Tevfik Fikret ve Aşiyanda kış

Tevfık Fikret

ve

Aşiyanda Kış

Yazarı: Recep Bilginer

B üyü k şair  şiy a n m p en ceresin d en B oğazı sey red iy o r. F ak at acaba h in gi m anzarayı d ü şü n ü yord u ? D en izin m aviliğin d ek i çek ic iliğ i, g ü n eş ışıklarının bu m avilik ü zerin d e oy n a y ışın ı m ı, y o k sa y a şa d ığ ı devrin

v e o devir için d e y u varlan ıp gid en m illetin m anzarasını m ı?

F o to : R ıd v an A li E v re n o s o ğ lu

B

Aşiyan, «Edebiyatı Cedide M ü­ zesi» olalıberi, Tevfik Fikret’in sık sık hatırlanmasına yaradı. Yoksa sa­ natın, hâlâ, bir mahalle kahvesi kadar itibar görmediği memleketimizde, Fikret’­ in son senelerini geçirdiği Aşiyana kim uğrıyacaktı?

F ik ret son d erece sık ılgan , ç e ­ k in gen bir adam dı. H alinden m ühim bir insan oldu ğunu a n ­ lam ak kabil d eğild i. F akat bir k ere k on u şm ağa başladı m ı, bir­ denb ire d eğişir, etrafınd akiler! â- d eta sih irleyip kend ine bağlardı.

F o to : R ıd v an  li E v re n o s o ğ lu Müze memurundan öğreniyoruz, ki Fikret’in ve diğer Edebiyatı Cedideci- lerin ziyaretine gelenlerin sayısı, en cö­ mert ayda bile, birkaç yüzü geçmiyor. Bunlar da yüksek tahsil gençleri ve dünkü nesle mensup olan edebiyatçılar... Fakat, bu umursamayışı, kınamamak. Devrimizin şairlerinin bile, dost selâ­ mından başka alâka gördükleri yok.

Tevfik Fikret için «Öldükten Son­ ra, sanat ve fikir değeri üzerinde an çok konuşulan şairimiz» diyebiliriz. Sene­ de bir gün, üç - beş dostun bir araya gelip, mezarı üzerine bir demet çi­ çek konulmasındansa bir şair için, e- serleri ve şahsiyeti hakkında fikir yü­ rütülmesi hayırlıdır.

Rumelihisarına komşu Kayalar me­ zarlığının yanındaki yoldan, Aşiyan’ın bulunduğu tepeye çıkarken, bunları dü­ şünüyordum. Serin bir rüzgâr, inşamı* yüzüne sadece selâm verip geçiyordu. Sonra da, bu dik yokuş, üşümek şöy­ le dursun bir hayli hararet veriyordu. Anlaşılan Fikret'in kalbi kadar, ayak-

90

ları da kuvvetli imiş...

Yokuşun zahmetini, Aşiyandan gö­ rülen Boğaz ve karşı sahil sırtlarının güzel manzarası hiçe indiriyor. Burada, insan kendini, taş basması resimlerde görülen bir âlemde sanıyor. Göz doyu­ ran canlı renkler, içe huzur veren ses­ sizlik.. Bu sessizlik, bir matem sessizli­ ği gibi ağır ve sıkıcı değil... Ahmet Haşimin tasvir ettiği gibi :

Su değil mevsimin havası afyan Duyduğufi yaprağın, dalın sesidir

Fakat, artık mevsim, tepelere ve ağaçların yapraklarına kadar işlemiş... Boğazın mavi rengi, etrafın solgun ba­ rısı ile komşuluk ediyor. Yalnız Aşi- yan’da değil «Boğaz» da da tabiat,

yeni bir mevsimin zevklerini müjdeliyor insana... ★

Aşiyan’m kapısından içeri girer girmez, H âm id’e ait hatıraların hava­ sıyla karşılaşıyoruz. Çünkü, birinci ka­ tın salonu Abdülhak H âm id Köşesidir. Duvarda O ’nun büyük bir boy fotoğrafı bir Davalaciro heybetile gülümsüyor.

Soldaki küçük odada ise Edebiyatı Cedidecilerin fotoğrafları ve onlara a- it hatıralar var. Burada garip bir şey göze çarpıyor. Yaşayan Edebiyatı C e­ didecilerin, fotoğraf yerleri boş. Bu fotoğrafların oralara asılması için, sa­ hiplerinin, fotoğrafları asılı olanların

gittikleri yere gitmeleri bekleniyor. A ^ /n n ’ın ikinci katı, tamamen Fikret’e ait, hatıra ve eşyalarla dolu. Zaten, merhumun, yatak ve çalışma o- daları da bu katta imiş. A ynı yerde duran ve sahibinden ebediyen ayrılmış olan yatağın baş ucunda, Fikretin ölüm döşeğinde alınmış bir resmi göze çar­ pıyor. O, son nefesini vermiş bile. Göz­ leri kapalı ama, geniş alnı ve çehre­ si, uykuda imiş gibi canlı. Gür, uzun bıyıklarının gölgelediği dudaklarında a- cı bir tebessüm donup kalmış. Kendi mısraı, hayatın bu hazin neticesine ait realiteyi ne güzel ifade ediyor :

A nlat İ£İ yalan, hepsi yalan, hepsi yalandır.

Karşı duvarda, T . Fikret’in, yine aynı odanın penceresinden Boğaza ba­ kan, yağlı boya bir resmi asılı, Boğa­ za ve karşı sahilin sırlarına hâkim bu­ lunan bu pencereden Fikret, hâlâ, man­ zarayı seyrediyor gibi. F akat, acaba, hangi manzarayı? Denizin maviliğinde­ ki çekiciliği mi, yoksa, güneş ışıklarının bu mavilik üzerinde oynayışını mı?

Fikret, bu gibi şiirler yazmadığına göre, gözleriyle dış manzaraya baksa bile hakikatte, yaşadığı devrin ve o devir içinde yuvarlanıl giden milletin

F ik retin bir başka pozu. Bu sa y ­ fada gördüğü nü z resim ler, b ü ­ yü k şairin ölü m ü n d en 19 gün ev v el çek ilm iştir. F ik ret şek er h astalığınd an m uztaripti. H asta­ lığı d o la y ısiy le evd en çıkam ı- yord u . Bunlar onu n son resim ­

leri olm uştu r.

F oto: R ıdvan  li E vren osoğlu F ik retin “  şiy a n ” adın ı verd iği evi R um eli H isarınd a, Boğazın en güzel

y erin d e, h er yeri gören , fak at kend isi p ek az gö rü n en güze! bir köşk , şirin bir yu v a idi. Bugün burası “ m ü ze” olm uştu r.

F o to : M em d u h

---

---F

E

R

D

 ’ d a n

...

sen in

b u g ü n

C e n n e t k a d a r güze] v a ta n ın v ar, şu g ö rd ü ğ ü n

Z ü m rü t bakışlı, inci şeta re tli kızcağ ız

K im d ir b ilir m isin? V a ta n ın ... Ş im di saygısız

Bir g öz b u nazlı çeh rey e - A lla h esirgesin -

K em b ir n a z a la b a k sa tah am m ü l e d e r m isin?

Isteı m isin, şu ak sak alın p â k - ü m u h teşem

P işan e - i v e k a rın a , b ir kirli el dem em ,

H a ttâ y a b a n c ı b ir el u zansın? Şu m ak b eri.

R azı o lu r m usun ta ş a tu tsu n şu serseri?

E lb e t h ay ır; o m a k b e r, o p işanî, - i v a k u r

K utsi b ire r m isâl - i v a ta n d ır., v a ta n g ay u r

İn san ların om u zları ü stü n d e yükselir.

G en çler, b ü tü n ü m id - i v a ta n şim di sîz d e d ir:

H e r şey sizin, v a ta n d a sizin, h e r şeref sizin...

Tevfik Flkref

Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi