SHEFFIELD ÜNİVERSİTE KÜTÜPHANESİ

(1)

Kütüphr.nenin dış joranüşü

SHEFFIELD ÜNİVERSİTE KÜTÜPHANESİ

Çeviren :

Asistan Y. Müh. - Mim. Sina BERKÖZ

Bu kütüphane, bir milyon kitabı muhafaza etmek üzere inşa edilmiş olup, İngilteredeki en büyük Üniversite kü-tüphanelerindendir. Bu meyanda Ox-ford ve Cambridge Üniversitelerinin kü-tüphanelerinin 1.500.000 kitap istiab et-mekte olduklarını zikredebiliriz.

Tarihçe :

Bundan elli sene kadar evvel, Shef-field Ü n i v e r s i t e s i n i meydana

1— Kütüphane 2— Edebiyat Fakültesi 3— Kalorifer binası 4— Kimya Fak. Blokları 5— Lojmanlar 6— Tabiî ilim-ler bloku 7— Tiyatro 8— Toplantı

sa-lonu.

Mimarları: Gollins, Melvin, Ward ve or-takları.

getirmek üzere birleşmiş bulunan ma-halli enstitülerin kitap kolleksiyonları bu Üniversite .kütüphanesinin nüvesini teş-kil etti. 1909 senesinde, kütüphane, 100 kişilik oturma yeri olan ve 100.000 cilt-lik kitabı istiab edebilen, kendisine ait müstakil bir binaya kavuşmuştu. 200 ta-lebesi ve ancak 22.000 kitabı bulunan bir Üniversite için bu vapı, ihtiyaca kâ-fi bir cevap teşkil etmekteydi.

Kırk sene sonra ise, Üniversite, 2000'e yükselmiş bir talebe miktarı ve her sene 5000 adet artmak suretiyle 200.000 adede baliğ olmuş bir kitap sto-ku ile karşı karşıya kalıyordu. Bu müş-kül ve âcilen halledilmesi gereken prob-lem, 1953 yılında yeni bir kütüphane binasının inşa edilmesi ve aynı zaman-da Üniversitenin genişlemesine cevap verecek bir inkişaf plânının hazırlanma-sını en başda halledilmesi gereken bir mesele haline getirmişti. Bu maksatla bir konkur açılarak, problemler mimar-ların gözleri önüne serildi. Verilen şart-name muvacehesinde en uygun hal tarzını teklif eden GOLLİNS, MELVİN,

Yardımcı Mimarlar: M. Litchfield, B.J. Mayes, H. Prime.

The Architects Journal - 1959» dan WARD ve ortakları, bu konkuru kazan-dılar.

Mezkûr büro, projesinde, kütüpha-neyi kampüs sahasından daha yüksekte bulunan bir plâtformda inşa etmeyi tek-lif ediyordu. Okuma salonu, Kampüs'-den 6 m. daha yüksekte bulunan park ile aynı kotda tutmuşdu. Kitap depo-ları ise zemine gömülüyordu.

Kütüphanenin diğer hususiyetleri ise şu şekilde ifade edilebilir:

Kütüphane 1.000.000 kitabı istiab ede-bilecek hacimdedir. Bunların 130.000 i salonlarda, 870.000i ise muhtelif depolar-muhafaza edilmektedirler. Ayrıca 484 kişilik oturma yeri bulunmakta ve bun-lar aşağıdaki şekilde tevzi edilmektedir. Bulunuğu yer Kişi Alan Beher

ki-M- şiye düşen alan. M2

Esas okuma salonu 280 775 2.76 Mezunlar » » 48 154 3.65 Periodikler 40 146 3.40 Tıbbi kitaplar 16 — —

(2)

Kütüphane'nin giriş kotu, binanın güııey-doğu köşesindeki arazi kot'u ile aynı seviyede tutulmuştur. Binaya da-olan bir okuyucu evvelâ bir Lobbv kar-şılamaktadır. Bu Lobby'den giriş holü-ne geçilmektedir. Muhtelif servis ve gardroplar bu kısımla irtibatlandırılmış-tır. Geniş ve nisbetli bir merdivenle gi-riş holünden, bu hole nazır bulunan bir asma kata çıkılmaktadır. Burası, muh-telif teşhir panolarını sergilemeğe im-kân verdiği gibi, kütüphane memuru-nun masası da burada bulunmaktadır. Böylece, kontrolden geçmeden hiçbir kitabın kütüphaneyi terketmesine im-kân verilmediği gibi, bu iş de tek bir elden idare olunabilmektedir.

Bu kat seviyesinde, binanın güney cephesinde yükseltilmiş bir platformdan ikinci bir giriş imkânı da temin edilmiş-tir. Gerçi bu giriş, mevcut diğer Üniver-site binaları ile irtibatı .kolaylaştırmak-ta ise de vestiyer ve sair servislerin bir alt seviyede bulunması bir bakıma bu kot'dan binaya dahil olan okuyucuya ba-zı zorluklar tahmil etmektedir.

En üst katta esas okuma salonu bu-lunmakta, bunun altındaki dört kat ise kitap depolarına ayrılmış bulunmakta-dır. Kitaplar, bu depolarda dört esas

Yeni tanzim şekli maketinin güney - doğu görünüşü

A

M - M - :

- k h

I

ıA

i

FOLNC

1

J A C C E S S -

rH»0rH

C A T A ı O G U E PERıODLCALS'L R E A D ı N G 6 R O O M |

I

U

İ Ü J

B O O K STACKı TıERS

1

|

n—nl 1

n

PERıODLCALS'L R E A D ı N G 6 R O O M |

iI...

< L O S E D !

I

' .lJ— .

EXHıBıTTOFJJ SPAÇF | j — I

_1-J

B ( lc

K S T |

|c|

K E N « , C E ! H A U

ii.

T ı E R S Ü

t u

A - A kesil i ı

:J .: •Nİ - fc^L"

^ 1 ' '

-—r

14

u

!

m

f f t M

E K D

1 c

*

m M t i

MİfrJj

i l

I

!

İ t

ıı

U h t

{: | o s

E

o||

A C C . E S ı B C J O ^ >, S IJFF C K

1 J

T , M

|

Secuon 3-B Bota A" - »"1

(3)

Doğu cephesi

blokta toplanmış bulunan dolaplara yer-leştirilmişlerdir. Bunların her biri 217.000 kitap alabilmekte ve 1520 Si-yer kaplamaktadır. Kitap deposu katla-rından temiz hacim yüksekliği 2.20 m.

dir. Bütün katlar arasında, merdivenler, asansörler ve kitap mont-charge'ları ile Şakîıli sirkülasyonlar sağlanmıştır.

Binanın strüktürü, çelik ve beto-narmenin beraber kollanılmış olduğu bir

sisteme dayanmaktadır (1). Profil de-mirleri ile teşkil edilmiş bulunan kolon-lar, betonarme kirişsiz döşemeleri taşı-, maktadırlar.