SÖZCÜKTE ANLAM
ünite 1
Türkçe
TEST
1
1. Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde altý çizili sözcük temel anlamda kullanılmýþtýr?
A) Ağaçtan düşünce kolunu kırdı.
B) Sokağın başındaki eve taşındılar.
C) Masanın kırık ayağını yapıştırdım.
D) Koltukların yüzü iyice soldu.
2. Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde “parla- mak” sözcüðü “öfkelenmek” anlamýnda kullanılmýþtýr?
A) Son günlerde yıldızı iyice parladı.
B) Camlar silinince parladı.
C) Konuşmanın ortasında birden parladı.
D) Ahmet Altan son yapıtıyla parladı.
3. Aþaðýdaki altý çizili sözcüklerden hangisi yan anlamda kullanýlmamýþtýr?
A) Bu þarkýyý hangi sanatçý okuyor?
B) Yediðin yemek dokunmuþ olmasýn?
C) Açýk havada dolaþmayý severim.
D) Çorba, yarým saate kadar piþer.
4. “Tutmak” sözcüðü aþaðýdakilerin hangi- sinde, “O güzel bahçeli evi biz tuttuk.”
cümlesindeki anlamýyla kullanýlmýþtýr?
A) O, odasýný her zaman temiz tutar.
B) Köyün yolu iki saat tutuyor.
C) Son yýllarda iyice yükünü tuttu.
D) Çeþme’de tuttuðu yazlýk çok güzel.
5. I. Bu işi bitirmek sana düştü.
II. Yolumuz Eskişehir'e düştü.
III. Elimizdeki kitap yere düştü.
IV. Bu işin üstüne çok düştü.
V. Paranın değeri iyice düştü.
Numaralanmýþ cümlelerde “düþmek” söz- cüðü kaç farklý anlamda kullanýlmýþtýr?
A) 2 B) 3 C) 4 D) 5
6. Aşağıdaki cümlelerde altı çizili sözcüklerin hangisi diğerlerine göre daha özel anlamlı- dır?
A) Çoðu çocuðun aksine Ali, pýrasayý sever.
B) Nasýl olur da bir canlýya kýyarsýn!
C) Bu yýl sebze yetiþtirmeyi düþünmüyoruz.
D) Bitkilere gereken enerjiyi güneþ ýþýðý sað- lar.
7. I. Okuyabilmek için kapıdaki ışık yeterli değildi.
II. Atatürk'ün ilkeleri bu yolda bize ışık oldu.
III. Işığın bir yılda aldığı yola ışık yılı denir.
Numaralanmýþ cümlelerdeki “ýþýk” sözcü- ðünün anlam özellikleri aþaðýdakilerin hangisinde sýrasýyla verilmiþtir?
A) Temel - Mecaz - Terim B) Yan - Temel - Mecaz C) Temel - Terim - Yan D) Mecaz - Yan - Terim
8. Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde somut anlamlý bir sözcük, soyut anlam kazan- mýþtýr?
A) Atatürk, gençliðe her zaman güvenmiþtir.
B) Sanatçýnýn çevresinde bir sevgi yumaðý oluþmuþtu.
C) O, ailesini ve iþini çok seven bir kiþidir.
D) Onun bu sözleri hepimizi üzdü.
9. I. Dürbünle bakýnca aðaçlar yanýndaymýþ gibi görünüyor.
II. Pencereleri bahçeye bakan bir evde otu- ruyor.
III. Çocuða bakan kadýn evden ayrýldý.
IV. Nereye baksam hep ayný yazýyý görüyo- rum.
“Bakmak” sözcüðü numaralanmýþ cümle- lerin hangilerinde ayný anlamda kullanýl- mýþtýr?
A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) III ve IV
10. Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde tüm söz- cükler temel anlamýnda kullanýlmýþtýr?
A) Çocuðun saçlarý sapsarýydý.
B) Nedense, dað baþýnda oturuyor.
C) Suyun yataðýna kadar gittik.
D) Aðacýn kollarý yere deðiyordu.
11. Bu yaz, ne pa ha sý na olur sa ol sun, uzun bir ta ti le çý ka ca- ðým.
Sibel’in cümlesindeki altý çizili sözün cüm- leye kattýðý anlam aþaðýdakilerin hangisin- de vardýr?
A) Vakit geçirmeden o kitabý alacaðým.
B) Bütün gününü hiç çalýþmadan geçirdi.
C) Belki yarýn size de uðrarým.
D) Bunu yapaný mutlaka bulacaðým.
12. Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde mecazlý anlatým vardýr?
A) Yumuþak baþlý birine benziyordu ama diþli çýktý.
B) Kitap okuyarak bilgisini artýrdý.
C) Küçük bir çocukken hayat benim için oyun demekti.
D) Televizyonda yayýmlanan belgeselleri çok sever.
13. I. Yol çalýþmalarý þehir trafiðini aksatýyor.
II. Orhan Veli, þiirimizde bir yol açýcýdýr.
III. Karþý köyün yolu bozulmuþ.
IV. Baþarýya giden yol çalýþmaktan geçer.
Numaralanmýþ cümlelerin hangilerinde
“yol” sözcüðü ayný anlamda kullanýlmýþtýr?
A) I ve II B) II ve III C) I ve III D) III ve IV
14. Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde altý çizili söz deyim olarak kullanýlmamýþtýr?
A) Elindeki para suyunu çekince çalýþmaya baþladý.
B) Dolabı açtığı gibi eşyalar üstüne düştü.
C) Kazançlý iþlerin kokusunu alýr.
D) Onun bilgileri, çalýþmalarýmýza ýþýk tuttu.
15. Aþaðýdaki cümlelerde altý çizili sözcükler- den hangisinin sesteþi yoktur?
A) Karþýdaki yol dosdoðru bizim okula gider.
B) Sanatýn birçok dalýnda baþarýlý olmuþtur.
C) Düþünce, kolu iki yerinden kýrýlmýþ.
D) Bahçelerinde renk renk güller vardý.
16. Baþýboþ kýrlara salar tayýný Elinden düþürmez okla yayýný Ellere býrakýr zafer payýný
Memleket yoluna kurban olurlar.
Bu dizelerle ilgili aþaðýdaki yargýlardan hangisi yanlýþtýr?
A) “Kýr” sözcüðü sesteþ bir sözcüktür.
B) “El” sözcüðü sesteþ bir sözcüktür.
C) “Yol” sözcüðü gerçek anlamıyla kullanıl- mıştır.
D) “Kurban olmak” deyimdir.
17. Aþaðýdaki atasözlerinden hangisinde kar- þýt anlamlý sözcükler birlikte kullanılmıştır?
A) Güneþ, balçýkla sývanmaz.
B) Her çok, azdan olur.
C) Söz gümüþse sükût altýndýr.
D) Damlaya damlaya göl olur.
18. Yazar, eleþtirilerini derli toplu deðerlendirmelerle sunar oku- runa.
Kerem’in cümlesindeki altý çizili sözün cümleye kattýðý anlam aþaðýdakilerin han- gisinde vardýr?
A) Dizelerdeki uyum, þiirin bütünlüðünde de vardýr.
B) Örnekleri belli bir düzen içinde yerleþtirmiþ eserlerinde.
C) Artýk o þiirlerinde belli bir yetkinliði yaka- ladý.
D) Þiirin bütününe uymayan bölümler de var bu dizelerde.
19. Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde mecaz anlamlý bir sözcük kullanılmıştır?
A) Öðretmenin geldiðini görünce arkaya sak- landý.
B) Annem, ilkokul kitaplarýmý saklamýþ.
C) Beni görünce hemen kenara çekildi.
D) Dedem soðuk bir adamdý doðrusu.
20. Gün geçmiyor ki ülkemizde trafik kazalarýndan ölen olmasýn.
Bu cümlede altý çizili sözün cümleye kattýðý anlam, aþaðýdakilerin hangisinde vardýr?
A) Ülkemizde, trafik kazalarý normal karþýlan- maktadýr.
B) Ülkemizde neredeyse her gün yaþanan trafik kazalarýnda birçok kiþi ölmektedir.
C) Trafik kazalarýnýn çoðu, ölümle sonuçlan- maktadýr.
D) Ülkemizde trafik kazalarý her geçen gün artmaktadýr.
TEST
2
1. Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde karþýt an- lamlý sözcükler bir arada kullanýlmýþtýr?
A) Bu geniþ caddeye açýlan birçok dar sokak vardý.
B) Zorlu bir çalýþmanýn sonunda istediðimizi alabildik.
C) Sokakta bulduðu küçük kediyi evine almýþ.
D) Misafir, beklediðimiz saatte gelmedi.
2. Aþaðýdaki cümlelerden hangisinde “patla- mak” sözcüðü mecaz anlamda kullanıl- mýþtýr?
A) Balon patlayýnca küçük kýz aðlamaya baþladý.
B) Yol çalýþmalarý nedeniyle daðda dinamit patlatýyorlar.
C) Evde yalnýz kalýnca can sýkýntýsýndan patladým.
D) Aðaçlarýn tomurcuklarý zamansýz patladý.
3. Aþaðýdakilerden hangisinde “can” sözcüðü deyim içinde kullanýlmamýþtýr?
A) Orada olmaya can atýyor, ama gitmiyor.
B) Bu konular da artýk can sýkmaya baþladý.
C) Olayýn can alýcý noktasýný buldu.
D) Can çýkmayýnca huy çýkmaz.
4. Aþaðýdaki cümlelerin hangisinde özelden genele doðru bir anlatým vardýr?
A) Kuþlardan en çok serçeyi severim.
B) Haftaya buluþabiliriz ama salý günü ol- masýn.
C) Meyvelerden en çok kayýsýyý severim.
D) Define Adasý her yaþtan çocuðun zevkle okuyabileceði bir kitaptýr.
5. Bir ka le hey be ti var, va ta nýn her ta þýn da. Her iþin ba þýn da o, her iþ onun ba þýn da.
Bu cümledeki altý çizili sözcüðün kulla- nýmýna benzer bir kullaným, aþaðýdaki cüm- lelerde altý çizili sözcüklerin hangisinde vardýr?
A) Makinenin kolunu ters yöne çevirmiþsin.
B) Saatin kaç olduðunu söyler misin?
C) Çok eðlenceli bir gün geçirdik.
D) Yaðmurdan sonra toprak kokusu geldi.
6. Aþaðýdakilerin hangisinde deyim, açýkla- masýyla birlikte verilmemiþtir?
A) Artýk bu iþlerle uðraþmýyor, her þeyden eli- ni eteðini çekti.
B) Onu tanýyan herkes, sözünün eri bir kiþi olduðunu söylüyordu.
C) Herkes kaza geçirenlere yardýma koþarken o hiçbir iþ yapmamýþ, kýlýný bile kýpýrdatma- mýþ.
D) Kendisini aramýzda istemediðimizi anla- mazlýktan gelerek iþi piþkinliðe vuruyor.
7. I. Sen hiç gam çekmedin ki hayatýnda.
II. Geç kalmasýnýn tasasý bana düþmüþtü.
Numaralanmış cümlelerdeki altý çizili söz- cükler arasýndaki anlam iliþkisi aþaðýda- kilerden hangisidir?
A) Karþýt (zýt) anlamlýlýk B) Mecaz anlamlýlýk C) Eþ anlamlýlýk D) Eþ seslilik
8. Aþaðýdaki cümlelerde altý çizili sözcükler- den hangisi eþ sesli deðildir?
A) Yalnýz kalmaktan çok korkarým.
B) Arý bal yapan bir böcektir.
C) Yaz tatilinde iki kitap okuyabildim.
D) Sen buradaki yabani otlarý yol.
9. “Onu karþýsýnda görünce taþ ke sil di.”
Bu cüm le deki al tý çi zi li sö zün cüm le ye kat- tý ðý an lam aþa ðý da ki ler den han gi sin de var- dýr?
A) Emre’yi görünce þaþkýnlýktan ne yapaca- ðýný bilemedi.
B) Davranýþlarý hepimizi rahatsýz ediyordu.
C) Uzun süredir sevindirici bir haber alama- dýk.
D) Ýçeri giren genç kýzýn güzelliði herkesi bü- yülemiþti.
10.
O günlerde bir ünlü ayak bastý Samsun’a, Yürüdü, etrafýna umutlar suna suna...
Altý çizili sözün bu dizeye kattýðý anlam aþaðýdakilerden hangisinde vardýr?
A) Dağın doruğunda karþýlaþtýðým manzara beni çok etkiledi.
B) Ne zaman tatile çýkacaðýmýzý soruyorum.
C) Evden çýktýktan sonra bir saat içinde okula ulaþtý.
D) Eve geldiðimde dolapta yiyecek hiçbir þey yoktu.
11. I. Arkadaþýn seni sokaða çaðýrýyor.
II. Eve geç kalýnca bir taksi çaðýrdým.
III. Bizi düðüne çaðýrmadý.
IV. Annemin bizi eve çaðýrmasýna kýzmýþtýk.
Numaralanmýþ cümlelerde “çaðýrmak” söz- cüðü kaç farklý anlamda kullanýlmýþtýr?
A) 4 B) 3 C) 2 D) 1
12. Aþa ðý da ki le rin han gi sin de “ilk” söz cü ðü- nün kar þýt an lam lý sý kul la nýl mýþ týr?
A) Onun düþüncelerini çok önemsiyorum.
B) Son günlerde derslerine iyice kayýtsýz kaldý.
C) Bana her zaman yardýmcý olur.
D) Boþ zamanlarýnda müzikle oyalanýrdý.
13. I. Yemeðinin bir kýsmýný akþama ayýrdý.
II. Kediyi yavrularýndan ayýrdýlar.
III. Elmalarýn saðlamlarýný ayýrdýk.
IV. Ona da bu iþ için para ayýrdým.
Numaralanmýþ cümlelerin hangilerinde
“ayýrmak” sözcüðü ayný anlamda kullanýl- mýþtýr?
A) I ve II B) II ve III C) III ve IV D) I ve IV
14.
Bir sözcükle karþýlanabilecek bir varlýk ya da kavramýn birden fazla sözcükle karþýlanmasýna “dolaylama” denir.
Aþaðýdakilerin hangisinde bu açýklamayı örnekleyecek bir kullaným vardýr?
A) Tarihî dönemleri anlatan romanlarý oku- mayý her zaman sevmiþimdir.
B) Karagöz oyunu, her yaþtan insanýn ilgisini çeken bir kültür mirasýmýzdýr.
C) Kesin sonuca ulaþmadan hiçbir þeye doð- rudur dememeliyiz.
D) Ege’nin incisi hem turizm hem de tarih açý- sýndan önemlidir.
15. “Kalmak” sözcüðü aþaðýdaki cümlelerin hangisinde “Gezi gelecek haftaya kaldý.”
cümlesindeki anlamýyla kullanýlmýþtýr?
A) Baban yurt dýþýnda uzun süre kaldý.
B) Defterim masanýn üstünde kaldý.
C) Ýzmir’de kaldýðým ev oldukça güzeldi.
D) Bugünkü alýþveriþ iþi yarýna kaldý.
16. Aþa ðý da ki le rin han gi sin de “otur mak” söz- cü ðü nün an la mý ve kul la ný mý yan lýþ ve ril- miþ tir?
Anlam Kullaným
A) Hiç bir iþ yap ma-
dan boþ dur mak Sý nýf ta pence re ke - na rýn da otu ru yo rum.
B) Uygun gelmek Ten ce re le rin ka pa ðý bir tür lü ye ri ne otur- mu yor.
C) Benimsen mek,
yer leþ mek Ye ni ku ral lar tam an la mýy la otur ma dý.
D) Bi riy le bir lik te
ya þa mak Uzun yýllar babaan- nemle oturduk.
17.
Çok okuyan çok bilir, yarýný parlak olur.
Okuyanýn yarýný her zaman ak olur.
Bu dizelerde altý çizili sözcüklerde görülen anlam özelliði aþaðýdakilerden hangisidir?
A) Eþ anlamlýlýk B) Eþ seslilik C) Karþýt anlamlýlýk D) Mecaz anlamlýlýk
18. Aþaðýdakilerin hangisinde deyim ve kulla- nımı yanlýþ verilmiþtir?
Deyim Kullaným
A) Çantada keklik Merak etme, bu maç bizim için çan- tada keklik.
B) Bire bin katmak Olayı bire bin kata- rak tüm gerçekliğiy- le anlattı.
C) Başının etini
yemek Bitmeyen istekleriy- le annesinin başının etini yiyor.
D) Kuş uçurmamak Görevli, ziyaret saa- tinde hastanede kuş uçurmuyor.
19.
Al bir ata binmiþti Al kat beni sürüne
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu dize- lerdeki “al” sözcüklerinde görülen anlam iliþkisini örnekleyen bir sözcük kullanıl- mıştır?
A) Gülünce yüzünde güller açtý adeta.
B) Zümrüt kýyýlarda geziyorduk zümrütün rengine dalarak.
C) Kuþlarýn sesi bir tatlý müzik sesiydi sanki.
D) Bir ben vardýr bende benden içeri.
20. Aþaðýdaki cümlelerden hangisinde deyim kullanýlmamýþtýr?
A) Sen de onun baskýlarýna baþ eðmeyecek- sin herhâlde.
B) Biz çocuklar, bayram günleri çeþme baþýn- da toplanýrdýk.
C) Annenin ve babanýn baþımızın üstünde yeri var.
D) Yaptýðý iyilikleri her fýrsatta baþýna kakma- sýna sinirleniyorum.
