GAZETECİLİK BÖLÜMÜ İLETİŞİM FAKÜLTESİ
GZT 111 – Yazım ve Sunum Teknikleri
Öğr. Gör. Onur Şen
ETKİLİ SUNUM TEKNİKLERİ
Hafta 7-8-9
GZT 111 – Yazım ve Sunum Teknikleri
Etkili Sunum Teknikleri
• Münazara yaparken zorlandınız mı?
• Neden???
• ÖR: King’s Speech
• Kendimizden örnekler…
Etkili Sunum Teknikleri
• Sizi yargılayabilirler
• Kendinizi aptal gibi hissedebilirsiniz
• Hata yapıp dikkatiniz dağılabilir
• Küçük düşebilirsiniz
• Başkaları kadar iyi olmayabilirsiniz
• Sizden hoşlanmayabilirler
• Anlatmak istediğinizi anlamayabilirler.
– YANİ
Etkili Sunum Teknikleri
• «Yapılan bir araştırmaya göre insanların en çok korktuğu şey % 70 ile topluluk önünde konuşmakmış. Bunu % 20 ile ölüm izliyormuş. Buraya dikkat edin; Bir cenaze
törenine katılanların % 70'i, tabutun önünde konuşma yapmaktansa tabutun içinde olmayı tercih ediyor.»
(Seinfeld)
• Önemli olan bakış açısı
Etkili Sunum Teknikleri
• Heyecan iyidir.
• Uyanık tutar.
• Hareketli bir sunum yapmanızı sağlar.
• Heyecan dikkati kendine çekmek demektir.
• Sesinden korkma!!!
• Kendiniz dışında bir şeye odaklanın !!
Etkili Sunum Teknikleri
• Heyecan nedir?
– Kalbin hızlıca çarpması – Ağzımızın kuruması
• Soluk alıp vermede güçlük
– Eller ve bacakların titremesi – Sesin çatallanması
– Terlemek vb.
Etkili Sunum Teknikleri
• Heyecan; bedensel, duygusal ve zihinsel değişimler.
• NORMALDİR.
• ÖR: Gandhi olayı
• Sevindirici haber
Etkili Sunum Teknikleri
Sunum yaparken sahip olduğum olumlu özelliklerim
• Konuya hakimiyet
• Diksiyon
• Şive
• Kalem alırım
• Teknik araç gerek kullanımı
• Ses düzeyi
Sunumda daha iyi olabilmem için geliştirmem gereken özelliklerim
• Hızlı konuşuyorum
• Sürekli aynı kelimeleri
kullanıyorum
• Gülesim geliyor
• Unutuyorum
• Konudan sapıyorum
• Göz teması
Etkili Sunum Teknikleri
• Sunumun amacını belirleyin
• Sunumuzun planlamasını yapın
• Sunum yapacağınız yeri ve kullanacağınız teknik donanımı tanıyın
• Sunum yapacağınız dinleyiciler hakkında bilgi sahibi olun
Etkili Sunum Teknikleri
• Sunumun amacını belirleyin
– Bilgilendirme
– İkna etme; örnekler, kanıtlar, grafikler, sayısal veriler, istatistikler,
– Eğlendirme; yaratıcı drama, sahnelenebilir, fıkra
Etkili Sunum Teknikleri
• Sunumuzun planlamasını yapın
– Sunum taslağı ve dinleyicilerle gerektiğinde paylaşmak
Etkili Sunum Teknikleri
• Sunum yapacağınız yeri ve
kullanacağınız teknik donanımı tanıyın
– Sunum yerinin imkanları – Teknik donanım
– Dinleyici nerede oturacak – Oda nasıl düzenlenecek?
– Aydınlatma
– Sunum yapılacak yerin sınanması
Etkili Sunum Teknikleri
• Sunum yapacağınız dinleyiciler hakkında bilgi sahibi olun
– Sunumdan önce sohbet
– Dinleyicinin hazır bulunuşluğu
– Hazır bulunuşluğa göre araştırmanın özeti – Dinleyici sayısı ve samimiyet ilişkisi
– Sunumuzun %90’ını dinleyicilerin %99’u anlamalıdır.
– Dinleyiciler; görsel hafıza, işitsel hafıza ve yaparak öğrenenler
Etkili Sunum Teknikleri
• Sunum yapacağınız dinleyiciler hakkında bilgi sahibi olun
– İlk 10 dakika – Duygusal etki
– Duygusal etki dopamin salgılanmasını sağlar
Etkili Sunum Teknikleri
• Biz,
• % 1 tad alarak,
• % 1.5 dokunarak,
• % 3.5 koklayarak
• % 11 işiterek,
• % 83 görerek, öğreniriz.
Etkili Sunum Teknikleri
• Okuduklarımızın %10’unu,
• İşittiklerimizin % 20’sini,
• Gördüklerimizin, %30’unu
• Hem görüp hem işittiklerimizin % 50’sini
• Söylediklerimizin % 80’ini
• Davranışlarımız beraber söylediklerimizin
% 90’ını hatırlarız.
Dokunsal Öğrenme Biçimi
1. ( ) Boş bir kağıda sütunlar çizmem istendiğinde kağıdı katlarım
2. ( ) Sandalyede otururken sallanırım 3. ( ) Bacağımı sallarım
4. ( ) Kalemimi elimde döndürürüm, masada tempo tutarım
5. ( ) Her şeye dokunmak isterim
6. ( ) Kapının üst çerçevesine asılarak odaya atlamak isterim
7. ( ) Bir şeye dokunmadan sadece görerek ve duyarak ona inanmam
8. ( ) Genellikle hiperaktif olduğum söylenir 9. ( ) Objeleri biriktirmeyi severim
10. ( ) Kürdanları, kibritleri küçük küçük parçalara kırarım
11. ( ) Aletleri açan boşaltır sonra yine bir araya getiririm
12. ( ) Genellikle çok banyo yapar ya da duş alırım
13. ( ) Genellikle ellerimi kullanarak ve hızlı konuşurum
14. ( ) Başkalarının sözünü keserim
Dokunsal İnsanın Özellikleri
• Çok yavaş hareket ederler,
• oldukça duygusaldırlar, sesleri daha az çıkar,
• az ve öz konuşurlar bu nedenle konuşma araları uzundur.
• Evet ve hayır kelimelerini çok sık kullanırlar.
• Konuşurken; sırtımda ağır bir yük var, konuya parmak basmak, gururuna dokunmak, soğuk insan gibi
mecazları çok sık kullanırlar.
• Somut şeyleri kavramaları daha kolaydır.
• Bu kişiler derin bir diyafram nefesi alırlar.
• Mutlaka karar vermeleri gereken bir şeye dokunmaları gerekmektedir.
İşitsel Öğrenme Biçimi
1. ( ) Konuşmayı severim 2. ( ) Dinlemeyi severim
3. ( ) Kendi kendime konuşurum 4. ( ) Yüksek sesle okurum
5. ( ) Okurken parmağımla takip ederim
6. ( ) Okurken kağıda çok yaklaşırım
7. ( ) Gözlerimi ellerime dayarım 8. ( ) Genellikle diagram ve
grafiklerle aram iyi değildir 9. ( ) Yazılı karikatürleri tercih ederim
10. ( ) Görsel ve sözcük hatırlama hafızam iyi değildir
11. ( ) Kopyalanacak bir şey olmadan kolay çizemem
12. ( ) Haritalardan çok sözel tarifleri ve yönergeleri tercih ederim
13. ( ) Öğrenmek için jingle kullanırım 14. ( ) Sembol ve simgelerle aram iyi değildir
15. ( ) Sessizliğe dayanamam..ya ben ya da diğerlerinin konuşmasını isterim
İşitsel İnsanın Özellikleri
• Kullandıkları kelimeleri seçerek kullanırlar.
• Yani duyarak konuşurlar.
• Konuşmaları daha ritimlidir.
• Kelimeler onlar için çok önemlidir, söyleyeceklerine çok önem verirler. Sözel olan şeylere daha fazla tepki
gösterirler.
• Konuşmalarında sesle ilgili kelimeleri ve cümleleri çok kullanırlar
• aynı telden çalmak, kulakları tırmalamak, kulağa hoş gelmek, kulak vermek v.b. Gibi.
• Bu kişiler sözlerinin kesilmesini hiç sevmezler.
Görsel Öğrenme Biçimi
1. ( ) Duyduğum yönergelere dikkat etmem
2. ( ) Sözel tariflerin tekrarlanmasını isterim
3. ( ) Sözcükleri hatasız yazarım 4. ( ) Konuşmacının ağzını izlerim 5. ( ) Şarkı sözlerini hatırlamada zorlanırım
6. ( ) Çok not tutarım
7. ( ) Başkalarının ne yaptığını gözlerim
8. ( ) Radyo ve televizyonu yüksek sesle dinlerim
9. ( ) Diagram ve grafikleri kolay algılarım
10. ( ) Telefonda konuşmayı sevmem 11. ( ) Biri bana ders verir gibi bir şeyler anlatırsa başka dünyalara dalarım
12. ( ) Sözel yönergeleri
kullanamam..haritaya gereksinim duyarım
Görsel İnsanın Özellikleri
• Bunlar için dünya görüntülerden ibarettir.
• Konuşurken çok hızlı konuşurlar.
• Çünkü beyinlerindeki görüntülere yetişmeye çalışırlar.
• Konuşurken görsel ağırlıklı kelimeler ve cümleler kullanırlar; gördüğünüz gibi, göz göre göre, nereden bakarsan bak, konuyu aydınlatmak v.b. gibi.
• Onlar için ilgilendikleri şeyin görüntüsü çok önemlidir.
• Göğüs nefesi alırlar.
Etkili Sunum Teknikleri
• Teknik terim
• Yabancı ifade
• Dinleyiciye yabancı jargonlar
• Açılımı yazılmayan kısaltmalar
• ÖR: «5GB yerine 1000 şarkı kayıt yapabilir»
Etkili Sunum Teknikleri
• Sunumun Hazırlanması
– Gelişme Bölümü: Destekleyici Veriler sunar.
– İnandırıcılık
– Karmaşıklığı önler
– Örnek ve öyküler sunumu destekler
Etkili Sunum Teknikleri
• İstatistikler, sayılar, oranlar
• Örnekler
• Öyküler
• Alıntılar
Etkili Sunum Teknikleri
• Grafik Kullanımı:
– Çizgi grafikler, yıllar bazında değişen eğilimleri gösterir.
– Sütun grafikler, belli bir an için farklı göstergeler arası ilişkileri gösterir.
– Pasta grafikler, oran dağılımında etkilidir.
Etkili Sunum Teknikleri
Etkili Sunum Teknikleri
• Dinleyici ile göz teması
• Notlara ve bilgisayara bakmayın
• Dikkatiniz dağılırsa
• Etkileyici bir giriş
• Dinleyicinin aklı nerdedir??
• Fıkrayla başlamak iyi bir fikir mi
• Bir soru sorun
– Kimler düzenli spor yapıyor?
Etkili Sunum Teknikleri
• Etkileyici bir gerçeği belirtin
– Bu odadaki her 5 kişiden biri gelecekte hava kirliliğinden sağlık sorunları yaşayacak.
• Fıkra anlatın
• Öykü anlatın
• Alıntı yapın
• Etkileyici vurgularda bulunun
– «Şimdi sigarayı bırakmanın tam zamanı!»
Etkili Sunum Teknikleri
• Kendinizi kısaca tanıtın
• Konunun amacını belirtin
• Dinleyiciyi ve kendinizi rahatlatın
• Konunun önemini belirtin
• Olumsuz olmayın!!
Etkili Sunum Teknikleri
• ÖRNEK SUNUM GİRİŞİ:
– Konu başlığı:
Etkili Sunum Teknikleri Dikkat çekici ifade:
“Burada kaç kişi lezzetli yemek yapmanın sırlarını biliyor?”
Geçiş:
“Etkili bir sunum yapmak lezzetli bir yemek yapmaya benzer, ikisinin de mutfağı çok önemlidir”
Önem:
“Gerek eğitim gerek iş yaşamınız boyunca, düşünce, araştırma ve çalışmalarınızı aktaracak sunumlar hazırlamanız sizin için kaçınılmaz ” Amaç:
Bu sunumu dinledikten sonra etkili bir sunum hazırlamak için gereken tüm bilgileri öğrenmiş olacaksınız”
Etkili Sunum Teknikleri
• Kendi sunumlarınız için de uygun bir giriş düşünmek ister misiniz?
– Özgür olduğunuzu düşünüyor musunuz?
– Zeus aramızda mı?
– Thor serisini izlediniz mi?
– Mısır piramitlerinin gizemi çözüldü?
– Hızlı ve öfkeli serisini nasıl buldunuz?
Etkili Sunum Teknikleri
• Sunumunuzda ele alınanları ve
mesajlarınızı önemli noktalarını hatırlatın
• Girişle bağlantı kurun
• Sözü dolandırmayın
• Aniden durmayın
– «Tüm söyleyeceklerim bu kadar»
– «Daha iyi hazırlanmadığım için üzgünüm ama umarım bir şey anlamışsınızdır»
Etkili Sunum Teknikleri
• Slaytlar:
– Basit
– Az yazı çok görsel
– Slaytlar arası görsel uyum – Aynı font ve benzer renkler
– Görsel algısı yüksek olanlar için
– Sadece görsel kullanmak sadece yazı kullanmaktan 3 kat etkilidir.
– İkisi birlikte sadece yazıdan 6 kat daha etkili – Süsleme amacı dikkati dağıtır.
• Bildiri (Handout): İzleyiciye çoğaltılan
Etkili Sunum Teknikleri
• Her şeyi önceden kontrol edin
• Dikkati denetlemek için gereçleri tam zamanında kullanın
• Görsel gerece değil, dinleyiciye konuşun
• Görsel gereci kullanırken daha sesli konuşun
• Görüşü engellemeyin
• Ders sunumlarında dikkat edilecekler
Etkili Sunum Teknikleri
• Uygulama Önerileri:
– Tekrar ama ayna karşısında değil
– Yanlış yaptıkça başa dönmeyin – Sunum süresini hesaplayın
– Ayrıntılara dikkat edin ve geri bildirim alın – Ezberlemeyin
Etkili Sunum Teknikleri
• Beden dili;
– Mesajın %55’i vücut dili – %35’i ses tonu
– Söylenenlerin %10’u etkilidir.
– Fazla heyecan varsa sunum öncesinde nefes egzersizi yapmayın.
– Önemli bir şey söyleyeceğiniz zaman dinleyiciye bir adım yaklaşın.
– Konuyu değiştirecekseniz bir adım uzaklaşın
Etkili Sunum Teknikleri
• Soru- cevap bölümü
– Savunma değil
– Bilmiyorum demekten çekinmeyin
