A. İsraelii ve A. bovis insan ve hayvan hastalıkları birçoğu toprak ve organizma dışında saprofit hayat Birçok yönleri ile bakteri ve bazı yönleriyle mantarlara benzeyen mikroorganizmalar Actinomyces

(1)

Actinomyces

 Birçok yönleri ile bakteri ve bazı yönleriyle mantarlara benzeyen mikroorganizmalar

 birçoğu toprak ve organizma dışında saprofit hayat

 A. İsraelii ve A. bovis insan ve hayvan hastalıkları

(2)



Actinomycosis hastalığında genellikle fistülize olmuş lezyonların fistüllerinden dışarıya akan irin içerisinde 30-40 μm’den 200 μm’ye kadar ve bazen gözle görülebilecek büyüklükte sarı tanecikler



Sülfür granülleri



Şekilsiz ipliklerin karışmasından meydana gelmiş yumak şeklinde

orta kısmından dışarıya doğru ışınsal şekilde uzanan iplikler ve bu

ipliklerin uçlarında oval veya yuvarlak şekilde şişmiş topuzlar

(3)

Kültürden hazırlanan preparatlarda daha çok basiller Gram (+)

 Asido-rezistan değiller

 Hareketsizdir

 Anaerop

 0₂karşısında birkaç pasajdan sonra üreyebilir

 %5-10 CO₂’li ortamda daha iyi ürer

(4)

 Glikoz, maltoz, laktoz gibi karbonhidratlarla gaz yapmadan asit

 A.israelii nişastaya etki etmez

 A. bovis ise hidroliz eder

 Ac.’lerin A,B,C,D dört serotipi

 A.israelii sağlam kimselerin ağız boşluğundan ve taşlı diş etlerinden, tonsillalardan ve farinksten izole

(5)

4 klinik şekli

 Servikofasiyal

 Torasik tip

 Abdominal şekil

 Jeneralize şekil

(6)



Servikofasiyal:



Yüzün yumuşak dokularında



Dokuda şişlik



Zamanla delinerek dışarı fistülize



Kanlı irinli bir salgı



İçinde mikroskobik ve makroskobik sarı renkli actinomyces granülleri



Fistüllerin etrafındaki deri önce kırmızı ve sonra esmer renkte olup dokununca kösele gibi sertlik



Servikofasiyal şekilde enfeksiyon bir diş çürüğü veya yarası gibi lezyonlardan kaynak bulur



Hastalık selim seyreder ve tedaviye duyarlı

(7)

Torasik tip

 Akciğerler tüberküloza benzer şekilde enfekte

 Gögüs ağrısı, ateş ve balgamla seyreden öksürük

 Zamanla göğüsten deriye fistülizasyon

 Abdominal şekilde yerleşme çekum ve apendiskte olur

 Ağrı, ateş, ishal veya kabız, ağır kusmalar

 Çekum kısmında deriye yapışık bir kitle ortaya çıkar

 Karın derisine fistülize olur

(8)

 Jeneralize şekil

 kan yolu ile yayılması ile

 Çeşitli organlarda sekonder yerleşme lokalizasyonları (karaciğer, böbrek, pelvis organları)

 A.bovis sığır ve diğer bazı hayvanlarda insanlarınkine benzer

aktinomikoz hastalığı

(9)

İrin, balgam, biyopsi materyali

İrin içindeki actinomyces granülleri

Kültür için anaerop ve % 10 CO₂ortamında tiyoglikolatlı buyyon, % 2 agarlı beyin-kalp buyyonu

Kabarık, opak kolonilerden yapılan preparatlarda dallı micelyumlar ve gram (+) difteroidlere benzer çomakçıklar

Epidemiyoloji

Hastadan hastaya bulaşma saptanmamıştır

 A.isrelii birçok kimselerin normal ağız florasında ve çürük dişlerde zarar vermeden bulunabilir

 Bulunduğu yerden yara ve nekrotik dokulara giren A.israelii aktinomikozis’i

Sağaltım

Sülfonamid, penisilin, karbenisilin, tetrasiklin gibi kemoterapötikler yüksek doz ve uzun süre

(10)

NOCARDİA

 Doğuda yaygın, birçoğu saprofit bazısı organizmada lokal veya yayılabilen enfeksiyona

 Yaklaşık 1 μm eninde, dallanan mikroorganizmalar

 Bazı türleri basil veya kok görünümünde

 Bazı türleri asido-rezistan

 Genellikle aerop fakat yavaş üreyen mikroorganizmalar

(11)

 N. asteroides

 Organizmada lezyonlardan alınan salgılarda Actinomyces granüllerine benzer beyaz granüller

 Gram (+) Asido-rezistandır

 Aerop, 37 ̊C’de

 Üremeleri yavaştır

 Kolonileri buruşuk, granüllü, R

 Sarı-turuncu veya kırmızı pigmentli

 Karbonhidratlara etkisiz indol ve H

₂

S yapmaz

 İnvazyon özellikleri yok



(12)

 Ölüm toksik etki ile

 Daha çok sistemik, kısmen lokalize mycetoma şeklinde enfeksiyonlar

 Sistemik enfeksiyonlarda özellikle karaciğer ve plevrada yalancı tüberküloz görünümünde lezyonlar

 Hematojen yayılması ile beyin ve menenjlerde yerleşmeler

 Lokalize enfeksiyonlarda deri altı ve kemik dokusunda süregen, irinli ve tümöre benzer şişlikler gösteren, fistülize oldukları zaman beyaz-sarı granüller içeren irinin aktığı lezyonlar (mycetomalar) yapar

(13)

 Tanı

 Hast. şekline göre muayene mad.

 İrinde açık sarı renkli granüller

 Balgam % 4 NaOH ile yarı yarıya karıştırılır. 10’ çalkalanır ve 2NHCl ile nötralize edilerek santrifüjlenir, hem preparat hazırlanır hem de kültürü yapılır

 Gram (+) ve asido-rezistan çomakçıkların görülmesi tanı

 Sağaltım

 Sülfonamidler, sikloserin ile birlikte verilir. Co-trimethoxazole

 Gerektiğinde cerrahi müdahale

(14)

N. madurae

 Gram (+)

 Aside dirençli değil

 Daha çok tropikal iklimde görülen ve ayakta sık rastlanan mycetoma şeklinde enfeksiyonlar

 Nadiren el ve vücudun diğer kısımları

 Önce deri altında görülen gittikçe büyüyerek yumuşayan bir şişlikle başlar.

 Şişlikten derine doğru, diğer dokulara ve deriden dışarıya doğru çeşitli fistüller oluşturur

 Ayak şişer

 Dışarıya akan koyu, kısmen irinli salgı içerisinde küçük granüller bulunur

 N. madurae’nin oluşturduğu mycetomaların granülleri daha çok beyaz renkte