ORD. PROF. TELESFORO BONADONNA'IN YENİ KITABI HAKKINDA
Ilhami KAAN
Ziraat Vekaleti Vet. İş. Um. Md. ŞubeMüdürü
Milano Üniversitesi Zootekni Kürsüsü Direktörü Ord. Prof. Dr. et. Telesforo Bonadonna, en son yenilikleri havi, mükemmel bir bas-içersinde zengin resim ve tabelalarla (Le RAZZE BovİNE BUFA-İ - CATTALBUFA-İ - ZEBU
=
Sı~r ırkıarı, mandalar, kattalo'lar, zebular)' simli bir eser neşretmiştir.Dünyamn hemen her kıt'a ve memleketine bir çok seyahatlar
yap-Ş olan Muhterem Prof. T. BOIladonna, şahsi tetkik ve tecrübeleri ve. ootekni sahasındaki geniş bilgisile dünya. Zooteknist. ve Ekonomist'. eri için mükemmel bir kitap hazırlamış b~lunmaktadır.
343 orijinal resim ve 367 tabela ihtiva eden bu kitap 1068 sayfadır. Dünya sı~r ırklarımn en mühimlerini içine alan bu kitapta, man. alar ve zebulara da ayrıca yer verilmiştir.
Kitabın birinci faslında, dünya sı~rcılı~dan bahsedilmiş, de~şik emleketlerde İkinci Dünya Savaşından önceki ve sonraki yıllara. ait ı~r mevcutları et, süt istihsalları rakamlarla ifade edilmiş, her memle-.
etin yüz ölçümü ve nüfus kesafeti de yazılarak dünya ekonomisinde-. sı~rcılı~ yerini tayinde' mukayese imkanları sa~lanmıştır.
Kitabın ikinci. faslında, (İtaİyan Sı~r Yetistiricili~ )'nden bahsedil •. 'ş, İtalya'daki sı~r mevcutları bölgelere göre jeografik yayılışı ve ırk .. ar üzerinden yıllık artışları, sade tabelalar halinde gösterilmiş, sı~r.
ılı~n İt~lyan ekonomisindeki rnf1stesna .mevkiine ehemmiyetle işaret. dilmiştir.
Kitabın üçüncü faslında, sı~rlann orijini ve zoolojik sistemdeki ye-ri, evolüsyon'u geniş bir şekilde izah edilmiş, enteresan bir tabelaya da. olayca tetkik edilebilmesi için hulasatan geçirilmiştir. Yinebu fasılda. ı~r ırkları verimlerine göre :
a. Tek veçheli sı~r ırkıarı (süt veya et)
b. İki veçheli sı~ır ırkları (et ve iş veya et ve süt) e. Üç veçheli sı~r ırkıarı (et, süt, iş)
olarak tasnif edilmiş ve her gurupta bulunan ırkıann isimleri yazıl rak bir tabela halinde gösterilmiştir. Ancak ırklann ayrı ayrı mütal asında bu klasik tasnif esas olarak ele alınmayıp yeni bir usül kull mlmıştır.
Profesör T. Bonadonna, kitabında bundan sonra ırkıarıaYrı ay müstakil birer fasıl içine almış ve bu ıtkıann tasnif ve mütalaasınd .daha objektü bir metod olan alfabetik sırayı esas ittihaz etmiştir.
Alfabetik .sıraya göre her sı~r ırkı için tahsis edilen fasılda, bu ı kın orijininden, ıslah tarihçesinden, yetiştirme şekil ve- sistemlerinde yer yüzündeki yayılışından, morfo - prodüktif karakterlerinden, VÜCU
.ölçülerinden bahsedilmiş, yıllar üzerinden mevcutları, muhtelif ır larla yapılan melezIemeleri ve elde edili:ıllneticeleri de mütalaa edilere kritikleri yapılmış ve mahallinden temin' edilen bol sayıda orijinal r .sirrtlerle de kitap zengin bir hale getirilmiştir.'
. Amerikan Bizonu ile sıgırın birleştirilmesinden elde edilen ve
Ca
talo adı verilen melez ırkta mükemmel bir sekilde etüd edilerek kitab
.
. dere edilmiştir.Prof.,T. Bonadonna, Zootekninin müstakbel inkişafında mühim bi mevki'e sahip olaca~na kani oldugu Zebu'lara kitapta, geniş bir yer yırmış ve Zebu'larla Avrupa sığır ırkıarı arasında yapılan melezIeni lerden elde edilen ma.hsüllere (Tauroindiche) adım vermiştir. Bu is' ilk defa Prof. T. Bonadonna. tarafından takılmıs ve kullarulmıs bul
..
maktadı!'.Tropikal ve kurak bölgeler için hususi bir önem. taşıyan Zebu'nu bu melezIemelerden elde edilen mahsüllerinin, taşıdıkları bir çok vas larla, Zootekni ve Dünya Ekonomisi içinbüyük bir kıymet ifade ede yeni bir varlı~n meydana gelmiş olmasına bilhassa işaret edilmiştir.
Bu güne kadar 1118 adet eser vermiş .olan Ord, Prof. T. Bonadon . na, bu yeni kitabile eserleri zincirine bir yenisini daha ilave etmiştir.
