• Sonuç bulunamadı

D Duvarın Arkasını Görmek

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2021

Share "D Duvarın Arkasını Görmek"

Copied!
1
0
0

Yükleniyor.... (view fulltext now)

Tam metin

(1)

ganizmalarla tanışmanın bağışıklık sistemi-nin gelişmesine katkısı oluyor. Bu konuda uzman tıp doktorları da hijyen hipotezinin, özellikle kentlerde alerjik ve otoimnnün hastalıkların neden arttığı konusuna açıklık getirdiği görüşünde.

Harvard Tıp Fakültesi’ne bağlı Brigham Kadın Hastanesi’nde yapılan bir araştırma hijyen hipotezini destekleyen sonuçlara ulaştı. Science dergisinden yayımlanan ça-lışmada herhangi bir mikroorganizmaya maruz kalmayan farenin bağışıklık sistemi ile normal bir çevrede yaşayan, mikroorga-nizmalara maruz kalan farenin bağışıklık sistemi karşılaştırılmış. Mikroorganizma-lardan tamamen uzakta tutulan farenin akciğerlerinde astıma, bağırsaklarında ise kolite benzer sorunların geliştiği gözlenmiş. Bu durumun, insanda da farede de, otoim-mün hastalıkların ortaya çıkmasıyla ilişkili bağışıklık sisteminin T hücrelerinin aşırı düzeydeki etkinliğinden kaynaklandığı an-laşılmış.

Yaşamının ilk haftalarında mikroorga-nizmalara maruz kalan ancak erişkin dö-neminde tamamen mikroorganizmalardan arındırılmış bir ortamda tutulan farelerde ise bağışıklık sisteminin normal geliştiği ve herhangi bir hastalığa rastlanmadığı tespit edilmiş. Böylece mikroorganizmalarla ya-şamın erken evrelerinde karşılaşmanın hij-yen hipotezinde belirtildiği gibi uzun süreli korunmada önemli etkileri olduğu fikrine ulaşılmış. Araştırmacılar bu çalışmanın, yaşamın en erken evrelerinde bağışıklık sisteminin uygun gelişiminde mikroorga-nizmaların ne kadar önemli bir etkiye sahip olduğunu gösterdiğini, bu bulguların ışığın-da insanlar üzerinde ışığın-daha ileri düzey çalış-maların yapılması gerektiğini vurguluyor.

Duvarın Arkasını

Görmek

İlay Çelik

D

uvarların arkasındaki nesneleri gör-mek tehlikeli durumlarda, hareketli parçaları olan bir makinenin içi gibi eri-şilmesi zor yerlere erişmek gerektiğinde ya da yüksek düzeyde kirlilik olan ortam-larda çok işe yarayabilecek bir kabiliyet. Cambridge’deki Massachusetts Institute of Technology’den (MIT) bilim insanları bunu yapabilmenin bir yolunu buldu.

Bulunan yöntemde, görülemeyen nes-nenin arka tarafında kalan bir duvara lazer atımı yapılıyor ve saçılan ışığın fotoğraf makinesine ulaşma süresi ölçülüyor. Fo-tonlar duvardan yansıyarak görüleme-yen nesnenin üzerine çarpıyor ve oradan tekrar duvara yansıyor, duvardan tekrar yansıyan fotonların bir kısmıysa -her biri birbirinden çok az farklı sürelerde olmak üzere- fotoğraf makinesine ulaşıyor. İşte görülemeyen bir nesnenin geometrisinin ortaya çıkarılabilmesinin anahtarı, bu za-mansal çözünürlükte yatıyor. 50 femtosa-niyelik (saniyenin katrilyonda 50’si) lazer atımının konumu da 60 defa değiştiriliyor, böylece görülemeyen nesne için çok sayıda görüş açısı sağlanıyor.

MIT Media Lab’de çalışmayı yürüten Kamera Kültürü Araştırma Grubu’nun li-deri Ramesh Raskar ses dalgalarının yan-kılanmasına hepimizin aşina olduğunu oysa ışığın yankılarından da faydalanabile-ceğimizi vurguluyor.

Normal bir fotoğraf makinesi sadece doğrudan önünde duran nesneleri görebi-liyor. Fotoğraf makinesinin algılayıcısına doğrudan görüş açısının dışından gelerek ulaşan ışık, görülemeyen bir nesne ile il-gili işe yarar bilgi sağlayamayacak kadar dağınık halde oluyor. Çünkü çok sayıda yansıma sonucunda saçılıyor. Geçtiğimiz hafta Nature Communications’da tanıtılan yeni düzenek, fotonların çok yüksek hızlı hareketinin süresini ölçerek bu sorunun üstesinden geliyor. Yani her bir fotonun fo-toğraf makinesine ulaşması için geçen çok kısa süreyi ölçebiliyor. Elde edilen bu bilgi

de daha sonra grup üyelerinden Andreas Velten tarafından geliştirilen yeniden inşa algoritması kullanılarak deşifre ediliyor ve görülemeyen nesnenin görüntüsü oluştu-ruluyor.

Üstün hızlı görüntüleme teknolojile-rinin çoğu sadece algılayıcıya ulaşan ilk fotonlara odaklanarak yansıyan ışığın et-kilerini azaltmayı amaçlıyor. Raskar yeni çalışmanın farkının yansıyan ışıktan fay-dalanmak olduğunu vurguluyor.

Geliştirdikleri fotoğraf makinesi üstün hızlı sıfatını gerçekten hak ediyor. Her 2 pi-kosaniyede, yani ışığın sadece 0,6 mm yol aldığı sürede, bir görüntü kaydedebiliyor. Böylece her bir fotonun aldığı yolu milimet-realtı bir hassasiyetle kaydedebiliyor.

Karşılaşılan en büyük teknik zorluk-lardan biri görülemeyen nesnenin farklı bölgelerine çarptıktan sonra eşit yol kat ederek fotoğraf makinesinin aynı noktası-na ulaşan fotonları ayırt etmekti. Bu sorun, bilgisayarın farklı konumdaki lazerlerden

üretilen görüntüleri karşılaştırıp nesnenin olası konumlarını tahmin etmesini sağla-yarak aşıldı. Belli bir lazerden çıkıp görü-lemeyen nesnenin farklı iki noktasına çar-pan iki foton aynı yolu kat etse bile, farklı konumdaki bir lazerden çıkan fotonlar için bu eşitlik bozuluyor. Raskar kullanılan matematiksel tekniğin genel olarak X-ışını CAT taramalarında kullanılan hesaplamalı tomografidekine benzediğini belirtiyor.

Şu anda görülemeyen bir nesnenin gö-rüntüsünü oluşturma süreci birkaç dakika alıyor, ancak araştırmacılar gelecekte bu sürenin 10 saniyenin altına düşürülebil-mesini umuyor.

Bilim ve Teknik Nisan 2012

na

tur

e.c

om

Referanslar

Benzer Belgeler

°C olarak sabit tutulmuştur. Isı pompasından tesisa- ta gönderilen ısıtma suyu sıcaklığı 32,7°C, ısı pom- pasına dönen suyun sıcaklığı 26,1°C, dış hava sıcak- lığı

and may not be copied, or communicated to a third party, or used, for any purpose other than that for which it is supplied without the express written consent of ATS

Yağlar üretim şekillerine göre sızma, rafine, riviera, vinterize olarak sınıflandırılır. Sızma yağ: Mekanik yöntemlerle yapısı değiştirilmeden elde edilen, asitlik

E) I. tekerin tepe noktasının herhangi bir anda yere göre hızı merkezin hızından büyüktür... En ve boy uzunluğu 90 cm ve 120 cm olan bir pencere hem yandan hem üstten

Buna göre aşağıdakilerden hangisi edimsel koşullanma yoluyla öğrenmede etki kanununu örneklendirir?. A) Uzun süren gemi yolculuğu nedeniyle yetersiz uyarılmaya maruz kalan

Toplumun ihtiyaçlarını karşılamak için üretim faktörlerini (emek, sermaye, doğa, girişimci ve bilgi) bir araya getirerek ve kullanarak iktisadi mal ve hizmet üreten, ekonomik

and may not be copied, or communicated to a third party, or used, for any purpose other than that for which it is supplied without the express written consent of ATS

Duvardan ısıtma ve soğutma sistemi radyatör veya fan coil sistemleri ile yerden ısıtma ve soğutma sisteminin olumlu yönlerine sahip bir ısıl konfor oluşturma