BİTKİ PATOJENLERİNİN KONTROLÜNDE KULLANILAN BİYOKONTROL ÜRÜNLER VE ÖZELLİKLERİ Fahri YİĞİT1
1 Muğla Üniversitesi Fethiye A.S.M.K. Meslek Yüksekokulu, 48300 Fethiye-Muğla ÖZET
Son günlerde sağlık ve çevre güvenliğine artan ilgiden dolayı toksik, kanserojen ve çevresel açıdan zararlı kimyasalla-rın kullanım isteği kırılmaktadır. Bu bakımdan, gelişmiş ülkelerde güvenilir, biyolojik kaynaklı ürünlere karşı artan bir talep vardır. Ülkemizde konvensiyonal ve organik tarım yapan yetiştiricilerimiz ile ilgili son gelişmeler biyokontrol ürünlerindeki kullanıma olan ilginin arttığını işaret etmekte olup, bu da önümüzdeki yıllarda biyokontrol ürünlerinin pazar potansiyelinin artacağını göstermektedir. Bu derlemenin amacı bu ürünler hakkında hem bilgi vermek ve hem de özelliklerini sunmaktır. Anahtar Kelimeler:Biokontrol ürünler, bitki patojenleri
BİOCONTROL PRODUCTS FOR CONTROL OF PLANT PATHOGENS AND THEİR FEATURE ABSTRACT
Because of growing concerns about health and environmental safety, the use of toxic, carcinogenic, and environmentally damaging chemicals is recently being discouraged. In this respect, there is a growing demand for sound, biologically-based biocontrol products in developed countries. Recent advances of both conventional and organic growers indicate an interest in using biocontrol products in our country, suggesting that the market potential of biocontrol products will increase in coming years. Aim of this review is to both give knowledge about these products and to present their features.
Key Words: biocontrol product, plant pathogens GİRİŞ
Uzun yıllardan beri bitki hastalıklarıyla sürdürü-len kimyasal mücadele sonucu ortaya çıkan ciddi sorunlardan dolayı özellikle gelişmiş ülkelerden baş-layan alternatif bir yöntemin bulunma çabasına giri-şilmiştir. Yoğun pestisit kullanılması sonucu doğal denge tahrip olmuş, çevre ve insan sağlığını tehdit eder duruma gelmiştir (Delen ve Özbek, 1993; Delen ve Tosun, 1997). Tüm bu sorunlar karşısında çevre ile dost, uzun süre etkili bir mücadele yöntemi olarak biyolojik kontrol ön plana çıkmıştır. Sürdürülebilir üretim açısından biyolojik mücadele kaçınılmaz hale gelmiştir. Burada biyolojik mücadele denince asıl üzerinde durulmak istenen, hastalıklara neden olan mikroorganizmalara (patojenler) karşı canlı bir mikro-organizmanın kullanılmasıdır. Ayrıca bitkinin hasta-lıklara karşı bir mikroorganizma veya mikroorganizma kaynaklı maddelerle dayanıklılığının arttırılması da biyolojik mücadele kavramı içinde değerlendirilebilir. Biyolojik mücadelede kullanılan bu canlılar, zararlı mikroorganizmaları (patojenleri) antibiyotik salgılaya-rak, onlarla besin veya yer rekabeti ederek veya onlar üzerinde hiperparazit yaşayarak baskı altına alırlar (Cook and Baker, 1983).
Tarımsal mücadelede kimyasal mücadelenin yay-gın olarak kullanılmasının en önemli nedenlerinden biri yapılan mücadelede sonucunda etkisinin kısa süre sonra gözlenmesi ve uygulama teknolojilerinin geliş-miş olmasıdır. Bilinçsizce yapılan mücadele sonucu, yukarıda sözü edilen yan etkilerin yanında mücadelesi yapılan hastalık veya zararlılarda pestisitlere karşı dayanıklılık sorunu ortaya çıkmaktadır. Doğal denge bozulmakta, önemsiz olan veya hiç görünmeyen yeni bir hastalığın ortaya çıkmasına neden olmaktadır (Vyas, 1988). Üstelik kalıntı nedeniyle birçok sebze ve meyveler yurt dışından geri dönmektedir. Tüm bu olumsuzluklar karşısında bizim ülkemizde olduğu diğer gelişmiş ülkelerde organik (ekolojik) tarım ön plana çıkmaktadır. Bu üretim sisteminin temel daya-naklarından biri tarımsal mücadelenin biyolojik olarak
yürütülmesidir. Dolayısıyla önümüzdeki günlerde biyolojik preparatların kullanılması kaçınılmaz ola-caktır. Bu nedenle bu derlemenin amacı, bu konuya dikkat çekerek, üreticilerimize biyopreparatlar konu-sunda aydınlatıcı bilgi sunmaktır.
YAYGIN OLARAK KULLANILAN BİYOPREPARATLAR VE GENEL
ÖZELLİKLERİ
Biyopreparatları üreten ülkelere bakıldığı zaman bunların gelişmiş ülkeler olduğu görülmektedir (Anonymous, 2004a). Dolayısıyla bir ülkenin geliş-mişliği ile çevre ve insan sağlığına olan duyarlılığı arasında büyük bir ilişki bulunmaktadır. Bunların başında da Amerika ve Almanya gelmektedir. Bu biyopreparatların içerdiği biyolojik ajanı mikroorga-nizmalara bakıldığı zaman birinci sırayı funguslar, ikinci sırayı ise bakteriler almaktadır (Anonymous, 2004b, 2004c). Aşağıda da görüldüğü gibi funguslardan en yaygın olarak 10, bakterilerden ise 5 adet mikroorganizma cinsi biyopreparatların üretimin-de kullanılmaktadır. Funguslardan en yaygın olarak
Trichoderma spp. (Maplestone et al., 1991, Datnoff et
al., 1995, Lewis and Lumsden, 2001, ve
Coniothyrium minitans, bakterilerden ise Bacillus spp.
(Paulitz and Belanger, 2001) ve Pseudomonas spp.’leri (Lemanceau and 4abouvette,1991, McSpadden and Fravel, 2002 ) kullanılmaktadır. Dünyada ise bu tür antagonistik mikroorganizmaların kullanıldığı biyopreparat sayısı 40’ın üzerindedir. Bunların yarıdan fazlası seralarda ve fide yastıklarında uygulanmaktadır ve özellikle de toprak kaynaklı pato-jenlere karşı geliştirilmiştir (Paulitz and Belanger, 2001). Buların büyük çoğunluğu Amerika Birleşik Devletlerinde ruhsatlandırılmıştır. Dünyada ise yakla-şık 65 adet firma bu biyolojik ürünleri üretmektedir (Anonymous, 2004a).
Bu biyokontrol ürünlerin kullanıldığı hedef pato-jenlere bakıldığı zaman bunların çoğunlukla toprak kaynaklı patojenler olduğu görülmektedir. Bunların
başında Pyhium spp., Phytphthora spp., Rhizoctonia
solani ,Fusarium spp. ve Sclerotinia türleri gelir. Coniothyrium minitans 104-105 CFU/g inokulum
yo-ğunluğunda toprakta 39 hafta kalabilmiş ve
Sclerotinia sclerotiorum ve S. minor ‘un sclerotlarını
toprak yüzeyinde azaltmıştır (MCQuilken and Wipps, 1995). Ayrıca bir başka sera denemesinde bu antagonist bu patojenlerin sclerotlarının %80’ini enfekte etmiştir (Budge, 1995). Trichoderma
harzianum T-22 içeren RootShield isimli
biyopreparat saksıda yetiştirilen ve tarlaya şaşırtılan domateslerde kök ve kök boğazı çürüklüğünü öneli ölçüde kontrol etmiştir (Datnoff etal., 1995, Nemec et al., 1996). Trichoderma harzianum T-39 (Trichodex) ise İsrail’de sera koşullarında yapılan denemede bu ajan Botrytis hastalığnı başarılı bir şekilde kontrol etmiştir (Elad et al., 1993). Gliocladium catenulatum Strain J1446 bazı çalışmalarda Pythium ve
Rhizoctonia’ya karşı yapılan denemede fungisidlerden
propamocarb veya tolclofos kadar etkili bulunmuştur (McQuilken and Mohammadi, 1997).
Yaprak patojenlerinden özellikle külleme patojen-lerine karşı kullanılan Ampelomyces quisqualis (preparat AQ-10) ile yapılan bir çalışmada, hastalığın orta şiddette olması durumunda hıyarda külleme has-talığını başarılı bir şekilde kontrol altına aldığı tespit edilmiştir (Feldman et al., 1993). Sonuç olarak günü-müzde organik tarımın hızla gelişmesiyle birlikte bu ürünlere karşı olan talep artacaktır. Bu nedenle bu ürünlerin çeşitliliği ve özelliklerinin bilinme zorunlu-luğu vardır. Çünkü bu tür ürünler etki spektrumu ol-dukça dardır.
Actigard
Biyokontrol ajanı: acibenzolar-S-methyl
Hedef Patojen/hastalık:Bir çok bitki (konukçu daya-nıklılığını uyarıcı)
Bitki :tütün, domates, marul, ıspanak. Formulasyon : Suda dağılabilen granül Uygulama şekli : Islatma
Üretici/dağıtıcı firma : Syngenta Crop Protection P.O. Box 18300, Greensboro, NC 27419 www.syngentacropprotection-us.com/
Actinovate
Biyokontrol organizma : Streptomyces lydicus Hedef Patojen/hastalık :Toprak kaynaklı hastalıklara Bitki :Çim sera ve fidanlıklarda yetiştirilen bitkiler Formulasyon : Suda dağılabilen granül
Uygulşekli : Islatma
Üretici/dağıtıcı firma : Natural Industries, Inc. 6223 Theall, Houston, TX.77066 Phone: 888-261-4731, FAX: 281-440-9206 www.naturalindustries.com/index.htm
AQ10 Biofungicide
Biyokontrol organizma : Ampelomyces quisqualis isolate M-10
Hedef Patojen/hastalık : külleme
Bitki : elma, kabakgiller, asma, süs bitkileri, çilek ve domates
Formulasyon : Suda dağılabilen granül Uygulama şekli : Püskürtme
Üretici/dağıtıcı firma : Ecogen, Inc., 2005 Cabot Blvd. West, Langhorne, PA 19074 Phone: 1-215-757-1590; FAX: 1-215-752-2461.
Aspire
Biyokontrol organizma : Candida oleophila I-182 Hedef patojen hastalık : Botrytis spp., Penicillium spp. Bitki : turunçgiller, yumuşak çekirdekli meyveler Formulasyon : Islanabilir toz
Uygulama şekli : Meyvelere ıslatma daldırma veya püskürtme şeklinde hasat sonrası uygulama
Üreti-ci/dağıtıcı firma: Ecogen, Inc. 2005 Cabot Blvd. West, Langhorne, PA 19074 Phone: 1-215-757-1590; FAX: 1-215-752-2461.
BioJect Spot-Less
Biyokontrol ajanı : Pseudomonas aureofaciens Hedef Patojen/hastalık : Sclerotinia homeocarpa, Antraknoz, Pythium aphanidermatum, Michrochium sp. (pembe kar çürüklüğü)
Bitki : Çim ve diğerleri Formulasyon : Sıvı
Uygulama şekli : Sulama suyu sistemleriyle uyulama Üretici/dağıtıcı firma : Eco Soil Systems, Inc. 10740 Thornmint Rd., San Diego, CA 92127 Phone 1-800-331-8773; FAX 858 675-1662 www.ecosoil.com
Bio-save 10LP, 110
Biyokontrol organizma :Pseudomonas syringae Hedef Patojen/hastalık : Botrytis cinerea, Penicillium spp., Mucor pyroformis, Geotrichum candidum Bitki : yumuşak çekirdekli meyveler, turunçgiller, kiraz ve patates
Formulasyon : Dondurularak kurutulmuş pellet Uygulama şekli : Pellet su ile karıştırılarak hasat son-rası meyvelere ıslatma daldırma ve püskürtme şeklin-de uygulanır
Üretici/dağıtıcı firma : Village Farms LLC 153 Sable Palm Dr., Longwood, FL 32779
Phone 1-407-682-8542 www.villagefarms.com/biosave/index.html
Blight Ban A506
Biyokontrol organizma : Pseudomonas fluorescens A506
Hedef Patojen/hastalık : Don zararı, Erwinia
amylovora ve kırmızımsı-kahverengi renk oluşumunu
teşvik eden bakterilere karşı
Bitki : badem, elma, kayısı, kiraz, şeftali, armut, pata-tes, çilek, domates
Formulasyon : Islanabilir toz
Uygulama şekli : Meyve ve çiçeklerin tomurcuk dö-neminde ilaçlanması
Üretici/dağıtıcı firma : NuFarm Inc., 1-708-754-3330. www.nufarm.com
Biofox C
Biyokontrol organizma: Fusarium oxysporum (patojen olmayan)
Hedef patojen/hastalık: Fusarium oxysporum,
Fusarium moniliforme
Bitki: karanfil, siklamen, domates Formulasyon: Toz veya alginat granül Uygulama şekli: Tohum veya toprağa
Üretici/dağıtıcı firma: S.I.A.P.A., Via Vitorio Veneto 1 Galliera, 40010, Bologna, Italy; Phone 39-051-815508; FAX 39-051-812069. www.biofox.com
Bio-Fungus, Supresivit
Biyokontrol organizma: Trichoderma spp.
Hedef Patojen/hastalık: Sclerotinia, Phytophthora,
Rhizoctonia solani, Pythium spp., Fusarium, Verticillium
Bitki: çiçek, çilek, meyve ağaçları ve sebzeler Formulasyon: Granül, suda ıslanabilen toz, kırıntı Uygulama şekli: Fümigasyondan sonra toprağa doğ-rudan karıştırma, püskürtme veya enjeksiyon şeklinde Üretici/dağıtıcı firma: BioPlant, Helsingforsgade 27B, DK-8200, Arhus N, Denmark, 45 8678 6988, FAX 45 8678 6922, www.bioplant.dk and De Ceuster, Meststoffen N.V. or DCM, Forstsesteenweg, 30, B-2860 St.-Katelijne-Waver, Belgium; Phone 32 15-31-22-57; FAX 32-15-31-36-15; email [email protected]
Binab T
Biyokontrol organizma: Farklı Trichoderma ürünleri Hedef Patojen/hastalık: Solgunluk, buğdayda kök çürüklüğü, ağaçlarda odun ve yara çürüklüğe neden olan mantarlara
Bitki: Çiçekler meyveler, süs bitkileri çim ve sebzeler Formulasyon: suda ıslanabilen toz ve pellet
Uygulama şekli: Püskürtme, saksı veya fide harcına karıştırma, suya karıştırma, ağaç üzerindeki yaralara sürme, odunda açılmış delikler içine pelletletlerin yerleştirilmesi
Üretici/dağıtıcı firma: Binab, Box 161, 546 22 Karlsbor, Sweden, Phone: 41 505 100 93, FAX: 41-505-100-93, [email protected]
Cedomon
Biyokontrol organizma : Pseudomonas chlororaphis strain
Hedef Patojen/hastalık : Septoria nodorum, Septoria
tritici, Fusarium sp., ve diğerleri
Bitki : arpa ve yulaf; diğer tahıllar için de etkilidir
Formulasyon : Sıvı
Uygulama şekli : Tohum kaplama
Üretici/dağıtıcı firma : BioAgri AB P.O. Box 914; visiting address: Dag Hammarskjolds 180 SE-751 09 Uppsala, Sweden; Phone: 46(0) 18-67 49 00; FAX: 46(0) 18-67 49 01. www.bioagri.se
Companion
Biyokontrol organizma : Bacillus subtilisGB03, B.
subtilis, B. lichenformis, B. megaterium
Hedef Patojen/hastalık : Rhizoctonia, Pythium,
Fusarium ve Phytophthora
Bitki : Sera ve fide yastıklarında Formulasyon : Sıvı
Uygulama şekli : Tohum ekimi ve şaşırtma zamanında toprağın ıslatılması, çimler için ise püskürtme şeklinde Üretici/dağıtıcı firma : Growth Products PO Box 1259, Westmoreland Ave., White Plains, NY 10602 USA; Phone: 1-800-648-7626. www.growthproducts.com
Contans WG, Intercept WG
Biyokontrol organizma : Coniothyrium minitans Hedef Patojen/hastalık : Sclerotinia sclerotiorum ve S.
minor
Bitki : Tüm tarım toprakları
Formulasyon : Suda dağılabilen granül Uygulama şekli : Püskürtme
Üretici/dağıtıcı firma : Prophyta Biologischer Pflanzenschutz GmbH, Inselstrasse 12, D-23999 Malchow/Poel, Germany; Phone: 49 38425-230; FAX: 49-38425-2323; www.prophyta.com US Distributor: Encore Technologies LLC, Minnetonka, MN 55305. Phone: 9596, Fax: 952-404-9599. www.encoretechllc.com
Deny
Biyokontrol organizma : Burkholderia cepacia type Wisconsin
Hedef Patojen/hastalık : Rhizoctonia, Pythium,
Fusarium ve bazı nematodlara karşı
Bitki : yonca, arpa, fasulye, pamuk, bezelye, sorgum, sebze ürünleri ve buğday
Formulasyon : Sıvı süspansiyon
Uygulama şekli :Tohuma, ıslatma ve damla sulama ile toprağa
Üretici/dağıtıcı firma : Stine Microbial Products 6613 Haskins, Shawnee, KS 66216; Phone & FAX: 1-913-268-7504. Helena Chemicals, Memphis, TN, www.helenachemical.com
DiTera Biocontrol
Organism : Ölü Myrothecium verrucaria’nın ferman-tasyon ürünü
Hedef Patojen/hastalık : Parazitik nematodlar Bitki : bağ, süs bitkileri, çim ve ağaçlar
Formulasyon : Fermantasyondan elde edilmiş toz ve sıvı süspansiyon
Uygulama şekli : Değişik metotlarla toprağa uygulama Üretici/dağıtıcı firma : Valent Biosciences, Inc. 1333 N. California Boulevard #600, Walnut Creek, CA 94596, USA. Phone:
800-6-VALENT. www.valent.com
Galltrol
Biyokontrol organizma : Agrobacterium radiobacter Strain 84
Hedef Patojen/hastalık : Agrobacterium
tumefaciens’in neden olduğu kök boğazı uru
Bitki : Bu hastalığın görüldüğü asma gül, bazı meyve ağaçları ve süs bitkileri
Formulasyon : Petri kutusunda agar ortamında gelişti-rilen kültür
Uygulama şekli : Klorlandırılmamış bir litre suya bir petri kültür karıştırılarak süspansiyo haline getirilip tohumlara, fidelere çeliklere köklere gövdelere ve toprağa uygulanır
Üretici/dağıtıcı firma : AgBioChem, Inc. 3 Fleetwood Ct., Orinda, CA 94563, USA; Phone 1-925-254-0789 or 10795 Byrne Avenue, Red Bluff, CA, 90860; Phone 1-530-527-8028. www.crowngall.com
HiStick N/T
Biyokontrol organizma : Bacillus subtilis MBI600. Hedef Patojen/hastalık : Fusarium, Rhizoctonia,
Aspergillus
Bitki : soyafasulyesi, yonca, fasulye, yer fıstığı Uygulama şekli : Tohuma kuru veya sıvı şeklinde uygulama
Üretici/dağıtıcı firma : Becker Underwood Inc. MicroBio Group, Ltd. Unit 2 Centro, Boundary Way, Hemel Hempstead, Herts HP2, 7SU, UK; Phone 01442 399123 (Production); 014420399124 (R&D); FAX 01442-399128, US www.microbiogroup.com Distributor: Helena Chemicals, Memphis TN www.helenachemical.com
Intercept
Biyokontrol organizma : Burkholderia cepacia Hedef Patojen/hastalık : Rhizoctonia solani, Fusarium spp., Pythium sp.
Bitki : mısır, sebzeler, pamuk
Üretici/dağıtıcı firma : Soil Technologies Corp. 2102 185th St., Fairfield, IA 52556, USA; Phone 1-641-472-3963. www.soiltechcorp.com
Kodiak
Biyokontrol ajanı : Bacillus subtilis GB03
Hedef Patojen/hastalık : Köklerde hastalığa neden olan Rhizoctonia solani, Fusarium spp., Alternaria spp., and Aspergillus spp.
Bitki : pamuk, legumes
Formulasyon : Kuru toz; genellikle kimyasal fungisitlerle uygulanır
Uygulama şekli : tohuma
Üretici/dağıtıcı firma : Gustafson, Inc. 1400 Preston Rd, Plano TX 75093 USA; Phone 1-800-248-6907 or 8877; FAX 1-972-985-1696. www.gustafson.com
KONI
Biyokontrol ajanı: Coniothyrium minitans
Hedef patojen/hastalık: Sclerotinia sclerotiorum ve S.
minor
Bitki: Hıyar, marul, biber domates ve serada üretilen süs bitkileri
Formulasyon: Granül
Uygulama şekli: Granül toprağa veya topraksız ortama karıştırılır
Üretici/dağıtıcı firma: BIOVED, Ltd., Ady Endre u. 10, 2310 Szigetszentmiklos, Hungary; Phone 36-24-441-554; E-mail [email protected]
Messenger
Biyokontrol ajanı : Erwinia amylovora HrpN harpin protein.
Hedef Patojen/hastalık : Bir çok (konukçu dayanıklı-lığını uyarıcı)
Bitki : Tarla, süs bitkileri ve sebze türü bitkilere Formulasyon : Toz
Uygulama şekli : Islatma veya bitkilere püskürtme Üretici/dağıtıcı firma : EDEN Bioscience Corporation, 11816 North Creek Parkway North, Bothell, WA 98011-8205, 1-800-635-6866. www.edenbio.com
Mycostop
Biyokontrol ajanı : Streptomyces griseoviridis strain K61
Hedef Patojen/hastalık : Tohum, kök, gövde çürüklü-ğü ve solgunluk hastalığına neden olan Fusarium spp.,
Alternaria brassicola, Phomopsis spp., Botrytis spp., Pythium spp. ve Phytophthora spp.’ya karşı
Bitki : Tarla, süs bitkileri ve sebze türü bitkilere Formulasyon : Toz
Uygulama şekli : Islatma, püskürtme veya sulama sistemi ile
Üretici/dağıtıcı firma : Kemira Agro Oy, Porkkalankatu 3, P.O. Box 330, 00101 Helsinki, Finland; Phone 358-0-13-211; FAX 358-0 694-1375. U.S. Distributor: AgBio Development Inc., 9915 Raleigh St., Westminster, CO 80031; Phone 877-268-2020, 303-469-9221; FAX 303-469-9598. www.agbio-inc.com
Nogall
Hedef Patojen/hastalık : Agrobacterium
tumefaciens’in neden olduğu kök boğazı uru
hastalığı-na karşı
Bitki : Bu hastalığın görüldüğü asma gül, bazı meyve ağaçları ve süs bitkileri
Formulasyon : Petri kutusunda agar ortamında gelişti-rilen kültür
Uygulama şekli : Klorlandırılmamış bir litre suya bir petri kültür karıştırılarak süspansiyo haline getirilip tohumlara, fidelere çeliklere köklere gövdelere ve toprağa uygulanır
Üretici/dağıtıcı firma : Bio-care Technology, Australia/New BioProducts, Inc. 2166 NW Fritz Place,Corvallis, OR 97330, Phone: 541-752-2045; FAX 541-754-3968 FAX. www.newbioproducts.com
Primastop
Biyokontrol ajanı : Gliocladium catenulatum
Hedef Patojen/hastalık : Tohum, kök gövde çürüklü-ğüne neden olan patojenlere ve solgunluk hastalıkları-na karşı
Bitki : Süs bitkisi sebzeler ve meyve ağaçları Formulasyon : Toz
Uygulama şekli : Islatma, püskürtme veya sulama sistemleri ile
Üretici firma : Kemira Agro Oy, Porkkalankatu 3, P.O. Box 330, 00101 Helsinki, Finland; Phone 358-0-13-211; FAX 358-0 694-1375. U.S.
Dağıtıcı firma: AgBio Development Inc., 9915 Raleigh St., Westminster, CO
80031; Phone 877-268-2020, 303-469-9221; FAX 303-469-9598.
www.agbio-inc.com
RootShield , Plant Shield, T-22G, T22 Planter box
Biyokontrol ajanı : Trichoderma harzianum Rifai ırk KRL-AG2 (T-22)
Hedef Patojen/hastalık : Pythium spp., Rhizoctonia
solani, Fusarium spp.
Bitki : ağaçlar, çalılar, fidanlar, tüm süs bitkileri, laha-na, domates, hıyar
Formulasyon : Granül veya Islanabilir toz
Uygulama şekli : Granül toprak veya harç ile karıştırı-lır, su ile karıştırılmış toz ise toprağa ıslatma şeklinde uygulanabilir
Üretici/dağıtıcı firma : Bioworks, Inc. 122 North Genesee St., Geneva, NY 14456 USA; Phone 1-315-781-1703; FAX 1-315-781 1793. www.bioworksbiocontrol.com
Rhizo-Plus
Biyokontrol ajanı: Bacillus subtilis FZB24
Hedef Patojen/hastalık: Rhizoctonia solani, Fusarium spp., Alternaria spp., Sclerotinia, Verticillium,
Streptomyces scabies
Bitki: Patates mısır, sebze ve süs bitkileri
Formuşasyon: Suda dağılabilen granül
Uygulama şekli: tohuma toprağa ve besin ortamlarına ilave şeklinde
Üretici/dağıtıcı firma: KFZB Biotechnik GmbH, Glienicker Weg 185, D-12489 Berlin, Germany; Phone 49-30-670570; FAX 49-30 67057233, http://home.fhtw-berlin.de/~s0217925/biofzb/
Rotstop
Biyokontrol ajanı: Phlebia gigantea
Hedef Patojen/hastalık: Heterobasidium annosum Bitki: Ağaçlar
Formulasyon: toza karıştırılmış sporlar seklinde Uygulama şekli: Püskürtme veya bıçkı zincirlerine bulaştırma
Üretici/dağıtıcı firma: Kemira Agro Oy, Porkkalankatu 3, P.O. Box 330, 00101 Helsinki, Finland; Phone 358-0-13-211; FAX 358-0 694-1375
Root Pro, RootProtato
Biyokontrol ajanı: Trichoderma harzianum
Hedef Patojen/hastalık: Rhizoctonia solani, Pythium
spp., Fusarium spp.ve Sclerotium rolfsii
Bitki: Tüm hassas çiçekler sebzeler ve patates bitkisi Formulasyon: Fungus sporları pit veya diğer organik materyallerle karıştırılır
Uygulama şekli: ajan ekim veya dikim zamanında büyüme ortamlarına karıştırılır
Üretici/dağıtıcı firma: Efal Agri, POB 8213, Netanya, Israel. Phone: 972-9-865-6454, www.efal.com
Serenade
Biyokontrol ajanı : Bacillus subtilis QST716.
Hedef patojen/hastalık : Külleme, mildiyö, Cercospora yaprak lekesi, erken yanıklı geç yanıklı, kahverengi çürüklük, ateş yanıklığı, ve diğerleri
Bitki : kabakgiller, asma, sebzeler, yer fıstığı, yumu-şak ve taş çekirdekli meyve ağaçları ve diğerleri Formulasyon : Islanabilir toz
Uygulama şekli : Püskürtme
Üretici/dağıtıcı firma : AgraQuest, Inc. 1530 Drew Avenue, Davis, CA 95616 USA; Phone 1-530-750-0150; FAX 1-530-750-0153 www.agraquest.com
SoilGard
Biyokontrol ajanı : Gliocladium virens (a.k.a.
Trichoderma virens) GL-21
Hedef patojen/hastalık : Özellikle çökerten ve kök çürüklüğüne neden olan Rhizoctonia solani ve
Pythium spp.’a karşı
Bitki : İç mekanlarda, fideliklerde ve seralarda yetişti-rilen süs ve gıda amacıyla yetiştiyetişti-rilen bitkiler
Formulasyon : Granül
Uygulama şekli : Tohum ekiminden önce granüller toprağa veya topraksız ortamlara uygulanır
Üretici/dağıtıcı firma : Certis, Inc. 9145 Guilford Road, Suite 175, Columbia, MD 21046 USA; Phone 1-301-604-7340; FAX 1 301-604-7015. www.certisusa.com
Subtilex
Biyokontrol ajanı: Bacillus subtilis MBI600
Hedef patojen/hastalık: Fusarium spp., Rhizoctonia spp. ve tohum ve kök çürüklüğüne neden olan
Pythium spp.
Bitki: tarla, süs bitkileri ve sebzeler Formulasyon: Toz
Uygulama şekli: Islatma püskürtme veya sulama suyu sistemleriyle
Üretici/dağıtıcı firma: Becker Underwood, 801 Dayton Ave., PO BOX 667, Ames, IA 50010. Phone:
515-232-5907, FAX: 515-232-5961, www.beckerunderwood.com
Primastorp
Biyokontrol ajanı: Gliocladium catenulatum
Hedef patojen/hastalık: Tohum, kök gövde çürüklüğü-ne çürüklüğü-neden olan toprak kaynaklı patojenlere ve solgun-luk hastalıklarına
Bitki: ornamental, vegetable, and tree crops
Formulasyon: Toz şeklinde uygulama ıslatma, püs-kürtme ve sulama sistemleriyle
Üretici/dağıtıcı firma: Kemira Agro Oy, Porkkalankatu 3, P.O. Box 330, 00101 Helsinki, Finland; Phone 358-0-13-211; FAX 358-0 694-1375. U.S. Distributor: AgBio Development Inc., 9915 Raleigh St., Westminster, CO 80031; Phone 877-268-2020, 303-469-9221; FAX 303-469-9598. www.agbio-inc.com
Paecil (= Bioact)
Biyokontrol ajanı: Paecilomyces lilacinus Hedef patojen/hastalık: Değişik nematod türleri Bitki: Muz, domates, turunçgil, buğday patates ve diğerleri
Formulasyon: Kuru spor konsatre Uygulama şekli: fide veya toprağı ıslatma
Üretici/dağıtıcı firma: Technological Innovation Corporation Pty. Ltd., Innovation House, 124 Gymnasium Dr., Macquarie University, Sydney NSW, 2109 Australia; Phone 61 2 9850 8216;FAX 61 2 9884 7290; Internet www.ticorp.com.au
Polyversum (önceki ismi Polygandron)
Biyokontrol ajanı: Pythium oligandrum
Target Crops/Pathogen: Pythium spp., Fusarium spp.,
Botrytis spp., Phytophthora spp., Aphanomyces spp., Alternaria spp., Tilletia caries, Pseudocercosporella herpotrichoides, Gaeumannomyces graminis, Rhizoctonia solani, Sclerotium cepivorum
Bitki: Domates, patates, biber, kabakgiller, lahanagil-ler, asma turuçgiller çilek, baklagillahanagil-ler, tahıllar, orman
fidanlıkları ve süs bitkileri Formulasyon: Suda ıslana-bilen toz
Uygulama şekli: Kök ve gövde ıslatması ve püskürtme Üretici/dağıtıcı firma: Biopreparaty Ltd., Tylisovska 1, 160 00, Prague 6, Czech Republic; Phone (4202) 311 42 98; FAX (4202) 3332 12 17; [email protected]
Trichodex
Biyokontrol ajanı: Trichoderma harzianum
Hedef patojen/hastalık: Öncelikle Botrytis cinerea ve ayrıca Collectotrichum spp., Fulvia fulva, Monilia
laxa, Plasmopara viticola, Pseudoperonospora cubensis, Rhizopus stolonifer, Sclerotinia sclerotiorum
Bitki: Hıyar, üzüm, nektarin, soya fasulyesi, ayçiçeği, domates
Formulasyon: Suda ıslanabilen toz Uygulama şekli: Püskürtme
Üretici/dağıtıcı firma: Makhteshim Chemical Works, Ltd., P.O. Box 60, Beer Sheva, Israel; Phone (Main Office) 972-3-5179351; (Factory) 972-7-6296615: (U.S. Office): 551 5th Ave. Suite 1100, New York, NY 10175; Phone 1-212-661-9800, Distributor: BioVest, In. Leamington, ON [email protected]
Trichopel
Biyokontrol ajanı: Trichoderma harzianum ve T.
viride
Hedef patojen/hastalık: Armillaria, Botryosphaeria,
Chondrosternum, Fusarium, Nectria, Phytophthora, Pythium, Rhizoctonia
Üretici/dağıtıcı firma: Agrimm Technologies, Ltd., P.O. Box 13-245, Christchurch, New Zealand; Phone 64-03-366-8671; FAX 64-03-365-1859, [email protected]
Trieco
Biyokontrol ajanı: Trichoderma viride
Hedef patojen/hastalık: Rhizoctonia spp., Pythium spp. ve Fusarium spp. Kök fide kök boğazı çürüklüğü çökerten ve Fusarium solgunluğu için
Bitki: Yağlı tohum bitkileri, soya fasulyesi, pamuk, kırmızı biber, bezelye, tütün, domates, turunçgil, asma ayçiçeği, tahıllar, sebzeler ve diğerleri
Formulasyon: Toz
Uygulama şekli: Tohum ve yumruları formulasyon ile ıslatma veya daldırma, toprak yüzeyine serpme Üreti-ci/dağıtıcı firma: Ecosense Labs Pvt. Ltd., 54 Yogendra Bhavan, J.B. Nagar, Andheri (E), Mumbai 400 059 India; Phone 834-9136/830-0967; FAX 9122/822-8016;[email protected]
EcoGuard
Biyokontrol ajanı: Bacillus licheniformis SB3086 Hedef patojen/hastalık: Sclerotinia homeocarpa (dü-şük ve orta derecede hastalıklar için) Crop: Çim Formulasyon: Sıvı spor konsantre
Uygulama şekli: Standart püskürtme aletleri ile Üretici/dağıtıcı firma: Novozymes Biologicals, Inc., 5400 Corporate Circle, Salem, VA, 24153. www.novozymes.com/ecoguard
Fusaclean
Biyokontrol ajanı: Fusarium oxysporum (patojen olmayan)
Hedef patojen/hastalık: Fusarium oxysporum
Bitki: Kuşkonmaz, karanfil, siklamen, gerbere, doma-tes
Formulasyon: Spor, mikrogranül
Uygulama şekli: Damla sulama ile, saksı toprağına karıştırma
Üretici/dağıtıcı firma: Natural Plant Protection, Route d'Artix B.P. 80,64150, Nogueres, France; Phone 33-559-84-10-45; FAX 33 559-84-89-55
YiedShield
Biyokontrol ajanı : Bacullus pumillus GB34
Hedef Patojen/hastalık : Kök hastalıklarına neden olan toprak kaynaklı fungal (mantari) patojenler
Bitki : Soya fasulyesi
Uygulama şekli : Tohuma (tohum kaplaması şeklinde) Üretici/dağıtıcı firma : Gustafson, Inc. 1400 Preston Rd, Plano TX 75093 USA; Phone 1-800-248-6907 or 1-972-985-8877; FAX 1-972-985-1696. www.gustafson.com
KAYNAKLAR
Anonymous, 2004a. Integrated plant protection center, Database of microbial biopesticides (DMB), American Phytopathological Society, http://www.ippc.orst.edu/biocontrol/biopesticid es/
Anonymous, 2004b. Commercial biocontrol products available for against plant pathogens.
http://www.oardc. ohio-state. edu/ apsbcc/ pro-ductlist
Budge, S.P., McQuilken M.P., Fenlon, J.S. and Whipps J.M., 1995. Use of Coniothyrium
mini-tans and Gliocladium virens for biological
con-trol of Sclerotinia sclerotiorum in glasshouse let-tuce. Biol. Control 5:513-22
Cook, R. J. and Baker, K.F. 1983. The Nature and Practice of Biological Control of Plant Patho-gens. American Phytopathological Society, St. Paul, MN.
Anonymous, 2004c. United States Environmental Protection Agency. Topics: Biopesticides. Online. Office of Pesticide Programs (www.epa.gov/pesticides/biopesticides)
Datnoff L.E., Nemec, S., Pernezny, K. 1995. Biologi-cal control of Fusarium crown and root rot of tomato in Florida using Trichoderme
har-zianum and Glomus intraradices. Biol. Control
5:427-31.
Datnoff LE, Nemec S, Pernezny, K. 1995. Biological control of Fusarium crown and root rot of to-mato in Florida using Trichoderma harzianum and Glomus in-traradices. Biol. Cont. 5:427-31 Delen, N., Özbek, T. 1993. Pestisitlerin çevre
kirlen-mesindeki rolleri. I. Ulusal Ekolojik ve Çevre Kongresi, 5-7 Ekim, İzmir
Delen, N., Tosun, N. 1997. Türkiye’de pestisit kulla-nımının toksikolojik değerlendirilmesi. II. Ulu-sal Toksikoloji Kongresi, 3-6 Nisan 1997, An-talya
Elad Y, Zimand G, Zaqs Y. Zuriel S and Chet I. 1993. Use of Trichoderma harzianum in combination or alternation with fungicides to control cu-cumber grey mould (Botrytis cinerea) under commercial greenhouse conditions. Plant
Pathol.42:324-32
Feldman K, Keren-Zur M, Hofstein R. and Fridiender B. 1993. Ampelomyces quisqualis,an important component of an IPM program for the control of powdery mildew. Int. Congr. Plant Pathol.
6th, Abstr. 3 . 2 .11, p. 58
Lemanceau P. and Alabouvette, C. 1991. Biological control of fusarium diseases by fluorescent
Pseudomonas and non-pathogenic Fusariunm. Crop Prot. 279-86
Lewis, J.A., Lumsden, R.D. 2001. Biocontrol of dam-ping-off greenhouse-grown crops caused by
Rhizoctonia solani with a formulation of Trichoderma spp. Crop Protection 20:49-56.
Maplestone, P., Whipps, A., Lynch, J.M. 1991. Effect of peat-bran inoculum of Trichoderma species on biological control of Rhizoctonia solani in lectuce. Plant Soil 136, 257-263.
McQuilken M.P. and Mohammadi, O. 1997. Evalua-tion of a commercial formulaEvalua-tion of
Gliocla-dium catenulatwnm (J1446) for biocontrol of
damping-off in bedding plants. Mededc.
Rijksfac. Landbouwwet. Univ. Gent. 62:987-92
MCQuilken M.P. and Wipps J.M. 1995. Production, survival and evaluation of solid-substrate in-ocula of Coniothyrium minitans against
Scle-rotinia sclerotiorum. Eur. J. Plant Pathol.
101:101-10
McSpadden B.B. and Fravel, D.R. 2002. Biological control of plant pathogens: Research, com-mercialization, and application in the USA. Plant Management Network.
Nemec S., Datnoff, L.E. and Strandberg, J. 1996. Efficacy of biocontrol agents ir planting mixes to colonize plant roots and perparasite
Am-pelomyces quisqualis Ces. Z. Pflanzenkr. Pflan-zensschutz 97: 120-32
Paulitz, T.C. and Belanger, R.R. 2001. Biological control in greenhouse systems. Annu. Rev.
Paulitz, T.C. and Belanger, R.R. 2001. Biological control in greenhouse systems. Annu. Rev.
Phytopathol. 39:103-33.
Vyas, S.C. 1988. Nontarget effects of Agricultural Fungicides.CRC Pres, Inc. Boca Raton, Florida, USA
