Ankara, 15 Şubat 1930.
Muhterem Paşa Hazretleri,
Elim bir mecburiyet tahtında keşide buyurulan telgrafınızı bu sabah büyük bir teessürle aidim. Nihayetsiz eyilikleriııizi görmüş bir minnettarınız olduğum için telgrafın bendenizi ne kadar şaşırttığını tahmin buyu rursunuz .
Mütemadi ve yorucu mesainin semere sini kısmen iktitaf ermek üzere bulunduğum sırada hükümetin ecnebi emtiasını mübayaa etmemek nakşındaki kararı,bize yeniden müşkülat içine düşürdü. 0 esnalarda da Doyçe üriyent Bankın mektubu geldi; kendisina verdiğim cevabın kopyalarını taktin ediyorum.
7/11/929 tarihinde Zatı Devletlerine kısmen arzetmiş olduğum büyük silah mübadelesi, işi, bu ana kadar neticelenmiş olsaydi hükümetin mübayaat hakkmdaki menfi kararına rağmen, bendeniz müşkülatı mâliyeye duçar olrnayacaktim. Çünkü o mübadele meselesinde hükümetin mübayaat ve t e ’diyatı mevzuu bahs değildir. Fakat o iş her gün lehimize bir parçe çevrilmekle beraber maal'esef bu güne kadar kat’i bir safhaya girmedi. Her haftanın bidayetinde büyük ümitlerle uyaniyoruz.... buna rağmen işin sonu gene uzayor. Halbuki teferrüatına kadar şeraiti mübadele tesbit,mukavele müsveddeleri hatta t e ’minatı kat*iye mektubu ihzar edilmiştir. Ortada yalınız Erkânı Harbiye ile üidafaa Vekâleti arasında hallolunamayan bir iki ehemniyetsi nokta, mukavelenin imza ve teati edilmesine mani. /Mukavele için hazırladiğim t e fminat mektubunun musaddak bir suretini taktim ediyorum/.
S. 2 15/2/30
\
iArzettiğiıa mübadele işinden mâda, gerek buradaki muhtelif malzemei harbiye, gerekse nısıf narası verilen ağır taksim tüfekleri vardirki mecmuunun kiymeti en
aşağı yüz elli bin Marktır. Bu meblağdan Doyçe Oriyent Banka olan tahminen 32 ooo, diğer alacaklıların cümlesi 17 ooo ki, cem’an 50 ooo Mark tenzil olunursa, elimde borcumun iki misli karşilığı var, demektir, ödeyememek, sui niyetten değil, sırf umûmi vaziyeti mâliyenin ihdas ettiği müşkülattan mütevellittir. Zaten bunun içindirkî, manzuru devletleri olduğu veçhile, Bankaya hitaben yazdığım mektuplarda temdide muvafakat etmediği taktirde hiç olmazsa buradaki emtiayı karşilık göstererek Bankanın deposuna nakletmeğe amade olduğumu bildirmiştim.
Binihaye muavenetlerinize mazhar olan ve size ebediyen medyunu şükran bulunan bir peresi i şkâr i m z a karşi bu d e f a da himayekârlığmızı ibraz buyuracağınızdan ve umûmi
müşkülatı iktisadiyenın işlerime icra etmiş olduğu bu gayri kabili içtinap,fakat her halde elim vaz'iyetin lütüfkâr tavassutmızla kapanmış olacağından eminim. Bu ümit ve minnettarı ile mübarek ellerinizi öperek tazimatı mahsusamın kabulini istirham eylerim, muhterem Paşa Hazretleri.
Lef: Te'minat mektubu musaddak sureti
Bankaya gönderilen iki mektup sureti Telgraf sureti.
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
