MAKRO İKTİSAT
3. HAFTA
TOPLAM PLANLANAN HARCAMA BASİT KEYNESYEN MODEL
HASILA İLE HARCAMA İLİŞKİSİ
BASİT KEYNESYEN MODEL
• Bu modelde temel ilgi ,toplama harcama düzeyi ile gelir arasındaki ilişki üzerine toplanmıştır.
• Mal piyasası dengesi, planlanan harcamalar ile gerçekleşen harcamaların eşit olmasıdır.
• Keynesyen modelde tüketim ve devlet
alımlarının gerçekleşeni ile planlananı eşittir.
• Sadece yatırımın planlananı ile gerçekleşeni eşit olmayabilir.
• Yatırımdaki bu durum ekonomilerin dalgalanmasına yol açar.
• Dışa kapalı bir ekonomi için toplam harcama,
tüketim, yatırım ve devlet alımlarından oluşur.
TÜKETİM
• Keynes, tüketimi, harcanabilir gelirin bir fonksiyonu olarak tanımlamıştır.
• Harcanabilir gelir, gelire transfer ödemelerinin
ilave edilmesi ve vergilerin bulunan tutardan
düşmesi ile elde edilir.
TÜKETİM FONKSİYONU
• TÜKETİM FONKSİYONU
• C = C0 + c Yd
• C0 = Otonom tüketim; gelirden bağımsız tüketim ( Yd=0 iken borçlanılarak yapılan tüketim)
• c= Marjinal tüketim eğilimi
• cYd = Uyarılmış tüketim: Harcanabilir gelire
bağlı olan tüketim harcamalarını ifade eder.
TÜKETİM FONKSİYONU
• Ortalama tüketim eğilimi ( � /�� );
• Belirli bir gelir düzeyinin tüketim
harcamalarına giden kısmın ifade eder.
Tüketim miktarının harcanabilir gelire
bölünmesiyle bulunur.
TÜKETİM FONKSİYONU
• Marjinal tüketim eğilimi (c= ∆� ∆�� ); Gelirde
meydana gelen bir birimlik artışın ne kadarının
tüketim harcamalarına gittiğini gösterir.
Tüketim Fonksiyonuna İlişkin Bazı Bilgiler
• 1. Tüketim harcamaların reel gelirin kısa dönemli bir fonksiyondur.
• 2. Marjinal tüketim eğilimi sıfırla–bir arasında değer alır. (0<c<1)
• 3. Marjinal tüketim eğilimi daima ortalama
tüketim eğiliminden düşüktür.
Tüketim Fonksiyonuna İlişkin Bazı Bilgiler
• 4. Gelir arttıkça marjinal tüketim eğilimi azalır, marjinal tasarruf eğilimi artar. Bu durum “Temel Psikilojik Yasa” olarak adlandırılır.
• 5. Tüketim fonksiyonun eğimi, marjinal tüketim eğilimi tarafından belirlenir.
• Marjinal tüketim eğilimi arttıkça fonksiyonunun eğimi de artar yani daha dik hale gelir. Bu
durum aynı gelir düzeyinde daha fazla tüketim yapıldığını ifade eder.
• 6. Analiz, kısa dönemli statik bir analiz
olduğundan marjinal tüketim eğilimi sabit kabul edilmiştir. Bu nedenle tüketim
fonksiyonu pozitif eğimli düz bir doğru şeklindedir.
• 7. Otonom tüketimin artması, tüketim
fonksiyonunu paralel sola kaydırır, azalması
paralel sağa kaydırır.
TASARRUF
• Kullanılabilir gelirin tüketin harcamaları sonrası kalan kısmı tasarruf olarak adlandırılır.
• Tıpkı tüketim gibi tasarruflar da gelirin doğru yönlü bir fonksiyonudur.
• Tasarruf, gelirin tüketilmeyen kısmıdır. Gelir, ya
tüketilecek ya tasarruf edilecektir Tasarruf fonksiyonu;
S = -C0 + s Yd S = Y-C S=f (Y)
• -C0 = Otonom tasarruf ya da otonom tüketim harcamalarına giden tasarruf
• s = Marjinal tasarruf eğilimi sYd = Gelire bağlı tasarruf
TASARRUF
• Ortalama tasarruf eğilimi ( � �� ); Herhangi bir gelir düzeyinde yapılmış tasarrufları ifade eder. Mevcut tasarrufun gelir düzeyine
bölünmesiyle bulunur.
TASARRUF
• Marjinal tasarruf eğilimi (s= ∆� ∆�� );
Gelirdeki bir birimlik artışın ne kadarlık
kısmının tasarruflara gideceğini gösterir.
Yatırım Fonksiyonu
• Makro ekonomi açısından bir harcamanın yatırım harcaması olarak kabul edilebilmesi için o harcamanın üretime dönüşmesi gerekir ve bu üretimin de istihdam yaratması ve
çalışanlar için gelir yaratması gerekmektedir
YATIRIM
• Yatırım fonksiyonu; I= Io + eY Yatırım
fonksiyonu; yatırım harcamaları ile reel milli
gelir arasındaki doğru yönlü ilişikiyi gösterir.
Devletin Olmadığı Dışa Kapalı Bir Ekonomide Denge Gelir Düzeyinin Belirlenmesi
• Devletin olmadığı dışa kapalı bu modelde; Kamu harcamaları (�), Toplam Vergiler (��), Transfer ödemeleri (��) ve net ihracat (��) sıfıra eşit olacaktır.
• Toplam harcamalar, kamu harcamaları ve net ihracat sıfır varsayıldığından, tüketim ve özel yatırım
harcamalarının toplamıdır: AE = C + I AE = Co + cY + Io Toplam harcama fonksiyonu Co=Otonom tüketim
• Io=Otonom Yatırım harcamaları
