• Sonuç bulunamadı

MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİKLER

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "MEYDANA GELEN DEĞİŞİKLİKLER"

Copied!
17
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

KESİMDEN SONRA ETTE

(2)

Öğr. Gör. Dilara ŞEN

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi Yayın No:1 , 4. Baskı, Ankara

KESİM ÖNCESİ STRES

• Uzun süre nakliye

• Çok yüksek ve düşük sıcaklık

• Güneş altında bekleme

• Aşırı yorgunluk

• Susuzluk

• Açlık

• Aşırı yeme içme

• Dayak

(3)

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi

KASTA MEYDANA GELEN

BİYOKİMYASAL DEĞİŞİKLİKLER

• Sağlıklı hayvanlar kesilmeli

• Besi durumu iyi olmalı

• Stres bitene kadar dinlendirilmeli

• Kesim hijyenik koşullarda ve hızlı yapılmalı

• Karkas hızla soğutulmalı

Değişiklikler dört fazda toplanabilir:

1. Sıcak et fazı (İntramortem)

2. Ölüm sertliği fazı (Rigor mortis)

3. En yüksek asitlik fazı (Post mortem)

4. Tam olgunluk fazı (Post mortem)

(4)

Öğr. Gör. Dilara ŞEN

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi Yayın No:1 , 4. Baskı, Ankara

KASTA MEYDANA GELEN

BİYOKİMYASAL DEĞİŞİKLİKLER

Sıcak Et Fazı (4-6 saat)

Kesimden sonra glikoliz ile birlikte sitrat çevirimi

yerine laktik asit çevrimi başlamaktadır.

Canlı hayvanda pH 7.0’ın biraz üstünde genellikle

7.3 civarındadır.

pH değeri kesimle birlikte pH 7.0, sıcak et fazında

ise 6.4-6.8 değerine inmiştir.

Glikojen ve ATP miktarı en yüksek seviyededir.

Bu durumda etin su tutma kapasitesi çok yüksek olup

et, haşlanmış ürünlerin istediği teknolojik özelliklere

sahiptir.

(5)

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi

KASTA MEYDANA GELEN

BİYOKİMYASAL DEĞİŞİKLİKLER

Ölüm Sertliği Fazı (6-20 saat)

• Rigor mortis

Ölüm sertliği fazı normal olarak kesimden 6 saat sonra

kendiliğinden başlar ve sıcak et fazını normal koşullarda

tamamlamış olan etlerde 6-10 saat devam eder.

Bu fazda kas elastikiyetini kaybeder.

Kas glikojeni laktik aside kadar parçalanır.

ATP alt ürünlere parçalanır.

pH düşer

(6)

Öğr. Gör. Dilara ŞEN

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi Yayın No:1 , 4. Baskı, Ankara

KASTA MEYDANA GELEN

BİYOKİMYASAL DEĞİŞİKLİKLER

En Yüksek Asitlik Fazı (20-24 saat)

Kimyasal açıdan glikojen ve ATP parçalanması

tamamlanmıştır.

Etteki laktik asit miktarı en yüksek seviyeye

çıkmıştır.

(7)

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi

KASTA MEYDANA GELEN

BİYOKİMYASAL DEĞİŞİKLİKLER

Tam Olgunluk Fazı

Mikroorganizma ve enzimatik faaliyetler

sonucu et ve bağ doku yumuşar,

Su tutma kapasitesi artar,

pH yükselir,

Et karbonhidratları, azotlu öz maddeler ve

proteinlerin parçalanması sonucu oluşan yeni

ürünler ve yağ oksidasyonu etin tat ve

(8)

Öğr. Gör. Dilara ŞEN

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi Yayın No:1 , 4. Baskı, Ankara

RİGOR MORTİS

 Kesim ile kan uzaklaştırılır.

 Hücrelere besin ulaşamaz, atıklar uzaklaştırılamaz.

 Hemoglobinle oksijen de taşınamadığından anaerobik solunum başlar.  Laktik asit oluşur.

 pH düşer.

 Uzaklaştırılamayan CO2 suda çözünür ve karboksilik asit oluşur. pH düşer.  pH düştüğü için protein denatüre olmaya başlar.

 Denatürasyon ile çözünürlük kaybolur. Su tutma kapasitesi düşer.  Geri dönüşümsüz aktomiyosin oluşur.

 Kas esnekliğini kaybeder. Vücut sertleşir.

 Miyofibrillik proteinler üzerine etkili kalpain ve bağ doku üzerine etkili katepsin enzimi aktif hale geçerek protein denatürasyonuna neden olur.

(9)

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi

Rİgor Sonrası Kastakİ FİZİKSEL

Değİşİmler

ETİN OLGUNLAŞMASI

• Doğal Olgunlaşma

– Ölüm sertliğinin sona ermesiyle ortaya çıkar.

– Etin saydam yapısı bozulur, renk kahverengiye döner. Daha sonra renk açılır; saydamlık geri gelir.

– Ölüm sertliği meydana geldikten sonra donma sıcaklığının biraz

üstündeki sıcaklıklarda muhafaza edilen etler bir süre sonra yumuşak, gevrek, sulu, aromalı ve lezzetli bir yapıya sahip olurlar. Bu etlerin

(10)

Öğr. Gör. Dilara ŞEN

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi Yayın No:1 , 4. Baskı, Ankara

Rİgor Sonrası Kastakİ FİZİKSEL

Değİşİmler

ETİN OLGUNLAŞMASI

• Kokuşarak Olgunlaşma

– Yeterli derecede soğutulmayan karkaslarda görülür.

– Kanatlılarda kesim, yolma ve iç boşaltma işlemleri arasında çok zaman olmamalı.

– Nedeni bakteriyel değildir. – Ette asitlik çok gelişir.

(11)

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi

Rİgor Sonrası Kastakİ FİZİKSEL

Değİşİmler

ETİN OLGUNLAŞMASI

• Yapay Olgunlaşma

– Bitkisel, bakteriye veya fungal kökenli enzimler kullanılabilir. – Papayadan papain, ananastan bromelain, incirden fisin

(12)

Öğr. Gör. Dilara ŞEN

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi Yayın No:1 , 4. Baskı, Ankara

ETİN TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ

• RENK

– Canlı hayvanın kas rengi oksijen varlığı nedeniyle mordur.

– Atmosfer basıncında birkaç dakika içinde oksijenasyonla renk parlak kırmızıya dönüşür.

– Rigor sonrası oksimiyoglobin, miyoglobin ve metmiyoglobin çeşitli oranlarda karışım halindedir. Renk parlak kırmızı-pembedir.

(13)

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi

ETİN TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ

• SERTLİK

– Kas iskelete bağlı ve gergin yapıda olduğundan zaten sert yapıdadır. Rigorun başlaması ile bu sertlik çok artar.

– Daha sonra ete dönüşüm sırasındaki enzimatik faaliyetler ve protein denatürasyonu nedeniyle sertlik azalır.

(14)

Öğr. Gör. Dilara ŞEN

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi Yayın No:1 , 4. Baskı, Ankara

ETİN TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ

• SU BAĞLAMA ÖZELLİĞİ

– Hücrede mevcut suyun çoğu değişik proteinlere sıkıca bağlanmıştır. – Eğer proteinler denatüre olmazsa ete dönüşüm sırasında hücre suyu

bağlı kalmaktadır.

– pH’nın düşmesiyle ve protein denatürasyonu ile etin su bağlama özelliği azalmaktadır.

– Post mortem fazda etin pH’sı yükseldikçe su tutma kapasitesi canlı kasın özelliğine benzemektedir.

(15)

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi

ETİN TEKNOLOJİK ÖZELLİKLERİ

• pH’DAKİ DEĞİŞİKLİKLER

– Canlı hayvanda pH 7.3 dolaylarında iken kesimle birlikte yaklaşık 7.0’a daha sonra glikolizin etkisiyle daha da aşağılara düşer.

– Ette pH’nın yükselmesi ile başta etin olgunlaşma derecesi artmakta et gevrek bir yapı kazanmakta, su tutma kapasitesi yükselmekte, bu

nedenle etin şişme kapasitesi de artmaktadır.

– Ancak yüksek pH değerinde etin kürlenmesi ile renk oluşumu çok kusurlu olmaktadır.

– Yüksek su tutma kapasitesine bağlı olarak kurutma ve ısıl işlem

uygulamalarında et veya et ürünü içindeki nemi dışarıya vermemekte, tam aksine ortamda su alarak ağırlığını arttırabilmektedir.

(16)

Öğr. Gör. Dilara ŞEN

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi Yayın No:1 , 4. Baskı, Ankara

NORMAL OLMAYAN POST MORTAL

DEĞİŞİMLER

• PSE ET

• Pale Soft Exudative-Soluk Yumuşak Sulu

• Stres oluşturan koşullar karşısında kesimden sonra kas dokuda glikojen çok çabuk parçalanmakta ve hızlı glikoliz ile 1 saat içinde pH 5,8’in altına düşmektedir.

Kesimden hemen önce şiddete ve kısa süreli strese maruz bırakılan domuz etlerinde gözlenir. Fakat sığır, kuzu ve kanatlı kaslarında da gözlenmektedir.

• Bu hayvanlarda kaslarda kesimden önce yeterli miktarda glikojen bulunmaktadır. Ancak hayvan kesim sırasında aşırı strese girerek çırpındığı için glikolizis çok çabuk şekillenir. • Miyoglobin miktarı normalden azdır.

• Et rengi açık soluk pembedir.

• Su tutma özelliği çok kötüdür. Dondurulup saklamaya uygun değildir. • Bu tüp etler kürlenmiş çiğ ürünlerin üretiminde kullanılmalıdır.

(17)

Öztan, A. 2003. Et Bilimi ve Teknolojisi. TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yayınları Kitaplar Serisi

NORMAL OLMAYAN POST MORTAL

DEĞİŞİMLER

DFD ET

• Dark Firm Dry-Koyu Sert Kuru

• Çeşitli dış nedenlerle kasaplık hayvanlarda oluşan kesim öncesi uzun süreli yoğun stres glikojenin kesimden önce parçalanmasına neden olmaktadır. Canlı

organizmada laktik asit çevriminin engellenmesi ve kesimden sonra çok az miktarda oluşan laktik asidin de çabuk parçalanması nedeniyle asitlik

gelişememekte pH 6,2-7,0 arasında kalmaktadır.

• Rigor mortis çabuk başlar tam sertliğe ulaşamadan kısa sürede tamamlanır. • Dondurmaya uygun değildir. Haşlanmış ürünlere işlemeye uygundur.

Referanslar

Benzer Belgeler

Özel sektörün uzun vadeli dış kredileri Eylül 2014 itibarıyla 164 milyar dolara yaklaşırken, toplamı 402 milyar doları bulmuş olan dış kredi stokunun yüzde

maddesinde tanımlanan 66 ve 85 sayılı KHK ve 7303 sayılı yasa ile değişik 6235 sayılı yasaya göre kurulmuş kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşudur..

mevzuata aykırı olduğu gibi, bu kamusal alanların İzmir halkı tarafından kullanılamaması sonucunu da doğuracaktır. Proje ile ilgili bilgilendirmelerde Kıyı alanlarının

4225 Umay BOZKARA KTÜ Gemi İnşaatı Gemi Makinaları Mühendisliği 4226 Fahrettin Kutay GÜLER İTÜ Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği 4227 Mustafa EKER YTÜ

İnşaat Mühendisleri Odasının dışında birçok meslek grubu, yani işin bilimsel ve teknik çer- çevesini düşünmeyen, daha doğrusu öne almayan, sadece iş yapma

Jeolojik devir olarak en çok Geç Kretase'den (99-65 milyon yıl) sonra gelişmiş ve Tersiyer'de (65-2 milyon yıl) büyük bir yayılım göstererek farklı familyalara

“Breathe” isimli projesi ile İstanbul Teknik Üniversitesi öğrencileri Bekir Kurt, Oğuzhan Hümmet, Ahmet Akülkü, Kemal Furkan Öztürk; Mansiyon ödülüne “Lotus”

Sevinç KARAKAYA Çevre Mühendisleri Odası Necati İPEK Elektrik Mühendisleri Odası Hüseyin GENCER Fizik Mühendisleri Odası Şükrü YILDIRIM Fizik Mühendisleri Odası Züber