammulina P. Karst., Hypholoma (Fr.) P. Kumm., Lentinus Fr., Macrolepiota Singer, Pholiota (Fr.) P. Kumm., Pleurotus (Fr.) P. Kumm. ve Tuber P. Micheli ex F.H. Wigg. gibi cinslere ait birçok türün kültürü yapılmakta ve ekonomik döngüye oldukça büyük bir katkı sağlamaktadır (Chang ve Miles, 1987).
Mantarların faydalarının yanında zararlı etkileri de söz konusudur. Canlılar üzerinde parazit yaşayarak hastalık oluşmasına sebep olurlar. Özellikle ağaçlar üzerinde parazit olan mantarlar bitkisel dokuların kaybına hatta bitkinin ölümüne sebebiyet verebilmektedir. Ahşap eşyaların, elektronik cihazların, optik malzemelerin, tekstil ve deri ürünlerinin ve çoğu besin maddesinin bozulmasına sebep olmaktadır (Öner, 1988).
2
Diğer yandan içerdikleri mikotoksinler nedeniyle zehirlenmelere neden olabilirler. Nitekim mevcut istatistiki bilgilere göre, sadece 20. yüzyılın son çeyreğinde ülkemizde 2500’den fazla zehirlenme vakası rapor edilmiş, bunlardan 160 kadarı ölümle sonuçlanmıştır (Efe, 2007).
Günümüze kadar tanımlaması yapılan yaklaşık 125.000 mantar türünden (Webster, 1989) 12–14 bin kadarının makromantar kategorisinde yer aldığı tahmin edilmektedir. Şu ana kadar ülkemizde tespit edilmiş makromantar sayısı ise 2200 civarındadır (Sesli ve Denchev, 2014). Bu durum, ülkemiz makromikotasının belirlenmesine yönelik çalışmaların gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Bu çalışma ile Yavuzeli ve Şehitkâmil ilçe sınırları içinde yetişen makromantarların ve bölgedeki yayılışlarının belirlenmesi ve ülkemiz makromikotasına katkı sağlanması hedeflenmiştir.
3 2. LİTERATÜR ÖZETİ
Türkiye’de makromantarlarla ilgili çalışmalar 19. yüzyılın ortalarında başlamış günümüzde devam etmektedir. Özellikle son yılllarda önemli gelişmeler olmuştur. Ülkemizde günümüze kadar yapılan çalışmalar aşağıdaki gibi özetlenebilir. Rigler (1852), İstanbul çevresinden 17 tür tespit etmiştir. Bu çalışma Türkiye’de makromantarlar üzerine yapılmış ilk çalışmadır. Tchihatcheff (1860), İstanbul çevresi ve Belgrad Ormanı’ndan 33 tür tespit etmiş ve yayınlamıştır. Fritsch (1899), İstanbul çevresi ve Belgrad Ormanı’ndan 4 tür belirlemiştir. Maire (1904), Uludağ ve Ankara-Mersin yolunda 56 tür tespit etmiştir. Handel-Mazzetti (1909), Uludağ, İstanbul, Samsun, Trabzon, Ordu illerinden 44 tür belirlemiştir. Zwara (1932), “Contribution A’la des Russules de I’Asie Mineure” isimli makalesinde Russulales Kreisel ex P.M. Kirk, P.F. Cannon & J.C. David ordosuna ait 14 tür yayınlamıştır. Pilat (1932, 1933, 1937), Büyük Ilgaz ve Küçük Ilgaz Dağları’ndan 118 tür tespit etmiştir. Lohwag (1957), Belgrad Ormanı’ndan 88 tür belirlemiştir. Lohwag (1959), “Kavaklarda Odun Tahripçisi Mantarlar” isimli bir makalesinde odun tahripçisi 4 tür yayınlamıştır. Selik (1962), makalesinde Batı Anadolu bölgesinde en fazla görülen Schizophyllum commune Fr. türünü anlatmıştır. Lohwag (1964), Belgrad Ormanı’ndan Myxomycetes G. Winter, Phycomycetes J. Schröt., Ascomycetes G. Winter, Basidiomycetes sınıflarına ait mantarlar belirlemiştir. Lohwag (1965), Ankara ve çevresinden 13 tür belirlemiştir. Selik (1965), Belgrad Ormanı’ndan yenen 12 tür tespit etmiştir. Selik ve Aksu (1967), İstanbul’daki park ve korularda ağaçların yapraklarında yetişen 12 tür belirlemişlerdir. Öder (1972), Bolu ili ve çevresinde yetişen, 51 tür yayınlamıştır. Öner (1972), İstanbul, İzmir ve Muğla illerinden 100 tür tespit etmiştir. Karamanoğlu ve Öder (1973), Bursa ve çevresinden 13 tür belirlemişlerdir. Ayrıca, Çorum ve Uşak’taki mantar zehirlenmelerinden sonra 3 zehirli, 2 yenen tür belirlemişlerdir. Selik (1973a), Doğu Karadeniz Bölgesi’nden 18 tür tespit etmiştir. Selik (1973b), Türkiye genelinde odun tahripçisi 123 tür tespit etmiştir. Öder (1976), İç Ege ve Batı Karadeniz Bölgelerinden 6 yenen mantar türü belirlemiştir. Kotlaba (1976), “Contribution to The Knowledge of The Turkish Macromycetes” isimli makalesinde 17 tür yayınlamıştır. Sümer (1976), Belgrad Ormanı’nda kesilmiş odunlar üzerinde odun tahripcisi 24 tür tespit etmiştir. Niemela ve Uotila (1977), Bolu, İstanbul ve İzmit’ten 22 tür tespit etmişlerdir. Öder (1977), “Bazı Zehirli Mantarlar ve Mantar Zehirlenmelerinde İlk Yardım” isimli bir
4
kitap yayınlamıştır. Sümer (1977), Belgrad Ormanı’ndaki ağaçlarda çürükçül olarak yaşayan 12 tür tespit etmiş ve yayınlamıştır. Watling ve Gregory (1977), farklı yörelerden 92 tür yayınlamışlardır. Öder (1978), Doğu Karadeniz’den tespit ettiği 39 yenen mantar türünü yayınlamıştır. Öder (1980), halkın faydalandığı 11 yenen mantar türü hakkında bilgi vermiştir. Gücin ve Öner (1982a), Türkiye makromantarları için Ascomycetes G. Winter sınıfına ait 6 yeni makromantar türü yayınlamışlardır. Gücin ve Öner (1982b), Manisa’dan 23 familyaya ait 70 makromantar türü tespit etmişlerdir. Bu türlerin 32’si Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak literatüre eklenmiştir. Öder (1982), Kastamonu’dan 15 tür tespit etmiştir. Sümer (1982), Batı Karadeniz Bölgesi ve özellikle Bolu çevresinden 102 tür yayınlamıştır. Selik ve Sümer (1982), Türkiye mantarları için 45 yeni odun tahripçisi ve toprak mantarı yayınlamışlardır. Abatay (1983) Doğu Karadeniz yöresinde odunsu bitkilere arız olan mantar türlerinden 62 tür yayınlamıştır. Abatay (1984) ormanlarda yetişen yenen mantarlardan 67’si hakkında genel bilgi vermiştir. Gücin (1984), Elazığ ilinden 10’u Türkiye makromantarları için yeni kayıt olmak üzere toplam 34 yenebilen makromantar türü belirlemiştir. Öner ve arkadaşları (1984), Güney-Batı Anadolu ve Konya ilinden 46 parazitik mantar türünün listesini vermişlerdir. Abatay (1985), Orta ve Doğu Karadeniz bölgesinde bulunan odun tahripçisi 47 mantar türü yayınlamıştır. Altan ve arkadaşları (1986), Erzurum ili Şenkaya ilçesine bağlı Gülveren köyünden 40 tür tespit etmişlerdir. Öder (1986), Sinop, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize, Artvin illeri ve çevrelerinden 17 tür belirlemiştir. Gücin (1987), Pütürge (Malatya)’den 41 tür tespit etmiştir. Işıloğlu (1987), Malatya ili ve çevresinden 32 tür tespit etmiştir. Sümer (1987), “Türkiye’nin Yenen Mantarları” kitabında 32 yenen mantar türü hakkında bilgi vermiştir. Abatay (1988a), değişik bölgelerden 75 tür tespit etmiştir. Abatay (1988b), kitabında yazdığı 26 yenen mantar türü hakkında bilgi vermiştir. Öder (1988a), Sinop, Samsun, Ordu, Giresun, Trabzon, Rize ve Artvin illeri ve çevrelerinden 14 tür belirlemiştir. Öder (1988b), Konya ve ilçelerinden 12 tür belirlemiştir. Gücin (1988), Doğu Anadolu’dan odun zararlısı 31 makromantar türü belirlemiştir. Sümer (1989), Türkiye makromantarları için 43 türü yeni kayıt belirlemiştir. Tamer ve arkadaşları (1989), Gülveren Köyü (Erzurum-Şenkaya)’nden 47 parazit mantar türünü liste halinde sunmuşlardır. Asan ve Gücin (1990), Istranca Dağları’ndan 42 makromantar türü tespit etmişlerdir. Gücin (1990), Elazığ çevresinden 58 makromantar türü tespit etmiş ve bu çalışmadaki 22 makromantar türünü de Türkiye için yeni kayıt olarak vermiştir. Gücin ve arkadaşları (1990),
5
Eskişehir ilinden 38 tür belirlemişlerdir, bu türlerden 5 tanesi Türkiye içn yeni kayıt olarak verilmiştir. Öztürk ve arkadaşları (1990), İnegöl (Bursa) çevresinden 22 makromantar türü tespit etmişlerdir. Solak ve Gücin (1990), Bursa yöresinden 72 makromantar türü tespit etmişler ve bu türlerin 7 tanesini Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Tamer ve arkadaşları (1990a), Doğu Anadolu Bölgesi’nden toplanan 46 parazit mantar türünü liste olarak sunmuşlardır. Bu türlerin 8 tanesi Türkiye için yeni kayıttır. Tamer ve arkadaşları (1990b), Elazığ Hazar Dağı’ndaki bitkiler üzerinde belirlenen 43 parazit mantar türünü liste halinde sunmuşlardır. Gücin (1991), Fırat havzasından 18 tür belirlemiştir. Işıloğlu ve Watling (1991), Lepiota helveola Bres. türünün neden olduğu zehirlenme hakkında bilgi vermişlerdir. Watling ve Işıloğlu (1991), Torrendia pulchella Bres. türünü Akdeniz havzasının doğusundan ilk defa rapor etmişlerdir. Ertan (1992), Eğirdir merkezi ve çevresindeki bazı yerlerde yetişen 8 mantar türü belirlemiştir. Gezer (1992), Denizli ilinde yetişen 51 tür tespit etmiştir. Işıloğlu (1992), Muğla ilinden 6 yenen mantar türü tespit etmiştir. Işıloğlu ve Watling (1992), Akdeniz Bölgesi’nden 79 tür tespit etmişlerdir. Solak ve Gücin (1992a), Bursa ilinden 24 familyaya ait 72 makromantar türü belirlemişlerdir. Bu türlerden 7 tanesini Türkiye için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Sesli (1992), Trabzon ili Maçka yöresinden 64 tür belirlemiş ve bunlardan 23 türü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak vermiştir. Demirel ve Işıloğlu (1993), Ardanuç (Artvin) yöresinden 45 tür belirlemişlerdir. Bunlardan 11 tür Türkiye makromantarları için yeni kayıttır. Gücin (1993), Kozak Yaylasında (Bergama-İzmir) yetişen Morchella Dill. ex Pers. türleri hakkında bilgi vermiştir. Afyon (1994a), Isparta ilinde 13 yenen mantar belirlemiştir. Afyon (1994b), 11 yeni kayıt tespit etmiştir. Baydar ve Sesli (1994), Trabzon ili Akçaabat yöresinden 40 tür tespit etmişlerdir. Bu türlerden 14’ünü Türkiye makromantarları içn yeni kayıt olarak vermişlerdir. Demirel (1994), Ardanuç (Artvin) yöresinden 20 makromantar türü belirlemiştir. Bu türlerden 5 tanesi Türkiye için yeni kayıttır. Işıloğlu (1994), Endoptychum agaricoides Czern. türünü Türkiyeden ilk defa rapor etmiştir. Kaşık (1994), Konya’daki ağaçlar üzerinde büyüyen 17 mantar türü belirlemiştir. Bu türlerden 4 tanesi Türkiye için yeni kayıttır. Sesli (1994), Trabzon’dan 81 tür tespit etmiştir. Afyon (1995), 3 türü Türkiye için yeni kayıt olarak yayınlamıştır. Gücin ve arkadaşları (1995a), Batı Anadolu’da yayılış gösteren mantarların yetişme ortamlarına göre dağılımlarını vermişlerdir. Gücin ve arkadaşları (1995b), Uludağ’dan 85 makromantar türü tespit etmişlerdir. Gücin ve arkadaşları (1995c), Kozak Yaylası
6
(Batı Anadolu)’ndan 56 tür belirlemişlerdir. Gücin ve Işıloğlu (1995), Ascomycetes G. Winter sınıfından Ascocoryne J.W. Groves & D.E. Wilson (Helotiaceae Rehm), Bisporella Sacc. (Helotiaceae) ve Rutstroemia P. Karst. (Sclerotiniaceae Whetzel) cinslerini Türkiye için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Işıloğlu ve Gücin (1995), Auriscalpiaceae Maas Geest familyasını Türkiye için yeni familya kaydı olarak vermişlerdir. Işıloğlu ve Bahçecioğlu (1995), Malatya’dan 13 tür tespit etmişlerdir. Bu türlerden Phellinus nigricans (L.) Quél. Türkiye için yeni kayıttır. Işıloğlu ve Öder (1995), Malatya ilinden 55 tür belirlemiş ve bu türlerden 7 tanesini Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak eklemişlerdir. Işıloğlu ve arkadaşları (1995), Kaz Dağlarından 82 makromantar türü belirlemişler. Kaşık ve Öztürk (1995), Aksaray’da 17 mantar türü belirlemişlerdir. Bu türlerin 3’ünü Türkiye için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Sesli (1995), Gomphidius glutinosus (Schaeff.) Fr. ve Hygrocybe psittacina (Schaeff.) Herink türlerini Türkiye için yeni kayıt olarak rapor etmişlerdir. Sesli ve Baydar (1995), Tulostoma brumale Pers. türünü Türkiye’de ilk kez belirlemişlerdir. Watling ve arkadaşları (1995), Battarrea phalloides (Dicks.) Pers. türü hakkında bilgi vermişlerdir. Afyon (1996a), Isparta’dan 45 tür belirlemiştir. Afyon (1996b), Meram-Selçuklu (Konya) ilçelerinden 41 tür ve Türkiye makromantarları için 4 yeni kayıt belirlemiştir. Afyon (1996c), Beyşehir (Konya) ilçesinden 66 tür belirlemiştir. Demirel (1996), Van yöresinden 50 tür tespit etmiştir. Bunlardan 18’i tür ve 2’side cins düzeyinde olmak üzere Türkiye makromantarları için yeni kayıttır. Demirel ve Uzun (1996), Van Gölü çevresinden 8 odun zararlısı makromantar türü tespit etmişlerdir. Bu türlerden Lentinus cyathiformis (Schaeff.) Bres. Türkiye makromantarları için yeni kayıttır. Erkal (1996), Kapıdağ Yarımadası’ndan 35 tür belirlemiştir. Gücin ve arkadaşları (1996), Kuzeybatı Anadolu’dan 29 zehirli makromantar türü tespit etmişlerdir. Öztürk ve Kaşık (1996), Ürgüp’ten 20 mantar türü belirlemişlerdir. Sesli ve Baydar (1996), Agaricales Underw ordosunun checklistini yayınlamışlardır. Yıldız ve Ertekin (1996), Amanita solitaria (Bull.) Fr. ve Coprinus extinctorius Fr. türlerini Türkiye makromantarları için ilk defa kaydetmişlerdir. Afyon (1997a), Derbent (Konya) yöresinden 45 tür tespit etmiştir. Afyon (1997b), Seydişehir (Konya) yöresinden 64 tür tespit etmiştir. Afyon (1997c), Derbent (Konya) ilçesinden Türkiye makromantarları için 5 yeni kayıt yayınlamıştır. Afyon (1997d), Beyşehir (Konya) bölgesinden Türkiye makromantarları için 10 yeni kayıt eklemiştir. Afyon (1997e), Türkiye makromantarları için 2 yeni Ascomycetes G. Winter kaydı vermiştir.
7
Aşkun ve Işıloğlu (1997), Balıkesir ili Balya ilçesinden 56 tür tespit etmişlerdir ve bunlardan 7 tanesini Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Demirel (1997a), Ardanuç (Artvin)’tan Türkiye için 3 yeni kayıt tespit etmiştir. Demirel (1997b), Van’dan 2 yeni Ascomycetes G. Winter türünü Türkiye için ilk defa kaydetmiştir. Gücin ve arkadaşları (1997), Bursa ilinden 40 familyaya ait 162 tür belirlemişlerdir. Işıloğlu (1997), Sarıçiçek Yaylası’ndan (Malatya) 44 makromantar türü teşhis etmiş ve Panaeolus campanulatus L.Quél. türünü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak vermiştir. Öztürk ve arkadaşları (1997), Niğde çevresinde yetişen Sarcosphaera coronaria (Jacq.) J. Schröt. türünü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak tespit etmişlerdir. Yıldız ve Ertekin (1997), Diyarbakır’dan 31 tür belirlemişlerdir. Yılmaz ve arkadaşları (1997), Balıkesir ili Savaştepe ilçesi ve Manisa ili Soma ilçesinden 52 tür belirlemiş ve bu türlerden 15 tanesini Türkiye için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Demirel (1998a), Karabük, Kastamonu ve Zonguldak’tan Türkiye makromantarları için 4 yeni tür kaydı vermiştir. Demirel (1998c), Karçal Dağları ve çevresinden 40 tür ve Türkiye makromanarları için 2 yeni kayıt belirlemiştir. Işıloğlu ve arkadaşları (1998), Kuzeybatı Anadolu’dan 101 makromantar türü tespit etmişlerdir. Kaşık ve Öztürk (1998), İstanbul’da görülen mantar zehirlenmelerinden sonra yaptıkları çalışmalarda 25 tür tespit etmişler. Sesli (1998), Türkiye makromantarları için Maçka (Trabzon)’dan 10 yeni tür kaydı, Trabzon yöresinden 4 yeni Ascomycetes G. Winter kaydı vermiştir. Solak (1998), Cyathipodia Boud. cinsini Türkiye’de ilk defa kaydetmiştir. Sesli (1998a), Türkiye makromantarları için 10 yeni kayıt eklemiştir. Sesli (1998b), Giresun ili sınırları içerisinden 42 takson belirlemiştir. Sesli (1998c), Pezizales J. Schröt. Ordosundan Türkiye makromantarları için 4 yeni kayıt tespit etmiş ve yayınlamıştır. Stojchev ve arkadaşları (1998), Trakya Bölgesi’nden 67 tür yayınlamışlardır. Uzun ve Demirel (1998), Şenkaya (Erzurum) ilçesinden 3’ü Türkiye için yeni kayıt olmak üzere 50 tür belirlemiştir. Aslantaş (1999), Sivas ilinde 70 makromantar türü belirlemiştir. Demirel (1999), Ardanuç yöresinden 56 tür tepit etmiştir. Demirel ve Uzun (1999), Kars ili Sarıkamış ilçesinden Türkiye maromantarları için 4 yeni kayıt vermişlerdir. Kaşık ve Öztürk (1999), Cortinarius herculeus Malençon türünü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak belirlemişlerdir. Kaya (1999), Muş ve Bitlis yörelerinden 71 tür tespit etmiştir. Kurt (1999), Akören (Konya) ilçesinden 37 tür tespit etmiştir. Sesli (1999), Samsun-Bafra ve Ordu yörelerinden 40 makromantar türü tespit etmiştir. Solak ve arkadaşları (1999), İzmir yöresinden 32
8
familyaya ait 104 tür tespit etmişlerdir. Bu taksonlardan 1 cins ve 8 tür Türkiye maromantarları için yeni kayıttır. Afyon (2000), Ilgın (Konya) yöresinden 20 familyaya ait 52 tür belirlemiştir. Afyon ve arkadaşları (2000), Bartın yöresinden 62 tür tespit etmişlerdir. Bunların 15 tanesi Türkiye makromantarları için yeni kayıt özelliği taşımaktadır. Allı ve Işıloğlu (2000), Muğla ilinden parazit makromantarlar üzerinde yaptıkları çalışmada 34 tür tespit etmişlerdir. Asbag ve Solak (2000), Dede Dağı ve Balçova baraj gölü çevresinden (İzmir) 15 yenen makromantar türü yayınlamışlardır. Gezer (2000), Antalya’dan 81 tür belirlemiştir. Gezer ve arkadaşları (2000), Antalya yöresinden 1 cins ve 5’i türtür düzeyinde Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Demirel ve Nacar (2000), Tunceli ilinin Çemişgezek ilçesinden 30 tür tespit etmiştirlerdir. Doğan ve arkadaşları (2000), Gloeophyllum sepiarium (Wulfen) P. Karst. ve Inonotus tamaricis (Pat.) Fiasson & Niemelä türlerini Türkiye’den ilk defa tespit etmiş ve yeni kayıt olarak yayınlamışlardır. Durkan (2000), Çal (Denizli) ilinden 29 tür tanımlamıştır. Kaşık ve Öztürk (2000), Hadim ve Taşkent (Konya) ilçelerinden 33 tür tespit etmişlerdir. Kaşık ve arkadaşları (2000), Ermenek (Karaman) yöresinden 28 tür belirlemişlerdir. Kaya (2000), Türkiye makromantarları için 2 yeni cins kaydı belirlemiştir. Kaya ve Demirel (2000), Türkiye makromantarları için 4 yeni Entoloma (Fr. ex Rabenh.) P. Kumm. türü tespit etmişlerdir. Öztürk ve arkadaşları (2000a), Beyreli (Hadim-Konya) yöresinden 34 makromantar türü tespit etmişlerdir. Öztürk ve arkadaşları (2000b), Hınıs ve Karaçoban (Erzurum) ilçelerinden 18 makromantar türü belirlemişlerdir. Sesli ve arkadaşları (2000), Türkiye makromantarları için 3 yeni Tulostoma Pers. türü tespit etmişlerdir. Sesli ve Türkekul (2000), Ordu ve Tokat’dan Türkiye makromantarları için 3 yeni yeni tür yayınlamışlardır. Afyon (2001a), Entolomataceae Kotl. & Pouzar familyasından Türkiye için yeni kayıtlar yayınlamıştır. Afyon (2001b), Hygrophoraceae Lotsy familyasından Türkiye makromantarları için 5 yeni kayıt tespit etmiş ve yayınlamıştır. Afyon ve Konuk (2001a), Batı Karadeniz Bölgesi’nden 26 yenilebilir makromantar türü belirlemişlerdir. Afyon ve Konuk (2001b), Batı Karadeniz Bölgesi’nden 36 zehirli makromantar türü tespit etmişlerdir. Bunlardan 7 tür Türkiye makromantarları için yeni kayıttır. Doğan ve arkadaşları (2001), Türkiye için makromantarları için Ascomycetes G. Winter sınıfına ait 2 yeni cinsi belirlemişlerdir. Işıloğlu (2001), Sandras Dağı’ndan (Muğla) 2 sınıf ve 30 familyaya ait 76 tür belirleyerek Türkiye makromantarlarına katkıda bulunmuştur. Kaşık ve arkadaşları (2001), Niğde yöresinden 32 makromantar türü belirlemişlerdir.
9
Kaya (2001), Bitlis yöresinden 60 tür tanımlamıştır. Bunlardan 4 tür Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak yayınlanmıştır. Öztürk ve arkadaşları (2001), Türkiye makromantarları için 2 yeni tür kaydı tanımlamışlardır. Solak ve arkadaşları (2001), Türkiye için 3 yeni kayıt tespit etmişlerdir. Solak ve arkadaşları (2001), Muğla yöresinden 9 Morchella Dill. ex Pers. türü tespit etmişlerdir. Bunlardan 6’sı Türkiye makromantarları için yeni kayıttır. Afyon ve Konuk (2002), Zonguldak ilinden 77 tür tanımlamışlar ve bunlardan 23 tanesi Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak eklenmiştir. Demirel ve arkadaşları (2002), Ağrı ilinden 45 tür tespit etmişler ve bunlardan 3 tanesi Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak yayınlamışlardır. Doğan ve Işıloğlu (2002), Pithya Fuckel cinsini Türkiye’den ilk defa kaydetmişlerdir. Kaşık ve arkadaşları (2000a), Yeşilhisar (Kayseri) yöresinden 53 tür tespit etmişlerdir. Kaşık ve arkadaşları (2002b), Develi (Kayseri) ilçesinden 45 tür tanımlamışlardır. Kaşık ve arkadaşları (2002c), Türkiye makromantarları için 4 yeni kayıt eklemişlerdir. Öztürk (2002), 2 yeni kayıt tespit edip yayınlamıştır. Öztürk ve arkadaşları (2002), Ahırlı ve Yalıhüyük (Konya) ilçelerinden Türkiye makromantarları için 7 yeni kayıt tespit etmişlerdir. Solak ve Yılmaz (2002), Manisa ilinden 13 familyaya ait 36 tür tanımlamışlardır. Solak ve arkadaşları (2002a), Balikesir ilinden 73 tür tespit etmişlerdir. Solak ve arkadaşları (2002b), Geopora cooperi f. cooperi Harkn türünü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Yılmaz ve Işıloğlu (2002), Değirmenboğazı (Balıkesir) yöresinden 54 tür tanımlamışlardır. Bunlardan 11 türü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak yayınlamışlardır. Aktaş ve arkadaşları (2003), Bozkır (Konya) ilçesinin farklı bölgelerinden 23 familyaya ait 74 takson tanımlamışlardır. Demirel ve arkadaşları (2003), Erzurum ilinden 114 makromantar türü tespit etmişlerdir ve bunlardan 2 tür Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak yayınlamışlardır. Doğan ve arkadaşları (2003a), Karaman yöresinden Türkiye için 18 yeni kayıt tespit etmişlerdir. Doğan ve arkadaşları (2003b), Mut (Mersin) yöresinden Türkiye için 7 yeni kayıt tanımlamışlardır. Doğan ve arkadaşları (2003c), Alanya (Antalya) ilçesinden Türkiye için 14 yeni kayıt tespit etmişlerdir. Kaşık ve arkadaşları (2003a), Yahyalı (Kayseri) ilçesinden 28 familyaya ait 94 takson tespit etmişlerdir. Kaşık ve arkadaşları (2003b), 16 yeni türü Türkiye makromantarları için ilk defa rapor etmişlerdir. Öztürk ve arkadaşları (2003a), Türkiye makrofunguslarına 12 familyaya ait 21 tür eklemişlerdir. Öztürk ve arkadaşları (2003b), Alanya yöresinden 188 tür tanımlamışlardır. Pekşen ve Karaca (2003), Samsun yöresinden 169 makromantar türü
10
tespit etmişlerdir. Solak ve arkadaşları (2003), Çanakkale ilinden 70 tür tanımlamışlardır ve bu türlerden 3’ü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak verilmişlerdir. Solak ve Yılmaz Ersel (2003), Muğla ilinden 5 yeni kayıt belirlemişlerdir. Türkekul (2003), Tokat yöresinden 3’ü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olmak üzre 59 tür belirlemiştir. Afyon ve arkadaşları (2004), Sinop ilinden 32’si Türkiye makromantarları için yeni kayıt olmak üzre 170 tür tanımlamışlardır. Demirel ve Uzun (2004a), Doğu Anadolu Bölgesi’nden 36 zehirli mantar türü tespit etmişlerdir. Demirel ve Uzun (2004b), Türkiye makromantarlarına Phallales E. Fisch. ordosundan 2 yeni kayıt yayınlamışlardır. Demirel ve arkadaşları (2004), Şavşat (Artvin) yöresinden 124 makromantar türü tespit etmişlerdir. Kaya (2004a), Pazarcık (Kahramanmaraş) ilçesinden 42 tür tanımlamış. Kaya ve arkadaşları (2004a) Besni’den 56 tür tanımlamışlardır. Işıloğlu ve arkadaşları (2004), Türkiye’deki Lactarius Pers. türleri hakkında bilgi vermişlerdir. Kaşık ve arkadaşları (2004), Mut (Mersin) yöresinden Türkiye makromantarları için 9 türü yeni kayıt eklemişlerdir. Köstekçi ve arkadaşları (2004), Osmangazi Üniversitesi Meşelik kampüsünden 22 tür tanımlamışlardır. Öner ve Gezer (2004), Batı Anadolu’dan 201 tür ve 67 yeni kayıt tanımlamışlardır. Solak ve arkadaşları (2004a), Türkiye için Morchella Dill. ex Pers cinsine için 5 yeni kayıt belirlemişlerdir. Solak ve arkadaşları (2004b), Morchella Dill. ex Pers cinsi için 1 yeni kayıt tanımlamış ve yayınlamışlardır. Uzun ve arkadaşları (2004), Bayburt yöresinden 51 tür tespit etmişler ve bunlardan 4 türü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak yayınlamışlardır. Yabanlı ve arkadaşları (2004), Ula (Muğla)’dan 29 yenilebilir makromantar türü belirlemişlerdir. Yılmaz Ersel ve Solak (2004a), İzmir ve Manisa illerinden Türkiye için 3 yeni kayıt yayınlamışlardır. Yılmaz Ersel ve Solak (2004b), İzmir ilinden 55 tür tespit etmişlerdir. Belirlenen türlerden 3 tanesi Türkiye makromantarları için yeni kayıttır. Yılmaz Ersel ve Solak (2004), Türkiye’ nin Ramaria Fr. ex Bonord. türleri hakkında bilgi vermişlerdir. Allı (2005), Doktora tezinde Aydın ilinden 212 tür tespit etmiştir. Kaya (2005), Gölbaşı (Adıyaman) yöresinden Türkiye için 5’i yeni kayıt olmak üzre 77 tür tespit etmiştir. Doğan ve arkadaşları (2005), Aphyllophorales ordosunun checklist’ini yayınlamışlardır. Sesli ve Denchev (2005), Türkiye’deki Myxomycetes ve Macromycetes’ler hakkında bilgi vermişlerdir. Kaşık ve arkadaşları (2005), Bozkır (Konya) ilçesinden Türkiye makromantarları için 13 yeni tür tespit etmişlerdir. Köstekçi ve arkadaşları (2005), Türkmenbaba Dağı’ndan (Eskişehir) 84 tür tanımlamışlardır. Bunlardan 7 türü Türkiye
11
makromantarları için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Yağız ve arkadaşları (2005), Karabük ilinden 33 familyaya ait 121 tür tespit etmişlerdir. Bunlardan 14’ünü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Yılmaz Ersel (2005), Balıkesir ilinden Türkiye makromantarları içn 4 yeni kayıt tanımlamışlardır. Yılmaz ve arkadaşları (2005a), Türkiye makromantarları için Morchella cinsine ait 4 yeni tür yayınlamışlardır. Yılmaz Ersel ve Solak (2005b), Türkiye makromantarları için Russula queletii Fr., türünü ilk defa tanımlamış ve Russula türleri hakkında bilgi vermişlerdir. Yılmaz Ersel ve Solak (2005c), Hydnellum P.Karst. cinsinin checklist’ini yayınlamışlardır ve bir türü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak vermişlerdir. Yılmaz Ersel ve Solak (2005d), Türkiye makromantarlarına 3 yeni kayıt eklemişlerdir. Yılmaz Ersel ve Solak (2005e), Türkiye’ nin Tricholoma türleri hakkında bilgi vermişlerdir. Yılmaz Ersel ve Solak (2005f), Balıkesir yöresinin yenilen ve ihraç edilen mantar türleri hakkında bilgi vermişlerdir. Yılmaz Ersel ve Solak (2005), Türkiye makromantarları için yeni bir cins kaydı yayınlamışlardır. Aktaş (2006), Amasya ilinden 303 tür tanımlamıştır. Bunlardan 35 tanesini Türkiye makromntarları için yeni kayıt olarak vermiştir. Aktaş ve arkadaşları (2006), Türkiye için Ascomycetes sınıfından 2 yeni tür tespit etmişlerdir. Doğan ve Öztürk (2006), Karaman ilinden 202 tespit etmişlerdir. Kaya (2006) tarafından Andırın’da (Kahramanmaraş) 131 tür tanımlamıştır. Efe (2007) tarafından Çatak ve Bahçesaray (Van) yöresinde 15 Familyaya ait 49 tür belirlenmiştir. Merdan (2007) tarafından Marmaris ilçesi Makromantarları üzerinde taksonomik çalışmada 26 familyaya ait 44 tür belirlenmiştir. Akata ve Çetin (2009) tarafından Ilgaz Dağları milli parkında makromantarlar üzerine çalışmalar yapılmışlardır. Akata, Çetin ve Işıloğlu (2009) tarafından Kızılcahamam (Ankara) yöresinde 112 tür yayınlamışlardır. Kaya (2009a) tarafından Adıyaman’da 222 tür tanımlanmış bunlardan 3 türü Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak vermiştir. Kaya (2009b) tarafından Gaziantep Huzurlu Yaylası’ndan 105 tür tanımlamış bunlardan 6’sı yeni kayıt olarak verilmiştir. Kaya (2009c) tarafından Cheimonophyllum Singer cinsi Türkiye’de ilk defa tanımlanmıştır. Akata ve Kaya (2010) çalışmalarında Türkiye mikobiyotası için yeni bir jelimsi fungus cinsi tespit etmişlerdir. Kaya ve arkadaşları (2010) tarafından Türkiye makromantarlarına 3 yeni coprinoid mantar eklenmişlerdir. Akata ve ark (2011) Trabzon yöresinden Türkiye makromatarları için 4 yeni kayıt vemiştirlerdir. Alkan, Kaşık ve Aktaş (2011) Selçuk Üniversitesi kampüs mantarlarını yayınlamışlardır. Allı (2011) Erzincan’ın Kemah ilçesinden 35 familyaya ait 106 tür
12
tespit etmiştir. Akata ve arkadaşları (2011) Pyronemataceae Corda familyasına ait 2 makromantar türünü Türkiye için yeni kayıt olarak belirlemişlerdir. Allı ve arkadaşları (2011) Muğla ve Antalya ilinden Ascomycetes G.Winter sınıfına ait yeni kayıtları vermişlerdir. Doğan ve arkadaşları (2011) Türkiyede yetişen pulsu yapraklı ardıç ağaçlarındaki makromantar kompozisyonu üzerine çalışma yapmış 2 tür ascomycota Whittaker, 125 Basidyomycota ait olmak üzre toplam 127 tür belirlemişlerdir. Doğan ve arkadaşları (2011) Türkiye için odun tahripçişi 10 türü yeni kayıt olarak yayınlamışlardır. Kaşık ve arkadaşları (2011) Çorum’un İskilip ilçesinden 2003–2005 arasında toplanan 143 örnekten laboratuvar çalışması sonucu 53 tür tespit etmişlerdir. Akata ve Kaya (2012) Türkiye makromantarları için yeni 2 Helvella L. tür kaydı yayınlamışlardır. Akata (2012) Çaykara (Trabzon)’dan Crocicreas coronatum (Bull.) S.E. Carp.’ı Türkiye makromantarları için cins düzeyinde yeni kayıt olarak yayınlamışlardır. Akata (2012) Boletaceae Chevall familyasına ait Strobilomyces strobilaceus (Scop.) Berk.’i Zigana dağından (Gümüşhane) Türkiye makromantarları için yeni cins kaydı olarak rapor etmiştir. Akata (2012) Trabzon’un Uzungöl Doğa Parkı’ndan toplanan Hypocrea leucopus (P. Karst.) H.L. Chamb. Türkiye için familya düzeyinde yeni kayıt olarak rapor etmiştir. Akata ve arkadaşları (2012) Ascobolus stercorarius (Bull.) J. Schröt., Cheilymenia fimicola (De Not. & Bagl.) Dennis, Plectania melastoma (De Not. & Bagl.) Dennis ve Plectania rhytidia (Berk.) Nannf. & Korf’yıTürkiye makromantarlarına yeni cins kayıtları olarak belirlemişlerdir. Akça ve arkadaşları (2012) İzmir’de kızılçamla ektomikorizal olarak yaşayan Russula Pers türleri üzerine araştırmalar yapmışlardır. Çoban ve arkadaşları (2012) Türkiye makromikotası için 1 yeni Terfezia (Tul. & C. Tul.) Tul. & C. Tul. ve 2 yeni Tuber P. Micheli türünü Tuber mesentericum Vittad, Tuber nitidum Vittad ve Terfezia leptoderma Tul. & C. Tul. Türkiye makromantarları için yeni kayıt olarak rapor etmişerlerdir. Kaya ve arkadaşları (2012) Araban (Gaziantep) yöresinden Ascomycota Whittaker ve Basidiomycota R.T. Moore bölümlerine ait 23 familya ve 42 cins içinde yer alan 53 tür tespit etmişler ve bunların hepsi bölge için yeni kayıt olarak yayınlanmışlardır. Kiriş ve arkadaşları (2012) 2010 ve 2011 yılları arasında Akdağmadeni (Yozgat) ve Gemerek (Sivas)’den Ascomycota Whittaker ve Basidiomycota R.T. Moore bölümünden 23 familyaya ait 66 tür tespit edilmişlerdir.Şen ve arkadaşları (2012) Bigadiç (Balıkesir)’den toplanan 38 makromantar üzerinde iz elementleri çalışmışlar ve yayınlamışlardır. Türkoğlu ve Yağız (2012) 2006–2009
13
yılları arasında Uşakta topanan örneklerden 90 basidiomycota 10 ascomycota bölümünden olmak üzere 100 tür yayınlanmışlardır. Sesli (2012) Türkiye için yeni bir tricholoma (Fr.) Staude tür kaydı yayınlamıştır. Türkoğlu ve Castellano (2013) Gymnomyces xanthosporus (Hawker) A.H. Sm., Hymenogaster griseus Vittad, Hymenogaster olivaceous Vittad, Hymenogaster thwaitesii Berk. & Broome, Hymenogaster vulgaris Tul. & C. Tul. Türkiye için 5 yeni trüf kaydı olarak yayınlamışlardır. Akata ve Kaya 2013 Pyronemataceae Corda familyasına ait Neottiella rutilans (Fr.) Dennis, Rhodoscypha ovilla (Peck) Dissing & Sivertsen ve Acervus epispartius (Berk. & Broome) Pfister türlerini Türkiye için 3 yeni cinsin ilk üyeleri olarak yayınlamışlardır. Sesli ve Helfer (2013) 2010-2012 yılları arasında Trabzon’dan toplanan örneklerden Entoloma noordeloosi Hauskn., Inocybe lutescens Velen, ve Tricholoma saponaceum var. squamosum (Cooke) Rea türlerini Türkiye için teni kayıt olarak rapor edilmişlerdir. Kaya ve Atila (2013a) Sarız yöresinden 22 familya ve 45 cins içinde yer alan 54 tür belirlemişlerdir. Kaya ve arkadaşları (2013b) Entoloma asprellum (Fr.) Fayod (Entolomataceae Kotl. & Pouzar) yeni tür kaydı olarak ve Rimbachia bryophila (Pers.) Redhead (Tricholomataceae R. Heim ex Pouzar) Türkiye için yeni cins kaydı olarak yayınlamışlardır. Uzun ve arkadaşları (2013) Bingöl’den Türkiye için 3 yeni Cortinarius (Pers.) Gray türü yayınlamışlardır. Kaygusuz ve ark. (2013) Denizli’de Amanita phalloides (Vaill. ex Fr.) Link zehirlenmelerini rapor etmişlerdir. Akata ve Yaprak (2013) Peziza ammophila Saut Türkiye için yeni kayıt olarak rapor etmişlerdir. Sesli (2014) Trabzon yöresinde 2010–2013 yılları arasında toplanan örneklerin analizi neticesinde Cortinarius parevernius Rob. Henry, Cortinarius tortuosus (Fr.) Fr., Entoloma euchroum (Pers.) Donk, Entoloma lividoalbum (Kühner & Romagn.) Kubička, Hygrophoropsis morganii Peck, Phaeocollybia festiva (Fr.) R. Heim ve Tricholoma viridilutescens M.M. Moser Türkiye makromantarları için 7 yeni kayıt olarak yayınlamıştır. Uzun ve arkadaşları (2014) Türkiye Ascomycota’sı için Mollisia ventosa P. Karst., Hymenoscyphus herbarum (Pers.) Dennis, Hymenoscyphus immutabilis (Fuckel) Dennis, Hymenoscyphus robustior (P. Karst.) Dennis, Ciboria amentacea (Balb.) Fuckel ve Peziza fimeti (Fuckel) E.C. Hansen yeni kayıt olarak yayınlamışlardır. Solak ve arkadaşları (2014) Antalya’da 136 tür tespit etmişler ve bunlardan 20 tür ascomycota, 116 sı Basidiomycota bölümündendir. Bu türlerden Cortinarius subferrugineus (Batsch) Fr. Entoloma vernum S. Lundell ve Inocybe piceae Stangl & Schwöbel Türkiye makromantarları için yeni
14
kayıtlar olarak yayınlanışlardır. Türkoğlu ve Castellano (2014) Türkiye için yeni 6 trüf kaydı rapor etmişlerdir. Gaziantep il sınırları içinde Kaya (2009c) ve Kaya ve ark. (2012) tarafından gerçekleştirilen çalışmalar bulunmasına rağmen, araştırma alanı olarak belirlenen Yavuzeli ve Şehitkâmil makromantarlarına yönelik herhangi bir çalışma yoktur.
15 3. MATERYAL VE METOT
3.1. Araştırma Yörelerinin Genel Tanıtımı 3.1.1 Coğrafi Özellikleri
Güneydoğu Anadolu bölgesinde Gaziantep’e bağlı Yavuzeli ve Şehitkâmil ilçe sınırları ile çevrili olan araştırma alanı yaklaşık 1694 km²'lik bir alanı içine almaktadır (Anonim, 2014a). Bölge, kuzeyde Pazarcık (Kahramanmaraş) ve Araban (Gaziantep), güneyde Şahinbey ve Oğuzeli (Gaziantep), batıda Nurdağı (Gaziantep) ve doğuda Nizip (Gaziantep) ve Halfeti (Şanlıurfa) ile çevrilidir. Araştırma alanının başlıca yükseltileri; Sofdağı (1496 m), Dülükbaba (1250 m), Güreniz (1069 m), Karadağ (1081) ve Sam Dağları'dır (1053 m). Araştırma alanında, 1496 metrelik Sofdağı en yüksek yeridir. En önemli akarsu Karasu ve Alleben Deresi'dir (Anonim, 2014b).
Şekil 3.1. Araştırma bölgesinin haritası 3.1.2. İklim ve Bitki Örtüsü
Araştırma alanının iklimi, Gaziantep meteoroloji istasyonuna ait iklim verilerinin uzun yıllar ortalamalarına göre değerlendirilmiştir. 1954–2013 yıllarını kapsayan verilere göre bölgede aylık ortalama sıcaklık 14,95 ºC olup, en düşük ortalama sıcaklıklar Aralık, Ocak ve Şubat aylarına, en yüksek ortalama sıcaklıklar ise Temmuz ve Ağustos
16
ve Eylül aylarına rastlamaktadır (Çizelge 3.1). Bölgede yıllık ortalama yağış miktarı 565,3 mm’dir ve yağış rejimi tipi ise KİSY’dir (Çizelge 3.2). İklim verileri kullanılan Gaziantep meteoroloji istasyonuna ait ombrotermik diyagram Şekil 3.2’de verilmiştir. Çizelge 3.1. Uzun yıllar ortalama sıcaklıklar
R S AYLAR
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
59 3,0 4,1 8,1 13,2 18,6 24,1 27,7 27,4 22,8 16,2 9,4 4,9
Çizelge 3.2. Uzun yıllar ortalama yağış miktarları
R S AYLAR YRT
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12
59 100,2 84,1 74,0 54,0 31,5 6,3 2,6 2,1 5,6 38,4 67,7 98,8 KİSY
Araştırma bölgesi, Davis’in grid sistemine göre genel olarak C6 karesi içinde yer alır. Fitocoğrafik bakımdan ise Iran-Turan floristik bölge kapsamındadır (Davis, 1965). Ancak Akdeniz bölgesi elemanları da varlığını belirgin şekilde hissettirmektedir.
Bölgenin yaklaşık yarısını tarıma elverişli alanlar oluşturmaktadır. Yörenin orman ve çalı vejetasyonu genel olarak Quercus, Paliurus, Pistacia ve plantasyon Pinus türleri ile karakterizedir. Vadi tabanları ve su kenarlarında ise yer yer Salix ve Populus türleri görülmektedir (Anonim, 2014c).
17 3.1.3. Jeolojik Yapı ve Toprak Özellikleri
Arastırma alanı jeolojik bakımdan, alt-orta ve üst eosen döneminde oluşmuş kireçtaşı, alt miyosen ve alt-orta oligosen döneminde oluşmuş killi kireçtaşı, orta-üst miyosen döneminde oluşmuş resifal kireçtaşı, alt-orta ve üst paleosen döneminde oluşmuş tebesirli kireçtası ile kuvaternerde olusmuş eski alüvyondan meydana gelmektedir. Gaziantep Formasyonu:
Kireçtaşı, killi kireçtaşı ve tebeşirden oluşan bu birimi Wilson ve Krummenacher (1957) ‘de Gaziantep formasyonu olarak isimlendirmiştir. Formasyon, yumuşak topoğrafya gösteren killi kireçtaşı ve tebeşirli kireçtaşı şeklinde yüzeylenmektedir. Bazı yerlerde ise bu killi ve tebeşirli kireçtaşları yerine kalın tabakalı kireçtaşları yer almaktadır. Formasyonun kalınlığı 100–250 m arasındadır. Killi kireçtaşları, tebeşirli kireçtaşları havza kenarı veya derin şelf kenarı ortamında kireçtaşları ise çalkantılı sığ su ortamında çökelmişlerdir. Yavuzeli bazaltı ile uyumsuz bir yapıya sahiptir.
Yavuzeli Bazaltı:
Yavuzeli bazaltı Yavuzeli civarında bazalt lavdan oluşan bir birim olarak tanımlanmıştır (Yoldemir, 1987). Yavuzeli bazaltı, kırmızımsı, koyu kahve, koyu gri ve siyahımsı renkli, tabakasız, yer yer çok kalın tabakalı, gözenekli, gözenekler arası kalsit dolgulu olup, genel olarak lav akıntısından oluşmuştur. Genellikle geniş yüzeyleşmesine karşın, oldukça az kalınlıklar sunmaktadır. Kalınlığı 0–50 m. arasında değişmektedir. Yavuzeli bazaltı tek düze özellik göstermektedir. Ancak çok az yerlerde aglomera ve tüf yüzeyleşmeleri görülmektedir. Yoldemir (1987)’ye göre Yavuzeli bazaltı yaklaşık olarak 12,1 milyon yıl (orta miyosen) yaşındadır. Yavuzeli ovası doğu-batı yönünde uzanan fayların çökmesi ile oluşmuş bir çöküntü ovasıdır. Çalışma alanının kuzeyindeki Karadağ III. Jeolojik zamanın oligomiyosen devresinde oluşan kıvrım hareketleri neticesinde oluşan bir kıvrım dağdır. Yavuzeli ovası lav akıntıları sonuçu oluşan bazalt püskürük taşlar çok yoğun olarak bulunmaktadır.
Fırat Formasyonu:
Tuna (1973), yer yer kireçtaşlarından oluşan bu formasyonu tanımlamış ve Fırat üyesi olarak Fırat formasyonu şeklinde isimlendirmiştir. Fırat formasyonunda altta beyazımsı-sarı, orta-kalın tabakalı ve bol fosilli kireçtaşları bulunaktadır. Formasyonun kalınlığı 0–
18
150 m arasında değişmekte Gaziantep formasyonuna uyumlu bir yapıda gelmektedir. Terlemez ve arkadaşları, 1992 formasyonu oluşturan kireçtaşlarından toplanan örneklerde kılavuz fosilleri tespit etmiş ve bu fosillere göre formasyon Alt Oligosen (Stampiyen) - Alt Miyosen(Burdigaliyen ) yaşta olduğunu belirlemişlerdir.
3.2. Materyal
Çalışma materyalini, araştırma alanı içindeki değişik lokalitelerden farklı mevsimlerde toplanan makromantar örnekleri, fruktifikasyonların fotoğraflanmasında kullanılan fotoğraf makineleri, örneklem lokalitesini belirlemede kullanılan GPS cihazı, laboratuvar incelemelerinde kullanılan setero ve ışık mikroskopları ile gerekli cam malzeme ve kimyasallardan oluşmaktadır.
3.3. Metot
3.3.1. Arazi çalışması
Arazi çalışması iklimin mantar gelişimi için uygun olduğu zamanlarda ilkbahar ve sonbahar dönemlerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma sürecinde, örnekler öncelikle doğal ortamlarında fotoğraflanıp ve tür tanı işleminde kullanılabilecek özellikleri (şapka ve sapın boyutları, rengi, şekli, yüzey yapısı, et rengi, şapkanın velum taşıyıp taşımama durumu, sapın halka ve volva taşıyıp taşımama durumu, mantar lamelli ise lamellerin rengi, sıklık derecesi ve sapa bağlanma durumu, mantar porlu ise porların rengi, boyutları gibi morfolojik kriterler ile mantarın tadı, kokusu ve yetişme ortamına ilişkin özellikleri) not edilmiştir. Farklı gelişme evrelerinde bulunan mantar örnekleri mümkün olduğunca zedelenmeden sökülerek özel hazırlanmış karton kutular içerisine yerleştirildikten sonra örnek numarası verilmiş ve laboratuvar ortamına taşınmıştır.
3.3.2. Laboratuvar çalışması
Laboratuvar ortamına getirilen örneklere ait ilk işlem spor baskılarının alınması olmuştur. Bu işlem her türden olgun bir örneğin seçilerek sapının kesilerek şapkasının, himenyum tabakası aşağı gelecek şekilde, beyaz bir kâğıt üzerine bırakılması ve dökülen spor tozlarının oluşturduğu rengin belirlenmesi şeklinde gerçekleştirilmiştir. Spor baskısı alınan örnekler uygun ortamda bozulmadan kurutulduktan sonra polietilen torbalara yerleştirilerek fungarium materyali haline getirilmiştir.
19
Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen ikinci işlem ise örneklerin mikromorfolojilerine ilişkin ölçüm ve kimyasal verilerin elde edilmesi olmuştur. Mantarın etli kısmından ve şapka derisinden alınan kesitlerin incelenmesiyle, hif yapıları; spor baskılarından alınan küçük kütlelerin incelenmesiyle, askospor ve bazidiyospor boyutları, rengi, çeper kalınlığı, yüzey tekstürü vb.; himeniyal yüzeyden alınan kesitlerle de askus, bazidiyum, ve parafiz yapılarına ilişkin veriler derlenmiştir.
Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen üçüncü ve son işlem ise, arazi ve laboratuvar verilerinin literatür verileri ile karşılaştırılarak tür tanımlarının yapılması olmuştur. Türlerin tanımlanmasında Phillips (1981), Moser (1983), Breitenbach ve Kränzlin (1984 -2005), Buczacki (1992), Ellis ve Ellis (1990), Candusso ve Lanzoni (1990), Jordan (1995), Pegler ve ark (1995), Bessette ve Ark (1997), Cappelli (1984) ve Antonin ve Noordeloos (1997)’tan yararlanılmıştır.
20 4. BULGULAR
4.1. Teşhisi yapılan türlerin sistematiği
Tanımlanan taksonların sistematiği Cannon ve Kirk (2007) ve Kirk ve ark. (2010)’na göre yapılmıştır.
Bölüm :1. Ascomycota Whittaker
Sınıf :1.1. Leotiomycetes O.E. Eriks . & Winka Takım :1.1.1. Helotiales Nannf.
Familya :1.1.1.1. Helotiaceae Rehm Cins :1.1.1.1.1. Hymenoscyphus ray
Tür :1.1.1.1.1.1 Hymenoscyphus fructigenus (Bull.) Gray
Takım :1.1.2. Rhytismatales M. . Barr ex Minter Familya :1.1.2.1. Rhytismataceae Chevall.
Cins :1.1.2.1.1. Cyclaneusma DiCosmo, Peredo & Minter
Tür :1.1.2.1.1.1. Cyclaneusma minus (Butin) D Cosmo, Peredo & Minte
Sınıf :1.2. Pezizomycetes O.E. Erikss. & Winka Takım :1.2.1. Pezizales J. Schröt.
Familya :1.2.1.1. Ascobolaceae Boud. ex Sacc. Cins :1.2.1.1.1. Ascobolus Pers.
Tür :1.2.1.1.1.1. Ascobolus stercorarius (Bull.) J. Schröt.
Familya :1.2.1.2. Helvellaceae Fr. Cins :1.2.1.2. . Helvella L.
Tür :1.2.1.2.1.1. Helvella costifera Nannf.
Tür :1.2.1.2.1.2. Helvella leucomelaena (Pers.) Nannf.
Tür :1.2.1.2.1.2. Helvella lacunosa Afzel.
Familya :1.2.1.3. Morchellaceae Rchb. Cins :1.2.1.3.1. Morchella Dill. ex Pers. Tür :1.2.1.3.1.1. Morchella deliciosa Fr. : Fr.
21 Familya : 1.2.1.4. Pezizaceae Dumort. Cins : 1.2.1.4.1. Sarcosphaera Auersw.
Tür : 1.2.1.4.1.1. Sarcosphaera coronaria (Jacq.) J. Schröt.
Familya : 1.2.1.5. Pyronemataceae Corda Cins : 1.2.1.5.1. Geopora Harkn.
Tür : 1.2.1.5.1.1. Geopora arenicola (Lév.) Kers
Sınıf : 1.3. Sordariomycetes O.E. Erikss. & Winka, Takım : 1.3.1. Diaporthales Nannf.
Familya : 1.3.1.1. Valsaceae Tul. & C. Tul. Cins : 1.3.1.1.1. Valsa Fr.
Tür : 1.3.1.1.1.1. Valsa sordida itschke
Bölüm : 2. Basidiomycota R.T. Moore Sınıf : 2.1. Agaricomycetes Doweld Takım : 2.1.1. Agaricales Underw. Familya : 2.1.1.1. Agaricaceae Chevall. Cins : 2.1.1.1.1. Agaricus L.
Tür : 2.1.1.1.1.1. Agaricus campestris L.: Fr.
Tür : 2.1.1.1.1.2. Agaricus xanthodermus Genev.
Cins : 2.1.1.1.2. Coprinus Pers.
Tür : 2.1.1.1.2.1. Coprinus comatus (O.F. Müll.) Pers.
Cins : 2.1.1.1.3. Cyathus Haller
Tür : 2.1.1.1.3.1. Cyathus olla (Batsch: Pers.) Pers.
Cins : 2.1.1.1.4. Lycoperdon Pers.
Tür : 2.1.1.1.4.1. Lycoperdon molle Pers. : Pers.
Cins : 2.1.1.1.5.1. Macrolepiota Singer
Cins : 2.1.1.1.5.1. Macrolepiota excoriata (Schaeff. : Fr.) Wasser Tür : 2.1.1.1.5.2. Macrolepiota mastoidea (Fr. : Fr.) Singer
22 Familya : 2.1.1.2. Bolbitiaceae Singer Cins : 2.1.1.2.1. Conocybe Fayod
Tür : 2.1.1.2.1.1. Conocybe apala (Fr.: Fr.) Arnolds
Tür : 2.1.1.2.1.2. Conocybe deliquescens Huskn. & Krisai
Familya : 2.1.1.3. Cyphellaceae Lotsy Cins : 2.1.1.3.1. Chondrostereum Pouzar
Tür : 2.1.1.3.1.1. Chondrostereum purpureum (Pers.) Pouzar
Familya : 2.1.1.4. Hygrophoraceae Lotsy
Cins : 2.1.1.4.1. Ampulloclitocybe Redhead, Lutzoni, Moncalvo & Vilgalys Tür : 2.1.1.4.1.1. Ampulloclitocybe clavipes (Pers.: Fr.) Redhead, Lutzoni,
Moncalvo & Vilgalys Familya : 2.1.1.5. Inocybaceae Jülich Cins : 2.1.1.5.1. Inocybe (Fr.) Fr.
Tür : 2.1.1.5.1.1. Inocybe bongardii (Weinm.) Quél.
Familya : 2.1.1.6. Marasmiaceae Roze ex Kühner Cins : 2.1.1.6.1. Macrocystidia Joss.
Tür : 2.1.1.6.1.1. Macrocystidia cucumis (Pers. : Fr.) Joss.
Cins : 2.1.1.6.2. Marasmius Fr.
Tür : 2.1.1.6.2.1. Marasmius anomalus Lasch
Tür : 2.1.1.6.2.2. Marasmius wynnei Berk. & Broome
Familya : 2.1.1.7. Mycenaceae Overeem Cins : 2.1.1.7.1. Mycena (Pers.) Roussel
Tür : 2.1.1.7.1.1. Mycena pura (Pers. : Fr.) P. Kumm.
Tür : 2.1.1.7.1.2. Mycena seynii Quél.
Familya : 2.1.1.8. Niaceae Jülich Cins : 2.1.1.8.1. Cyphellopsis Donk
23
Tür : 2.1.1.8.1.2. Flagelloscypha minutissima (Burt) Donk
Familya : 2.1.1.9. Omphalotaceae Bresinsky Cins : 2.1.1.9.1. Gymnopus (Pers.) Roussel
Tür : 2.1.1.9.1.1. Gymnopus dryophilus (Bull. : Fr.) Murrill
Tür : 2.1.1.9.1.2. Gymnopus ocior (Pers.) Antonín & Noordel.
Tür : 2.1.1.9.1.3. Gymnopus quercophilus (Pouzar) Antonín & Noordel.
Cins : 2.1.1.9.2. Omphalotus Fayod
Tür : 2.1.1.9.2.1. Omphalotus olivascens H.E. Bigelow, O.K. Mill. & Thiers
Familya : 2.1.1.10. Pleurotaceae Kühner Cins : 2.1.1.10.1. Pleurotus (Fr.) P. Kumm.
Tür : 2.1.1.10.1.1. Pleurotus ostreatus (Jacq. : Fr.) P. Kumm.
Familya : 2.1.1.11. Pluteaceae Kotl. & Pouzar Cins : 2.1.1.11.1. Pluteus Fr.
Tür : 2.1.1.11.1.1. Pluteus romellii (Britzelm.) Sacc.
Cins : 2.1.1.11.2. Volvopluteus Vizzini, Contu & Justo
Tür : 2.1.1.11.2.1. Volvopluteus gloiocephalus (DC.) Vizzini, Contu & Justo
Familya : 2.1.1.12. Psathyrellaceae Vilgalys, Moncalvo & Redhead Cins : 2.1.1.12.1. Coprinellus P. Karst.
Tür : 2.1.1.12.1.1. Coprinellus micaceus (Bull. : Fr.) Vilgalys, Hopple &
Jacq. Johnson
Tür : 2.1.1.12.1.2. Coprinopsis atramentaria (Bull.) Redhead, Vilgalys &
Moncalvo
Tür : 2.1.1.12.1.3. Coprinellus disseminatus (Pers.) J.E. Lange
Tür : 2.1.1.12.1.4. Coprinopsis niveus (Pers.) Fr.
Cins : 2.1.1.12.2. Panaeolus (Fr.) Quél.
Tür : 2.1.1.12.2.1. Panaeolus papilionaceus (Bull. : Fr.) Quél.
