• Sonuç bulunamadı

Items of Sentence Verb/Predicate

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "Items of Sentence Verb/Predicate "

Copied!
8
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

Sentence

A set of words that is complete in itself, typically containing a subject and predicate, conveying a statement, question, exclamation, or command, and consisting of a main clause and sometimes one or more subordinate clauses.

Items of Sentence Verb/Predicate

The part of a sentence or clause containing a verb and stating something about the subject (e.g. went home in John went home ).

The predicate of a sentence can be a verb, adjective, pronoun, determiner, preposition and noun as “var, yok, gerek”.

Gülüyordun.

Predicates which consist of verb are inflected with five indicative mood or four subjunctive mood.

Mehmet buraya geldi/ gelmiş/ geliyor/ gelecek/ gelir.

Mehmet buraya gelsin/ gelmeli/ gele/ gelse.

Predicates which consist of noun, adjective, determiner or preposition are inflected with predicative. The negative of these verbs are made with “değil” word.

Sana kırgınmış (kırgın imiş).

Hepimiz öğrenciyiz.

Market kapalıydı.

Su buz gibiydi.

Vakit çok geçti.

Kimse mükemmel değil.

Amcam evde değilmiş.

The suffix “-dır/-dir” makes predicate the nouns.

Kardeşi doktordur.

Bu, en sevdiğim şarkıdır.

(2)

Subject

A person or thing that is being discussed, described, or dealt with in the sentence.

Kardeşim ders çalışıyor.

Ahmet bizi bekliyor.

You should ask the question “who” and “what” to the verb to find the sebject of a sentence.

Annem yeni bir elbise almış.

almış: Yüklem.

Kim almış? Annem: Özne.

Hasan, Özge ve Ali bu akşam tiyatroya gideceklermiş.

gideceklermiş: Yüklem.

Kimler gideceklermiş? Hasan, Özge ve Ali: Özne.

Subject isn’t indicated with a word in some sentences. Subject of a sentence can be understood from the personal ending of a verb. Such subjects are known as “null subject”.

Hep seni düşünüyorum.

düşünüyorum: Yüklem.

Düşünen kim? Ben: Gizli özne.

If the verb is passive voice, object will be subject of a sentence. Such subject is known as “pseudo subject”.

Kapı açıldı.

açıldı: Yüklem.

Ne açıldı? Kapı: Sözde özne.

Subject can be explain with suffix “-ca/-ce” or the word “tarafından” when the verb is passive voice.

Şiirleri bir arkadaşı tarafından İngilizceye çevrildi.

Dekanlıkça bir açıklama yapıldı.

Object

Object is a sentence item which is affected by the verb or situation of predicate or subject.

Object has two types as “qualified noun” and “unqualified noun”.

(3)

Unqualified noun is nominative. You should ask the questions “what” and “who” to the predicate.

Komşumuz araba aldı?

aldı: Yüklem.

Ne aldı? Araba: Belirtisiz nesne.

The first answer the question “who” and “what” gives the subject when the second answer gives object.

Objects with accusative case are named as qualified noun.

Sonunda ödevimi bitirdim.

bitirdim: Yüklem.

Neyi bitirdim? ödevimi: Belirtili nesne.

Seni ne kadar özlediğimi anlatamam.

anlatamam: Yüklem.

Neyi anlatamam? Seni ne kadar özlediğimi: Belirtili nesne.

Complement

A thing that contributes extra features to something else in such a way as to improve or emphasize its quality.

Complement has two types as “indirect object” and “adverbial complement”.

Indirect objects take the suffixes “-e, -de, -den” and complete the sentence in terms of place.

It can be found with questions like “where, whereat, from where”.

Annesiyle çarşıya gitti.

gitti: Yüklem.

Nereye gitti? çarşıya: Dolaylı tümleç.

Uzun süre Paris’te yaşamış.

yaşamış: Yüklem.

Nerede yaşamış? Paris’te: Dolaylı tümleç.

Dün otelden ayrılmış.

ayrılmış: Yüklem.

Nereden ayrılmış? otelden: Dolaylı tümleç.

Adverbial complements complete the sentence in terms of time, statement, quality, quantity. It can

be found with questions like “when, how, why, how many”.

(4)

Sınav sonuçları önümüzdeki hafta açıklanacak.

açıklanacak: Yüklem.

Ne zaman açıklanacak? önümüzdeki hafta: Zarf tümleci.

Söylediklerimi dikkatle dinliyordu.

dinliyordu: Yüklem.

Nasıl dinliyordu? dikkatle: Zarf tümleci.

Soğuktan eli ayağı donmuş hâlde, gelip geçenlere bakıyordu.

bakıyordu: Yüklem.

Nasıl/ ne durumda bakıyordu? Soğuktan eli ayağı donmuş hâlde: Zarf tümleci.

Items which don’t participate the sentence structure directly but help the sentence meaning implicitly are named as “sentence excluded item”.

“Oysa, ne çok beklentimiz vardı.” cümlesinde “oysa”; “Çocukluğumun geçtiği o yerleri – Torosları ve Karadeniz’i- unutamıyorum.” cümlesinde “-Torosları ve Karadeniz’i-“ ; “Tanrım, bir insan bunca acıya nasıl dayanabilir?” cümlesinde “Tanrım,” cümle dışı ögelerdir.

Sentence Types

Sentences are classified according to predicates, structures, organization and meaning.

Sentences According to Predicate Type a. Noun Clause

Predicate is noun or noun phrase.

Dışarısı çok karanlık.

Üzgünüm.

O benim en iyi arkadaşımdı.

Zile basıp duran komşunun çocuğuymuş.

b. Verb Clause

Predicate is inflected verb.

Anladım.

Sorunlarını kendi başına çözmeyi öğrenmelisin.

Sentences According to Structure

a. Simple Sentence

(5)

Simple sentences have only one inflected verb.

Geciktik.

Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.

b.

Compound Sentence

Compound sentences have multiple sentence. There is one basic sentence and one subclause.

- Conditional Compound Sentence

This type is completed with conditional sentence.

Sözümü dinlesen, bunlar başına gelmezdi.

Zamanında yeterince çalışmış olsaydım, derslerim bu kadar kötü olmazdı.

- Nested Compound Sentence

This sentence type has another sentence.

“Bana dokunmayan yılan bin yaşasın” anlayışında olanlar, ancak toplumsallaşma

bilincine erişemeyen kişilerdir.

Hiçbir zaman “ne oldum” deme, hep “ne olacağım” de.

- Connected Sentence

This sentence type is connected to each other with conjunction.

Dışarı henüz çıkmıştı ki peşinden bir çığlık duydu.

Aramadığım yer kalmadı, ama kalemimi bulamadım.

- Coordinate Clause

This type has two or more sentences and these sentences are seperated with comma or semicolon.

Gergin bir ipin iki ucundan doğru gelerek birbirinize yaklaşacak, güreşir gibi

yapacaksınız; sonra biriniz yenilir, düşer gibi olacak, biriniz de arkasından atılıp

onu havada yakalayacak, kurtaracak, onunla birlikte bir başka ipe, bir başka halkaya

(6)

sarılırken herkesin yüreğini ağzına getirecek, bunların karşılığında da ekmek parası kazanacaksınız. (Bilge Karasu)

Sentences According to Organization

Sentences are classified as regular, inverted and broken:

a. Regular Clause

Predicate is at the end of the sentence.

Bir insanı dinlemek, ona en büyük insancıllığı göstermektir.(H. Taner)

Eğretileme, bir şeyi anlatmak için, ona benzetilen başka bir şeyin adını kullanmadır.

b. Inverted Sentence

Predicate isn’t at the end of the sentence. Inverted sentences are seen generally literate works and proverbes.

Gülme komşuna, gelir başına.

Sakla samanı, gelir zamanı.

Beklemiyordum böyle erken bastırmasını soğukların.

Bilmezdim şarkıların bu kadar güzel/ Kelimelerinse kifayetsiz olduğunu/ Bu derde düşmeden önce. (O. Veli Kanık)

c. Broken Sentence

There is no predicate in this type and the meaning of the sentence should be understood by reader.

Sarı, kıvırcık saçlar. Yerinden fırlayacakmış gibi duran parlak, yemyeşil gözler.

Bir nefes dinlenmeden yıllarca koşmak sana/ Aramak her tarafta, bulmamak asla seni.

(Faruk Nafiz Çamlıbel)

İlerlemiş gece; kanatsız yarasalar, ıslanmış silahlar. Devrilmiş bir tramvay caddede. (Ece Ayhan)

Ben gelmesem?...

Sentences According to Meaning

Sentences are seperated six types according to meaning.

(7)

a. Positive Sentence

Predicate is positive or this sentence type is positive in terms of meaning.

Bugün alışverişe çıkacağım.

Eskiden de böyle düşünürdün.

Doğrusu, kuşkulanmıyor da değilim. (kuşkulanıyorum)

Gerçekte sözcükler de birer imdir, noktalama işaretleri gibi. (Melih Cevdet Anday)

b. Negative Sentence

Predicate is negative or this sentence is negative in terms of meaning.

Kimse beni anlamıyor.

O senin kadar sabırlı değildir.

Bu okulda ne öğretmen var, ne öğrenci.

Yap da görelim! (Yapamazsın)

c. Question Sentence

Question sentences are organized with question noun, question adjective or question adverb and they have a question meaning.

Hasta mısın?

Neden bu kadar ısrar ediyorsun?

Ne zaman burada olacaksın?

Sınava kaç gün kaldı?

Neler biliyorsun onun hakkında?

Sen de biraz yardımcı olsan?

d. Imperative Sentence

This sentence type gives the imperative meaning to the sentence.

Çocuklar, gürültü yapmayın!

Konuş!

Orayı hemen terk etmesini söyleyin.

e. Exclamatory Sentence

(8)

This sentence type gives the calling, astonishment, fear, anger, pleasure and excitement meaning to the sentence.

Hey arkadaşlar! Bakın şurada bir kaza olmuş!

Ey Türk Gençliği! Birinci vazifen, Türk istiklalini, Türk Cumhuriyetini ilelebet muhafaza ve müdafaa etmektir! (Atatürk)

Ah şaşkın! Yanlış yere koydun bardağı…

f. Subjunctive Sentence

This sentence type has the request meaning.

Bir bilebilsen…

Ben ölmeden bana ecel geleydi

Bir çıkımlık canımı da alaydı (Dadaloğlu)

Referanslar

Benzer Belgeler

He firmly believed t h a t unless European education is not attached with traditional education, the overall aims and objectives of education will be incomplete.. In Sir

In terms of the procedure of the previous study and the current research, the raw data obtained from the four children periodically and transcribed into the

Kısacası açıklayıcıdan özne, pekiştirmeli özne, bağlaçlı özne, ortak özne, dönük kimse, dönüşlü özne, karşılıklı kimseler, ortaklaşa kimse, işteş özne,

Tüm uygulama gruplarının kontrol grubuna kıyasla cGMP miktarında artış sağladığı belirlenirken 100 µM GA ve 100 µM IAA uygulamaları uygulama süresinin artmasıyla

On iki aylık depolama süresinin sonunda, kontrol grubu tarhananın diğer tarhanalardan anlamlı derecede (p<0.05) yüksek peroksit sayısına sahip olduğu saptanırken,

Kronik ruhsal hastalığı olan bireylere bakımverenlerin yükünü belirlemeye yönelik ülkemizde yapılan çalışmaların sistematik incelenmesi sonucunda, incelenen araştırmaların

ÇOCUKLUKTA BAŞLAYAN TUTKU Necip Celal’in babası Celal Bey, eski ailelerin çoğu gibi, musiki ile iç içe yaşa­ mış bir kişiydi.. Necip Ce- lal’de ilk müzik tomurcukları

“İnsanlığın, insanlık tarafından, İnsanlık için yönetilme çabası adına sanat”tan yana oldu.. Yapıtları insanı, aileyi, toplumu ve kuşatmaları ayna