Z
" i .Baba Evi/ Orhan Kemal/ Tekin
Yayınevi/ 103 s.
Orhan Kemal imzası 1949’da “Ba ba Evi”yle edebiyat dünyamıza birdenbire yeni bir soluk getirmiş ve dengeli bir gerçekçiliğin güzel örneğini vermiştir. Orhan Kemal, “Baba Evi”nde küçük insanların serüvenini değişik bir ortamda kendi yaşamsal öyküsü ile birlikte çoğunlukla yokluk içinde ve aile baskısı ile yüklü ola rak geçen çocukluk ve gençlik yıllarını anlatıyor.
y alana
dünya
Yalancı Dünya/ Orhan Kemal/
Tekin Yayınevi/ 384 s.
“Yalancı Dünya”da, adı verilme yen bir Anadolu kasabasında ya şayan yoksul bir ailenin; din ve görece bir namus baskısı altında gizli gizli sinema dergileri okuyan, gizb gizli şarkı söyleyen, gizli gizli kız arkadaşlarının toplantılarına giden ve sonra evini bırakarak film artisti olmak için İstanbul’a kaçan kızının yaşan tısı anlatılıyor.
Sokakların Çocuğu/ Orhan Kemal/ Tekin Yayınevi/
239 s.
“Sokakların Çocuğu”, “Suçlu” romanmm ikinci bölümüdür. Bu iki bölümlü eseriyle O rhan Ke mal, diğer romanlarından farklı bir konuyu işlemiştir. “Sokakların Çocuğu”nun insanı etkileyici bir yönü de Cevdet’in cinsel yaşantı sını yansıtmasıdır. Sokağa atılmış bir çocuğun ekmekten sonra ge len gereksinimini usta romancı di le getirir. Ama toplumdan atılmış bir kişinin bunu sıcak bir rahatlıkla sürdürmesine ne düzen ne de düzenin su başındakiler müsaade eder ler.
'V ¡katla,
"■ ıslıkları
Arkadaş Islıkları/ Orhan Kemal/
Tekin Yayınevi/ 269 s.
Orhan Kemal bu romanmda gençlik yıllarım, o yılların getirdi ği sorunları, bunları bilinçsizce karşdayışı, yavaş yavaş olgun yaşa gelişi, delikanlılık yıllarında ve sonraları insanın insanları değer lendirişindeki farklılıkları yansıt maya çalışıyor. Bugünün kuşağı “Arkadaş Islıklarındaki delikan lılığı okuyunca biraz şaşıracaktır, o bıçkın delikanlı lık onlara biraz yabancı gelecektir. Ama hâlâ bu tip bir gençliğin sürdüğünü bir romancıdan öğrenmeleri ilgi çekici bir olaydır.
»‘t
I I evlet
kuşu
Devlet Kuşu/ Orhan Kemal/ Te
kin Yayınevi/ 247 s.
İstanbul’un fakir semtlerinden bi rinde oturan bir ailenin mensup ları “Devlet Kuşu”nun belli başlı kahramanlarıdır. Orhan Kemal, bu kadar basit mevzuu, son dere ce büyük bir ustalıkla işlemiş. Ga yet bol konuşmalar ve hele Arna vut şivesi ile süslenen “Devlet Ku şu”, bir solukta okunuyor. Hem de zevkle, merakla.
Berekedi Topraklar Üzerinde/ Orhan Kemal/ Tekin
Yayınevi/ 398 s.
Orhan Kemal, bu romanında Türk toplum yapışma ilişkin dönemsel bir gerçekliği, tasvirci üslubuyla yansıtırken; temelde Anadolu köylüsünün maddi şartlar nedeniyle dışa açılma zorunluluğuna ve bu zorunlukta girdiği yeni bir üretim ilişkileri düzeyin de, şehir dünyasında, ezilişini ve “ekmek derdi”
pe-[ ı ereketli “ topraklar
üzerinde
şinde insanlıktan çıkışını, yok oluşunu dile getirmektedir. Da ha iyi bir yaşama seviyesine eriş mek için köylerini bırakarak Çukurova gurbetine çalışmaya giden üç köylünün, kapalı köy ekonomisinin belirlediği basit bireysel dünyaları ve geleneksel değerleriyle, şehrin bozulmuş insani dünyası karşısında diren me çabasında, zorlu ve ağır şartlar altında fabrika ve tarım işçiliğine yönelişinin anlatımıdır.
72’nci Koğuş/ Orhan Kemal/
Tekin Yayınevi/ 102 s.
“Toplum düzensizliğinden ge len birer itilişle ‘72’nci Koğuş’a düşmüş insanlar, sefaletin, insan haysiyetsizliğinin uçurumlarına yuvarlanmışlardır. Ama yuvar lanmışlardır ne olursa olsun. Yuvarlanmışlar, insanlıklarından çok şey kaybetmişlerdir, itil mek, kakılmak, hor görülmek... Ellerine üç beş ku ruş sıkıştırıldığı zaman, gözlerini kırpmadan bir birlerini kahpece vurabilirler. Bütün bunlar yalnız ‘72’nci Koğuş’ta değil, yaşadığımız dünyanın nere sinde olursa olsun böyledir. ‘Aç it fırın yakar...’ ‘72’nci Koğuş’, somut olduğu kadar soyut bir dramdır derim. Onda yalnızca Kaptan’m, Ber- bat’ın ve ötekilerin değil, insanoğlunun olanca kir liliği yanındaki gururu, direnişi, kafa kaldırışının destanı vardır. Ya da ben böyle bir şey yapmak is terim” diyor Orhan Kemal.
ersine
diinva
Tersine Dünya/ Orhan Kemal/
Tekin Yayınevi/ 144 s.
Orhan Kemal, “Tersine Dün- ya”da insanların rollerini tersine çevirmiştir. Ancak onun amacı salt gülmece olsun diye değildir. Emeğiyle geçinen yoksul insan ların sıkıntdarı, özlemleri, tu t kuları, sözün kısası “O rhan Ke mal’in insanları” usta yazarm eşsiz yaratıcılığıyla değişik bir anlatım biçimiyle sergilenmiş ve çok başardı olmuştur.
ORHAN KEMAL
s azını
Hikmetle
3.5 yıl
Nâzım Hikmet’le 3,5 Yıl/ Orhan Kemal/ Tekin Ya
yınevi/ 143 s.
Orhan Kemal, Nâzım’la birlikte geçirdikleri tutsaklık yıllarından benliğinde kalanları ustaca anla tıyor. Orhan Kemal’in eserini yalnızca bir anı kitabı olarak ni- teleyemeyiz. Bu anı notları ara- sında Nâzım’m kişiliğini, orada- ki kişderle olan sıcak dişkderini görebiliyoruz. Nâzım’ın şiirleri ne malzeme olan halkı, bunların onda uyandırdığı etldleri, onun onlara yaptığı etkiyi çok güzel gösteriyor. Nâzım’ın bir şüri için, bir mısra için, hatta hatta bir sözcük için yaptığı o titiz çırpınmaları fark ediyor insan, ayrıca şairin yazdığı kişileri tekrar onlara okuması güvenli bir sanatçı tavrının şaşmaz ölçüsüdür. O r han Kemal’in dettiği bu söz çok dgi çekicidir: “Şi irleri hakkında Nâzım’ın en kıymet verdiği ölçü halktı, o bir halk sanatkârı, her şeyden önce halk tarafmdan anlaşılmak ve halkın sanatkârı olmalı dır” derdi.
Avare Yıllar/ Orhan Kemal/ Tekin Yayınevi/135 s.
“Avare Yıllar”da çocukluktan kurtulup bir deli- kanlı olarak yaşama savaşma girişini ve umutlu bir direnmeye geçtiğini görüyoruz. Fabrika insanları arasında yerini bulmaya, onların yaşam düzenlerine akşmaya ve bunlardan şuurlanmaya çalışıyor. Bura da, sınıf değiştirmeye çakşan kişderin bocalaması
maya çakşanlarm savaşıdır.
içinde olduğu, kendini ortahalk insanların dünyasına bağlayan duygu, düşünce ve davranış bağ larını koparmaya çakştığı görülür. Avare Ydlar’ın önemÜ yanı, bir hayatın hikâyesi olması değd, in sanların kaderidir. O nu ilgilendi- ren şey eskimiş değerler üzerinde yaşamaya çakşan bir toplumda, tek başına olsalar da ‘ışığa’
kavuş-Cemile/ Orhan Kemal/ Tekin Yayınevi/159 s.
“Avare Yıllar”ın sonu “Küçük Adam”m Boşnak kızıyla evlenme siyle bitmişti. “Cemde”de bu süre tekrar ve ayrımdı olarak, özellikle de “Küçük Adam”ın dışmda işle nir, geliştirdin Orhan Kemal b ü tünüyle olmasa da, kalemini ken di üstünden çekmesi, 1934’lerin Adana’sından gerçekçi bir kesit tespitine yarar, işçi mahallesinin ve fabrikasının güzel Boşnak kızı Cemde’yle 24 kra 95 kuruşlu kâtip oğlanın aşkı, da ha doğrusu evlenme çabaları. Orhan Kemal işçi m a hallesinden bir kesiti, Cemde’nin evini anlatırken birden coşarak mahalleyi bir bütün olarak sanki res-meder...
L§ nce
ekmek
Önce Ekmek/ Orhan Kemal/ Tekin Yayınevi/ 110 s.
1969 yılında Türk Dil Kurumu ve Sait Faik hikâye ödüllerini kaza nan “Önce Ekmek”, Orhan Ke mal hikâyecdiğinin özelliklerini taşıyan kitaplarından biridir. Bir- ı çok hikâyesinde olduğu gibi bu-
m ݧ rada da yazar, toplumun o geniş IL^ Ç altyapısından gerçekçi gözlemle rini ayırmıyor. Büyük kentin, İs tanbul’un bir kıymığında yerleş miş, türlü yoksunluğa, çdeye kar şı varlığını sürdürmeye savaşan halkımızın yaşamın dan değişik kesitler yansıtıyor. Orhan Kemal’in hikâ yelerinde büyük ağırlığı olan ‘ekmek’ sorunu, bütün bir yaşam savaşının simgesi, belkemiği durum unda dır.
Don Juan/ Lord Byron/ Çeviren: Halil Köksel/ Yapı
Kredi Yayınlan/ 576 s.
19. yüzyıl Ingiliz devrimci-roman- tiklerinin öncülerinden Lord Byron (1788-1824) başyapıtı Don Juan’da, “Britanya riyakârlığı”nı, tüm Avrupa soylularını ve kralla rını alabddiğine hoyratça “taşlar”; övgü düzmeye yanaşmadan, din diği anlarda bde yanardağ sessizli ğini koruyan, insanoğlunun çeliş- kderini ortaya seren, kehanetli, yı kıcı, uzun bir “yergi şür”i söyler. Yaşadığı dönemde kendi coğrafyasını aşarak Puşkin, Lermontov gibi Rus şairlerini de etkileyen “şiir tan rısı” Byron’ın “yakası açık beyaz gömlekli” yapıtı bugün de ışıldamaktadır.
İçimizdeki Kara Delik/ Oşin Çilingir/ Araş Yayıncı
lık / 296 s.
içimizdeki Kara Delik, yazarm, yaşam, ölüm, kader, vicdan ve inanç gibi insanlığı her dönem meşgul eden temel konularda yaptığı içe yolculukları dile geti ren yazılarını içeriyor. Oşin Çilin gir, kendi deyimiyle “hiçbir türe girmeyen” bu yazılarında, özellik le tasavvufun dili olan kuşdilinin sırrını aralıyor, insanı insan yapan değerleri sorguluyor. ‘Kendi yüre ğinde sürgünler’in, ‘Tanrı’nm ötesindeki Tanrı’ ve ‘insanı aşan insan kavramı’m arayanların, bir yağmur damlasında yaşamı, bir yürek sızısında hiçliği du- yumsayanların satır aralarında usulca tefferrüce çık tığı eserinde Çilingir ruhuyla didişiyor, içimizdeki Kara Delik’in sayfalarında Can Yücel ve lekeci Tat- yos, Sri Maharaj ve Yogananda, Sabahattin Ali ve Nâzım Hikmet, Gomidas ve Vivaldi, Eeridüddin At- tar ve Yunus Emre, Nusret Fateh Ali Han ve Kazan cı Bedih, Hallac-ı Mansur ve Şeyh Bedreddin,
Saro-İÇİMİZDEKİ KARA DELİK
+
j
S A Y F A 2 1
Taha Toros Arşivi
