A. Ü. Veteriner Fakültesi, Yem ıHaddelai ve Hayvan Besleme Kürsüsü Prof Dr. Sabri Dilmen
PROTEİN SAPLEMENT! OLARAK KULLANILAN ÜRE,
PAMUK TOHUMU VE AYÇtÇEGt KÜSPESİNİN SÜT VERİM
VE KOMPOZİSYONU İLE KURU MADDE VE BESİN
MADDE-LERİNİN SİNDİRtLME ORANıNA VE BAZI KAN
METABO-LİTLERİ ÜZERİNE ETKİsİ*
H. Servet Şenel* *
The Effects of Urea, Cottonseed Oil Meal and Sunf10wer Oil Meal as a Protein Suppleınent on Lactation Perforınance, Digestibilities of Dry Matter and Food Nutrients, and Blood
Metabolites
Sumrnary: The effects of low--protcin concentrate and different protein supplement on milk yield, milk composition, digestibilities of ration dry matters protein and cellulose and blood levds of ketoncs and glucose were studied.
In this trial4 Jersey lactating cows were us.:d in a 4x4 Latin-square design. A 4-week transition and one week comparison periods followed a 2--month adaptation period. Treat-ments varied in their protein contents (11-16 %) and source of protein i.e. urea, cotton-seed oil meal and sunflower oil mea!.
Good quality hayand eoncentrates wc re fed ad libitum and according to milk pro-duction of the cows (3:1) respeetively to animals. ]'Iio treatment effects were measured on milk produetion, FCM, and milk eomposition. The digestibilikS of dry matter, crude protein and erude fiber were found nonsignificantly higher for the eoncentrate containing sunflmver oil meal than for the other treatments. Protein supplemcntation to the coneentrates sligh-tly improved erude protein and fiber digestibilities. Values for blood ketones and glucose were not significantly different for the treatments.
Özet: Bu araştırma, proteini noksan bir konsantre yenılc protein saplementi olarak üre, pamuktohumu ve ayçiçeği küspelerini kapsıyan konsantre yemlerin süt verimi ve kompozisyonuna, kuru madde ve bazı besin maddelerinin sindirilme oranına ,-c kan glükoz ve keton düzeylerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır.
* Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumunca desteklenmiştir.
** A.Ü.Veteriner Fakültesi, Yem Mad. ve Hay. Besleme Kürsüsü Doçenti, Ankara
Protein Saplement; Olarak Kullanılan tre, Pamuk Tohumu... 345
Jerscy ineklerle 4x4 Latin-kare tertibinde yürütülen araştırma iki aylık bir adaptasyon döneminden sonra her hiri 4 haftalık geçiş ve i haftalık karşılaştırma peryodunu kapsıyan 4 dÖ:1emde yürütülmüştür.
Hayvanlara yiyebileceklcri kadar kuru ot ve süt verimlerine göre düşük proteinli ('lo 11,44) yem, veya protein suplementi olarak üre ('lo 3), pamuktohumu ('lo 22) ve ay~'i-çeği küspesi ('lo 26,5) kapsıyan konsantre yemden verilmiştir.
Konsantre yemdeki protein düzeyinin ve protein suplementlerinin süt ve DSV verim-leri ilc sütün kompozisyonu üzerine önemli bir etkisi olmamıştır. Protein saplementasyonıı, rasyonların protein ve sellüloz sindirilme oranlarını önemsiz dereeede artırmıştır.
Ayçiçeği kapsıyan konsantre yeme ait kuru madde, protein ve selüloz sindirilme oran-ları diğer protein saplementlecinirıkinden yüksek i~e de istatistik analizde önemli bulunma-mıştır (I' > O, O'ı). Kan glükoz ve keten düzeylerinin rasyonun protein düzeyi ve menşe-inin etkisi altmda kalmadığı müşalıade edilmiştir.
Giriş
Yurdumuzda inek başına dü,)en yıllık ortalama süt verimi 580 kg. dır. Genetik yapı itibariyle yerli sığır ırkıarının bu miktarın 4 katı fazla süt üretecek potansiyele sahip oldukları gözönüne alınırsa düşük verimin bakım ve bilhassa besleme şartlarından ileri geldiği kolayca anlaşılır.
!\1eme dokusunda sentezlenen sütün miktarıyla bu dokuya kanla gelen süt proteinin ön madelerinin sıkı sıkıya ilişkili olduğu bilinmekte-dir. Bunların tcşekküI ü ise rasyon içinde bulunan nitrojene bağlı olduğundan süt verimini etkiliyen en mühim faktör rasyon nitrojeni olmaktadır. Bunun içindirki hayvanlardan genetik yapılarının müsaade ettiği kadar süt elde etmekte en önemli faktörlerden biri rasyonda gerekli miktarda nitrojen bulunmasıdır.
Ülkemizde hayvanlar genellikle kötü kaliteli ot, saman, kepek ve dane yemle beslendiğinden yüksek süt verimi için gerekli proteini alamamaktadırlar. Laktasyondaki inekleri en az
%
16 protein kapsa-yan bir rasyonla beslemek gerekirken bu oran çoğu işletmelerde ve halkın uyguladığı rasyonlarda%
9-10 civarında olduğundan ras-yonlarda%
6-7 kadar protein açığı bulunmaktadır. Bu açık rasyon-lara ya yağlı tohum küspeleri veya protein tabiatında olmayan nitro-jenli maddeler (Non-Protein-Nitrogen=NPN) ilavesiylekapatıla-bilir.
Bir NPN olan üre, en çok kullanıldığı ve üzerinde sayısız araştırma yapıldığı Amerika Birleşik Devletleri ilc Avrupa Ülkelerinde bir pro-tein ikame maddesi olarak kullanılmış ve muhtelif protein saplementi ile mukayese edilmiştir.
346 H. Servet Şen e]
Örneğin A. B.D. de 1970 yılında ruminant rasyonlarına katılan üre miktarı 616,760 ton olup her yıl yaklaşık olarak °Ic) LO artmak-tadır (23). Yapılan araştırmaların pek çoğunda üre, soya küspesi ile, birkaçında pamuk tohumu küspesiyle karşılaştırılmış olup ayçi-çeği küsp<"siy!C yapılmış araştırmaya raslanmamıştır. Oysaki ülke-mizde üretilen 8 bin ton soya küspesi tavuk yemi ihtiyacını şimdilik ancak karşılıyabilecek kadardır. Bu bakımdan Türkiye'de soyadan çok daha fazla üretilen pamuktolıurnu (337 bin ton) ve ayçiçeği küspe-peleriyle (190 bin ton) araştırmalar yaparak ürenin bu prot~in sap-lementleri yerine kullanılma olanaklarını ortaya koymak gereklidir. Diğer taraftan üre ilc yapılmış araştırmaların pek çoğu dengeli ras-yonlarla yapılmış olduğundan proteini noksan bir yeme iUwe edil-diğinde süt üretimini bitkisel orijinli protein saplementleri kadar etkileyip etkilemedikleri pek açıklığa kavuşmamıştır.
Örneğin, Willet ct al. (36) % 7,4 proteinI i temel konsantre ras-yonla buna soya küspesi ve
%
2,5 üre ilavesiyle teşkil edilen%
13,2 ve 13,4 proteinli rasyonları karşılaştırdıklarında her iki saplementle süt veriminin önemli derecede arttığını müşalıade etmişlerdir. Diğer bir araştırmalarında%
i,25 ve%
2,5 üreli rasyonla soya küspesi rasyon u arasında soya lehine fark tesbit etmişlerdir. Rupel et al. (26) ise yukarıda bahsi geçen ilk araştırmaya benzer bir çalışmayı, keten tohumu küspesi ve üre iUıvesiyle rasyon proteinini%
i8 e çıkararak yapmış ve aynı neticeyi elde etmişlerdir.Bu hususlar gözönüne alınarak proteini noksan bir konsantre yemle üreli ve pamuktohumu veya ayçiçeği küspesi kapsayan konsant-re yemlerin süt verimi, sütün bileşimi ve kandaki keton ile glükoz seviyesine etkisini incelemek üzere bu araştırma yapılmıştır.
Materyal ve Metod
Araştırmada 4 baş jersey inek 4x4 Latin-kare tertibinde kulla-nılmıştır. Deneme iki aylık bir adaptasyon döneminden sonra herbiri 4 haftalık geçiş ve bunu izliyen bir haftalık karşılaştırma peryodunu kapsayan 4 dönemde ve Veteriner Fakültesi Hayvan Besleme Kürsüsü-ne ait ahırda yürütülmüştür.
Hayvanlara kaba yem olarak yiyebilecekleri kadar kuru ot verilmiştir. Konsantre yemin bileşimi Tablo i de gösterilmiş olup birincisi düşük proteinli halk tipi rasyondur (N S) . Diğer rasyonlarda
normal süt ineği rasyonlarındaki proteini karşılamak üzere sırasıy-la üre (OS) pamuktohumu (PS) ve ayçiçeği küspelerine (AS) yer verilmiştir.
Prutein Saplenıcnti Olarak Kullanılan Vre, Pamuk Tohumu... 347
TABLO ı.Konsantre Yemin Bileşimi
Yem Maddesi Rasyonlar
NS Ds PS AS -_._---_._---_. - --- ---,---- --- ---Arpa kırması 30.0 20.0 20.0 20.0 Mısır " 49.0 34.0 34.5 30.0 Kepek 20.0 20.0 20.0 20.0 ~1cla~ - 19.5 _. - --Üre ( ol-,o 42 N) -- 3 .0 -
-Pamuk tohumu küspesi
(% 40 proteinli) -- - 22 .0 ---Ayçiçeği küspesi (% 3:> proteinli) - - - ---- 26,5 Kireç taşı -- 1.0 ı.0 1.0 Mineral karışımı - 1.0 1.0 1.0 Vitamin karışımı 0.5 O.:ı 0.5 Tuz 1.0 ı.0 1.0 ı.0
Karşılaştırma döneminde her gün 200 gram civarında alınan kaba ve konsantre yem numuneleri ile hayvanların rektümünden sabah ve akşam olmak üzere günde iki defa 250 gram kadar alınan gübre numuneleri polietilen torbalar içinde kimyasal analize kadar saklanmıştır. Aynı dönemde sabah ve akşam sağılan sütlerden
%
i oranında alınan süt numuneleri, içinde doymuş civa klorür bulunan şişelere konarak analize kadar --i- 4°C ta tutulmuştur.Karşılaştırma döneminin son iki gününde Vena jugularis'ten içinde antikoagülan madde bulunan steril şişclere 50 mL. kan alınmış ve keton ile glükoz tayinine kadar dipfrizde saklanmıştır.
Hayvanların günlük kaba ve konsantre yem tüketimleri ve süt verimleri tesbit edilerek cetvellere işlenmiştir. Hayvanlar her karşı-laştırma peryodunun sonunda üst üste iki gün tartılmışlardır.
Yemlerin kimyasal analizleri AO.AC. (I) ve lignin Van Soest (35) tarafından bildirilen metodıara göre yapılmıştır. Yemin kuru madde ve besin maddeleri sindirilme oranları önceki araştırmamız-da (32) bildirilen formüller yardımıyla hesaplanmıştır. Sütle kuru madde Golden-Beat Test; yağ, Gerber ve protein AO.AC. (I) de bildirilen metodlarla tayin edilmiştir. Kanda glükoz Campbell ve Kronfeld (5) ve keton ise Reid (25) tarafından verilen metod uygu-lanarak saptanmıştır.
Gübrede protein tayini yaş numunelerde Kjeldahl metoduyla yapılmış diğer kimyasal analizler için 250 gram kadar gübre numu-nesi Bratzler ve Swift'in (3) önerdiği şekilde kurutulmuştur. Bu kuru örnekler üzerinde AO.AC. (ı) de bildirilen metodlarla diğer analiz-ler ve Van Soest'un (35) bildirişine göre lignin tayin edilmiştir. Yem
348 H. Servet ŞeneI
ve gübre örneklerinde gross enerji GaIIenkamp BaIIistİc Bomb Calori-meter ile tayin edilmiştir.
NeticeIerin istatistik analizi Steel ve Torrie'nin (28 bildirdiği prosedürIere göre yapılmıştır.
Bulgular ve Tartışma
Yem ve Gübre Analizleri: Hayvanlara yedirilen kaba ve konsantre yemieric hayvanlara aİt gübrelerin kimyasal bileşimieri ve enerji kapsamları Tablo 2 de verilmiştir.
TABLO 2. Kaba ve Konsantre Yemlerle Gübrelerin Kimyasal Bileşimi ve Enerji Kap~amı
YEM Kuru
i
Ham IHam i Hami ~.
siz ILignini
Kül GrossMadde Prot. Yağ ISellüloz Öz Mad. Enerji
Megcal/kg (%) Kuru ot 93.75 7 .54 2.76 28.18 51 ,44 5.90 10.08 4.29 NS 88.78 i i ,44 3.63 4.69 70.74 i ,48 9.50 4.01 Ds 88.98 15.54 2 .81 4.10 69.09 1.93 1l.46 4.07 PS 89.49 14.36 3.39 7 .94 66.52 1.70 7.79 4.27 AS 89.96 16.39 3.36 8.87 GI.IIl 1.55 10.20 4.21 Gübre Rasyon i 17.20 9.73 4.68
i
22.18 44.42 ii .78 15.99 4.23 Rasyon LI 16.88 10.55 4.13 22.18 45.02 12.82 18.12 4.42 Rasyon III 17.38 LO .10 3.99 22.00 49.01 12.86 14.90 3.98 Rasyon LV 16.95 LO .41 4.55 i 23.97 46,4~ 14.87 i4 .66 4.36Laktasyon Performansı: Rasyonların ve deneme peryotIarının süt verimi ve sütün kompozisyonu üzerine etkisi sırasıyla Tablo 3 ve 4 de gösterilmiştir.
TABLO 3. Rasyonların Süt Verimi ve Kompmizyonu Dzerine Etkisi
Süt
i
Süti
Süt
i
SütRasyonlar verimi DSV YKM Yağı Proteini Şekeri
Kg/gün Kg/gün (%)---NS 5.98 7 .26 9.11l 5.5 3.74 4.75 Ds 5.32 6.42 9.42 5.3 3.99 4.76 PS 6.1 i 7 .43 9.32 5.4 3 .82 4.81 AS 5.61 6.79 9.54 5.4 3.98 4.86
TABLO 4. Deneme Peryodunun Süt Verimi ve Komposizyonuna Etkisi'" Süt
i
Süti
Süt
i
Süt-Peryot verİmi DSV YKM Yağı Proteini Şekeri
Kg/gün Kg/gün
(%)---i 6.53a 7.61a 9.19a 5. la 3.75a 4.75a
Li 6.30a 7.70a 9.51a 5.5b 3.75a 5.05a
III 5.39b 7 .00a 9.49a 5.8b 3.96a 4.84a
IV 4.80c 5.50a 9.29a 5.0a 4.06a 4.52a
Protein Saplementi Olarak Kullanılan Üre, Pamuk Tohumu... 3,ı9
a) Süt Verimi: Tablo 3 te görüldüğü üzere protein saplementi kapsamayan rasyonla, protein saplementi olarak üre, pamuktohumu küspesi ve ayçiçeği küspesi kapsayan rasyonlara ait günlük süt verim-leri 5,98; 5,32; 6,11; ve 5,6i kg olarak saptanmış olup bunlar arasın-daki fark İstatistik analizde önemli bulunmamıştır (P> 0,05).
%
4 yağa göre düzeltilmiş günlük süt verimleri (D S V) ise sırasiyla 7,26; 6,42; 7,34 ve 6,79 kg olup bunlar arasındaki farklarda önemsizdir. Yaklaşık olarak%
17 proteini i konsantre yemlerle%
10,5 proteinli bir konsantre yem arasında süt verimi bakımından önem-li bir fark tesbit edilmemiş olmasının en başta gelen nedeni araştır-manın sürdürüldüğü peryotta günlük süt verimi ortalama 6 kg olan hayvanlara
%
7 proteinli kuru ottan yiychileceklcri kadar veril-miş olmasıdır.Diğer taraftan, rasyonlarda sırasıyla
°lc)
22 ve 26,5 oranlarında bulunan pamuktohumu ve ayçiçeği küspelerinin temin ettiği prote-ine eş değer N vermek üzere rasyona ilave edilen ürenin süt verimi üzerine önemli bir etkisinin bulunmayışı önceki birçok literatür bil-dirişleriyle uygunluk halindedir (2, 4, 7, 8, 10,12, 14, 15, 17, 18, 2i,22, 24, 29, 30, 3 i, 33, 34, 36). Bu durum en azından, ortalama sül verimi 6-7 kg
i
gün olan inek rasyonlarına protein ikame maddesi olarak%
3 oranında üre katılabileceğini göstermektedirki yerli hay-vanlarımızın süt veriminin çok düşük olduğu gözönüne alınırsa ül-kemizde süt sığırı yemlerine%
3 oranında üre katılması öğütlene-bilir.Peryodlara göre günlük süt verimi Tablo 4 de gösterildiği gibi sırasıyla 6,53; 6,30; 5,39 ve 4,80 kg olup süt verimi laktasyon ilerle-dikçe tedrici olarak azalmıştır. i ve II. peryotlar arasında önemli olmayan fark müteakip peryodlarda
'lo
1 güven eşiğinde önemli bulunmuştur.b) Sütün Komposiqonu: Tablo 3 incelendiğinde rasyonların süt yağı, yağsız kuru maddesi, proteini ve şekeri üzerine önemli bir etkisi olmadığı anlaşılmaktadır (P>0,05). Bu neticeler daha önce yaptı-ğımız araştırma neticeleri (29, 30, 3 i) ve diğer araştırıcıların bildiriş-leriyle (7, 13, 16, 27) tam bir uyum içindedir.
Deneme peryotlarının süt yağı hariç diğer süt komponentlerine önemli bir etkisi olmamıştır (P>0,05). Peryoılara göre
%
5,i;5,5; 5,8 ve 5,0 olan süt yağının
n
ven
i peryotlara ait değerleri ive IV peryotlardan önemli derecede yüksek bulunmuştur (P<0,05). Laktasyon ilerledikçe süt yağının artması normalolarak beklenen bir netice Qlduğundan araştırmanın II ve
ın
peryotIarında süt yağı350 H. Servet Şenel
yüzdesinin artması bu fizyolojik durum8. bir uyı:m teşkil etmiştir. Aneak, IV peryotta da artma beklenirken süt yağının düşmesi önceki araştırmamız neticelerini (30) teyit ederek jersey ırkı ineklerde bir özellik olup olmadığının veya muhtemel sebeplerinin araştırılmasını gerekli kılmıştır.
Kan şekeri ve keton düzeyleri: T'.blo 5 de görüldüğü üzere kan şeker düzeyi i"asyonlara göre sıra,>ıy1a27,I; 27,2; 23,5 ve 22,5 mgjlOO mi. olarak bulunmuştur. Bu değerler normal şeker düzeyinin altında ise de ketotik bir vak'anınkinden yüksektir ve aralarındaki fark önemli bulunmamıştır (P
>
0,05). Kan ketonu ise 2,86; 3,20; 3,05 ve 3,66 mgj 100 ml olarak sapıanmıştır ,'e normc'! sınırlar içindedir. Bu bakımdan, şeker seviyesinin normalin biraz altında bulunması hayvanların keto-sise meyletme istidadında oluşlarına bir işaret sayılmamalıdır. Kan şeker ve ketonu peryodlara göre sırasıyla 25,8; 3,50; 24,8; 3,i i ;24,6; 3,32 ve 25,2,2,81 mg! 100 ml olarak saptanmıştır. Peryodiarın ne karı. şekeri ve ne de kan keton düzeyi üzerine önemli bir etkisi olmuştur.
TABLO 5. Rasyon ve Deneme Peryodlarının Kan Clükoz ve Keton Düzeylerine Etkisİ
Rasyonlar i Peryodlar ---- ..--.----.- -.---.- .---'--- 1--- ,,---.---i ]\i S i üS i p S i A S i i i II i III i IV 1---_.- .---- (mgflOO ml) --.--- .. Clükoz i27.1 i27.2 \ 23.5 i 22.5 i 2:).8 i24.8
i
24.H i25.2 Keton i 2.H6 13.20 3.05 i 3.(;6 i 3.50 13.11 3.32! 2.81Kuru madde ilc protein ve sellülozun sindirilmesi: Kuru madde ile protein ve sellülozun sindirilme oranları Tablo 6 da verilmiştir.
Kuru Madde Rasyon ;'\S Os PS AS
TABL.O 6. Kuru Madde ,'e Bazı Besin :\1addelerinin SindirilIlle Oranı i Besİn Maddesİ 1--- .---.---i Protein Scllüloz --- .---(%)--- ---62.22 54.60 58.88 61.72 56.52 61.22 62.31 55.84 62.21 69.113 64.42 65.64
Tablonun incelenmesinden gerek prütcll1ı düşük rasyon ilc nor-mal proteinli rasyonlar ve gerekse nitrojeni değişik kaynaklardan gelen rasyonlara ait kuru madde ile protein ve sellüloz sindirilme oranları arasında önemli bir fark olmadığı görülmektedir.
Protein Saplemeııti Olarak Kullanılan l're, Paınuk Tohnmu... 351
Araştırmamızdaki kuru maclde sindirilme oranı ruminandar ıçın verilen sınırlar içinde ise de, üreli rasyor'.'l ait olan sinclirilme derecesinin diğerlerinden br ksı/. olıı511 birçok araştırıcının rasyona değişik düzeyde üre katmakla kmu madde sİndirilmesinin artmaya meylettiğine (19,20,29,31), iinemli derecede arttığına (30) veya azaldığına (7) dair bildirişlerins uymamakta, değişmediğine ait gözlem bildiriren Clark ct al\\i1kinc (7) uyvm göstermektedir.
Protein "indirilme oranı rasyona
%
3 üre katmakla%
4 oranında artmıştır. Bu bulgu daha önce Karl' el al. (20) Johnson ve McClure (i 9), Gallup el al. (i i) Colovos el al. (8, 9) Şencl ve Dilmen (29, 30), Şenel (31) ve Clark et al'ın (7) rasyona ilfı.ve edilen ürenin rasyon proteini sindirilme oranını, önemli veya önemsiz derecede, yükselt-tiğine dair bildirişleriyle mutabakat göstermektedir. Diğer taraftan rasyonda aynı protein düzeyini sağlamak için ilave edilen pamuk-tohumu ve ayçiçeği ktispelerinin bulunduğu rasyonlara ait protein sindirilme oranları sırasıyla%
55,84 ve 64,42 dır. Bu durum, ayçi-çeği proteinin daha fazla sindirilmiş olduğunu göstermesi bakımın-dan önemlidir.En düşük sdlüloz sindirilme oranı
%
58,88 ile proteini düşük rasyona ve en yüksek oran ise%
65,64 ile protein saplementi olarak ayçiçeği küspesi kullanılan rasyona aittir. "Creli ve pamuktohumu küspeli rasyonlar bu ikisi arasında yer almıştır (% 61,22 ve 62,21).Birinci ile sonuncu rasyon arasında sellüloz sindirilmesi bakımından
% 13 civarında bir fark varsa da bu fark İstatistik analizde önemli bulunmamıştır (P
>
0,05). Bu bulgular Clark el al'nın (7) nebati protein yerine üre konmasıyda sellüloz sindirilme oranının düştüğü hakkındaki bildirişleriyle uyarlık göstermekte ise de tam ters görüş bildirilen araştırıcıların fazlalığı (6, iO, ii, 21, 29, 31, 33) ürenin sellüloz sindirilmesine etkisi hakkında kesin bir görüşe varmay! en-gellemektedir.Literatür
i .A.O.A.C. (1960): OJfieal MelflOds of Ana/j'sis (9 th ed.) Associa-tion of Official Agricultural Chemists. Washington, D. C., xx
--i- 832.
2. Archibald, J.G. (i 943): Feeding Urea lo daiı)' eows. :Vlassachuse-tts Agr. Exp, Sta Bul!., 406.
3. Bratzler, J.W., and R.F. Swift. (1959): Comparison oj nitrogen
and energy delerminations on jresh and oven-air dıied eaUle jaees.
J.
352 ır, Sernt Şeııel
4. Cambell, T., J.K. Loosli, R.G. Warner, and I. Tansaki,
(1963): Utilli-;,ation of biuret in millinants.
J.
Anİmal Seİ., 22: 139. 5. Campbell, L.A. and D.S. Kronfeld(ı
96ı):
Estimation oj loweoneentration ~f plasma glueose using glucose oxidase. Amer.
J.
Vet. Res., 22, 587.6. Campiing, N., M. Freer, and C.C. Blach. (1962): Faetors
affeeting the volun tm)' intake!!f j()()(i ~Y eows. Brİt.
J.
Nutr., 16, LLS.7. Clark, J.H., S.L. Spahr, and R.G. Derrig. (1973): Urea
utilization l~)'laetating eows.
J
Daİry Sci., 56, 763.8. Colovos, N.F., J.B. Holter, H.A. Davis, and W.E. Urban, Jr. (ı967): Urw for laetating daii); eattle. I. Effeet of eOi/eentratefiber and urea lete/s on nutritille value ~f the ratian .
.J.
Dairy Sci., 50: SIS.9. Colovos, N.F., J.B. Holter, H.A. Davis, and W.E. Urban,
Jr.
(I 967): Urea for laetating daiı)' ealtle. IL. FJreet of various levels of eoneentrate urca on nutritive value r:f the ration.J.
Daİry Seİ., 50, 532. 10. Davis, L.G., C.A. Lassiter, D.M. Seath, andJ.
Rast. (1956):An evaluation of ıma and diC)'ondiamide for milking eows.
J.
AnİmalSeL IS, 515.
II . Gallup, W.D., C.K. Whitelıair, and M.C. Bell. (1954):
Utilization of urea and protein nitrogen b)' ruminants fed high-molas-ses and sugar rations .
.J.
Anİmal Scİ., 13, 594.12. Hastings, W.H. (I 944): The use ~f urea in eommenial dairy feeds.
J.
Dairy Scİ., 27, 1015.13. Helmer, L.G. and E.E. Bartley.. (197ı): Progress in the
utili-zatian of urea as a protein replaeerfor ruminants.
J.
Dair Sci., 52: 25. 14. Holter, J., N.F. Colovos, H.A. Davis, and W.E. Urban, Jr.(1968): Urea for lactating daiı)' cattle. III. Nutritive r.:alue~f rations
~r
com silage plus eoneentrate eontaining various levels of urea.J.
Dairy Sci., 51, 1243.15. Holter, J.B., N.F. Colovos, H.A. Davis, and W.E. Urban,
Jr.
(i 968): Urea for lactating daiı)' ealtle. ıV. Effeet of urea r.:s.no urea in the eoneeııtrate on procluetioıı pe1jormanee in a hgih produeiııg hel'd.J.
Dairy Sei., SI, 1403.16. Huber, J.T., R.A. Sandyo (1965): RespOlISe q[ daiı)' eows fed
un-limited com silage to three levels ~[ urea and grain.
J.
Animal Sei.,24, 887.
17. Huber, J.T., R.A. Sandy, C.E. Polan, C.T. Bryant, and R.E. Blaser. (ı 967): Va1]'ing leve/s of urea for dairy eows .red com
Protein Saplement; Olarak K ullanılan Lre, Pamuk To!ıumu", %3
18. Huber, J.T., j.W. Thomas, and R.C. Emery. (1968): Response
of lactating cou;s fed urea-treater! com silage han'ested at raı)'ing stages ofmaturily.
J.
Dair)' Sci., 51, 1806.19. johnson, R.R. and K.E. McClure. (I 964): In vitro aııd in vico
comparisons on the ııtiliz.ation of urea, biuret and diammonium jJ/lOsjJhate by slıeep.
.J.
Animal Sci., 23, 208.20. Karr, M.R., U.S. Garrigus, E.E. Hatfield, H.W. Norton, and B.B. Doane. (1965): }futritional and chemlcal evaluation qf urea mıd of biımt in complete eıısiledJinishinlı diets by lamb.
J.
Animal Sci., 24, 469.21. Lassiter, C.A., R.M. Grimes, C.W. Duncan, and C.F.
Huf-fınan. (ıgS})): fliglzle;:el urea feeding ts daiı), cattle. lll. F;[fect on peiformance and metabolism qf lactating daiıy cows. Michigan State University, Agr. Exp. Star Guart. Bull. 4
ı,
326.22. Loosli j.K. (J 968): [jrea as protein supplements for daiıy rations .
.l.
Dairy Sci., 14, 1116.23. Oltjen, R.R. (I 972): Deuelopmeııt and status rj NPN usage of ruminants. Proc. 23 rd Ann. Montana Nutrition Cone Res. Rep.
16. Montana Agr. Exp. Stat, Manıana State Univ., Bozernan, P.32.
24- Plummer, J.R., j.T. Miles, and M.j. Montgomery. (1971):
Effeet of urea in the concentrate mixture vn intake and production i!!
vf cows fed com sila/!,c as tlze anı)'forage .
.J.
Dairy Sci., 54: 186ı.
25. Reid, R.L. (I 960): The determinatioıı of ketone bodies in blood..l.
Sac. for AnaL. Chem., 85, 265.26. Rupel, I., G. Bohstedt, and E.B. Hart (1943): The comparatiz,'e
value of urea and linseed mealfor milk production .
.J.
Dair)' Sci., 27: 547. 27. Shirley, J.E. L.D. Brown, F.R.Toman, and W.H. Stroube.InJluence vf va1J'ing amouııts urea on the Iermentafion pattern and nut-ritive value vi com silage.
J.
Dairy Sci., 55, 805.28. Steel, R.G.D., and j.H. Torrie. (1960): Principles and
proce-dures oj statistics McGrow Hill Co., ~cw York, XVI -+- 481. 29. Şenel, H.S. ve S. Dilmen. (I 970): İnek rasj'onlarındaki ürenin
Tumen uçucu )'a.~ asit/erine etkisi ve bunun süt ve süt yağı ile ilişkisi.
A.Ü. Vet. Fak. Derg. XVII, 18.
30. Şenel, H.S. ve S. DilInen. (197 I): Süt sığırlarının beslenmesinde
ürenin şeker endüstrisi artıklanj'la kullanılma imUmları. A. Ü. Vct.
354 H. Servet Şen el
31 . Şenel, H.S. (1972): }erse.JJ iııeklerine değişik oraıılarda kaba )Jemlerle verilen )'üksek dü;:~ydeki üreııin süt verimiııe .lütteki ]ağ oranıııa mmen uçucu )'a,~ asitlerine iie eneıjiden fo)'da/aıımrl)'o etkileri. A.Ü. Yet. Fak.
Dcrg. XiX, 305.
32. Şenel, H.S. (1974): Saman L'C mısır silajlannın süt üretiminde karşı-laştırmalı değeri. A.Ü. Yet. Fak. Dcrg. XXI, 130- J38.
33. Thompson, H.R., G. Graf J.E. Hart, and C.W. Holdway.
(ı 952): The uttilization o! ıma ~Y daiıy caltle .
.J.
Dair)' Sci., 25:1010.
34. Van Horn, H.H., D.R. Jacobson, and A.P. Graden. (1969): lıifluence of /evel a"d .lOll1U of nitrogm 011 mi/k production and b/ood components.
J.
Dairy Sci , 52: 1395.35 . Van Soest, P.J. (1963): Use ı!f detergenlJ in the anab'sis offihrous feeds. A rapid method for de!ermiızrıtion of fiber and I(finin Assoc
Off. Agr. Chem., 46: 829.
36. Willet, E.L., L.A. Henke, and C. Maruyama. (1946): The use of urea in ration.\' for dai1)J cows under Hawaiian conditions.
J.
Dairy Sci., 29, 629
37. Virtanen, A.I.(1966): Mi/k Production oj" cows on protein free feed.
Science, 153, 1603.
![Synthesis and preparation of novel magnetite nanoparticles containing calix[4]arenes with different chelating group towards uranium anions]()