Aralık 2010
Berlin Ekonomi Müşavirliği
FEDERAL ALMANYA’DA
EKONOMİK GELİŞMELER ÖZETİ
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 2 İÇİNDEKİLER
Genel görünüm...………...3
Sektörel Gelişmeler...4
Cari Denge...5
Tüketim……….…...7
İstihdam...…………...…...7
Fiyatlar………...…………...…...8
Faiz oranları ve Menkul Kıymetler Borsası...8
Bütçe verileri ve mali tahminler...9
Avrupa’da borçlanmanın finansmanındaki sorunlar...11
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 3 FEDERAL ALMANYA’DA EKONOMİK GELİŞMELER ÖZETİ
Genel görünüm
2010 yılında Federal Almanya ekonomisinin, bir önceki yılda finansal ve ekonomik kriz nedeniyle oluşan 4,7 oranındaki daralmanın olumsuz etkilerini önemli ölçüde telafi ederek yıllık bazda 3,6 oranında büyümesi beklenilmektedir. Normal koşullarda, büyüme eğiliminin 2011 ve 2012 yıllarında da yüzde 2,0 ve 1,5 oranında devam edeceği ve böylece kriz öncesi GSYİH seviyesinin 2011 yılının sonlarına doğru yakalanabileceği tahmin edilmiştir. Bu toparlanmanın en önemli dayanağı, dünya piyasalarının iç piyasada üretilen sanayi ürünlerine olan talebinin canlı olmasıdır. İhracat sektörünün özellikle güney ve doğu Asya ülke ekonomilerinin yükselen dinamizminden yararlandığı belirtilmektedir.
AB düzeyinde1, büyük ekonomiler içinde en hızlı toparlanan ülke Almanya olup, diğer AB ülkeleri arasında en yüksek büyüyecek ülkeler ise İsveç, Slovakya ve Polonya’dır. 2010 yılında GSYİH’sı azalacak olan ülkeler ise; Yunanistan, Latvia, Romanya, Bulgaristan, İrlanda olarak tahmin edilmiştir.
Alman Merkez Bankası (yıllık ortalama) işsizler rakamının, 2009 yılındaki 3,4 milyon seviyesinden; 2010 yılında 3,2 seviyesine, 2011 yılında 3,1 milyona, 2012 yılında ise 2,9 milyona düşmesini beklemektedir.
Federal hükümet bütçe açığının 2010 yılı sonunda (yılbaşı tahmini olan 80 milyar Avro yerine) 50 milyar Avro civarında kalması ve 2011 yılında 48,5 milyar Avro olması tahmin edilmiştir.
Piyasalarda görülen istikrarsızlığın hızla Almanya’ya da yansıyan bir etkisi, AB içinde mali durumu en iyi durumda olan Almanya’nın istemeyerek de olsa çok uzak olmayan bir tarihten itibaren AB’nin mali istikrarı için daha fazla katkı yapmak zorunda kalacağı beklentisi nedeniyle, uzun vadeli Alman devlet borçlanma senetlerinin faiz oranının, 2010 yılı başından beri azalmaktayken Eylül ayından sonra tekrar yükselme eğilimine girmesidir.
1 ECOFIN, Autumn Forecast
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 4 Alman Merkez Bankası Varsayım ve Tahminleri (Aralık 2010)
Varsayımlar 2010 2011 2012
Dolar/Avro paritesi 1,34 1,39 1,39
EURIBOR (Üç aylık faiz oranı) 0,8 1,4 1,7 Alman kamu senetleri faiz oranı 2,7 2,9 3,3 Ham petrol varil fiyatı (Dolar) 79,5 88,6 90,7 Alman ihracat pazarları büyümesi 9,6 6,0 6,1 Tahminler 2(yıllık yüzde artış oranları)
GSYH büyümesi 3,6 2,0 1,5
GSYH’ya iç talep katkısı* 1,9 1,8 1,5
GSYH’ya stok değişimi katkısı* 0,8 -0,2 0,0
GSYH’ya net ihracat katkısı* 1,0 0,4 0,0
Özel tüketim 0,5 1,4 1,4
Kamu tüketimi 2,3 1,5 1,3
Sabit Sermaye Yatırımı 6,6 3,8 2,1
İhracat 14,7 7,6 5,4
İthalat 14,1 7,6 6,0
İstihdam değişim(milyon) 0,5 0,6 0,6
İşsiz (milyon) 3,2 3,1 2,9
İşsizlik (yüzde) 7,7 7,3 6,9
TÜFE 1,1 1,7 1,6
TÜFE (enerji hariç) 0,7 1,1 1,5
*Büyümeye gerçek katkıyı yansıtır.
Sektörel Gelişmeler
Federal Almanya ekonomisi 2010 yılının üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre %3,9 oranında, bir önceki çeyreğe göre ise yüzde 0,7 oranında büyümüştür. Dış talepten daha fazla iç talebin etkili olduğu üçüncü çeyrekte Alman ekonomisindeki büyüme bir önceki çeyreğe göre hız kaybetmiş olmasına rağmen makine ve ekipman yatırımları yüzde 3,7
2 İtalik olarak gösterilen verilerde yıllık yüzde değişim, diğerlerinin ise açıklaması yanında gösterilmektedir.
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 5 oranında artış göstermiştir. Firmaların içeride ve dışarıda finansmana erişiminin nispeten kolaylaşmış olması da imalat yatırımlarına olumlu etki yapmıştır. İhracatın, ara malları, sermaye malları ve tüketim malları bazında benzer artış oranları göstermiş olması, Alman imalat sektörünün küresel ekonomik toparlanmadan geniş bazda yararlandığını göstermektedir.
İnşaat sektörü yatırımları ise ikinci çeyrekteki çok hızlı yükselişinin ardından doğal olarak yüzde 0,4 oranında daralma göstermiştir. Ancak, geçmişte olmadığı kadar düşük orandaki
“mortgage” kredilerinin de etkisiyle yeni evlere olan talep ikinci çeyrekten beri artmaktadır.
Bu artışın önümüzdeki dönemde de devam etmesi beklenilmektedir. Enerji üreticileri üçüncü çeyrekte üretimi biraz azaltmıştır.
Toplam üretimin artması, kapasite kullanım oranının da artmasına yol açmıştır. Sanayi üretimi, birinci çeyrekte yüzde 7,1, ikinci çeyrekte yüzde 12,9 ve üçüncü çeyrekte yüzde 10,3 oranında artmış ve böylece kapasite kullanım oranı da yıl başındaki yüzde 72 seviyesinden yüzde 82,1 seviyesine yükselmiştir.
Çeyrek Dönemlerde GSYH Büyümesi (%) 2009 III 2009 IV 2010 I 2010 II 2010 III
3 0,7 0,3 0,6 2,3 0,7
4 -4,4 -1,3 2,2 4,3 3,9
Kaynak: Federal İstatistik Bürosu Cari denge
Almanya’da 2010 yılının üçüncü çeyreğinde ihracat bir önceki çeyreğe göre (fiyat farklarından, mevsimsellikten ve takvim etkisinden arındırılmış rakamlarla) yüzde 2,3 oranında, ithalat ise yüzde 1,9 oranında büyümüş, böylece ihracatın daha hızlı artması sonucunda, net ihracatın büyümeye katkısı 0,3 olmuştur.
2009 yılına göre Avro’nun Dolar karşısında değer kaybettiği görülmüş ancak, Dolar da üçüncü para birimleri karşısında değer kaybettiğinden, dış ticarette Avro’nun fiyat rekabetini etkilemesi beklenen efektif değeri daha az değer kaybı göstermiştir.
3 Mevsimsellikten ve takvim etkisinden arındırılmış, bir önceki çeyreğe göre yüzde değişim
4 Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde değişim
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 6 Federal Almanya Cari Dengesi (milyar Avro)
2009 Ocak- Ekim
2010 Ocak-
Ekim FARK
Cari İşlemler Dengesi 85,5 97,9 12,4
Dış Ticaret Dengesi 110,2 128,3 18,1
İhracat 663,5 790 126,5
İthalat 553,3 661,7 108,4
Diğer Ticaret -7,3 -9,3 -2
Hizmetler Dengesi -12,7 -12,8 -0,1
Yatırım Gelir Gider Dengesi 26,4 25,7 -0,7
Cari Transferler -31,2 -34 -2,8
Kaynak: Federal İstatistik Bürosu
Cari rakamlarla 2010 yılının ilk 10 ayı 2009 yılının aynı dönemiyle karşılaştırıldığında; AB ülkelerine yapılan ihracat (ki Almanya’nın toplam ihracatının yüzde 60’ıdır) yüzde 14,6 oranında artarken, AB dışı ülkelere yapılan ihracat % 26,6 oranında artmıştır. Toplamda ise Almanya’nın ihracatı yüzde 19,1 oranında artış göstermiştir. Aynı dönemde AB ülkelerinden yapılan ithalat (ki Almanya’nın toplam ithalatının yüzde 64’üdür) %17,6 oranında artarken, AB dışı ülkelerden yapılan ithalat ise % 23,2 oranında artmıştır. Toplamda, Almanya’da ithalat yüzde 19,6 oranında artış göstermiştir.
Federal İstatistik Bürosu Ekim ayında, AB dışı ülkeler arasında İsviçre’nin, Almanya ile ticaretinin ihracatta 9. ithalatta ise 8. sırada geldiğini ve bu nedenle Almanya’nın, Avrupadaki AB harici ülkeler arasında en önemli ticaret ortağının İsviçre olduğunu açıklamıştır. Özellikle Çin’e yapılan ihracatın ilk üç çeyrekte, önceki döneme göre yüzde 80 artış sağladığı bildirilmiştir. Motorlu taşıtlar ve makineler, bilgisayar, optik ve elektronik ürünlerle, kimyasal ürünlerin bu artışta etkili olduğu bildirilmektedir. İthalata bakıldığında, Temmuz ve Ağustos aylarında ABD’den yapılan (mevsimsellikten arındırılmış) ithalatın özellikle artmış olduğu, buna karşılık Asya ülkelerinden yapılan ithalatın yılın ilk yarısına göre azaldığı bildirilmiştir.
2010 yılında dünya ticaretinin yaklaşık yüzde 12 artışla iyi bir toparlanma göstermesi beklenilmektedir.
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 7 Tüketim
Dış talepten daha fazla iç talebin etkili olduğu bu çeyrekte; fiyat, mevsimsellik ve takvim etkisinden arındırılmış rakamlarla, kamu harcamaları bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,1 oranında artmış ayrıca, özel tüketim harcamaları da 2009 yılı son çeyreğinden beri görülen artışına yüzde 0,4 oranıyla devam etmiştir. Yeni araba satışlarındaki artış dikkat çekmektedir.
İstihdam
Federal İstatistik Bürosunun geçici rakamlarına göre Almanya’da yerleşiklerin istihdam rakamı 2010 yılı Ekim ayında, birleşmeden bu yana en yüksek seviyesine ulaşmış ve bir önceki yılın aynı ayındaki değerinin yüzde 1 üzerinde ve 40,9 milyon kişi olmuştur. ILO tanımlamasına göre, Almanya’da 2009 yılı Ekim ayında yüzde 7,5 olan işsizlik oranı 2010 yılı Ekim ayında yüzde 6,7 olarak görünmektedir.
(İstihdam verileri)
2008 Ekim 2009 Ekim 2010 Ekim
İstihdam (Bin)* 40,772 40,494 40,889
İşsiz (milyon)** 3,1 3,2 2,9
İşsizlik Oranı** (%) 7,1 7,5 6,7
* (ILO tanımlaması, aylık ortalama)
** (ILO tanımlaması, mevsimsellikten ve takvim etkisinden arındırılmış) Kaynak: Federal İstatistik Bürosu
İstihdam artışı ikinci çeyreğe göre daha az olmakla birlikte özellikle, imalat, ulaştırma ve lojistik sektörlerinde görülmüştür. Krize karşı alınan önlemlerden olan kısa zamanlı çalışma olanağından yararlananların sayısı azalmaya devam etmiş ve Ağustos ayı itibarıyla 173 bine inmiştir. Yapısal göstergeler istihdam artışının devam edeceğini göstermektedir.
Şirketlerin karlılığının artması nedeniyle sendikaların ücret artışı talepleri de gündemdedir.
Metal işçileri ve elektrik mühendisliği branşlarında çalışanlar için öngörülen yüzde 2,7 oranındaki ücret artışının başlangıç noktası Nisan 2011 ayından 2 ay öncesine çekilmiştir.
Çelik endüstrisinde; çalışanlar için 2010 Eylül ayında bir defaya mahsus olmak üzere 150 Avro ödenmesi ve Ekim ayından itibaren ücretlere yüzde 3,6 artış yapılması, ayrıca geçici işçilerin de sürekli işçiler kadar ücret alması kararlaştırılmıştır.
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 8 Fiyatlar
Almanya’da 2010 yılının üçüncü çeyreğinde; enerji fiyatlarının ikinci çeyrekten daha düşük olmasına rağmen, gıda fiyatlarındaki artışın etkisiyle tüketici fiyatlar genel seviyesi yüzde 0,2 oranında artış göstermiştir. İthalat fiyatları, enerji fiyatlarının nispeten düşük olmasının da katkısıyla yüzde 0,5 artarken, ihracat fiyatları ise yüzde 0,7 oranında artış göstermiş ve böylece dış ticaret hadlerinin Almanya aleyhine gelişmesi eğilimi bu çeyrekte devam etmemiştir. Ekim ve özellikle Kasım ayında ise enerji ve gıda fiyatlarında görülen artış enflasyon oranının yükselmesini sağlamıştır.
12 Aylık Fiyat Artışları
2007 2008 2009 2010 Kasım F.Almanya (CPI, %) 2,3 2,6 0,4 1,5 F.Almanya (HICP5, %) 2,3 2,8 0,2 1,6 Avro Alanı (HICP, %) 2,1 3,3 0,3 1,9
Kaynak: Federal İstatistik Bürosu
Faiz oranları ve Menkul Kıymetler Borsası
10 yıl vadeli Alman kamu borçlanma senetlerinin (Bund) faiz oranı Eylül ayından sonra yükselme eğilimine girmiş ve yüzde 2,11 seviyesinden, Aralık ayı ortasında yaklaşık yüzde 3 seviyesine ulaşmıştır.
2010 yılında Çeşitli Faiz Oranları
Ocak Temmuz Ekim Hanehalkı ort. 5-10 yıl ev kredisi faiz oranı 4,27 3,79 3,58
(ECB) “Refinancing” (Haftalık) 1,00 1,00 1,00
(ECB) Borç Alma (O/N) 0,25 0,25 0,25
(ECB) Borç Verme (O/N) 1,75 1,75 1,75
EONIA (AB overnight, ağırlıklı ortalama) 0,34 0,48 0,70
EURIBOR (12 aylık) 1,23 1,37 1,50
9 yıldan fazla ve 10 yıl vadeli Alman kamu senetleri faiz oranı
3,3 2,6 2,4
Kaynak: Alman Merkez Bankası
5 AB genelinde karşılaştırma için uyumlaştırılan Tüketici Fiyat Endeksinin son 12 aylık değişimini gösterir.
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 9 Diğer taraftan, Frankfurt menkul kıymetler borsasının DAX endeksi değeri; 2010 yılına 6,048 civarında başlamış ve genellikle yatay bir seyirle 30 Eylül itibariyla (yılbaşına göre yaklaşık
%3 oranında artışla) 6,229 seviyesini görmüş, daha sonraki 2,5 ay içinde hızla artarak 22 Aralık itibarıyla 7,080 değerine ulaşmıştır. DAX endeksi yılbaşına göre yaklaşık yüzde 17 oranında değer kazanmıştır.
Bütçe verileri ve mali tahminler
Federal Bütçe Gerçekleşme Verileri (milyon Avro) 2009
Gerçek
2010 Maliye B. Tahmin
2009 Kasım
2010 Kasım
Gider 292.253 319.500 270.186 278.005
Faiz Gideri 38.099 36.751 36.768 32.477 Personel Gideri 27.939 27.704 26.520 26.729 Askeri tedarik 10.281 10.469 8.332 8.655 Sandıklar 29.699 31.274 27.536 27.592 Sosyal S. fonları 105.130 128.365 100.037 112.508 Yatırımlar 27.103 28.293 23.158 21.363
Gelir 257.742 238.924 223.109 217.455
Vergi Geliri 227.835 211.887 195.203 191.591 Finansman Açığı -34.511 -80.576 -47.010 -60.500 Net Borçlanma -34.100 -80.200 -44.083 -51.700
Kaynak: Federal Maliye Bakanlığı
2010 yılında Alman kamu finansmanı dengesinin yılbaşında tahmin edilen kadar kötüleşmeyeceği tahmin edilmektedir. Bunda en büyük etken ise ekonomideki toparlanmanın beklenenden daha hızlı olmasıdır. Yine de hem yapısal açık hem de bütçe açığı oranı yükselmektedir. Bütçe açığının yüzde 3,5 civarında gerçekleşmesi beklenilmektedir. Genel kamu borç oranının da, özellikle WestLB ve HRE bankaları için oluşturulan “kötü bankalar”
nedeniyle taahhüt edilen riskli varlıklar sayesinde artması beklenilmektedir.
2010 yılı Kasım sonu itibarıyla federal harcamaların toplamı (278 milyar Avro) bir önceki yıla göre yaklaşık olarak 7,8 milyar (yüzde 2,9) tutarında artmıştır. Artış özellikle Federal İstihdam Bürosu’nun federal bütçeden aldığı fonlardan ve sağlık fonunun ihtiyacının artmasından kaynaklanmıştır.
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 10 Aynı döneme ait federal gelirler (217,5 milyar Avro) bir önceki dönemle karşılaştırıldığında, toplam gelirlerin 5,6 milyar Avro, vergi gelirlerinin ise yaklaşık yüzde 1,9 oranında (3,6 milyar Avro) azaldığı belirtilmiştir.
Federal Hükümet Borçlarının Vadeye Göre Dağılımı (milyon Avro)
2009 Payı (%) 2010 Ekim Payı (%)
1 yıla kadar 243.437 23 232.952 22
1-4 yıl arası 320.444 30 341.728 31
4 yıldan fazla 489.805 47 515.041 47
Toplam 1.053.686 100 1.089.721 100
Kaynak: Federal Maliye Bakanlığı
AB tanımlı Genel Kamu Borç Seviyesi (milyar Avro) 2008 GSYH
(%)
2009 2010 IIQ GSYH (%)
Genel Kamu 1,643,8 66,3 1.760,5 1.822,4 74,6
Federal Hükümet 1,007,6 40,6 1.075,7 1.099,1 45,0
Eyaletler 531,0 21,4 573,4 608,8 24,9
Yerel Yönetimler 118,8 4,8 123,8 126,6 5,2
Sosyal Güvenlik F. 1,5 0,1 1,3 1,3 0,1
Kaynak: Alman Merkez Bankası
2009 yılı Kasım ayında 47 milyar Avro olan federal finansman açığı, 1 yıl sonra 60,5 milyar Avro olarak gerçekleşmiştir. Federal hükümet 2010 yılı sonunda, bütçe açığının (yılbaşı tahmini olan 80 milyar Avro yerine) 50 milyar Avro civarında, 2011 yılında ise 48,5 milyar Avro civarında kalmasını beklemektedir. 2010 yılı sonunda;
- Federal hükümetin bütçe dışı kurumlarının (Finansal Piyasalar İstikrar Fonu-“Soffin”, Yatırım ve Geri Ödeme Fonu) 10 milyar Avro,
- Eyalet bütçelerinin 18 milyar Avro,
- Federal İstihdam Ajansının 10 milyar Avro, civarında açık vereceği tahmin edilmektedir.
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 11 Federal Maliye Bakanlığı, Federal Bütçe Tahminleri
(milyar Avro, Aralık 2010)
2011 2012 2013 2014
Harcamalar 305,8 301 301,5 301,1
Gelirler 257,4 260,9 269,9 277,9
Finansal açık 48,4 40,1 31,6 24,1
Genel kamu bütçe açığı, % %-3 %-3 %-2 %-1,5
Yapısal açık 45,8 39,0 32,1 25,1
Maksimum net borçlanma6 57,5 43,1 31,6 24,1
Avrupa’da borçlanmanın finansmanındaki sorunlar
İrlanda’ya 2009 yılı Nisan ayından itibaren ECOFIN tarafından “aşırı açık prosedürü”
uygulanmış ve bütçe açığının GSYH oranının 2013 yılına kadar yüzde 3’ün altına çekilmesi kararlaştırılmıştır. Daha sonra, 2009 yılı Aralık ayında bu süre 2014 yılına uzatılmıştır.
İrlanda son aylarda, finansal sorunlarını kendi başına çözemeyeceği konusunda oluşan şüphelerin giderek daha fazla tartışılmasının7 etkisiyle, finansman imkanlarının daha pahalı hale gelmesine ve daralmasına engel olamamış ve 22 Kasım tarihinde yardım için AB ve IMF’ye başvurmak durumunda kalmıştır. AB ECOFIN Konseyi 7 Aralık 2010 tarihinde aldığı kararla, İrlanda için 85 milyar Avro’luk yardım paketinin; 10 milyar Avro’sunun İrlanda bankalarına sermaye olarak acilen verilmesi ve bu kapsamda ilave 25 milyar Avro’nun ihtiyat akçesi olarak hazır tutulması, 50 milyar Avro’nun ise İrlanda hükümetinin bütçesi için kullanılmasına karar vermiştir. Yardım fonunun;
-Bankacılık kesimi için öngörülen tutarın 17,5 milyar Avro kısmının İrlanda Hazinesince, -22,5 milyar Avro’nun Avrupa Finansal Istikrar Mekanizmasi’ndan (EFSM) kredi olarak, -22,5 milyar Avro’nun; “European Financial Stability Facility (EFSF)” enstrümanından 17,7, İngiltere’den 3,8, İsveç’ten 0,6, Danimarka’dan 0,4 milyar Avro, kredi olarak,
-22,5 milyar Avro’nun IMF tarafından kredi olarak,
6 Yeni borç kuralı uygulamasına göre federal hükümetce yapılabilecek en fazla borçlanma tutarı yapısal açık tutarını geçemez ki onun da yasal sınırı GSYH’nın yüzde 0,35’idir. ,Almanya’da Anayasal kural olarak yürürlük tarihi 2016 yılıdır.
7 Özellikle Almanya, İrlanda´nın AB’ye yük olmaması için olası yardım konusunda olumsuz tavır göstermiştir.
T.C. Berlin Ekonomi Müşavirliği Aralık 2010 Page 12 oluşturulması ve bunların şartı olarak, İrlanda’nın bankacılık sisteminin düzeltilmesi, büyümeye dönük reformların yapılması ve bütçe açığının GSYH oranının 2015 yılına kadar yüzde 3’ün altına çekilmesi kararlaştırılmıştır.
Yıl başında Yunanistan’ın borçlanması konusunda piyasalarda yaşanan dalgalanmalar ve artan belirsizlikler üzerine kurtarma paketinin devreye konulmasının ardından, özellikle yaz ayları sonlarından itibaren İrlanda, Portekiz, İspanya ve hatta İtalya’nın artan finansman ihtiyaçlarıyla birlikte borç ödeme kapasiteleri ve AB üzerinden ya da üye ülkelerden yapılabilecek yardımların hukuki dayanağı, bunların üzerinden de Avro’nun ve AB’nin dahi geleceği ciddi olarak tartışılmaya ve piyasalarda yine istikrarsızlık yaratmaya devam etmiştir.
Bu olumsuz gelişmenin Almanya’ya da yansıyan bir etkisi, AB içinde mali durumu en iyi durumda olan Almanya’nın, AB’nin mali istikrarı için daha fazla katkı yapmak zorunda kalacağı beklentisi nedeniyle, uzun vadeli Alman devlet borçlanma senetlerinin faiz oranının, 2010 yılı başından beri azalmaktayken Eylül ayından sonra tekrar yükselme eğilimine girmesidir. AB içinde mali durumu en sağlam olan ve dolayısıyla riskleri en az olan Almanya;
bir taraftan ECOFIN tarafından uygulanan “aşırı açık prosedürü” kapsamında verdiği - bütçe açığının GSYH oranının 2011 yılına kadar yüzde 3’ün altına çekilmesi- taahhüdüne uymayı, buna ilave olarak orta ve uzun dönemde mali disiplini (Anayasal düzeyde) en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen yeni borç kuralı uygulamasını 2016 yılından itibaren yürürlüğe koymayı planlamaktadır.
