ELEKTRİK-ELEKTRONİK ŞUBESİ
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI
Metroloji ve Sanayi Ürünleri Güvenliği Genel Müdürlüğü
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN
ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
SUNUM PLANI
1. GİRİŞ 2. KAPSAM
3. GENEL ŞARTLAR ve İKTİSADİ AKTÖRLERİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ 4. TEKNİK DOSYA
5. AB UYGUNLUK BEYANI 6. CE UYGUNLUK İŞARETİ
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
T.C. SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI 2
ELEKTRİK-ELEKTRONİK ŞUBESİ
Mevzuat.gov.tr
TÜRKİYE CUMHURİYETİ
SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI
Sanayi Ürünleri Güvenliği ve Denetimi Genel Müdürlüğü
PİYASA GÖZETİMİ VE DENETİMİ KAYNAKLARI
✓ Risk Analizi Sonucu
Oluşturulan Yıllık Denetim Programı
✓ Re’sen
✓ İhbar ve Şikâyet Üzerine
Gönüllü Geri Çağırma
Üreticilerin, kullanıcılarda olan ve piyasada bulunan, teknik düzenlemesine uygun olmayan ya da güvensiz olan ürünlerini Bakanlığın müdahalesine gerek kalmadan gönüllü olarak geri çağırması ve düzeltici faaliyette bulunması işlemidir.
Ürettiği/ithal ettiği ürünlerdeki uygunsuzluğu fark edip gönüllü geri çağırma faaliyeti başlatan ve faaliyet kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getiren firmalar için Yönetmelikte öngörülen idari yaptırımlar uygulanmaz.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ
EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK (LVD) (2014/35/AB) Kapsamına Dahil Olan Elektrikli Ekipmanlar
Yönetmelik; alternatif akım için 50 volt - 1000 volt arasında, doğru akım için 75 volt - 1500 volt arasında değişen anma gerilimlerinde kullanılmak üzere tasarımlanan elektrikli ekipmanı içine alır.
50V-1000V
75V-1500V
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
Yönetmelik Kapsamı Dışındaki Elektrikli Ekipmanlar
✓Patlayıcı ortamlarda kullanılacak elektrikli ekipman
✓Radyoloji ve tıbbi amaçlı elektrikli ekipman
✓Yük ve insan asansörlerine ait elektrikli parçalar
✓Elektrik sayaçları
✓Avrupa Topluluğu üyesi ülkelerin katıldığı uluslararası kuruluşlarca düzenlenen emniyet hükümlerine uygun, gemi, uçak ya da demiryollarında kullanılan özel elektrikli ekipman
✓Elektrikli çit kumandaları
✓Radyo-elektrik paraziti (enterferansı)
✓Evde kullanılan fiş ve prizler
✓Araştırma ve geliştirme tesislerinde yalnızca profesyonel personel tarafından kullanılmak üzere üretilmiş değerlendirme kitleri.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
YÖNETMELİĞİN TEMEL GÜVENLİK GEREKLİLİKLERİ (EK-1)
✓ Elektrikli Ekipman; İNSAN – HAYVAN- MALLARI tehlikeye düşürmeyecek şekilde;
• Doğrudan ya da dolaylı temastan doğabilecek fiziksel yaralanma veya farklı zararlardan yeterince korunmalı
• Tehlike oluşturabilecek sıcaklık, ark veya radyasyon üretmemeli
• Elektrikli ekipmanın neden olduğu elektriksel olmayan ve tecrübeyle bilinen tehlikelerden korunmalı
• Yalıtımı, öngörülebilen koşullar için uygun olmalı
• Beklenen mekanik gereklilikleri karşılamalı
• Beklenen çevre koşullarında mekanik olmayan etkilere dayanıklı olmalı
• Tahmin edilebilecek aşırı yükleme durumlarına karşı tedbiri alınmış olmalı
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
✓ BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK (LVD) (2014/35/AB)
Yönetmeliklerdeki Bazı Hususlar
-Ekonomik Aktörlerin Yükümlülükleri (İmalatçı, Yetkili Temsilci, İthalatçı, Dağıtıcı) -Teknik Dosya İçeriği
-AB Uygunluk Beyanının nasıl yapılacağı -CE işaretlemesi
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
✓ İmalatçıların Yükümlülükleri
✓ İmalatçı: Elektrikli ekipmanı imal ederek, ürünün tasarımını veya imalatını yaptırarak kendi adı veya ticari markası altında pazarlayan gerçek veya tüzel kişiyi ifade etmektedir.
✓ İmalatçılar, piyasaya arz ettikleri elektrikli ekipmanın yönetmelikte açıklanan temel güvenlik gerekleri doğrultusunda tasarlanmasını ve imal edilmesini sağlarlar.
✓ İmalatçılar teknik dosyayı düzenler, uygunluk değerlendirme prosedürünü uygular veya uygulatır. Bunun sonucunda, imalatçılar bir AB uygunluk beyanı düzenler ve CE işaretini iliştirir.
✓ İmalatçılar, teknik dosyayı ve AB uygunluk beyanını elektrikli ekipmanın piyasaya arz edildiği tarihten itibaren on yıl boyunca saklar.
✓ İmalatçılar, elektrikli ekipmanın taşıdığı risklere bağlı olarak gerekli görüldüğünde, tüketicilerin sağlık ve güvenliğini korumak için piyasada bulundurulan elektrikli ekipmanın numune testlerini gerçekleştirir, incelemeleri yapar, gerekirse uygunsuz bulunan ve geri çağrılan elektrikli ekipmanlara yönelik
şikâyetlerin kaydını tutar ve bu izleme faaliyetleriyle ilgili olarak dağıtıcıları bilgilendirir.
✓ İmalatçılar isimlerini, tescilli ticari unvanlarını veya tescilli ticari markalarını ve ürün konusunda kendileriyle iletişime geçilebilecek adreslerini elektrikli ekipmanın üzerinde veya bunun mümkün
olmadığı durumlarda elektrikli ekipmanın ambalajında veya elektrikli ekipmana eşlik eden bir belgede belirtir. İmalatçıyla iletişime geçilebilecek yalnızca bir adres gösterilir. İletişim bilgilerinin belirtilmesinde dil Türkçe olmalıdır.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
✓ İmalatçıların Yükümlülükleri
✓ İmalatçılar, talimatların ve güvenlik bilgilerinin Türkçe olarak veya tüketiciler tarafından kolayca anlaşılan elektrikli ekipmanla birlikte verilmesini sağlar. Söz konusu talimatlar ve güvenlik bilgileri ile tüm etiketler net, anlaşılır ve okunaklı olur.
✓ Piyasaya arz ettikleri elektrikli ekipmanın Yönetmeliğe uygun olmadığını bilen veya bilmesi gereken imalatçılar, söz konusu elektrikli ekipmanı uygun hale getirmek, geri çağırmak ve gerekirse piyasadan çekmek için acilen gerekli düzeltici önlemleri alır. Ayrıca, elektrikli ekipmanın risk oluşturduğu
durumlarda imalatçılar, özellikle uygunsuzluk ve alınan tüm düzeltici önlemlerle ilgili ayrıntıları belirterek acilen Bakanlığı bilgilendirir.
✓ İmalatçılar, Bakanlığın gerekçeli talebi üzerine elektrikli ekipmanın bu Yönetmeliğe uygunluğunu
kanıtlamak için gereken tüm bilgi ve belgeyi matbu veya elektronik biçimde, Bakanlığa sunar. Bakanlığın talebi üzerine imalatçılar, piyasaya arz ettikleri elektrikli ekipmandan doğan riskleri ortadan kaldırmak için alınan her türlü önlemle ilgili olarak Bakanlık ile işbirliği yapar.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
✓ Yetkili Temsilci Yükümlülükleri
Yetkili temsilci: Bir imalatçı tarafından kendi adına belirli görevleri üstlenmek üzere yazılı sözleşme ile yetkilendirilmiş Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi, ifade eder.
✓ Bir imalatçı, yazılı bir yetki belgesi ile bir yetkili temsilci atayabilir.
✓ Yetkili temsilci, imalatçıdan alınan yetki belgesinde belirtilen görevleri yerine getirir. Yetki belgesi, asgari olarak aşağıda belirtilen hususların yetkili temsilci tarafından yapılmasını mümkün kılar:
a) AB uygunluk beyanını ve teknik dosyayı, talep edildiğinde Bakanlığa sunulmak üzere elektrikli ekipmanın piyasaya arz edildiği tarihten itibaren on yıl boyunca muhafaza etmek.
b) Gerekçeli talep üzerine, elektrikli ekipmanın uygunluğunu kanıtlamak için gereken tüm bilgi ve belgeyi Bakanlığa sunmak.
c) Yetki belgesinde yer alan elektrikli ekipmanın teşkil ettiği riskleri ortadan kaldırmak için alınan her türlü önlem hakkında talep üzerine Bakanlık ile işbirliği yapmak.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
✓ İthalatçıların Yükümlülükleri
✓ İthalatçı: Bir ürünü yurtdışından ithal ederek piyasaya arz eden Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiyi, ifade eder.
✓ İthalatçılar, Yönetmeliğe uygun elektrikli ekipmanı piyasaya arz eder.
✓ İthalatçılar, bir elektrikli ekipmanı piyasaya arz etmeden önce imalatçının gerekli uygunluk
değerlendirme prosedürünü gerçekleştirdiğini teyit eder. İmalatçının teknik dosyayı düzenlediğini, elektrikli ekipmanın CE işareti taşıdığını teyit eder.
✓ İthalatçı, bir elektrikli ekipmanın temel güvenlik gereklerine uygun olmadığını bilen veya bilmesi gereken durumlarda, uygun hale getirilinceye kadar elektrikli ekipmanı piyasaya arz edemez. Ayrıca, elektrikli ekipmanın bir risk oluşturduğu durumlarda, ithalatçı bu durumla ilgili olarak imalatçıyı ve Bakanlığı bilgilendirir.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
✓ İthalatçıların Yükümlülükleri
✓ İthalatçılar, talimatların ve güvenlik bilgilerinin Bakanlığın belirlediği biçimde, Türkçe olarak elektrikli ekipmanla birlikte verilmesini sağlar.
✓ İthalatçılar, elektrikli ekipmanın kendi sorumlulukları altındayken depolanması veya taşınması sırasında, temel güvenlik gereklerine uygunluğunun tehlikeye atılmamasını sağlar.
✓ İthalatçılar, elektrikli ekipmandan kaynaklanan risklere bağlı olarak gerekli görüldüğünde, tüketicilerin sağlık ve güvenliğini korumak için piyasada bulundurulan elektrikli ekipmanın numune testlerini
gerçekleştirir, incelemeleri yapar, gerekirse uygunsuz bulunan ve geri çağrılan elektrikli ekipmana yönelik şikâyetlerin kaydını tutar ve bu izleme faaliyetleri ile ilgili olarak dağıtıcıları bilgilendirir.
✓ Piyasaya arz ettikleri elektrikli ekipmanın bu Yönetmeliğe uygun olmadığını bilen veya bilmesi gereken ithalatçılar, bu elektrikli ekipmanı uygun hale getirmek, geri çağırmak ve gerekirse piyasadan çekmek için acilen gerekli düzeltici önlemleri alır. İthalatçılar ayrıca, elektrikli ekipmanın risk oluşturduğu
durumlarda, özellikle uygunsuzluk ve alınan tüm düzeltici önlemlerle ilgili ayrıntıları belirterek acilen Bakanlığı bilgilendirir.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
✓ İthalatçıların Yükümlülükleri
✓ İthalatçılar, elektrikli ekipmanın piyasaya arz edildiği tarihten itibaren on yıl boyunca, AB uygunluk beyanının bir kopyasını Bakanlığa sunmak üzere hazır tutar ve Bakanlıkça istenmesi halinde teknik dosyanın sunulmasını sağlar.
✓ İthalatçılar, Bakanlığın gerekçeli talebi üzerine, elektrikli ekipmanın uygunluğunu kanıtlamak için gereken tüm bilgi ve belgeyi matbu veya elektronik biçimde, Türkçe veya Bakanlığın kabul edeceği bir dilde
Bakanlığa sunar. Bakanlığın isteği üzerine ithalatçılar, piyasaya arz ettikleri elektrikli ekipmanın sahip olduğu riskleri ortadan kaldırmak için alınan her türlü önlem konusunda Bakanlık ile işbirliği yapar.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
✓ Dağıtıcıların Yükümlülükleri
✓ Dağıtıcı: Elektrikli ekipmanı tedarik zincirinde yer alarak piyasada bulunduran, imalatçı ve ithalatçı dışındaki gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder.
✓ Dağıtıcılar, elektrikli ekipmanı piyasada bulundururken bu Yönetmeliğin gerekleri doğrultusunda özenle hareket eder.
✓ Dağıtıcılar, elektrikli ekipmanı piyasada bulundurmadan önce, elektrikli ekipmanın CE işareti taşıdığını, gerekli belgelerin, talimatlar ve güvenlik bilgilerinin Türkçe olarak elektrikli ekipmanla birlikte verildiğini, imalatçı ve ithalatçının 8 inci maddenin beşinci ve altıncı fıkralarında ve 10 uncu maddenin üçüncü
fıkrasında düzenlenen gereklere uyduğunu doğrular.
✓ Dağıtıcı, elektrikli ekipmanın temel güvenlik gereklerine uygun olmadığını bildiği veya bilmesinin
gerektiği durumlarda, uygun hale getirilinceye kadar elektrikli ekipmanı piyasada bulunduramaz. Ayrıca, elektrikli ekipmanın risk oluşturduğu durumlarda dağıtıcı, imalatçı veya ithalatçıyı ve ayrıca Bakanlığı bu konuda bilgilendirir.
✓ Dağıtıcılar, elektrikli ekipmanın kendi sorumlulukları altındayken depolanması veya taşınması sırasında, temel güvenlik gereklerine uygunluğunun tehlikeye atılmamasını sağlar.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
✓ Dağıtıcıların Yükümlülükleri
✓ Piyasada bulundurdukları elektrikli ekipmanın bu Yönetmeliğe uygun olmadığını bilen veya bilmesi gereken dağıtıcılar, bu elektrikli ekipmanı uygun hale getirmek, geri çağırmak ve gerekirse piyasadan çekmek için gerekli düzeltici önlemlerin alınmasını sağlar. Ayrıca, elektrikli ekipmanın risk oluşturduğu durumlarda dağıtıcılar, özellikle uygunsuzluk ve alınan tüm düzeltici önlemlerle ilgili ayrıntıları belirterek acilen Bakanlığı bilgilendirir.
✓ Dağıtıcılar, Bakanlığın gerekçeli talebi üzerine, elektrikli ekipmanın bu Yönetmeliğe uygunluğunu
kanıtlamak için gereken tüm bilgi ve belgeyi matbu veya elektronik biçimde Bakanlığa sunar. Bakanlığın talebi doğrultusunda dağıtıcılar, piyasada bulundurdukları elektrikli ekipmanın sahip olduğu riskleri ortadan kaldırmak için alınan her türlü önlem konusunda Bakanlık ile işbirliği yapar.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
TEKNİK DOSYA
İmalatçı teknik dosyayı oluşturur.
İmalatçı, ithalatçı veya yetkili temsilci elektrikli ekipmanın piyasaya arz edildiği tarihten itibaren on yıllık süreyle Bakanlık emrine sunulmak üzere hazır tutar.
Teknik dosyada bulunması gerekenler
✓ Elektrikli ekipmanın genel bir tanımı,
✓ Kavramsal tasarım ve üretim çizimleri ile devre elemanları, alt bileşen grupları, devre vb. şemalar,
✓ Bu çizimlerin ve şemaların anlaşılması ve elektrikli ekipmanın çalıştırılması için gerekli tanımlar ve açıklamalar,
✓ Cihaza tamamen veya kısmen uygulanan standartların listesi, standartların uygulanmadığı durumlarda, uygulanan diğer ilgili teknik düzenlemelerin bir listesiyle birlikte bu yönetmeliğin temel gereklerini karşılamak için benimsenen çözümlerin açıklamaları. Kısmen uygulanan standartların uygulandığı bölümleri teknik dosyada belirtilir.
✓ Yapılan tasarım hesaplarının sonuçları, gerçekleştirilen incelemeler.
✓ Test raporları.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
AB UYGUNLUK BEYANI
➢ AB uygunluk beyanı, elektrikli ekipmanın ne için tasarlandığını tanımlar.
➢ AB Uygunluk Beyanı ürün piyasaya arz edilmeden önce hazırlanır.
➢ İmalatçı, İthalatçı veya yetkili temsilci elektrikli ekipmanın piyasaya arz edildiği tarihten itibaren on yıllık süreyle Bakanlık emrine sunulmak üzere hazır tutar.
➢ İmalatçı, AB uygunluk beyanını düzenleyerek elektrikli ekipmanın bu Yönetmelikte belirtilen gerekliliklere uygun olduğuna dair sorumluluğu üstlenmiş olur.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
AB Uygunluk beyanı aşağıdaki temel esaslardan oluşmalıdır
✓ Ürün marka/ürün modeli (ürün tip, parti veya seri numarası).
✓ İmalatçının veya yetkili temsilcinin adı ve adresi.
✓ «Bu uygunluk beyanı yalnızca imalatçının sorumluğu altında düzenlenir.»
✓ «Yukarıda tanımlanan beyanın nesnesi ilgili mevzuata uygundur.»
✓ Beyanın nesnesi (elektrikli ekipmanın izlenebilirliğini sağlayacak şekilde bir tanımlama için gerekli hallerde yeterli netlikte renkli bir resim içerebilir.)
✓ Kullanılan ilgili uyumlaştırılmış standartlara yapılan atıflar veya uygunluğun beyanıyla ilişkili olan diğer teknik düzenlemelere yapılan atıflar.
✓ Ek bilgi:
Adına ve namına imzalayan (düzenleme yeri ve tarihi) (isim, görev)(imza)
«Uygunluk beyanına bir sayı atamak imalatçının tercihine bağlıdır»
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
CE İŞARETİ
✓ CE işaretlemesi "CE" harflerinden oluşur:
✓ CE işareti büyültülür veya küçültülür ise, yukarıdaki çizim içinde gösterilen oranlar değişmemelidir.
✓ CE işareti değişken unsurları, aynı tarz ve dikey boyutlarda olmalıdır. Dikey boyut, 5 milimetreden küçük olamaz.
➢ CE işareti, elektrikli ekipman piyasaya arz edilmeden önce iliştirilir.
➢ CE işareti, görünür, okunaklı ve silinmez biçimde elektrikli ekipmana veya bilgi
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
T.C. SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI 23
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
TEKNİK DOSYAYI HAZIRLAR A MODÜLÜNE GÖRE
UYGUNLUK DEĞERLENDİRMESİ
YAPAR
İMALATÇININ KENDİ LAB. İMKANI
VARMI?
MUAYENE VE DENEY KURULUŞU
VAR YOK
UYGUNLUK
ÜRÜNE CE İŞARETİ İLİŞTİRİLMESİ
İmalatçı, temel gereklilikler doğrultusunda ürünü tasarlayıp imal ettikten sonra teknik dosyayı hazırlar, AB uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini iliştirir. Bu işlemlerden sonra ürünün piyasaya arz edebilir.
İthalatçı ise imalatçının, gerekli uygunluk değerlendirme prosedürünü gerçekleştirdiğinden, teknik dosyayı düzenlediğinden, ürüne CE işareti iliştirdiğinden ve gerekli belgeleri ürünle birlikte verdiğinden emin olur.
BELİRLİ GERİLİM SINIRLARI İÇİN TASARLANAN ELEKTRİKLİ EKİPMAN İLE İLGİLİ YÖNETMELİK
Teşekkürler…
METROLOJİ VE SANAYİ ÜRÜNLERİ GÜVENLİĞİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
51
