GİRİŞ
Çeşitli çevresel streslerin hücre bölünmesi ve mitotik indeks üzerinde önemli derecede azalmaya ve kromozom anormallikle-rine yol açtığı bilinmektedir [1]. Çevresel streslerin en önemlile-rinden biri olan tuzluluk, kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde, tarımsal üretimin başladığı çağlardan beri üreticiler için büyük bir sorun olmuştur. Dünya genelinde yağışların yıldan yıla azal-ması ve her yıl 10 milyon hektar arazinin tuzlanma nedeni ile el-den çıkması, sorunun boyutunu daha iyi gözler önüne sermekte-dir [2]. Tuzlu topraklar çeşitli tuz tipleri içermektesermekte-dir ve bunların her biri bitki büyüme ve gelişmesi üzerinde farklı derecede etkili olmaktadır. Sodyum klorür (NaCl) ise en yaygın rastlanılan ve çözünürlüğünün çok yüksek olmasından dolayı toksik etkisi en fazla olan tuz tipidir [3, 4, 5].
Tuzun, tohum çimlenmesi [6, 7, 8, 9], fide büyümesi [9, 10, 11], enzim aktivasyonu [12], DNA, RNA ve protein sentezi [13] ve mitoz bölünmeyi [14] engellemek suretiyle bitki büyüme ve gelişmesi üzerinde olumsuz etki yaptığı bilinmektedir.
1933 yılında bulunup [15] ancak 1970’lerin [16] sonları-na doğru kimyasal özellikleri tanımlanmaya başlayan TRIA’ün mısır, çeltik ve ayçiçeği tohumlarının normal koşullar altındaki çimlenmesini konsantrasyonuna bağlı olarak teşvik ettiğinin ileri sürülmesine karşılık [17] marul tohumlarını çimlenmesini engel-lediği de rapor edilmiştir [18]. Birçok araştırıcı TRIA’ün bitki bü-yüme ve gelişmesi üzerinde engelleyici veya teşvik edici rol
oy-nadığı konusunda henüz bir fikir birliğine varamamışlardır [19, 20]. Yapılan literatür taraması sonucunda TRIA’ün tuzlu koşullar altındaki mitotik indeks ve kromozom anormallikleri üzerindeki rolü ile ilgili bir bilgiye rastlanmamıştır.
Bu çalışmada, tuz stresinin mitotik indeks ve kromozom anormallikleri üzerindeki olumsuz etkisinin, TRIA’ün tohumlara çimlenme öncesinde uygulanmasıyla ne derece etkili olabileceği-ni açıklığa kavuşturmak amaçlanmıştır.
MATERYAL VE METOT
Deneylerde kullanılan arpa (Hordeum vulgare L. cv. “Bül-bül 89”) tohumları Ankara Tarla Bitkileri Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü’nden sağlanmıştır. Çimlendirme deneyleri sabit sı-caklıkta (20 °C), sürekli karanlıkta ve etüvde yapılmıştır. Yeterli sayıda, dolgun görünüşlü, sağlam ve az çok benzer büyüklükte olan arpa tohumlarıseçilerek, 50 ml hacimdeki saf su (kontrol, K) ve 10 μM’lık TRIA’de 24 saat oda sıcaklığında ön uygulama-ya tabi tutulmuşlardır. Bu ön uygulama sonunda çözeltiler süzü-lüp tohumlar vakumda kurutulmuştur [21]. Her uygulamaya ait tohumlar, tabanı, iki tabaka filtre kağıdı ile kaplı ve 7 ml çeşitli konsantrasyonlarda NaCl (0.0- 0.30- 0.35- 0.40 m) çözeltileri içeren, önceden otoklavda sterilize edilmiş petriler içine hilum-ları altta olacak şekilde düzenli olarak dizilmiştir. Daha sonra bu petriler 20 °C’ye ayarlı etüve çimlenmek üzere yerleştirilmiştir.
Tuz Stresi Altındaki Mitotik İndeks ve Kromozom Anormallikleri Üzerine Triakontanol Ön
Uygulamasının Etkileri
Selma TABUR*, Kıymet DEMİR
Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyoloji Bölümü, 32260-Isparta/TÜRKİYE
*Sorumlu Yazar Geliş Tarihi: 15 Nisan 2008
e-posta: [email protected] Kabul Tarihi: 05 Şubat 2008
Özet
Bu çalışmada tuzlu koşullar altında çimlendirilen arpa (Hordeum vulgare L. cv. “Bülbül 89”) tohumlarının kök uçlarında mitotik indeks ve kromozom davranışları üzerine triakontanol (TRIA) ön uygulamasının etkileri araştırılmıştır. Konsantrasyon artışına paralel olarak tuzun, önemli derecede mitotik indeksi azalttığı ve kromozom anormalliklerine sebep olduğu gözlenmiştir. TRIA ön uygulanası tuz stresinin mitotik indeks üzerindeki engelleyici etkisini hafi fl etmekte başarılı olamamasına karşın, kromozom anormalliklerinin büyük ölçüde azaltmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel açıdan değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler: Arpa, kromozom anormallikleri, mitotik indeks, triacontanol, tuz stresi.
Effects of Triacontanol Pretreatment on Mitotic Index and Chromosome Abnormalities
under Salt Stress
Abstract
In this study, effects of triacontanol (TRIA) pretreatment on mitotic index and chromosome abnormalities in root tips of barley seeds (Hordeum vulgare L. cv. “Bülbül 89”) germinated under salinity conditions were investigated. It was observed that salt signifi cantly decreased mitotic index and caused chromosome abnormalities, in parallel with concentration rise. Although TRIA pretreatment were unsuccessful to alleviate the preventive effect of salt stress on the mitotic index, it reduced chromosome abnormalities on a large scale. The data obtained were evaluated statistically.
Key Words: Barley, chromosome abnormalities, mitotic index, triacontanol, salt stress. ISSN:1308-3961, www.nobel.gen.tr
Çimlendirilen tohumlardan çıkan ve 1- 1,5 cm
uzun-luğa ulaşan kök uçları kesilerek paradiklorbenzen ile ilk
işleme tabi tutulmuş ve asetik alkol (1:3) tespit
çözelti-sinde 24 saat bekletilmiştir. Tespit işleminden sonra kök
uçları preparat hazırlanması ve incelenmesi aşamalarında
kullanılmak üzere % 70’lik alkol içerisinde buzdolabında
(4°C) depolanmıştır. Alkolden çıkarılan kök uçları birkaç
kez musluk suyu ile yıkanmış ve 1 N HCl içerisinde 60
ºC’ye ayarlanmış etüvde, gruplara göre değişen sürelerde
(15- 18 dk) sıcak hidroliz yapılmıştır. Ayrıca yüksek tuz
konsantrasyon grupları için 26
oC’de, 5 N HCl
kullanıla-rak soğuk hidroliz yapılmıştır [22]. Hidroliz işlemi
son-rası kök uçları 1- 1,5 saat kadar Feulgen ile boyanmıştır.
Boyanan kök uçlarından ezme preparatlar hazırlanarak
alkol buharı değiş-tokuş yöntemi ile devamlı hale
geti-rilmişlerdir [23].
Hazırlanan preparatlar mikroskopta 100X
büyütme-de incelenmiş ve her konsantrasyon ve uygulama için 3
tekrar yapılarak yaklaşık 15000 hücre sayılmıştır. Daha
sonra mitoz bölünmedeki hücreler sayılıp mitotik indeks
ve kromozom anormallik yüzdeleri belirlenmiştir. Tüm
parametrelerle ilgili istatistiksel değerlendirme SPSS
14.0 programı kullanılarak Duncan’s multiple range
tes-tine göre gerçekleştirilmiştir.
BULGULAR
Normal ve tuzlu koşullarda TRIA’ün mitotik indeks
üzerine etkileri
10 μM TRIA, saf su ortamında çimlendirilen arpa
to-humlarının mitotik indeksi üzerinde, kontrole (K) göre
engelleyici bir etki göstermiştir. Diğer bir ifadeyle;
kon-trol tohumlarının mitotik indeksinin (0.16), TRIA ön
uygulamalı (0.04) tohumlara göre daha yüksek olduğu
tespit edilmiştir.
Tuzlu koşullarda yapılan deneyler sonucunda ise;
tu-zun, konsantrasyon artışına paralel olarak, kontrol ve
uy-gulama gruplarında arpa tohumlarının mitotik indeksini
azalttığı görülmüştür. Örneğin; saf su ortamında
çimlen-dirilen arpa tohumlarının mitotik indeksi 0.16 iken, 0.30
m tuzlulukta bu değer, 0.06; 0.35 m’da 0.03; 0.40 m’da
0.02 olmuştur. 0.30- 0.35 ve 0.40 m’da TRIA ön
uygu-laması tuz stresinin mitotik indeks üzerindeki olumsuz
etkisini hafifletmede başarılı olamamıştır (Çizelge 1).
Normal ve tuzlu koşullarda TRIA’ün kromozom
dav-ranışlarına etkileri
Saf su ortamında çimlendirilen kontrol grubu arpa
tohumlarının kromozom yapılarında herhangi bir
anor-malliğe rastlanılmamasına karşın (Şekil 1 a- d), çalışılan
TRIA ön uygulamasında çeşitli tiplerde kromozom
anor-mallikleri tespit edilmiştir (Şekil 1 e- j).
Çizelge 1. TRIA Ön Uygulamasından Sonra 20 °C’de Saf Su ve Çeşitli
Konsantrasyonlardaki (m) NaCl’lü Ortamda Çimlendirilen Arpa Tohumlarındaki Mitotik İndeks Değerleri ve Kromozom Anormallik Yüzdeleri.
NaCl (m) DüzenleyisiBüyüme Mitotik İndeks Anormallikleri (%)Kromozom 0.0 KontrolTRIA 0.16±0.020.04±0.0bcd 1.78±0.010.0±0.0af 0.30 Kontrol TRIA 0.06±0.0c 0.03±0.0ab 1.33±0.0d 0.50±0.0b 0.35 Kontrol TRIA 0.03±0.01ab 0.02±0.01ab 1.57±0.0e 1.23±0.0c 0.40 KontrolTRIA 0.02±0.0- a 3.90±0.0- g
*Her bir parametre sütununda aynı harfle gösterilen
de-ğerler arasındaki fark (p < 0,05) düzeyinde önemsizdir.
- işaretli tuz konsantrasyonlarında çimlenme
gerçekleş-mediğinden çalışılmamıştır.
Tuzlu koşullarda yapılan deneyler sonucunda ise;
tu-zun, konsantrasyon artışına paralel olarak kromozom
anormallik yüzdesinde artışa neden olduğu tespit
edilmiş-tir. Kontrol tohumlarında, 0.30 m tuzlulukta 1.33, 0.35 m
tuzlulukta 1.57 ve 0.40 m tuzlulukta 3.90 oranında
kromo-zom anormalliği belirlenmiştir. Bununla birlikte; TRIA ön
uygulaması, 0.30 m ve 0.35 m tuz konsantrasyonlarında
tuzun kromozom anormalliklerini artırıcı yöndeki
olum-suz etkisini hafifletmede başarılı olmuşlardır. Ancak TRIA
ön uygulamasından sonra 0.40 m tuz konsantrasyonundaki
tohumlar, çimlenme gerçekleşmediğinden
çalışılamamış-tır (Çizelge 1). Gerek çalışılan tuz seviyelerinde gerekse
TRIA ön uygulamasında rastlanılan kromozom
anormal-liklerinin çoğu; mikronükleus, düzensiz metafaz, düzensiz
anafaz, anafazda kromozom köprüleri, telofazda yanlış
kutuplaşma şeklindedir (Şekil 1 e-j).
TARTIŞMA VE SONUÇ
Bu çalışmada, TRIA’ün gerek normal gerekse tuz
stresi koşullarındaki tohum çimlenmesi esnasında
mito-tik indeks ve kromozom anormallikleri üzerine etkileri
araştırılmıştır. Stresin bulunmadığı normal koşullarda
tohum çimlenmesinde dışarıdan herhangi bir büyüme
düzenleyicisi tatbikine ihtiyaç yoktur. Ancak TRIA’ün
gerek stresli ve gerekse stressiz koşullarda tohum
çim-lenmesi ve dolaylı olarak mitotik indeks ve kromozom
anormallikleri üzerine oynadığı roller hemen hemen hiç
çalışılmamıştır. Bu nedenle tuz stresi koşullarındaki
mi-totik indeks ve kromozom anormallikleri araştırmalarına
geçmeden önce optimum sıcaklık ve saf su ortamında
TRIA’ün adı geçen parametreler üzerine etkilerinin
araş-tırılması uygun görülmüştür.
Stressiz koşullarda TRIA’ün mitotik indeks ve
kromozom davranışlarına etkisi
Bulgular bölümünde de görüldüğü gibi TRIA ile
mu-amele edilmemiş (kontrol, K) arpa tohumlarının mitotik
indeks değeri 0.16 iken, 0.04 mitotik indeks değeri ile
TRIA ön uygulaması kontrol tohumlarının ulaştığı bu
değere ulaşmayı başaramamıştır (Bkz. Çizelge 1). Diğer
yandan yapılan sitolojik incelemeler sonucunda, saf su
ortamında çimlendirilen arpa tohumlarında kromozom
anormallikleri gözlenmemesine karşın (0.00), TRIA ön
uygulamalı tohumlarda oldukça yüksek bir oranda (1.78)
ve çeşitli tiplerde kromozom anormalliklerine
rastlanıl-mıştır (Bkz. Çizelge 1; Şekil 1). Bu durum dışarıdan
sti-mülatör büyüme düzenleyicisi uygulamalarının stresin
olmadığı normal koşullarda faydasız ve hatta olumsuz
etkilere yol açabileceğini kanıtlamaktadır.
GA
3, Kin, BA gibi büyüme düzenleyicilerinin
hüc-re bölünmesindeki rolleri herkes tarafından bilinmesine
karşın, yapılan literatür araştırmalarında TRIA’ün hücre
bölünmesi üzerine etkileri ile ilgili çalışmaların yetersiz
olduğu görülmüştür. Dışarıdan gibberellin [24], sitokinin
[25] ve triakontanol [26] uygulamalarının normal
ko-şullar altındaki tohum çimlenmesi esnasında hücre
bö-lünmesini ve dolayısıyla mitotik indeksi teşvik ettikleri
rapor edilmiştir.
Direkt mitotik indeks ve kromozom anormallikleri
ile ilgili olmamakla birlikte, TRIA ile ilgili literatürlerde
farklı raporlar vardır. Bazı araştırıcılar TRIA’ün tohum
çimlenmesini konsantrasyona bağlı olarak teşvik ettiğini
[17] bazıları engellediğini [9, 18] ve bazıları da etkisiz
kaldığını [27] ileri sürmektedirler.
TRIA’ün kromozom davranışları üzerine etkileri ile
ilgili olarak herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır.
An-cak bu çalışmada; TRIA ön uygulamalı tohumların
mik-ronükleus, düzensiz metafaz, düzensiz anafaz, anafazda
kromozom köprüleri, telofazda yanlış kutuplaşma gibi
birçok anormallik gösterdiği tespit edilmiştir (Bkz. Şekil
1).
Stresli koşullarda TRIA’ün mitotik indeks ve
kro-mozom davranışlarına etkisi
Toprak tuzluluğu, bitki büyüme ve gelişimini
olum-suz yönde etkilemektedir. Dünya tarım alanlarının
yak-laşık % 20’si tuzlanma tehlikesi altındadır [28]. Tuzlu
koşullarda genellikle çimlenme engellenmekte, büyüme
hızı yavaşlamakta ve verim azalmaktadır. Bazı
durum-larda bitki, hayat devresini tamamlayamadan
ölmekte-dir. Bu konuyla ilgili günümüze kadar pek çok araştırma
yapılmış, ancak tuzluluğun etki mekanizması tam olarak
açıklığa kavuşturulamamıştır [29, 30].
Yaptığımız çalışmada da görüldüğü gibi tuzluluk,
konsantrasyona artışına bağlı olarak arpa tohumlarının
mitotik indeksini azaltmıştır (Bkz. Çizelge 1). Tuzun
mi-totik indeksi engelleyici etkisi herkes tarafından bilinen
bir gerçektir [31, 32]. Tuzun bilinen, mitoz bölünmeyi
engelleyici etkisi [14] bu çalışma ile bir kez daha
doğ-rulanmıştır. Tuz, hücre bölünmesi üzerindeki engelleyici
etkisini doğrudan yapabileceği gibi, bu etkiyi arpa
to-humlarında yol açtığı içsel absisik asit (ABA) artışı
ka-nalı ile de gerçekleştirebilir [33, 34].
TRIA’ün, tuz stresinin mitotik indeks üzerindeki
inhi-bisyonunu hafifletmede yeterince başarılı olamadığı
tes-pit edilmiştir
(Bkz. Çizelge 1). Mitotik indeks üzerindeki
tuz engellemesini yenemeyen TRIA, çimlenme
üzerin-deki tuz engelini başka yollarla; örneğin tuzun ozmotik
etkisini yenerek [35] veya tuzun, hücre uzamasını
engel-leyici etkisini yenerek [36] başarılı olmuş olabilir.
TRIA’ün bu başarısızlığı, tohum çimlenmesi
üzerin-deki tuz stresinin yenilmesinde kullanılacak her
stimü-latörün başarılı olamayabileceğini, bu nedenle
uygula-nacak stimülatörün ve konsantrasyonun ön çalışmalarla
Şekil 1. Normal Mitoz Safhaları ve TRIA Ön Uygulamalarından Sonra 20 °C’de Saf Su ve Çeşitli Konsantrasyonlardaki NaCl’lü Ortamda Çimlendirilen Arpa Tohumlarındaki Kromozom Anormallikleri, a-d) Normal Profaz, Metafaz, Anafaz, Telofaz; e)Erken Profazda Mikronükleus; f) Metafazda Mikronükleus; g) Düzensiz Metafaz; h) Düzensiz Anafaz; i) Anafazda Kromozom Köprüleri; j) Telofazda Yanlış Kutuplaşma.
belirlenmesi gerektiğine işaret eder. Gerçekten tohum
çimlenmesinde tuz stresinin yenilmesinde
stimülatörle-rin tipi ve konsantrasyonunun türden türe değişebileceği
çeşitli araştırmalarla gösterilmiştir [37, 38].
Öte yandan tuzluluğun artan seviyelerinin, arpa
to-humlarındaki kromozom davranışları üzerinde oldukça
olumsuz etki gösterdiği tespit edilmiştir. Tuz seviyesinin
kromozom anormalliği üzerine etkileri yeterince
çalışıl-mamış olmasına rağmen, Tajbakhsh vd.
[39] arpa
tohum-ları ile yaptıktohum-ları çalışmada tuzluluğun artan
seviyeleri-nin anafaz safhasında kromozom anormalliklerine sebep
olarak hücre bölünmesini geciktirdiğini belirtmişlerdir.
Yaptığımız çalışmada tuzluluğun; profazda ve metafazda
mikronükleus oluşumu, düzensiz metafaz, düzensiz
ana-faz, anafazda kromozom köprüleri ve telofazda yanlış
kutuplaşma gibi anormalliklere neden olduğu tespit
edil-miştir (Bkz. Şekil
1
).
TRIA’ün, tuz stresinin kromozom anormallikleri
üzerindeki olumsuz etkisini hafifletmede oldukça
başa-rılı olduğu görülmüştür. Örneğin; kromozom anormallik
yüzdesi 0.30 m tuzlulukta 1.33 iken, bu değer TRIA ön
uygulamalı tohumlarda 0.50, 0.35 m tuzlulukta 1.57 iken
1.23’e düşmüştür. 0.40 m tuzlulukta en yüksek
kromo-zom anormallik yüzdesi (3.90) elde edilmesine rağmen,
bu tuz konsantrasyonunda TRIA ön uygulamalı tohumlar
çimlenmediğinden kromozom anormallik yüzdesi
belir-lenememiştir (Bkz. Çizelge 1).
Görüldüğü gibi TRIA’ün normal ve stres koşulları
al-tındaki mitotik indeks ve kromozom davranışları üzerine
rolleri hem yeterince araştırılmamış, hem de fikir
birliği-ne varılmamıştır. Bu birliği-nedenle sözü edilen büyüme
düzen-leyicisinin etki mekanizmalarının açıklığa kavuşabilmesi
için daha ayrıntılı çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu
araştır-mamızın gelecek çalışmalara ışık tutacağı kanısındayız.
TEŞEKKÜR
Tezi 1167-YL-05 No’lu Proje ile destekleyen
Süley-man Demirel Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri
Yönetim Birimi Başkanlığı’na teşekkür ederiz.
KAYNAKLAR
[1] Avalbaev AM, Bezrukova MV, Kildibekova AR, Fatkhutdinova RA. and Shakirova FM. 2003. Wheat germagglutinin restores cell division and growth of wheat seedlings under salinity. Bulg. J. Plant Physiol., Special Issue. 257- 263.
[2] Kwiatowski J. 1998. Salinity Classifi cation, Mopping and Management in Alberta. İnternetten alınan bilgi: http://www.bahce.biz/toprak/tuzluluk.htm (Erişim Tarihi: 05.06.2006).
[3] Redmann RE. 1974. Osmotic and specifi c ion effect on the germination of alfalfa. Canadian Journal of Botany 52: 803- 808.
[4] Hardegree SP. and Emmerich WE. 1990. Effect of polyethylene glycol exclusion on the water potential of solution-saturated fi lter paper. Plant Physiology. 92: 462- 465.
[5] Tobe K, Zhang L. and Omasa K. 2003. Alleviatory effects of calcium on the toxicity of sodium, potassium and magnesium chlorides to seed germination in three nonhalophytes. Seed Science Research. 13: 47- 54. [6] Kabar K. 1987. Alleviation of salinity stress by plant
growth regulators on seed germination, J. Plant Physiol. 128: 179- 183.
[7] Al-Karaki GN. 2001. Germination, sodium and potassium concentration of barley seeds as infl uenced by salinity. J. Plant Nutr. 24: 511- 522.
[8] Dash M. and Panda SK. 2001. Salt stress induced changes in growth and enzyme activities in germinating Phaseolus
muingo seeds. Biol. Plant. 44: 587- 589.
[9] Çavuşoğlu, K, Kılıç, S. and Kabar, K. 2007. Tuzlu (NaCl) koşullar altındaki tohum çimlenmesi, fi de büyümesi ve yaprak anatomisi üzerine triakontanol ön uygulamasının etkileri. SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Fen Dergisi (E-Dergi). 2 (2): 136- 145.
[10] Mutlu F. and Bozcuk S. 2000. Tuzlu koşullarda ayçiçeği tohumların çimlenmesi ve erken büyüme üzerine dışsal spermin’in etkileri. Turkish Journal of Biology. 24: 635- 643.
[11] Ashraf MY, Sarwar G, Ashraf M, Afaf R. and Sattar A. 2002. Salinity induced changes in a-Amylase activity during germination and early cotton seedling growth. Biologia Plantarum. 45 (4): 589- 591.
[12] Prakash L. and Prathapasenan G. 1988. Effect of NaCl salinity and putrescine on shoot growth, tissue ion concentration and yield of rice. J. Agronomy & Crop Science. 160: 325- 334.
[13] Anuradha S. and Rao SSR. 2001. Effect of brassinosteroids on salinity stress induced inhibition of seed germination and seedling growth of rice (Oryza sativa L.). Plant Growth Regulation. 33 (2): 151-153.
[14] Bozcuk S. 1978. Domates (Lycopersicum esculentum Mill.), arpa (Hordeum vulgare L.) ve pamuk (Gossypium
hirsitum L.) bitkilerinin büyüme ve gelişmesinde
tuz-kinetin etkileşimi üzerinde araştırmalar. Doçentlik tezi, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Botanik Bölümü. Ankara.
[15] Chibnal AC, Williams FF, Latner AL. and Piper SH. 1993. The isolation of n-triacontanol from Lucerna wax. Journal of Biochemistry. 27: 1885- 1888.
[16] Reis SK, Wert VF, Sweeley CC. and Leavitt RA. 1977. Triacontanol: A naturally occurring plant growth regulator. Science. 195: 1339- 1341.
[17] Niranjana SR, Pandit A, Prakash HS. and Shetty HS. 1999. Effect of triacontanol on the seed quality of maize, paddy and sunfl ower. Seed Science and Tecnology. 27: 1007- 1013.
[18] Stanislaw L. and Elbieta S. 1982. Interaction of triacontanol with gibberellin in control of lettuce seed germination.
Physiologia Plantarum. 55 (2): 183- 187.
[19] Somen CK. and Seethalakshmi KK. 1991. Growth response of seedling of Acacia, Ailanthus and Casuarina
to triacontanol. Indian Journal of Forestry. 14 (1): 46- 50.
[20] Kumaravelu G, David Livingstone V. and Ramanujam MP. 2000. Triacontanol-induced changes in the growth, photosynthesis pigments, cell metabolites, fl owering and yield of green gram. Biologia Plantarum. 43 (2): 287- 290.
[21] Braun JW. and Khan AA. 1976. Alleviation of salinity and high temperature stress by plant growth regulators permeated into lettuce seeds via acetone. Journal of the American Society for Horticultural Science. 101: 716- 721.
[22] Fox DP. 1969. Some Characteristic of The Cold Hydrolysis Technique for Staining Plant Tissues by The Feulgen Reaction. J. Histo Cytochem. 17: 266.
[23] Elçi Ş. 1982. Sitogenetikte Gözlemler ve Araştırma Yöntemleri. Fırat Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yayınları. 3: 37- 85. Elazığ.
[24] Besnard-Wibant C, Noin M. and Zeevaart JAD. 1983. Mitotic activities and levels of nuclear DNA in the apical meristem of Silene armeria (strain SI.2) following application of gibberellin A3. Plant and Cell Physiology. 24: 1269- 1279.
[25] Tomaszewska-Sowa M, Drozdowska L. and Szota M. 2002. Effect of cytokinins on in vitro morphogenesis and ploidy of pepper Capsicum annuum L. Electronic Journal of Polish Agricultural Universities, Agronomy. 5, Issue 1.
[26] Knowles NR. and Ries SK. 1981. Rapid Growth and Apparent Total Nitrogen Increases in Rice and Corn Plants following Applications of Triacontanol. Plant Physiol. 68 (6): 1279- 1284.
[27] Hoagland RE. 1980. Effects of triacontanol on seed germination and early growth. Botanical Gazzette. 141: 53- 55.
[28] Zhu JK. 2001. Over expession of a delta-pyroline-5-carboxylate synthetase gene and analysis of tolerance to water and salt stres in transgenic rice. Trends Plant Science. 6: 66- 72.
[29] Gill K S. and Singh OS. 1985. Effect of salinity on carbohydrate metabolism during paddy (Oryza sativa) seed germination under salt stress condition. J. Exp. Biol. 23: 384- 386.
[30] Schmidhalter U. and Oertli JJ. 1991. Germination and seedling growth of carrots under salinity and moisture stres. Plant and Soil. 132: 243- 251.
[31] Katsuhara M. and Kawasaki T. 1996. Salt stress induced nuclear and DNA degradation in meristematic cells of barley roots. Plant and Cell Physiology. 37: 169- 173. [32] Lutsenko EK, Marushko EA, Kononenko NV.
and Leonova TG. 2005. Effects of fusicoccin on the early stages of sorghum growth at high NaCl concentrations. Russian Journal of Plant Physiology. 52: 332- 337. [33] Rao VS, Sankhla N. and Khan AA. 1975. Additiveergistic
effects of kinetin and ethrel on germination, thermodormancy and polyribosome formation in lettuce seeds. Plant Physiol. 56: 263- 266.
[34] Khan AA. 1978. Incorporation of bioactive chemicals into seeds to alleviate. environmental stres. Acta Hort. 83: 225- 234.
[35] Zapata PJ, Serrano M, Pretel AT, Amoros A. and Botella MA. 2004. Polyamines and ethylene changes during germination of different plant species under salinity. Plant Sci. 167: 781–788.
[36] Scott TK. 1984. Hormonal regulation of development. II the functions of hormones from the level of the cell to whole plant. In Encyclopaedia of Plant Physiology. New Series. Berlin: Springer-Verlag, 180- 185.
[37] Palavan-Ünsal N, Zehir Z. and Sağlam S. 1990. Inhibition of alpha-amylase release from germinating wheat embryos by abcisic acid cyclohexylammonium, polyamines and ethylene. In: FLORES HE. ARTECA RN. SHANNON JC. (Eds.) Biochemistry, Physiology and Interactions. American Society of Plant Physiologist. 353- 357. [38] Mirza JI. and Bagni N. 1991. Effects of exogenous
polyamines and difl uoromethylornithine on seed germination and root growth of Arabidopsis thaliana. Plant Growth Regulation, 10: 163- 168.
[39] Tajbakhsh M, Zhou MX. Chen ZH. and Mendham NJ. 2006. Physiological and cytological response of salt-tolerant and non-tolerant barley to salinity during germination and early growth. Australian Journal of Experimental Agriculture. 46 (4): 555- 562.
