OCAK 2011
ĠSTANBUL TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ FEN BĠLĠMLERĠ ENSTĠTÜSÜ
YÜKSEK LĠSANS TEZĠ Burçin YAġAR
(502081203)
Tezin Enstitüye Verildiği Tarih : 20 Aralık 2010 Tezin Savunulduğu Tarih : 25 Ocak 2011
Tez DanıĢmanı : Doç. Dr. Deniz MAZLUM (ĠTÜ) Diğer Jüri Üyeleri : Prof. Dr. Zeynep AHUNBAY (ĠTÜ)
Doç. Dr. Nadide SEÇKĠN (YTÜ)
GĠRESUN RUM ERKEK OKULU RESTORASYON PROJESĠ
ÖNSÖZ
Tezimi hazırlarken beni yönlendiren, çalışmalarımın her aşamasında bana yol gösteren ve değerli fikirlerini benimle paylaşan sevgili hocam Doç. Dr. Deniz Mazlum‟a teşekkür ederim.
Giresun Rum Erkek Okulu‟nun rölövesinin alınabilmesi için binaya girebilmeme ve içerisinde çalışabilmeme izin veren okul müdürüne, çalışmam sırasında bana yardımcı olan tüm öğretmenlere sonsuz teşekkürlerimi sunarım.
Rölöve çalışmaları sırasında bana yardımcı olan Giresun Mimarlar Odası çalışanı Sayın Akif Sağlık‟a, Giresun Mimarlar Odası Başkan Yardımcısı Mimar Uğur Ömür Tarakçı‟ya ve benden desteğini esirgemeyen Giresun Mimarlar Odası‟na çok teşekkür ederim.
Yüksek Lisans tez çalışmam boyunca göstermiş oldukları anlayıştan dolayı Avcılar Belediyesi KUDEB Şefi Sayın Ali Tuncay Gürpınarlı‟ya ve mesai arkadaşlarıma sonsuz teşekkürlerimi sunarım.
Mimarlık hayatım boyunca lisans ve lisansüstü dönemlerinde üzerimde emeği olan tüm hocalarıma ve Yüksek Mimar Ahmet Caner Kutsal‟a teşekkür ederim.
Hayatımın boyunca sevgilerini ve desteklerini hissettiğim anneme ve babama sonsuz teşekkürlerimi sunarım.
Ocak 2011 Burçin Yaşar
ĠÇĠNDEKĠLER
Sayfa
ÖNSÖZ ... i
ĠÇĠNDEKĠLER ... iii
GĠRESUN RUM ERKEK OKULU RESTORASYON PROJESĠ... xi
ÖZET ... xi
SUMMARY ... xiii
1.GĠRĠġ ... 1
1.1 Çalışmanın Amacı ... 1
1.2 Çalışmanın Yöntemi ... 2
2.GĠRESUN’UN KISA TARĠHĠ ... 5
2.1 Tarihsel Gelişim ... 5
2.2 Günümüzdeki Durum ... 6
3. GĠRESUN RUM ERKEK OKULU’NUN ĠÇĠNDE BULUNDUĞU ÇINARLAR MAHALLESĠ VE ZEYTĠNLĠK MAHALLESĠ ... 7
3.1 Coğrafi Konum ... 7
3.2 Tarihsel Gelişim ... 7
3.3 Sosyo Kültürel -Ekonomik Yapısı ve Mimari Özellikleri ... 8
3.4 Bölgedeki Anıtsal Yapılar ... 9
3.4.1 Gogora Kilisesi ... 10
3.4.2 Giresun Katolik Kilisesi ... 10
3.4.3 Necatibey İlkokulu ... 11
4. GĠRESUN RUM ERKEK OKULU ... 13
4.1 Yapının Konumu ve Çevresel Özellikleri ... 13
4.2 Yapının Tarihi ve Genel Özellikleri ... 14
4.3 Yapının Mimari Özellikleri ... 15
4.3.1 Bodrum katı ... 15 4.3.2 Zemin Kat ... 23 4.3.3 Birinci Kat ... 30 4.3.4 İkinci Kat ... 35 4.3.5 Cepheler ... 40 4.4 Yapının Bileşenleri... 50 4.4.1 Temeller ... 50 4.4.2 Duvarlar ... 50 4.4.3 Döşemeler ... 51 4.4.4 Çatılar ... 52 4.4.5 Merdivenler ... 52 4.4.6 Kapılar ... 53 4.4.7 Pencereler ... 53
4.5 Yapıdaki Bozulmalar ve Nedenleri ... 54
4.5.2 Malzeme bozulmaları ... 55
4.5.3 Strüktürel bozulmalar ... 56
4.5.4 İnsanların neden olduğu bozulmalar ... 56
4.4.5 Dış yüzeylerde görülen bozulmalar... 57
5. RESTĠTÜSYON ... 59
5.1 Restitüsyona Işık Tutan Belgeler ... 59
5.2 Benzer Yapıların İncelenmesi ... 60
5.2.1 Giresun Rum Kız Okulu ... 60
5.2.2 Gazipaşa İlkokulu ... 62
5.2.3 Trabzon Rum Öğretmen Okulu ... 63
5.2.4 İstanbul Zoğrafyon Rum Erkek Lisesi ... 64
5.2.5 İstanbul Zapion Rum Kız Lisesi... 65
5.2.6 İstanbul Fener Rum Erkek Lisesi ... 65
5.3 Yapıdaki Restitüsyon Sorunları ... 66
5.3.1 Restitüsyon önerisi ... 66
6. RESTORASYON ... 73
6.1 Yapının Yeniden İşlevlendirilmesine İlişkin Kullanım Önerileri ... 73
6.2 Yapının Onarımına İlişkin Müdahaleler ... 73
6.2.1 Eklerden arındırma ve temizleme ... 79
6.2.2 Sağlamlaştırma ... 80 6.2.3 Bütünleme ... 80 6.2.4 Yenileme/Yeniden Yapma ... 81 7.SONUÇ ... 83 KAYNAKLAR ... 85 EK A: HARĠTALAR ... 87 EK B: GĠRESUN’A ĠLĠġKĠN FOTOĞRAFLAR ... 91
EK C: GĠRESUN RUM ERKEK OKULUNUN BULUNDUĞU ÇINARLAR MAHALLESĠ VE ZEYTĠNLĠK MAHALLESĠNE ĠLĠġKĠN FOTOĞRAFLAR ... 97
EK D : YAPIYA ĠLĠġKĠN FOTOĞRAFLAR ... 111
EK E: RESTĠTÜSYONA IġIK TUTAN BELGELER VE BENZER YAPILARA ĠLĠġKĠN FOTOĞRAFLAR ... 155
ġEKĠL LĠSTESĠ
Sayfa
ġekil A. 1 : Giresun ili haritası ... 87
ġekil A. 2 : Giresun ili haritası ... 87
ġekil A. 3 : Çınarlar Mahallesi haritası ... 88
ġekil A. 4 : Giresun ili hava fotoğrafı ... 88
ġekil A. 5 : Giresun hava fotoğrafı ... 89
ġekil A. 6 : Çınarlar Mahallesi hava fotoğrafı ... 90
ġekil A. 7 : Giresun Rum Erkek Okulu hava fotoğrafı... 90
ġekil B. 1 : 1901 yılına ait Giresun fotoğrafı... 91
ġekil B. 2 : Taşbaşı Parkı (1919) ... 91
ġekil B. 3 : Giresun (1919) ... 92
ġekil B. 4 : Liman ve Taşbaşı (1904) ... 92
ġekil B. 5 : Gazi Caddesi(1904) ... 93
ġekil B. 6 : Gazi Caddesi ... 93
ġekil B. 7 : Yurtkur önündeki liman (1910) ... 94
ġekil B. 8 : Millet Bahçesi Kapısı (1901) ... 94
ġekil B. 9 : Giresun'un günümüzdeki durumu ... 95
ġekil B. 10 : Gazi Caddesi ... 95
ġekil B. 11 : Giresun Limanının günümüzdeki durumu ... 96
ġekil B. 12 : Taşbaşı Parkı ve Giresun Üniversitesi rektörlük binası ... 96
ġekil C. 1 : Zeytinlik Mahallesi ... 97
ġekil C. 2 : 1910 yılında Zeytinlik Mahallesi... 98
ġekil C. 3 : 1910 yılında Zeytinlik Mahallesi... 98
ġekil C. 4 : Zeytinlik Mahallesi‟nde bir ev ... 99
ġekil C. 5 : Zeytinlik Mahallesi'nin günümüzdeki durumu ... 99
ġekil C. 6 : Zeytinlik Mahallesi‟nde bir ev ... 100
ġekil C. 7 : Zeytinlik Mahallesi‟nde merdivenle ulaşılan bir ev ... 100
ġekil C. 8 : Zeytinlik Mahallesi' nde bir ev. ... 101
ġekil C. 9 : Zeytinlik Mahallesi' nde bir ev ... 101
ġekil C. 10 : Zeytinlik Mahallesi' nde bir ev ... 102
ġekil C. 11 : Zeytinlik Mahallesi' nde bir ev ... 102
ġekil C. 12 : Zeytinlik Mahallesi sokak dokusu ... 103
ġekil C. 13 : Zeytinlik Mahallesi evleri bahçe kapısından bir örnek ... 103
ġekil C. 14 : Zeytinlik Mahallesi evleri bahçe kapısından bir örnek ... 104
ġekil C. 15 : Rum sobası ... 104
ġekil C. 16 : Gogora Kilisesi ... 105
ġekil C. 17 : Gogora Kilisesi iç mekanı ... 105
ġekil C. 18 : Gogora Kilisesi Papaz evi ... 106
ġekil C. 20 : Giresun Katolik Kilisesi iç mekanı ... 107
ġekil C. 21 : Giresun Katolik Kilisesi iç mekanı ... 107
ġekil C. 22 : Giresun'da bulunan Kapusenlere ait Katolik Kilisesi Planı ... 108
ġekil C. 23 : Kapusen Rahibeleri için yapılması düşünülen mektep planı ... 109
ġekil C. 24 : Necatibey İlkokulu ... 110
ġekil D. 1 : Bodrum katı ... 111
ġekil D. 2 : B01 mekanı giriş kapısı ... 111
ġekil D. 3 : B02 mekanı ... 113 ġekil D. 4 : B02 mekanı ... 113 ġekil D. 5 : B03 mekanı ... 114 ġekil D. 6 : B03 mekanı ... 114 ġekil D. 7 : B07 mekanı ... 115 ġekil D. 8 : B08 mekanı ... 115 ġekil D. 9 : B08 mekanı ... 116 ġekil D. 10 : B08 mekanı ... 116
ġekil D. 11 : B08 mekanı eklenen lavabolar ... 117
ġekil D. 12 : B08 mekanı metal ayırıcı bölme ... 117
ġekil D. 13 : B08 mekanı doğu bahçesine açılan kapı ... 118
ġekil D. 14 : B10 mekanı Ocak ... 118
ġekil D. 16 : Z01 mekanı ... 119
ġekil D. 15 : Su deposu kapağı ... 119
ġekil D. 17 : Z02 mekanı ... 120
ġekil D. 18 : Z02 mekanı batı bahçesi çıkış kapısı ... 120
ġekil D. 19 : Z01 ve Z02 mekanı terrazzo döşeme ... 121
ġekil D. 20 : Z02 mekanı doğu bahçesine bakan pencereler ... 121
ġekil D. 21 : Z03 mekanı ... 122
ġekil D. 22 : Z05 mekanı kapısı ... 122
ġekil D. 23 : Z05 mekanı ... 123
ġekil D. 24 : Z05 mekanı Rum sobası ... 123
ġekil D. 25 : Z06 mekanı ... 124
ġekil D. 26 : Z06 mekanına eklenen ahşap bölme ... 124
ġekil D. 27 : Z06 mekanı Rum sobası ... 125
ġekil D. 28 : Rum sobası içi ... 125
ġekil D. 29 : Z06 mekanı penceresi ... 126
ġekil D. 30 : Z07 mekanı ... 126
ġekil D. 31 : Z07 mekanının volta döşemeli tavanı ... 127
ġekil D. 32 : Z10 mekanı kapısı ... 127
ġekil D. 33 : Z1-01 mekanı kapısı ... 128
ġekil D. 34 : Z1-01 mekanı özgün ahşap yer kaplaması ... 128
ġekil D. 35 : Z1-03 mekanı ... 129
ġekil D. 36 : Z1-03 mekanı ... 129
ġekil D. 37 : Z1-06 mekanı ... 130
ġekil D. 38 : Merdivenler ... 130
ġekil D. 39 : Z1-06 mekanının volta döşeme tavanı ... 131
ġekil D. 40 : Z2-01 mekanı ... 131
ġekil D. 41 : Z2-01 mekanı kapısı ... 132
ġekil D. 42 : Z2-03 mekanı ... 132
ġekil D. 43 : Z2-04 mekanı doğu ucu ... 133
ġekil D. 44 : Z2-04 mekanı batı ucu ... 133
ġekil D. 46 : Z2-04 mekanı merdiven korkuluğu ... 134
ġekil D. 47 : Z2-04 mekanı kuzey bahçesine bakan pencereler ... 135
ġekil D. 48 : Güney cephesi ... 135
ġekil D. 49 : Güney cephesi ve tarihi giriş kapısı... 136
ġekil D. 50 : Tarihi okul kapısı ... 136
ġekil D. 51 : Giriş üzerinde bulunan çıkma ... 137
ġekil D. 52 : Güney cephesi bodrum kat pencereleri ... 137
ġekil D. 53 : Dorik düzenekteki yapı girişi ve giriş merdivenleri ... 138
ġekil D. 54 : Giriş merdiveni altına eklenen profiller ... 138
ġekil D. 55 : Güney girişi ... 139
ġekil D. 56 : Güney cephesi zemin kat pencereleri ... 139
ġekil D. 57 : Güney cephesi pencereleri ... 140
ġekil D. 58 : Güney cephesi ikinci kat pencereleri ... 140
ġekil D. 59 : Güney cephesi giriş çıkması ... 141
ġekil D. 60 : Batı cephesi ... 141
ġekil D. 61 : Batı Bahçesine açılan demir kapı ... 142
ġekil D. 62 : Batı cephesi pencereleri ... 142
ġekil D. 63 : Güney ve batı cephesi ... 143
ġekil D. 64 : Batı bahçesinde bulunan niteliksiz wc yapısı ... 143
ġekil D. 65 : Kuzey cephesi ... 144
ġekil D. 66 : Kuzey bahçesi ... 144
ġekil D. 67 : Kuzey cephesi bodrum kat bahçe kapısı ... 145
ġekil D. 68 : Kuzey cephesi bodrum kat penceresi ... 145
ġekil D. 69 : Kuzey cephesi zemin kat ve birinci kat pencereleri ... 146
ġekil D. 70 : Kuzey cephesi zemin kat pencereleri ... 146
ġekil D. 71 : Kuzey cephesi orta çıkma ... 147
ġekil D. 72 : Doğu cephesi ... 147
ġekil D. 73 : Bodrum kat doğu cephesi ... 148
ġekil D. 74 : Doğu bahçesi çıkış kapısı ... 148
ġekil D. 75 : Doğu bahçesi özgün yer kaplaması ... 149
ġekil D. 76 : Yıpranan batı bahçesi terrazzoları ... 149
ġekil D. 77 : Strüktürel bozulma görülen giriş merdivenleri... 150
ġekil D. 78 : Strüktürel bozulma görülen giriş merdivenleri... 150
ġekil D. 79 : Giriş merdivenleri altına eklenen profiller ... 151
ġekil D. 80 : Niteliksiz 2.kat mekanları giriş kapısı ... 151
ġekil D. 81 : İkinci katta çatılara açılan niteliksiz ... 152
ġekil D. 82 : Takılan klima duvarda oluşan tahribat ... 152
ġekil D. 83 : Kuzey cephesinde görülen bitkilenme... 153
ġekil D. 84 : Doğu cephesinde görülen çimentolu sıva ... 153
ġekil D. 85 : Doğu cephesinde görülen yosunlanma ... 154
ġekil E. 1 : Zeytinlik Mahallesi Koruma Alanı ... 155
ġekil E. 2 : Giresun Rum Kız Okulu ... 156
ġekil E. 3 : Giresun Rum Kız Okulu ... 156
ġekil E. 4 : Giresun Rum Kız Okulu ... 157
ġekil E. 5 : Bodrum kat ... 157
ġekil E. 6 : Zemin kat ... 158
ġekil E. 7 : Giriş kapısı ... 158
ġekil E. 8 : Merdiven sahanlığındaki pencereler ... 159
ġekil E. 9 : Zemin kat merdivenleri... 159
ġekil E. 11 : Giresun Rum Kız Okulu zemin kat planı... 161
ġekil E. 12 : Rum kız okulu vaziyet planı (Büyükkarcı,2005) ... 162
ġekil E. 13 : Rum kız okulu planı (Büyükkarcı,2005) ... 163
ġekil E. 14 : Rum kız okulu görünüşü ( Büyükkarcı,2005) ... 164
ġekil E. 15 : Giresun Rum Kız Okulu 1910 görünüşü ... 165
ġekil E. 16 : Gazipaşa İlkokulu ... 165
ġekil E. 17 : Gazipaşa İlkokulu ... 166
ġekil E. 18 : Gazipaşa İlkokulu ... 166
ġekil E. 19 : Gazipaşa İlkokulu Bodrum Katı ... 167
ġekil E. 20 : Gazipaşa İlkokulu Birinci Kat ... 167
ġekil E. 21 : Trabzon Rum Öğretmen Okulu ... 168
ġekil E. 22 : Trabzon Rum Öğretmen Okulu ... 168
ġekil E. 23 : Trabzon Rum Öğretmen Okulu ... 169
ġekil E. 24 : Trabzon Rum Öğretmen Okulu ... 169
ġekil E. 25 : Trabzon Rum Öğretmen Okulu Terrazzoları ... 170
ġekil E. 26 : Trabzon Rum Öğretmen Okulu Bodrum Katı ... 170
ġekil E. 27 : Zografyon Rum Erkek Lisesi, vaziyet planı (Saman,1988). ... 171
ġekil E. 28 : Zografyon Rum Erkek Lisesi, zemin kat planı (Saman,1988). ... 171
ġekil E. 29 : Zografyon Rum Erkek Lisesi, birinci kat planı (Saman,1988). ... 172
ġekil E. 30 : Zografyon Rum Erkek Lisesi, ikinci kat planı (Saman,1988). ... 172
ġekil E. 31 : Zografyon Rum Erkek Lisesi, üçüncü kat planı (Saman,1988). ... 173
ġekil E. 32 : Zografyon Rum Erkek Lisesi, asma kat planı (Saman,1988). ... 173
ġekil E. 33 : Zografyon Rum Erkek Lisesi ... 174
ġekil E. 34 : Zografyon Rum Erkek Lisesi ... 174
ġekil E. 35 : Zapion Rum Kız Lisesi, vaziyet planı (Saman,1988). ... 175
ġekil E. 36 : Zapion Rum Kız Lisesi, zemin kat planı (Saman,1988). ... 175
ġekil E. 37 : Zapion Rum Kız Lisesi, birinci kat planı (Saman,1988). ... 176
ġekil E. 38 : Zapion Rum Kız Lisesi, ikinci kat planı (Saman,1988). ... 176
ġekil E. 39 : Zapion Rum Kız Lisesi,üçüncü kat planı (Saman,1988). ... 177
ġekil E. 40 : Zapion Rum Kız Lisesi,dördüncü kat planı (Saman,1988). ... 177
ġekil E. 41 : Zapion Rum Kız Lisesi. ... 178
ġekil E. 42 : Zapion Rum Kız Lisesi. ... 178
ġekil E. 43 : Fener Rum Erkek Lisesi, vaziyet planı (Saman,1988). ... 179
ġekil E. 44 : Fener Rum Erkek Lisesi, bodrum kat planı (Saman,1988). ... 179
ġekil E. 45 : Fener Rum Erkek Lisesi, zemin kat planı (Saman,1988). ... 180
ġekil E. 46 : Fener Rum Erkek Lisesi, birinci kat planı (Saman,1988). ... 180
ġekil E. 47 : Fener Rum Erkek Lisesi ... 181
ġekil E. 48 : Fener Rum Erkek Lisesi, ikinci kat planı (Saman,1988). ... 181
ġekil E. 49 : Giresun 1930 yılına ait fotoğraf ... 182
ġekil E. 50 : Giresun Rum Erkek Okulunun 1930 yılına ait fotoğrafı ... 182
ġekil E. 51 : Giresun Rum Erkek Okulu ... 183
ġekil E. 52 : Giresun Rum Erkek Okulu 1974 yılına ait fotoğraf ... 183
ġekil F. 1 : Vaziyet Planı ve Siluet 1/500 ... 185
ġekil F. 2 : Vaziyet Planı 1/200 ... 186
ġekil F. 3 : Bodrum kat plan rölövesi ... 187
ġekil F. 4 : Zemin kat plan rölövesi ... 188
ġekil F. 5 : Birinci kat plan rölövesi ... 189
ġekil F. 6 : İkinci kat plan rölövesi ... 190
ġekil F. 7 : Çatı Planı Rölövesi... 191
ġekil F. 9 : B-B kesiti rölövesi ... 193
ġekil F. 10 : C-C kesiti rölövesi ... 194
ġekil F. 11 : I-I kesiti rölövesi ... 195
ġekil F. 12 : II-II kesiti rölövesi ... 196
ġekil F. 13 : III-III kesiti rölövesi ... 197
ġekil F. 14 : Güney cephe rölövesi ... 198
ġekil F. 15 : Batı cephe rölövesi ... 199
ġekil F. 16 : Kuzey Cephesi Rölövesi ... 200
ġekil F. 17 : Doğu cephe rölövesi ... 201
ġekil F. 18 : Bodrum kat pencere ve zemin kat kapı detayı ... 202
ġekil F. 19 : Zemin kat pencere ve Rum sobası detayı ... 203
ġekil F. 20 : İkinci kat pencere detayı ... 204
ġekil F. 21 : Doğu bahçesi kapı görünüşü ve terrazzo detayı ... 205
ġekil F. 22 : Batı bahçesi kapı planı ve güney görünüşü... 206
ġekil F. 23 : Batı bahçesi kapı planı,kuzey görünüşü ve kesiti ... 207
ġekil F. 24 : A-A kesiti malzeme analizi ... 208
ġekil F. 25 : B-B Kesiti Malzeme Analizi ... 209
ġekil F. 26 : C-C kesiti malzeme analizi ... 210
ġekil F. 27 : I-I kesiti malzeme analizi ... 211
ġekil F. 28 : II-II kesiti malzeme analizi ... 212
ġekil F. 29 : III-III kesiti malzeme analizi ... 213
ġekil F. 30 : Güney cephe malzeme analizi ... 214
ġekil F. 31 : Batı cephe malzeme analizi ... 215
ġekil F. 32 : Kuzey Cephe Malzeme Analizi ... 216
ġekil F. 33 : Doğu Cephe Malzeme Analizi ... 217
ġekil F. 34 : A-A kesiti dönem analizi ... 218
ġekil F. 35 : B-B kesiti dönem analizi ... 219
ġekil F. 36 : C-C kesiti dönem analizi ... 220
ġekil F. 37 : I-I kesiti dönem analizi ... 221
ġekil F. 38 : II-II kesiti dönem analizi ... 222
ġekil F. 39 : III-III kesiti dönem analizi ... 223
ġekil F. 40 : Güney cephe dönem analizi ... 224
ġekil F. 41 : Batı cephe dönem analizi ... 225
ġekil F. 42 : Kuzey cephe dönem analizi ... 226
ġekil F. 43 : Doğu cephe dönem analizi ... 227
ġekil F. 44 : Kuzey cephe bozulma analizi ... 228
ġekil F. 45 : Batı cephe bozulma analizi ... 229
ġekil F. 46 : Kuzey Cephe bozulma analizi ... 230
ġekil F. 47 : Doğu Cephe Bozulma Analizi ... 231
ġekil F. 48 : A-A kesiti bozulma analizi ... 232
ġekil F. 49 : B -B kesiti bozulma analizi ... 233
ġekil F. 50 : C-C kesiti bozulma analizi ... 234
ġekil F. 51 : I-I kesiti bozulma analizi ... 235
ġekil F. 52 : II-II kesiti bozulma analizi ... 236
ġekil F. 53 : III-III kesiti bozulma analizi ... 237
ġekil F. 54 : Vaziyet planı restitüsyonu ... 238
ġekil F. 55 : Bodrum kat planı restitüsyonu ... 239
ġekil F. 56 : Zemin kat planı restitüsyonu ... 240
ġekil F. 57 : Birinci kat planı resitüsyonu ... 241
ġekil F. 59 : A-A kesiti restitüsyonu ... 243
ġekil F. 60 : B-B kesiti restitüsyonu ... 244
ġekil F. 61 : C-C kesiti restitüsyonu ... 245
ġekil F. 62 : I-I kesiti restitüsyonu ... 246
ġekil F. 63 : II-II kesiti restitüsyonu ... 247
ġekil F. 64 : III-III kesiti restitüsyonu ... 248
ġekil F. 65 : Güney cephe restitüsyonu ... 249
ġekil F. 66 : Batı Cephe Restitüsyonu ... 250
ġekil F. 67 : Kuzey cephe restitüsyonu ... 251
ġekil F. 68 : Doğu Cephe Restitüsyonu ... 252
ġekil F. 69 : Vaziyet planı restorasyonu ... 253
ġekil F. 70 : Bodrum kat planı restorasyonu ... 254
ġekil F. 71 : Zemin kat planı restorasyonu ... 255
ġekil F. 72 :Birinci kat planı restorasyonu ... 256
ġekil F. 73 : İkinci kat planı restorasyonu ... 257
ġekil F. 74 : A-A kesiti müdahale paftası ... 258
ġekil F. 75 : B-B kesiti müdahale paftası ... 259
ġekil F. 76 : C-C kesiti müdahale paftası ... 260
ġekil F. 77 : I-I kesiti müdahale paftası ... 261
ġekil F. 78 : II-II kesiti müdahale paftası ... 262
ġekil F. 79 : III-III kesiti müdahale paftası ... 263
ġekil F. 80 : Güney cephe müdahale paftası ... 264
ġekil F. 81 : Batı cephe müdahale paftası ... 265
ġekil F. 82 : Kuzey cephe müdahale paftası ... 266
GĠRESUN RUM ERKEK OKULU RESTORASYON PROJESĠ
ÖZET
Bu çalışmada Giresun Merkez‟de Çınarlar Mahallesi‟nde yer alan Giresun Rum Erkek Okulu konu alınmıştır. Çalışmada yapının mevcut durumunun belgelenmesi, yapının ve bulunduğu çevrenin tarihsel gelişim sürecinin araştırılması ve korunmasına yönelik müdahalelerin belirlenmesi hedeflenmiştir.
Bir bahçe içinde yer alan yapının güney cephesi Fevzi Çakmak Caddesi‟ne, batı cephesi Jandarma Okul Sokağa, kuzey cephesi yapının kuzey bahçesine, doğu cephesi ek okul binasına bakmaktadır. 1904-1906 yılları arasında inşa edilen bina günümüzde Giresun Ticaret Meslek ve Anadolu Ticaret Meslek Lisesi olarak kullanılmaktadır. Eklektik bir cepheye sahip olan yapı, büyük ölçüde korunmuştur. Özgün durumunu koruyan, döneminin özelliklerini yansıtan nitelikli bir yapı olması sebebiyle tez konusu olarak seçilmiştir.
Birinci bölümde çalışmanın amacı ve çeşitli aşamalarında kullanılan yöntemler anlatılmıştır. İkinci bölümde Giresun ilinin tarihi ile ilgili kısaca bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde Giresun Rum Erkek Okulu‟nun içinde bulunduğu Zeytinlik Mahallesi ile Çınarlar Mahallesi‟nin tarihi, sosyo ekonomik ve mimari özellikleri anlatılmış, bölgedeki bazı anıtsal yapılar ele alınmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde yapının bulunduğu bölge ve yapının tarihçesi incelenmiş yapının genel bir tanımı yapıldıktan sonra tüm mekânları, cepheleri, yapı elemanları, mimari öğeleri ve yapıdaki bozulmalar detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Beşinci bölümde restitüsyon çalışması konu alınmıştır. Bu çalışmada ilk önce restitüsyona ışık tutan belgeler incelenmiş, daha sonra Giresun Rum Erkek Okulu‟na benzer yapılar ele alınmıştır. Bu belgeler ve yapılar incelenerek restitüsyon sorunlarına cevap aranmış, elde edilen bilgiler doğrultusunda plan, cephe, vaziyet planı restitüsyon projeleri hazırlanmıştır. Altıncı bölümde restorasyon çalışması konu alınmıştır. Bu çalışma kapsamında yapı Giresun Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi olarak yeniden işlevlendirilmiş, bu işleve bağlı olarak yapıda yapılacak olan değişiklikler anlatılmıştır. Ayrıca yapıda yapılması gereken onarımlara ilişkin müdahaleler tespit edilerek rapor edilmiştir.
Tüm kaynak incelemeleri, ölçümler sonucunda yapının rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri hazırlanarak, yapılan tüm çalışmalar sonuç kısmında değerlendirilmiştir.
RESTORATION PROJECT OF GIRESUN GREEK SCHOOL FOR BOYS
SUMMARY
In this thesis, Giresun Greek School for Boys, located in Çınarlar district in Giresun, Merkez is situated and documented. Besides documenting the existing situation, it is aimed to discuss the historical evolution process and to propose interventions for the conservation of the building.
This masonry building is situated in a garden. This school was built between 1904-1906 in a eclectic style. It is being used as Giresun Commerce High School and Anatolian Commerce High School. This building is relatively in a good state of preservation so it is choosen as the subject of this thesis.
In the first section of the study, the aim and the methods of the study have been described. In the second section Giresun‟s history is examined. In the third section, historical, social, economical, architectural characteristics of Zeytinlik and Çınarlar districts, and some monumental buildings are examined. In the fourth part of the thesis the location and the history of the structure are exposed. Also in this part of the thesis all spaces, elevations, deteriorations, architectural and structural elements are described. In the fifth section similar school buildings in Giresun and İstanbul are investigated in order to solve restitution problems of the school. The data provided by old photos and other documents served as evidences in the preparation of the restitution project. The restoration project is handled in the sixth part. In this study, school building is re-functioned as the building of Giresun University, Faculty of Fine Arts, Interior Architecture department. Depending on the nature of this function, the changes are explained. Also repairs are determined and the interventions have been reported.
As a result of all the research, measured and drawings restitution and restoration projects are prepared. In the final part of the study all the results are evaluated.
1.GĠRĠġ
Tez konusu olarak seçilen Giresun Rum Erkek Okulu, Giresun İli Merkez‟de Çınarlar Mahallesi‟nde bulunmaktadır. 1904-1906 yılları arasında inşa edilen okul yapısı, tarihi değeri olan sivil mimarlık örneklerimizdendir. Bugüne kadar Rum Okulu, Jandarma Er Okulu olarak kullanılmış, Topçu Taburu hizmetinde kalmış bu yapı günümüzde Giresun Ticaret Meslek ve Anadolu Ticaret Meslek Lisesi olarak kullanılmaktadır. Yapı, bugünkü kullanım koşullarına yeterince cevap verememektedir ayrıca fonksiyonların gereksinimini karşılamak için yapılan niteliksiz ekler de yapıya zarar vermektedir. Giresun İli‟nde bulunan Rum yapılarından biri olan Giresun Rum Erkek Okulu, döneminin özelliklerini koruyarak günümüze kadar gelmiştir. Söz konusu yapı, o dönemdeki kullanım koşullarını ve biçimlerini aktarmakta, kentin toplumsal ve kültürel tarihine de ışık tutmaktadır.
1.1 ÇalıĢmanın Amacı
Giresun Rum Erkek Okulu binası günümüze nispeten iyi durumda ulaşmıştır. Yapıdaki en büyük problem; mekânsal bütünlüğü bozacak bazı müdahalelerin yapılmış olmasıdır. Wc mekânlarının yapının içine alınmasıyla başlayan müdahaleler, doğan ihtiyaçlara cevap vermek için eklenen duvarlar ile yeni mekânlar oluşturularak tekrarlanmıştır. Yapının bodrum katında görülen mekânsal bozulmalar dışında katlar genel olarak özgün haliyle günümüze kadar gelmiştir.
Yapının tez konusu olarak seçilmesinin nedeni, yapının mekânsal özellik ve bütünlüklerini kaybetmeden korunmasına yönelik müdahaleleri belirlemek ve gelecek nesillere ulaşmasını sağlamaktır. Plan, kesit ve görünüş rölöveleriyle, yapının ayrıntılı olarak belgelenmesi çizimlerle belgelenmesi; restitüsyon projesinin hazırlanmasıyla 100 yılı aşkın süre içinde uğradığı değişikliklerin saptanması ve restorasyon çalışması ile yapının iyileştirilmesine ve önerilen yeni fonksiyona yönelik müdahalelerin
belirlenmesi amaçlanmıştır.
1.2 ÇalıĢmanın Yöntemi
Çalısma Giresun Rum Erkek Okulu Binası‟nın bugünkü durumunu çizim ve fotograflarla belgeleyen rölöve, ilk yapıldıgı durumunu gösteren restitüsyon ve bugünkü kullanım sorunları dogrultusunda yapılacak müdahaleleri açıklayan restorasyon projelerinin hazırlanmasını kapsamaktadır.
Rölöve çalışmalarına başlamadan önce, hem yapıyı tanımak hem de alınan ölçüleri kaydetmek amacıyla yapının plan krokileri hazırlanmıştır. Giresun Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü Şehir Planlama Şefliği‟nden Giresun Rum Erkek Okulu‟nun bulunduğu bölgenin hâlihazır haritası, planı ve kadastral durumunun gösterir harita alınarak yapının bulunduğu bölge ile ilgili bilgi edinilmiştir.
Plan, alınan düz ve çapraz ölçüler kroki üzerine işlenerek oluşturulmuştur. Dış cephe konturlarının plan düzlemine işlenmesi için gerekli ölçüler, dış cepheden alınmıştır. Plan çizimleri hazırlandıktan sonra ve kesitlerin geçirileceği yerler belirlenmiştir. Kesit yerleri yapının bütün özelliklerini anlatacak şekilde tespit edilmiştir.
Tüm cephelerde nivo kurulmuş ve yatay bir düzlem oluşturulmuştur. Bu yöntem iç mekan ölçümlerinde de kullanılmış, her katta kurulan nivo ile dış mekanda oluşturulan yatay düzlem içeriye taşınmıştır. Daha sonra her katta oluşturulan yatay düzlemler birbirine bağlanmıştır ve bu şekilde yükseklikler alınmıştır. Gerekli görülen yerlerde içerideki yatay düzlem dış cepheye taşınmış, böylece dış cephedeki ölçüler alınarak krokiler üzerine aktarılmıştır.
Vaziyet planı 1/500 ve 1/200 ölçekte hazırlanmış ve yapının çevresiyle birlikte görülmesi amaçlanarak 1/200 ölçeğinde siluet çizimi oluşturulmuştur. Bahçede bulunan ağaçlar ve türleri tespit edilmiş ve vaziyet planının bulunduğu paftaya lejandlandırılarak işlenmiştir. Plan, kesit, görünüşler 1/50 ölçekte hazırlanmıştır. Yapıda bulunan farklı kapı, pencere türlerinin, Rum sobasının, yapının özgün döşemelerinin, güney bahçesi ve batı bahçesi tarihi giriş kapılarının 1/10 ölçekli detay çizimleri yapılmıştır. Yapıda kullanılan malzeme ve bozulma analizleri, lejandlandırılarak rölöve çizimleri üzerinde gösterilmiştir.
Yapının restitüsyon projesi, eski fotoğraflar, yapıdan elde edilen veriler, bölgedeki benzer yapıların incelenmesi, bölge halkı ile yapılan görüşmeler sonucunda hazırlanmıştır.
Giresun Rum Erkek Okulu inşa edildiği tarihten günümüze kadar genel olarak okul olarak kullanılmıştır. Okulun müdür yardımcısı E. Çavuşoğlu ile yapılan görüşme sonucunda, yapının okul yapısı olarak kullanımından zarar gördüğü, yapının okula artık yeterli gelmediği öğrenilmiştir. Bu görüşme doğrultusunda yapının yeniden işlevlendirilmesine karar verilmiştir. Yeni işlevin Giresun Üniversitesi‟nde yeni kurulan ve günümüzde bina arayan Güzel Sanatlar Fakültesi‟nin İdare binası ve İç Mimarlık Bölümü olabileceği düşünülmüştür.
Restorasyon projesi bu doğrultuda hazırlanmış, yapının çağdaş konfor koşullarına kavuşması için yapılması gereken müdahaleler belirlenerek restorasyon projesi ve raporu hazırlanmıştır.
2.GĠRESUN’UN KISA TARĠHĠ
2.1 Tarihsel GeliĢim
Giresun kentinin tarihi son tunç çağına kadar uzanmaktadır. Kent, bu dönemde Hitit İmparatorluğu‟na bağlı bir devlet olan Azzi ülkesinin sınırları içinde kalmıştır.
MÖ. 1200‟ lerde “Deniz Kavimler Göçleri” sırasında kent ve yöresine bazı kavimler yerleşmiş ve bir süre bölge, MÖ.1000‟lerde Hitit İmparatorluğu‟nun yıkılmasıyla kurulan Frigya Konfederasyonu‟na bağlanmıştır (Giresun Koruma Amaçlı Revizyon İmar Planı Araştırma ve Açıklama Raporu, 2007).
Kimmer ve İskit akınlarıyla Frigya Devleti‟nin de son bulması sonucu, Giresun‟a Milletoslular yerleşmiştir. Milletosluların kurduğu 90 koloni arasında yer alan Kerasos, MÖ. 500‟lerde tüm Anadolu‟yu egemenliği altında bulunduran Pers İmparatorluğu‟na bağlanmıştır (Giresun Koruma Amaçlı Revizyon İmar Planı Araştırma ve Açıklama Raporu, 2007).
MÖ 311‟ de Pers Devleti‟nin yıkılmasından sonra doğan bağımsız Kapadokya Krallığı, Makedonyalıların yönetiminde geçen kısa süre dışında MÖ 183‟e dek Kerasos‟u da içeren geniş bir bölgede egemen olmuştur.
MÖ II. yüzyılda Pontos egemenliği altına giren kent, Pontos Kralı I. Farnakes‟ten ötürü Farnakia adını almıştır. MÖ 71‟de Pontos Kralı Mitridades Romalılara yenilince Farnakeia Romalıların eline geçmiştir.
Uzun süre Roma İmparatorluğu‟nda kalan kent, İmparatorluğun ikiye ayrılması üzerine Doğu Roma İmparatorluğu‟na bağlanmıştır.
Haçlı ordusunun Bizans‟ı işgal etmesinden sonra Trabzon‟a kaçan İmparator Aleksios Komnenos‟un orada Trabzon Rum İmparatorluğu‟nu kurmasıyla, Giresun‟da bu devletin sınırları içinde kalmıştır.
XI. yüzyıldan sonra kentin bulunduğu bölgeye Türkler birçok kez akın yapılmasına rağmen, kenti ancak Selçuklu Beylerinden Süleyman Bey ele geçirebilmiştir.
Süleyman Bey‟den sonra gelen Selçuklu Beyleri zaman zaman Osmanlı yönetimine bağlandıysa da, Giresun‟un Osmanlı egemenliğine kesin olarak geçmesi Fatih Sultan Mehmet zamanında gerçekleşmiştir (1461). Bu dönemde kentin adı; Kiresun, Kiresin, Giresun değişimi göstermiştir. Fakat Giresun adının kökünün (Kerasos) yörede yetişen yaban kirazı kerasi‟den ya da kent kalesinin iki yanındaki koyun görünümünden ötürü keras (boynuz) sözcüklerinden türediği sanılır.
Özellikle Sultan III. Murat döneminde (1574-1595) kentte önemli toplumsal çalkantılar yaşanmış, XVII. yüzyılda Celali Ayaklanmaları Giresun ve çevresinde etkili olmuştur. Tazminat‟a dek Trabzon eyaletine bağlı bir kaza durumunda olan Giresun, bir ara Şebinkarahisar‟a (Karahisar-ı Şarki) bağlanmış, ardından da Kurtuluş savaşı yıllarında kent içerisindeki etnik azınlıklar (Rum-Ermeni) tarafından çıkarılan ayrılıkçı hareketlere ve örgütlenmelere maruz kalmıştır.
Kentin kurtuluşunda ise Giresun eşrafından Topal Osman öncülüğünde örgütlenen halk büyük rol oynamıştır. 1923 yılında Cumhuriyet‟in ilan edilmesiyle birlikte de Giresun il olmuştur (Giresun Koruma Amaçlı Revizyon İmar Planı Araştırma ve Açıklama Raporu, 2007).
2.2 Günümüzdeki Durum
Merkez ve Tirebolu ilçesi ile bunlara bağlı Görele, Bulancak, Keşap ve Espiye bucaklarından ibaret iken 1933 yılında Şebinkarahisar'ın il statüsünün kaldırılmasıyla Şebinkarahisar ve Alucra ilçeleri de Giresun'a bağlanmıştır. 1942 yılında Bulancak, 1945 yılında Keşap, 1957 yılında Espiye, 1958 yılında Dereli, 1960 yılında Eynesil, 1987 yılında Piraziz ve Yağlıdere, 1990 yılında Çanakçı, Güce, Doğankent ve Çamoluk ilçelerinin kurulması ile ilçe sayısı 15‟ e ulaşmıştır (Giresun Koruma Amaçlı Revizyon İmar Planı Araştırma ve Açıklama Raporu, 2007).
3. GĠRESUN RUM ERKEK OKULU’NUN ĠÇĠNDE BULUNDUĞU ÇINARLAR MAHALLESĠ VE ZEYTĠNLĠK MAHALLESĠ
3.1 Coğrafi Konum
Zeytinlik Mahallesi, günümüzde Çınarlar Mahallesi olarak anılan alanın içinde bulunmaktadır. Söz konusu Zeytinlik Mahallesi, konumu itibariyle geleneksel Doğu Karadeniz yerleşmelerinin tüm özelliklerini taşımaktadır. Hakim rüzgar olan karayele kapalı, iklimsel özellik nedeniyle az güneşten maksimum seviyede yararlanan, manzarayı en iyi kullanarak hava sirkülasyonu sayesinde rutubetten korunan ve kale eteğinde olması sebebiyle de güvenliğin en kolay sağlandığı denize doğru uzanan kara parçasının (Giresun Kalesinin bulunduğu yarımada) doğu yamacında yerleşime en uygun alanda konumlanmıştır (Şekil C. 1)
3.2 Tarihsel GeliĢim
Mahallelerin düzenlenmesinde genellikle birbirini tanıyan, sosyal dayanışma yönünden bir bütünlük içinde olan aynı inanışa sahip insan topluluklarının bir araya gelişi büyük rol oynamaktadır (Emecen, 1989). Osmanlı İmparatorluğu da diğer imparatorluklar gibi dini ve etnik yönden tam bir birlik teşkil etmemektedir. Devletin dayanağı ana unsur Türkler olmakla beraber, Osmanlı şehirlerinde diğer din ve milletlere mensup kişileri de yaşamaktadır.
XIX. yüzyılın ikinci yarısından sonra müslüman ve gayrimüslim mahallelerinin sayısı az olup, genelde karışık mahalleler şeklinde düzenlenmiştir. Bunun sonucunda belgelerde, tek bir mahalle üç ayrı etnik grup için kullanılmıştır.
Bu durumdan dolayı geçmişte Çınarlar Mahallesi, Çınarlar Rum Mahallesi ve Çınarlar İslam Mahallesi olmak üzere iki ayrı isimle anılmıştır. Çınarlar Mahallesi‟nde Müslüman ve gayrimüslimlerin evleri birbirinden ayrılmış olup, Müslümanların yaşadığı tarafta bir cami yer almaktadır. Zeytinlik Mahallesi ve Giresun Rum Erkek Okulu Çınarlar Rum Mahallesi kısmında kalmaktadır.
3.3 Sosyo Kültürel -Ekonomik Yapısı ve Mimari Özellikleri
Giresun kalesi ile Zeytinlik sit alanının da içinde bulunduğu yer, kentin bilinen en eski yerleşmesidir. Giresun ili, merkez Çınarlar Mahallesi‟nde Zeytinlik Mahallesi olarak bilinen tarihi alanın kentsel sit alanı olarak ilan edilme girişimleri 1979 yılında başlamıştır. Sit alanı içinde bulunan taşınmaz kültür varlıklarının tescil kayıtlarının devamına ve eksik olanlarının tespitinin yapılmasına 1986 yılında karar verilmiştir (Özen, Sert, Aksoy, 2006)
Zeytinlik Mahallesi‟nin içinde bulunduğu Kentsel Sit Alanı yaklaşık 13,86 hektar olup, bu alan içinde 4‟ü anıtsal 81‟i sivil mimari özelliği taşıyan toplam 85 adet tescilli tarihi eser bulunmaktadır. Giresun Belediye sınırları içinde bulunan toplam 149 sivil ve anıtsal eserin %57 si bu alan içindedir.
Bu alanda sivil mimarlık örneklerinin yoğunlaştığı Dik Sokak‟a yönelik Sokak Sağlıklaştırma ve Kentsel Tasarım Projesi halen devam etmektedir. Bu proje kapsamında yapıların restorasyonları yapılmakta olup, proje tamamlandığında 20 adet tescilli bina restore edilmiş olacaktır(Şekil C. 4)
Zeytinlik Sit alanı içinde bulunan yaya yollarının tamamı dar ve düzensiz olup zemin malzemesi taştır. Doğu yönündeki eğim nedeniyle merdivenli sokaklar da vardır. Tarihi evler arasında kalan sokaklar, bahçe duvarlarının sınırları ve topografyaya bağlı olarak biçimlenmiştir(Özen, Sert, Aksoy, 2006)(Şekil C. 12).
Evler genellikle iki katlı olarak bahçe içine inşa edilmiştir. Sokaklar genellikle evlerin zemin kat hizasından ve bahçe kotundan daha yukarıdadırlar. Sokaktan basamaklarla inilen bahçeler evlerin ve yerleşmein önemli bir parçasıdır. Sokaktan yüksek bir duvarla ayrılan bahçe mekanı; serin, sessiz ev halkının gündelik yaşamını sürdürdüğü alanlardır (Özen, Sert, Aksoy, 2006) (Şekil C. 8).
Evlerin girişleri genelde bahçe içindedir. Sokak üzerinde girişi olan ev sayısı çok azdır. Bazı örneklerde, evin giriş katı yaklaşık yarım kat yükseltilerek girişin zeminden kopması ve bodrum katının oluşması sağlanmıştır. Üst katta bulunan balkon mekanı bu giriş sahanlığının üzerini örtmektedir. Eğer evin bir çıkması ya da balkonu yoksa girişin üstü tamamen açıktır. Zeminden yükseltilmemiş evlerde girişler bahçeyle aynı kottadır. Bahçesi olmayan evlerde giriş sokak kotundadır. Evin dış mekanı ile iç mekanı arasında sadece bir basamaklık kot farkı bulunmaktadır. Bu tür girişe sahip evlerin bodrum katı yoktur (Özen, Sert, Aksoy, 2006) Şekil C. 6).
Yaşama katı, giriş katıdır. Bu katta, giriş sofası, oturma odası ve misafir odası olarak kullanılan odalar, mutfak, banyo ve wc mekanı bulunmaktadır. Evlerin büyük bir bölümünde odalar arasında geçişi sağlayan ara kapılar vardır. Evlerin üst katlarında sadece yatak odaları vardır. Bu katta ebeveyn, çocuk ve misafir yatak odası mevcuttur. Alt katta olduğu gibi üst katta da odalar arası geçişler ara kapılarla sağlanmaktadır.
Sit alanındaki evlerde çatı katı yoktur. Ancak merdivenin üst bölümünde depo olarak kullanılan küçük bir odanın olduğu örnekler saptanmıştır. Zeytinlik evleri plan şemasına göre orta sofalı ve köşe sofalı olarak saptanmıştır (Özen, Sert, Aksoy, 2006).
Evlerin iç kapıları, merdivenler, tavan süslemeleri, dolaplar ve ocaklar mekan zenginliğini arttırmaktadır. En önemli iç mekan elemanı, ısınmayı sağlayan duvar içine yerleştirilmiş sobalardır. Bu sobaları hem köşesine yerleştirildiği odayı hem de komşu mekan sofayı ısıtmaktadırlar. Bu sobalara yörede “Rum sobası” adı verilmektedir (Şekil C. 15) (Özen, Sert, Aksoy, 2006).
Evlerin yapım sistemi kârgir ve yari kârgirdir (alt kat kârgir-üst kat ahşap karkas sistem). Tamamı taştan yapılmış tekil örnekler de saptanmıştır.Sit alanı içinde genel olarak evlerin özgün özelliklerini kaybetmeden korunduğu görülmektedir. Bunun sebebi ev sahiplerinin evlerini terk etmeyerek burada yaşamaya devam etmeleridir.Evler genel olarak korunmasına rağmen, bahçe duvarları yıkılmıştır ya da kötü durumdadır. Evlerin bahçe giriş kapılarının da çoğunlukla harap durumda olduğu gözlemlenmiştir.Tarihi sokak dokusu genel olarak özgünlüğünü korumakla birlikte, özgün sokak kaplamaları değiştirilerek yerlerine parke taşları döşenmiştir (Şekil C. 12).
3.4 Bölgedeki Anıtsal Yapılar
Zeytinlik Kentsel Sit Alanı içinde anıtsal yapılar bulunmaktadır. Bunlar; Giresun Rum Erkek Okulu, Giresun Katolik Kilisesi (Giresun çocuk kütüphanesi), Gogora Kilisesi (Giresun Müzesi), Hacı Hüseyin Camii, Eski Necatibey İlkokulu‟dur.
3.4.1 Gogora Kilisesi
Gogora Kilisesi, kalenin doğu eteğinde denize yakın konumda yer alır. Yapı 18yy‟da bölgedeki Rum halkı tarafından yaptırılmıştır. Kilise, 1923 yılına kadar işlevini sürdürmüşür.1948-1967 yılları arasında hapishane olarak kullanılmış, 1982-1988 yılları arasında restore edilmiştir (Şekil C. 16)
Bazilikal planlı yapının üzeri merkezde kubbe ile diğer alanlarda kırma çatı ile örtülmüştür. Kilisenin yapımında kullanılan sarı renkli kalker taşı Giresun çevresindeki taş ocaklarından çıkarılmıştır.
Yapının girişi batı yönündedir. Gogora Kilisesi iki sütun dizisi ile üç sahına ayrılmıştır. Sahınların üzeri beşik tonoz ile örtülüdür. Ana apsis ile absidiyoller hareketli bir dış cephe düzeni sağlamaktadır. Sütünlar ve iç cephe duvarlarındaki taşıyıcılarda siyah renkli volkanik taş malzeme (bazalt taşı) kullanılmıştır (Şekil C. 17)
Kilisenin kuzeyinde „Papaz Evi‟ olarak adlandırılan, daha geç tarihli olduğu düşünülen bir yapı bulunmaktadır. Bu yapı günümüzde müzenin idare binası olarak kullanılmaktadır (Şekil C. 19)
3.4.2 Giresun Katolik Kilisesi
Çınarlar Mahallesi‟nde Fevzi Paşa Caddesi üzerinde bulunan yapının 19.yy. başlarında yapıldığı tahmin edilmektedir.1995 yılında düzenlenen Giresun Tarihi Sempozyumu katılımcılarından İdris Bostan‟a göre söz konusu kilise Fransızlara ait dini yapılardan biri olup, Kapusen rahiplerine bağlıdır.
İdris Bostan‟a göre Fransa‟nın İstanbul‟daki büyükelçisi Giresun‟da ikamet eden Kapusen rahipleri tarafından Çınarlar Rum Mahallesi‟nde belli arsalar üzerinde ölçüleri tespit edilmiş bir çan kulesi, bir kilise ile rahiplerin ikametine mahsus bir manastır inşa edilmesine izin verilmesi için 8 Ekim1910‟da (R.5Eylül1326). Hariciye Nezaretine başvuruda bulunmuştur. Fransa Sefareti‟nin takririnde ve müesseselere ait masrafların rahipler tarafından karşılanacağı ifade edilmektedir. Bunun üzerine Giresun‟da Kapusenlere ait daha önce yapılmış herhangi bir müessese olup olmadığı incelenmiş, olmadığının anlaşılması üzerine de yeniden inşa edilecek yabancı müesseselere ruhsat verilmesi için gereken şartların yerine getirilmesi gerekiyordu.
Buna göre yeni yapılacak dini binaların müslüman mahalleleri ile dini yapılara ve devlet binalarına yakın olmaması istenmiştir (Bostan,1995).
Osmanlı İmparatorluğu topraklarında yabancı müesseselerin kurulması çok dikkatli inceleme ve değerlendirmeye tabi tutuluyordu. Bu araştırma süresi altı ay ile sınırlı idi. Çünkü altı ay içinde cevap verilmediği takdirde kabul edilmiş muamelesi
görüyordu.Nihayet yapılan araştırmalar sonunda Giresun‟da Çınarlar Mevkii‟nde Kapusen rahipleri için 18m yüksekliğinde bir çan kulesi bulunan 23 m uzunluğunda, 10 m eninde ve 13m yüksekliğinde bir kilise ile 22 m uzunluğunda, 9 m eninde ve 14 m yüksekliğinde bir manastır inşasına Şura-yı Devlet Mülkiye Dairesi kararıyla izin verilmiş, 14 Haziran 1911 tarihli irade ile bu karar onaylanmış ve kararın uygulanması ile Adliye ve Mezahib Nezareti görevlendirilmişti ( Bostan, 1995) İlk önce söz konusu kilise inşa edilmiştir (Şekil C. 22).
Giresun‟da Kapusen rahipleri için her nekadar bir kilise ve manastır inşasına izin verildiyse de yaklaşık iki sene kadar sonra yine Giresun‟un Çınarlar mevkiinde bu defa Soeurs de St.Joseph de L‟Apparition rahibeleri için bir mektep ve manastır inşasına izin istendiği görülmektedir ( Bostan, 1995)(Şekil C. 23).
Öyle anlaşılıyor ki, Birinci Dünya Savaşının başlamış olması ve Osmanlı İmparatorluğu‟nun 11 Kasım‟da savaşa katılması ile bu mektebin inşasının gerçekleşmediği anlaşılmaktadır. Nitekim elimizde planı mevcut bu binanın bugün Giresun‟da bulunmaması da bu hususu durumu doğrulamaktadır ( Bostan, 1995). 1967 yılından sonra Giresun Katolik Kilisesi Çocuk Kütüphanesi olarak kullanılmaya başlanmıştır (Şekil C. 20) 2001 yılında Çağdaş Elektrik İnşaat Restorasyon Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti tarafından yapının restorasyonu gerçekleştirilmiş olup, hala çocuk kütüphanesi işlevini sürdürmektedir.(Şekil C. 22)
3.4.3 Necatibey Ġlkokulu
Giresun Çınarlar Mevkii‟nde Dik Sokak‟ta bulunmaktadır. Bahçe içinde bulunan yapı bodrum+2 kat olmak üzere toplam üç katlıdır. Zemin katta sofa, iki adet sınıf,iki tuvalet; birinci katta bir adet sınıf, beş oda mekanı yer almaktadır. Okul günümüzde işlevini sürdürmemekte, Eğitim Gönüllüleri Vakfı‟nın Giresun şubesi olarak hizmet vermektedir (Şekil C. 24).
4. GĠRESUN RUM ERKEK OKULU
4.1 Yapının Konumu ve Çevresel Özellikleri
Yapı, Giresun Merkez, Çınarlar Mahallesi‟nde 18 pafta 123 ada, 15 parselde yer almaktadır.
Bahçe içindeki yapı Fevzi Çakmak Caddesi ve Jandarma Okul Sokak kesişiminde köşe parselde yer almaktadır. Yapının ana girişi Fevzi Çakmak Caddesi üzerinde bulunan tarihi kapıdandır. Tarihi kapı bu caddeden 1.5m genişliğinde bir kaldırımla ayrılmaktadır. Bu kapıdan geçilerek beton basamaklı merdivenle güney bahçesine ulaşılır. Güney bahçesi Fevzi Çakmak Caddesi‟nin büyütülmesi sonucunda yeniden düzenlenmiş, tarihi kapı sökülerek geriye taşınmış ve bahçe duvarı yeniden örülmüştür. Bu yüzden giriş merdivenleri önünde bulunan özgün taş döşemelerin çok azı mevcuttur. Bahçeye yapılan peyzaj düzenlemeleri ile önceden dikilen ağaçlar etrafına beton saksılar yapılmıştır.
Güney bahçesinden batı bahçesine özgün basamaklı merdiven ile, Jandarma Okul Sokak‟tan özgün kapıdan geçilerek ulaşılır. Bahçe kapısının önünde kaldırım yeralmamaktadır. Batı bahçesinde günümüzde kullanılmayan wc yapısı bulunmaktadır. Bahçe, genel olarak toprak dolguludur. Bu bahçede beton saksı bulunmamakta, toprakla doldurulmuş kısımlarda terrazzo kaplama görülmektedir. Yıpranmış durumda olan terrazzolar, zemin katta iç mekanda bulunan terrozzalar ile eştir.
Kuzey bahçesi, okulun un geniş bahçesidir. 1930 yılına ait fotoğraflara bakıldığında bu bahçenin okul bahçesine sonradan eklendiği ve bazı ek yapıları içerdiği görülmektedir. Fakat günümüzde beton dökülerek bahçe düzleştirilmiş, basket sahası ve tören alanı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Kuzey bahçesi ile ek okul binasının birinci katına ve okulun kuzey bahçesine ayrı ayrı iki betonarme merdivenle bağlantı sağlanmıştır.
Doğu bahçesi yeni yapılan okul ek binasına geçiş alanı olarak kullanılmaktadır. Ek okul binasının bulunduğu parsel sonradan okul bahçesine eklenmiştir. Ek okul binasının güney bahçesi ile Giresun Rum Erkek Okulu‟nun doğu bahçesi arasındaki bağlantı bu bahçeler arasına sonradan yapılan betonarme merdivenle sağlanmaktadır.
Genel olarak dört-beş katlı konutlar Giresun Rum Erkek Okulu ile aynı siluet içerisinde bulunmaktadır. Ayrıca okulun güneybatısında yine Fevzi Çakmak Caddesi üzerinde yer alan bugün çocuk kütüphanesi olarak kullanılan Kapusenlere ait Katolik Kilisesi bulunmaktadır. Yapının kuzeybatısında Dik Sokak üzerinde yer alan, günümüzde Eğitim Gönüllüleri Vakfı‟nın Giresun Şubesi olarak kullanılan, NecatiBey İlkokulu bulunmaktadır (Şekil C. 24).
4.2 Yapının Tarihi ve Genel Özellikleri
Giresun Rum Erkek Okulu, 1901‟de satın alınan bir arsa üzerine; 1906 yılında Rum Ortodoks Cemaati erkek çocuklarına mahsus olmak üzere inşa edilmiştir. İnşaat sırasında maddi sıkıntılar ortaya çıkmış ve inşaat durdurulmuştur. Sarıbayraktaroğlu Ahmet Efendi‟nin okulun tamamlanması için 500 altın bağışladığı ve okul böylece tamamlandığı rivayet olunmaktadır. Yapının mimarı ile ilgili kaynaklarda herhangi bir bilgiye rastlanılmamıştır. Yapı 1922 yılına kadar okul faaliyetini sürdürür. Daha sonra Rum Ortodoks Cemaati Ruhani Lideri Banus oğlu Hacı Todur ve Papaz Yokovis efendilerin Mutasarıflık makamına sundukları 4 Şubat 1922 tarihli yazılarında okul binasının ve şu andaki ek okul binasının yerinde bulunan müştemilatının Jandarma Genel Mektebi olmak üzere Hazine-i Maliye‟ye bırakıldığı belirtilmiştir.
Okul binası, 1940 yılına kadar Jandarma Er Okulu olarak kullanılmış, 1940 yılından 1947 yılına kadar Topçu Taburu hizmetinde kalmıştır.
Giresun Rum Erkek Okulu binası 1947 yılından beri Giresun Ticaret Meslek Lisesi binası olarak kullanılmaktadır. Okul binasının yetersiz kalması nedeniyle müştemilatın yanındaki arsa kamulaştırılmış ve bu iki ayrı parsel birleştirilerek 1975 yılında ek okul binasının yapımına başlanmıştır. 1980 yılında tamalanan ek bina 1980-1981 eğitim öğretim yılında hizmete açılmıştır. 1991 yılında Anadolu Ticaret Meslek Lisesi de öğrenime başlamış olup, günümüzde okul; Giresun Ticaret Meslek ve Anadolu Ticaret Meslek Lisesi adıyla anılmaktadır.
Giresun Rum Erkek Okulu; 627m²‟lik taban alanına sahiptir. Yapı, bodrum kat, zemin kat, birinci ve ikinci kat olmak üzere toplam dört kattan oluşmaktadır. Yapının güney cephesinden anlaşıldığı üzere planda simetri anlayışının olduğu görülmektedir. Ana girişin bulunduğu güney cephesi simetrik bir biçimde düzenlenmiştir ve ana giriş orta aks üzerinde konumlandırılmıştır. Yapının güney cephesinde giriş kısmında
bulunan kolonad ve giriş çıkması bu cephenin daha görkemli görünmesini sağlamaktadır, buna karşılık kuzey cephesi daha yalındır. Bodrum katta ve ikinci katta kat geçişleri kat silmeleri ile belirginleştirilmiştir. Yapıda kullanılan iki farklı taşın ( bazalt taşı ve kalker taşı) geçişleri de bu kat silmeleri ile sağlanmıştır. Yapının iki yanında bulunan çıkmalar birinci kat ile sonlanmış, bu bölümlerde silmeler saçak altı profiline dönüşmüştür. İki yanda bulunan teras çatıların üstü alüminyum sac kaplama ile kapatılmıştır. İkinci kat ise kırma çatı ile sonlanmıştır. Güney ve kuzey cephesinde çıkmaların üzerinde bulunan üçgen alınlık dikkat çekmektedir. Üçgen alınlıkların içinde herhangi bir kitabeye rastlanmamıştır.
Yapının bodrum katı en çok müdahale gören katıdır. Diğer katlar daha iyi şekilde korunarak günümüze kadar gelmiştir. Katlarda planlamadaki simetri hissedilmektedir. Günümüzde Giresun Ticaret Meslek ve Anadolu Ticaret Meslek Lisesi olarak kullanılan yapıda gelişen ihtiyaçlara cevap bulmak adına birtakım müdahaleler yapılmıştır.
4.3 Yapının Mimari Özellikleri
4.3.1 Bodrum katı
Bodrum katı yapının -3.23 ile -0.7 kotları arasında bulunmaktadır. 3262x1733 cm ölçülerinde olan bodrum katı dikdörtgene yakın planlıdır. Bodrum katta taşıcı olarak, çelik kolonlar ve I profil kirişler kullanılmıştır. Mekâna iki adet kuzey bahçesinden, bir adet doğu bahçesinden olmak üzere toplam üç adet 160x275 cm ölçülerinde kapı ile ±0.00 kotundan -3.23 kotuna inen çift kollu iki adet merdiven ile ulaşılır (Şekil D. 1).
Yapının özgün durumunda bodrum katı tek bir mekandan oluşmaktadır. Fakat yapıyı günümüzde okul olarak kullanmanın getirdiği çeşitli ihtiyaçları karşılamak için söz konusu kat duvarlar ve metal ayırıcı bölmeler kullanılarak bölünmüş ve yeni mekanlar elde edilmiştir. Mekanın doğu ucuna eklenen duvarlar sonucunda B01, B02, B03 mekanları elde edilmiştir. B01 mekanı okul mevcudunun fazla olduğu dönemlerde sınıf olarak kullanılmıştır fakat bodrum katın batı bölümü tamamen sağır ve toprağa gömülü olduğundan yeteri kadar ışık almamaktadır. Dolayısıyla mekan sınıf olarak kullanılmaya uygun değildir. Günümüzde okulun eşyalarının saklandığı bir depo olarak kullanılmaktadır. Yine eklenen duvarlar sonucu B02 ve B03
mekanları oluşmuştur. Bu mekanlardan B02 mekanı kadın wc olarak kullanılırken B03 mekanı erkek wc olarak kullanılmaktadır. Fakat bu iki mekan birbirlerine göre orantısız olarak bölünmüştür. Kadın tuvaletine 17.75m² alan ayrılırken erkek tuvaletine 45.33m2 alan ayrılmıştır. Bu mekanların iç mekan düzenlemeleri kullanışsızdır. B03 mekanı, burada bulunan üç adet pencere dikkate alınarak düzenlenmemiştir. Ayrıca söz konusu mekanlara ulaşmak için eklenen kapılar niteliksiz ve yapıyla uyumsuzdur.
Bodrum katın kuzey bölümüne konulan ek duvarlar ile B04, B05, B06, B07 mekanları oluşturulmuştur. Bu mekanlar, ek okul binası yapılmadan önce kantin olarak kullanılmıştır. Günümüzde bu mekanlar okulun eski eşyalarının ve kitapların saklandığı depo alarak kullanılma olup bakımsız durumdadır.
Bodrum katın kuzey doğu köşesine eklenen duvarlar ile B09, B10 mekanı oluşturulmuştur. B09 mekanı okulun beden eğitimi hocaları tarafından, B10 mekanı da soyunma odası olarak kullanılmaktadır.
Katın güneydoğu ucuna koyulan metal ayırıcı bölme ile B11 mekânı elde edilmiştir. Mekan izci odası olarak kullanılmakta, okulun izci grubu burada toplantılarını yapmaktadır.
Bodrum katta ek duvarlar ile bölünmeyen B08 mekanı okul yönetimi tarafından sığınak olarak adlandırılmış olup, kışın tören alanı olarak da kullanılmaktadır.
Bodrum katın yer döşemesi şaptır. Sadece B02 ve B03 mekânlarının yerleri seramik kaplama yapılmıştır. Genellikle duvarlar plastik boyalıdır.Tavanlar volta döşeme olup, profiller ve kirişler net olarak görülebilmektedir.
Bodrum katı yapının en bakımsız katıdır.
4.3.1.1 B01 Depo
583x755 cm ölçülerinde dikdörtgen mekândır. Mekâna 105x215 cm boyutlarında demir bir kapıdan girilir. Kapı özgün değildir (Şekil D. 2).
Mekâna batı yönünde bir duvar eklenerek Depo mekânı oluşturulmuştur. Güney duvarının üst kısmı PVC çerçeveli cam ile kaplanmış, camlar boyanarak depo ve kadın wc mekânının birbirinden ayrılması sağlanmıştır.
Mekânın güney batı köşesinde duvarın kesiti genişlemektedir. Bu genişleme yapının bu bölümünden geçen ve üst katlara doğru daralan bacadan kaynaklanmaktadır. Mekânın döşeme kaplaması şaptır. Duvarlar ise sıvalı ve plastik boyalıdır.
Mekânda ortalama 81x153 cm ölçülerinde üç adet çift kanatlı ahşap kasalı pencere bulunur. Pencereler özgün çerçeveli fakat çok bakımsız ve kullanılamaz durumdadır. Pencereler sunta plakalarla kapatılmıştır. Kullanılmayan mekâna kalorifer peteği konulmamıştır.
B01 mekânı, okulun öğrenci mevcudunun fazla olduğu dönemlerde sınıf olarak kullanılmıştır. Öğrenci sayısının geçmişe göre azaldığı günümüzde mekân, eski sıraların ve okul gereçlerinin saklandığı bakımsız bir depoya dönüştürülmüştür.
4.3.1.2 B02 Kadın wc
584x296 cm ölçülerinde dikdörtgen mekândır. Mekâna 124x213 cm ölçülerinde PVC bir kapıdan girilir. Mekânda kuzey, güney ve batı duvarları yapıya sonradan eklenerek özgün olmayan yeni bir wc mekânı oluşturulmuştur. Yapının okul standartlarına uygun olabilmesi için daha önce yapının dışında olan wc mekânı binanın iç kısmına alınması amacıyla yapıya bu duvar eklemeleri yapılmıştır. ( Şekil D. 3)
Kuzey duvarının üst kısmı PVC çerçeveli cam ile kaplanmış camlar boyanarak depo ve kadın wc mekânının birbirinden ayrılması sağlanmıştır (Şekil D. 4).
İç mekâna girişte girişin tam karsısında bulunan 294x20x213 boyutlarında bir duvar daha eklenmiş ve böylece wc kabinleri ile wc giriş bölümü birbirinden ayrılmaya çalışılmıştır. İç mekâna eklenen duvar tamamen seramik ile kaplanarak ıslak hacme uygun hale getirilmeye çalışılmıştır.
Kadın tuvalet‟e giriş mekânının güney duvarına bir adet lavabo eklenmiştir.
Wc kabinlerinin bulunduğu alan yapıya sonradan eklenen duvarlar ile birbirinden ayrılarak üç adet wc kabini oluşturulmuştur. Wc kabinleri wc döşemesinden 13cm yüksekte olup, kabinlere 75x200 cm ölçülerinde PVC kapılardan girilir.
B02 mekânının yer döşemesi B08 mekânının döşemesinden 5cm yüksekte olup şap üzeri seramik kaplamadır. Duvarlar ise 213cm yüksekliğe kadar seramik ile kaplanmış geri kalan kısmı ise plastik boya ile boyanmıştır. Tavan ise volta döşeme olup duvarların üst kısmı gibi plastik boya ile boyanmıştır.
4.3.1.3 B03 Erkek wc
584x769 cm ölçülerinde dikdörtgen planlı bir mekândır. Mekâna 125x215 cm boyutlarında bir kapı boşluğundan girilir. Kapı boşluğunun tam karşısına konulan metal ayırıcı bölme sayesinde iç mekânın görülmesi engellenmiştir (Şekil D.3). Yapıya mekânın kuzey duvarı ve doğu duvarının bir kısmı sonradan eklenerek B03 Erkek Wc mekânı oluşturulmuştur. Böylece daha önce yapının dışında olan wc mekânı binanın iç kısmına alınmıştır.
İç mekânda yedi adet wc kabini bulunur. Bu kabinler mekâna sonradan eklenen duvarlar ile oluşturulmuştur. Döşeme yüksekliği wc giriş mekânından 13cm yüksekte olan wc kabinlerine kadın wc mekânında olduğu gibi 75x200 cm ölçülerinde PVC kapılardan girilir (Şekil D.4).
B03 mekânında güney cephesine bakan ortalama 81x153 cm ölçülerinde üç adet çift kanatlı ahşap kasalı pencere bulunur. Pencereler bakımlı ve kullanılabilir durumdadır.
Doğu duvarında her biri birbirinden metal bölmeler ile ayrılmış beş adet pisuar bulunur. Üç adet güney cephesine bakan pencerelerin altında iki adet de kuzey duvarında olmak üzere toplam beş adet lavabo mekânda mevcuttur.
Döşeme kaplaması şap üzerine seramik kaplama olup, duvarlarda da 213 cm yüksekliğine kadar seramik kaplama kullanılmıştır. Duvarların üst kısmı ve volta döşemeli tavan ise plastik boya ile boyanmıştır. Güney cephesine bakan pencerelerin aralarında kalan duvarın boyaları döküldüğünden alt sıva katmanı görülebilmektedir. Tavanda yapının günümüzdeki ısıtma sisteminin bir parçası olan kalorifer boruları görülebilmektedir. Mekânda kalorifer peteği bulunmamaktadır.
4.3.1.4 B04 Depo
392x540 cm ölçülerinde dikdörtgen planlı bir mekândır. Mekân güney duvarı ve doğu duvarı sonradan eklenerek oluşturulmuştur. Duvarların bu katta bulunan duvarlardan oldukça ince olması nedeniyle yapıya sonradan eklendikleri rahatlıkla okunabilmektedir. Ek bina yapılmadan önce kantin olarak kullanılan bu mekân günümüzde okul gereçlerinin konulduğu bir depo işlevini görmektedir.
Mekâna 110x220 cm ölçülerinde kapı boşluğundan girilir. Kapı kanadının mevcut olmadığı mekânda kapı kasası harap durumdadır. Mekânda bir adet 146x 153 cm
ölçülerinde çift kanatlı ahşap kasalı bir pencere bulunur. Pencere kullanılamaz durumdadır.
Döşeme kaplaması şaptır ve duvarlar plastik boyalıdır. Tavan volta döşeme ve sıvalıdır. Kullanılamaz ve çok bakımsız durumda olan mekân sürekli kapalı tutulmaktadır.
4.3.1.5 B05 Depo
516x182 cm ölçülerinde dikdörtgen planlı mekândır. 90x200 cm boyutlarında kapı boşluğundan mekâna girilir. Kapı kanadı mevcut değildir, kapı kasası ise kötü durumdadır.
Ek bina yapılmadan önce bu mekân kantinin büfesi olarak kullanılmaktadır. Büfe olarak kullanıma uygun hale getirilebilmesi için güney duvarına kapının sağında ve solunda bulunmak üzere iki adet 53x100 cm ölçülerinde iki adet tek kanatlı ahşap kasalı pencere konulmuştur. Pencerelerde cam yoktur, kullanılamaz ve harap durumdadır.
Mekânın kuzey cephesine bakan dört adet ortalama 81x153 cm ölçülerinde çift kanatlı ahşap pencereleri vardır. Pencereler özgündür fakat kullanılamaz durumdadır. Döşeme kaplaması şaptır. Duvarlar sıvalı ve plastik boyalıdır. Tavan ise volta döşemeli olup duvarlar gibi plastik boyalıdır.
Mekânda kalorifer peteği bulunmamaktadır.
4.3.1.6 B06 Depo
462x569 cm boyutlarında kareye yakın planlı mekândır. Mekân tamamen yapıya sonradan eklenen ek duvarlar ile oluşturulmuştur. Mekâna 120x220 boyutlarında çift kanatlı demir kapıdan girilir. Kapı özgün değildir. Ek bina yapılmadan önce bu mekân kantinin giriş mekânı olarak kullanılmıştır.
Mekânın güney batı köşesinde duvarın kesiti genişlemiştir. Bu diş bodrum kattan çatıya doğru daralan bacadan kaynaklanmaktadır.
Mekânda dış cepheye bakan pencere bulunmamaktadır. Mekânın kantin olarak kullanıldığı dönemlerde yapılan B05 mekânına bakan ortalama 53x100 cm ölçülerinde tek kanatlı ahşap kasalı iki adet pencere vardır. Pencereler kullanılabilir durumda değildir. Bu mekânın kuzeyinden B05 mekânına, doğusundan B07 mekânına, batısından B04 mekânına geçiş vardır.
Döşeme kaplaması şaptır. Duvarlar plastik boyalıdır. Fakat duvarların bazı bölgelerinde rutubetten dolayı boyaların bir kısmı kabarmış ve dökülmüştür. Tavan volta döşeme ve sıvalıdır.
Mekânda kalorifer peteği bulunmamaktadır. Mekân günümüzde depo olarak kullanılmaktadır.
4.3.1.7 B07 Depo
392x558 cm ölçülerinde dikdörtgen planlı mekândır. 90x200 cm boyutlarındaki kapıdan girilir. Kapı kanadı yoktur. Sadece kötü durumda olan kapı kasası mevcuttur (Şekil D. 7). B7 mekânı da B4, B5, B6 mekânları gibi ek okul binası yapılmadan önce kantin olarak kullanılmıştır. Günümüzde mekân eski sıraların ve okul gereçlerinin saklandığı bir depo olarak kullanılmaktadır.
Mekânın güney doğu ve güney batı köşelerinde iki adet duvar dişi bulunmaktadır. Duvar dişleri yapının bu bölümünde bulunan çelik kolonlardan kaynaklanmaktadır. Mekânda bir adet 146x 153 cm ölçülerinde kuzey bahçesine bakan çift kanatlı ahşap kasalı bir pencere bulunur (Şekil D. 7).
Döşeme kaplaması şaptır. Duvarlar plastik boyalıdır. Rutubetten dolayı duvardaki boyalarda yer yer kabarmalar ve dökülmeler görülmektedir. Tavan sıvalıdır. Mekân oldukça bakımsız durumdadır.
Bodrum kattaki diğer depo mekânlarında olduğu gibi kalorifer peteği bulunmamaktadır.
4.3.1.8 B08 Sığınak
Bodrum katın ana mekânıdır (Şekil D. 8). Mekâna kuzey bahçesine açılan iki bahçe kapısından, ±0.00 kotuna ulaşan doğu ve batı yönünde bulunan iki merdivenden, doğu bahçesine açılan kapıdan ulaşılır.
Mekâna açılan kapılar 160x275 cm ölçülerinde özgün olmayan metal kapılar yapıya sonradan eklenmiştir.
Özgün plan tipinde bodrum katta tek mekân olan plan, sonradan eklenen duvarlarla bölünmüş, böylece katta yeni mekânlar oluşmuştur. Bodrum katın batı kısmına duvarlar eklenerek B01, B02, B03 mekânları oluşturulmuştur. Katın kuzey kısmında ise, yine duvar eklenerek B04, B05, B06, B07 mekânları oluşturulmuştur. Mekânın kuzey batı yönüne eklenen yeni duvarlar ile B09 ve B10 oluşmuştur. Katta diğer
sonradan oluşturulan mekân ise B11 İzci odasıdır. Bu mekân ayırıcı metal bölmeler ile B08 mekânının güney doğu kısmında bölünerek oluşturulmuştur (Şekil D. 11) Mekânda 36x36 cm boyutlarında altı adet kare, iki adet için çokgen, 1 adet 48x85 cm boyutlarında dikdörtgen serbest kolon bulunur. Ortasından baca gecen kolona 36x36 cm‟lık bir metal kolon eklenerek çokgen formda olan kolonlar oluşmuştur. Bacalar bodrum kattan üst kotlara doğru daralarak devam etmektedir.
B08 mekânının güney batı kısmında duvarın kesiti genişlemektedir. Yapının bu bölümündeki duvar dişi de çokgen kolonlarda olduğu gibi yapının bu kısmından geçen bacadan kaynaklanmaktadır. (Şekil D. 10)
Mekânın güney duvarında 650x50 cm ölçülerinde bir çıkıntı bulunur. Bu duvar çıkıntısı tam güney duvarının arkasında kalan B12 olarak adlandırılmıştır. Duvar çıkıntısının önü 25x25 cm ölçülerinde seramik kaplanarak iki tane lavabo monte edilmiştir. Lavabolar çalışır durumdadır (Şekil D. 12).
Mekânda güney cephesine bakan altı adet, doğu cephesine bakan iki adet ortalama 81x153 cm ölçülerinde pencere bulunur. Doğuya bakan pencerelerde üçlü pencere düzeni ek duvarlar ile bölünmüştür. Pencereler çift kanatlıdır, özgündür ve kullanılabilir durumdadır. Güney cephesine bakan pencerelerin önünde iki adet kalorifer peteği bulunmaktadır. Isıtma sisteminin elemanları olan kalorifer boruları tavanda ve duvarlarda görülebilmektedir (Şekil D. 9).
Döşeme şaptır. Duvarlar sıvalı ve plastik boyalıdır. Batı duvarı 25x25 cm seramik ile kaplanmıştır. Plastik boyalı duvarın bazı bölümleri rutubetten dolayı dökülmüştür. Tavan ise volta döşemedir. Mekânda çok sayıda bölücü duvar olmadığından, tavan döşemesi ve kirişleri rahatlıkla görülebilmektedir.
Mekân kış mevsiminde tören alanı olarak kullanılmakta, zaman zamanda beden dersleri bu mekânda yapılmaktadır.
4.3.1.9 B09 Spor odası
335x314 cm ölçülerinde kareye yakın planlı bir mekândır.B08 mekânı bölünerek oluşturulmuştur. Mekân güney duvarı ile doğu duvarının yapıya sonradan eklenmesiyle meydana gelmiştir. Mekâna 100x220 cm boyutlarındaki, özgün olmayan demir kapıdan girilir.
Mekânın kuzey cephesine bakan iki adet penceresi vardır. Üçlü pencere düzeni ek duvar ile bölünmüştür.
