Milli Mücadele yıllarında Büyük Millet Meclisi çalışmaları:İstiklal Marşımız nasıl kabul edildi

12/Mart/337

İstiklâl marşı halk ındaki mü. zakereye devam edilmektedir.

Hamdullah Buphl bey (M aârlî Vekili) — Arkadaşlar, ııe kadar marş elimize gelmişse, bunları bir encümen mârıfetlyle tetkik ettik, neylceyl huy’eti celllenlzo arz ettik. Bunları görmek urru buyurdunuz, m atbu olarak u-v. ¿1 edildi elendim... Anadolu mü­ cadelesi uzun müddetlerdenberi devam ediyor, bunu İfade etmek, bunun ruhunu söyletmek üzere yaîalmış olan bu şiirler ne ka* dar uvvel bir karara iktiran e. deme şüphesiz kİ, daha fazla müstefld oluruz.

Muhlddln Balıâ bey (Bursa)

— Muhterem efendiler, söyleye­ ceğim sözlerin yanlış anlaşılma.- masını, bir kasüı mahsusa haînî edilmemesini temlnen İptiua bir hakikaltan baiısedecegım. Bu m illi marş müsabakası lylan e. dildiği zaman müsabakaya ben de İştirak etmek İstedim. Fakat bu mes'ele öyle bir cereyan al­ m ıştır kİ bendeniz bu müsabaka İşinden sarfınazar ediyorum, t M ) İmzalı şiir bendenizlndlr bunu ldhal buyurmayınız.

Yine Kemalleüüin Kam! na. m ında biri vardır kİ; aynı sebep, ten dolayı gazetemizde kendi şiirini geriye almıştır.

Reis — Burada bir m esvle var, İstiklâl marşlarını doğrudan doğ­ ruya hey'eıl umumlyede müza­ kere ederek bir kurur mı verecek, siniz, yoksa bir encümene mİ h a­ vale edeceksiniz?.

Yuhya G alip bey (Kırşehir; — Burada olsun huplrnlz anla, rız.

Besim Atalay bey (K ütahya) — Efendim şiirler ıkl türlüdür; ya yüksek ve beüli bir hıaaen ao. ğur, ya muhrik bir baiecanu».. doğar, böyle olmayıp da ısmar­ lama tarikiyle yazılırsu bu şiir, ler yaşamaz Efendiler bizirn C< ■ zaylr marşımız vardır, bu halk arasında yaşıyor, bu müsaoaku ile yazılmamıştır. Bu, ağlaya.. bir ruhun eline silâhını ulara ■; düşmana koşan vatanına koşun

terennüm ... Bendeniz A k if beyin diğer e. serlerini de okumuştum, esasen bir marş, bir milletin heyecan­ larını, tehassüsatını terennüm etmek İtibariyle kıymetlly&e

Akif

marşından evvel inşad etmiş ol. duğu şiirler, zaten bidayeti İnşa- dindarı çok evvel bizim hlsslyn-

Hamdullah

bey

At.

ediyorum,

kunaşiar. bir hat

a

eder.

Marseyyezin nasıl söylendiğini bilirsiniz? İnkılâbı kebir esna- sınaa silâhını almış koşan bir gencin söylediği şiir birdenbire tesmıııüm etmiştir... ısmarlama şiirlere verilecek memleketin pa­ rası yoktur.

ga.aLi rü ’yut üzerine dikkati &• m edebi tebcil etmemek elden

launadaduy o encümeni m ah­ sus lmt.lhabettlğl manzumenin sahibini çağırır, der kİ ona, şu mısra’l ter ederseniz veya şu maalde teubil edenseniz ve şu kelimenin bununla tebdili elzem, dlr, o zaman o manzume daha parlak olur, sahibi muvafakat eder ve manzume daha İyi olur... (G ü rü ltü le r). -Müsaade buyru- nuz, bana biri imzalı, biri im­ zasız İki mektup geldi, deniliyor kİ diğer verilmiş olan manzume­ leri de okuyunuz, onların İçinde intlhabedilmiş olanlardan daha m uvafıkı vardır (Handeler) (Me. miş Çavuş sesleri) sahibi mek­ tup, Garp ordusunu

gitti,

edilmeli-Derleyen :<

Asi!

csx,iK

Unı-zl celbetmek isterim, bil. hast-a para mes'olesi İle b u şiir, ler arasindu bir münasebet bul- muk, gayet yanlış bir noktal na- zardır... Bu şairler şiirlerini İlk defa yazmamıştır. Arkadaşlar, bize şiirlerini yollayan şairler, seneler arasında bütün memle. ketin kederlerini, ıztıraplarım ve bütün mefahirini söyleyen şi­ irler yazmışlardır... hiç birisi pa. ru hakkında bir şey söylememiş, tır... Mehmet A kif bey kl, b u şa­ irler arasında para meselesinden kaçınan urkuüuşlarımızdan hlrl. sidir zaten sonclerdenberl en yüksek ve en ilâhı bir belâgatle yazmıştır. Yeniden yazmaktan çekinmesi, bazılarının hatırına para gelir diye korkmasından- dir... fca şiirler urusında İntihap hakkı lıey’etl allyenlze ftlttir. Şiirleri okuyunuz, ben İstirham ediyorum kl, bir aıı evvel bu şi­ irin destelenmesi İçin bir karar İttihaz ediniz...

Dr. buat hev ( Kastamonu l —

gelmez... yazmış olduğu marşla­ rın en güzeli İstiklâl marşıdır ve bundan evvel de Mecliste bü­ yük b ir vecd uyandırmıştır, onun İçin dürü diraz m ütalâa etmek, sizin bunun tasvlb edilmesini teklif ederim.

Hacı Tevflk efendi (K engırı) — Efendiler bendeniz bu şiirin şu hakikat kürsülerine nasıl çık­ tığına tehayyür ediyorum. , Bunu Meclisi M aârif kendisi lntlbab eder, kendisi tercih eder, kendt bl yapar. Gerçi şiir, bir meziyet, tir, gerçi şiir bir ziyverdir, lâkin hayaldir, b u kürsü hakikata çık­ ması doğru değildir, eğer tercih lâzırngellyoraa, A kif beyin şiiri gayet güzel yazılmıştır, lâkin biz bugün âşlyanda değiliz. Mil. let Meclisinin kürsüsünde ol. dufcumuzu unutmayalım, bunu M aârif Encümeni, kendisi mü­ talaa etsin, kendisi takdir etsin, kendisi tercih etsin (Doğru ses­ leri).

Tuııulı Hilmi bey (B o lu ) — ... biraz serbest söyleyemiyorum, kusura bakmayınız, burada ede. bî tenkldata girişecek değilim, binaenaleyh yalnız fikrimi kısa­ ca arzedeceğim, katiyen Ham dul­ lah Suphi beyin isticaline İştirak edemem. (Biz ederiz sesleri)

(G ü rü ltü le r)...

Hele — Kesmeyelim böyle mü. zekere edemeyiz kl..

Tuualı Hilmi bey — Bu o ka- tlar müzakereye lâyıktır kl biz takdir edemezsiniz.. Gerek şu şiire, gerek şu manzumeler® kar.

‘ " " " "

la

dlr... (H ayır hayır sesleri, gürül­ tüler.)

Reis — Efendim müsaade buy- runuz Trabzon nıeb’usu Celâl be­ yin İstiklâl marşı ile bir takriri var.

Riyaseti celıleyo

M ln gayri haddlıı karaladığım istiklâl m arşının Meclisi Âli h u ­ zurunda kıraat olunmasını tek­ lif eylerim.

Trabzon uıeb’uau Celâl Reis — Müsaade buyrunuz rica ederim, zuıınodlyorum kl, bu hey’et) celllelerlne dağıtılan manzumeler, müddeti muayyene zarfında toplanıp ta şimdi İnti­ hap edilenlerdir, bunun müsaba­ kaya İthali kabil m idir efen­ dim? (H ayır hayır sesleri.)

İhsan bey (Cebeli Bereket) — Şekil aramıyoruz, iyi İse dinle­ yelim. (m uvafık sesleri.)

Reis — Müsaade buyrunuz. tekrar ediyorum, muayyen bir zaman zarfında uıarş müsabakası iylân edildi, onlardan M aârif Ve­ kâleti İntihabatmış, göndermiş, şimdi bu gönderdiği marşlardan birinin intihabını hey’eti utuu- miyedo kendisi taklbedlyor ve müzakere ediyor. Bu mayanda birisi bir marş gönderiyor. B unu kabul ettikten sonra yarm vaki olacak müracaatımı oa ret ede- mlyeceksln iz.

Refik bey (K onya) — Nasll ret edeceksiniz ilânihaye devam e. decektir.

Reis — Bu marşın okunmasını kabul buyuranlar lütfen el kal­ dırsın. (kabul edilmedi efen­ dim.)

-ti- siösy., ü&M LöL

; ‘W

söylüyorsunuz,-İsim zikretme İyi dinleyiniz, kulaklarınızı açı­ nız. Arkadaşlar, İstirham ederim, bu nu bir encümeni mahsusu e- debi teşkil edelim oraya havale edelim. Bu manzumelerin birini lnubabetaln, asil ruhu mes’ele

K M i M M M I M »

B u müzakerelerden sonra ıııelı. uslar taralından muhtelit takrir, ler verilmiş olup bunların çoğu Mehmet Akif beyin İstiklal mar­ şının kabulünü istemektedir. - — T a ü f t f t o f - . - ı Ş n ' . „ o — —

10,1 maı^ı* MuclihÎıı kabir S ari­ yetiyle kabul edilmiştir.

Meb’uslar, marşın lium dullah ¿r>u;>ii3 bey tarafın a an kürsüde bjr aaiıa okunmasını lMernlşler, Meclis, okunm alına ve hürme. teıı ayakta dinlenmebine karar vei'mLsi vo bürekli alkımlar ara­ sında dinlenmiştir.

İstanbul Şehir Üniversitesi Kütüphanesi Taha Toros Arşivi