Vel. Bi!. Derg. (2001), 17.3: 109-110
KOYUNDA NERVUS SPLANCHNICUS MAJOR
ve
MINOR OZERiNDE
MAKROANATOMiK
~ALI~MALARIsmail TOrkmenoglu 01 Nejde! Dursun2
Mac
r
oa
n
a
t
o
m
ica
l
S
tudi
es a
t th
e Ne
r
v
u
s S
pl
a
n
c
hn
ic
u
s M
aj
o
r
e
t
M
in
o
r in
S
h
ee
p
6zet: Bu 9ah~mada koyunun n. splanchicus major ve minor'unun olu~umu ve seyri incelendi. Ara~tlrmada larkh ya~ ve clnsiyette altl adet Akkaraman koyunu kullamldl. Koyunda nervus splanchicus major truncus symphaticus'un T13. sempatik ganglion'undan 91kan liflerden. nervus splanchicus minor'un da truncus symphalicus'un L 1. sempatik gang-lion'undan ylkan lillerden olu~tugu belirlendi. Bir piyeste n. splanchicus major'un her iki tarafta da L 1. sempatik
gang-lion'dan, n. splanchicus minor'un L2. sempatik ganglion'dan 9ikan lillerden olu~tugu gozlendi. Bir ba~ka piyaste ise n. splanchicus major'un her iki tarafta Tl'-13. sempatik ganglion'lardan 91kan liflerden olu'jtugu g6zlendi.
Anahtar Kellmeler: Koyun, nervus, splanchnicus
Summary: In this study, the lo[mation and courses of nervus splanchnicus major at minor were observed in sheep. Six sheep in different age and sex were used. Nervus splanchnicus major and minor were determined to anse from the fibres of the thirteenth thoracic and first lumbar sympathetic ganglion of the sympathetic ganglion respectively. In a case it was the observed that n. splanchnicus major arised from the first and n. splanchnicus minor from the se-cond lumbar sympathetic ganglion in both sides. In another Q('Ie n. splanchnicus major was observed to cQ('lsisted of the fibres from Tl1·13. thoracic sympathetic ganglion in both sides.
Key Words: Sheep. nervus, splanchnicus Giri~
Koyunda n. splanchnicus major truncus sympathicus'un T13. ganglion'uncian olu~ur (May 1964; Gelly, 1975). N. splanchnicus minor'On May (1964) koyunda L 1. ve Getty (1975),slQ'lr, koyun ve ke9ide L 1.-2. ganglion'dan 91kan liflerden meydana geldiQ'ini bildirmektedir. N. splanchnicus major et minor diaphragma ve m. psoas minor araslOda ca-udale seyrederek ganglion celiacomesenterica'da sonJanlr (May 1964). Langenfeld, (1990), n. splanc-hnicus major'un GOney Amerika'da kOrkO iyin
ye-ti~tirilen su kemirgeni olan coypu'da truncus sympathicus'un T9-13. ganglion, n.splanchnicus minor'un Tl1.-L2. ganglion'lardan lumbal splanc-hniC sinirlerin de L2-6 ganglion'lardan 91kan liflerden olu~tugunu bildirmektedir. Langenfeld (1988), tav-~anda yapIIQI ara~tlrmada 5 piyeste n. splanchnicus major et minor'un truncus sympathicus'un T7-12. ganglion'lardan ortak k6k halinde, 9 piyeste ise ayn olarak bu ganglionlardan ylkan lillerden olujtuQ'unu bildirmektedir. Isomua ve ark. (1985), ralla n.
splanchnicus major'un Tl0-12. ganglion'lardan ylkan lillerden olu~luQ'unu va heriki tarafm si-nlrlerinin lruncus celiacus etrafmda plexus ce-Iiacus'u otu~turmak Ozere birle~tikJerini be-lirtmektadir. Kowianski (1963), kobayda n. splanchnicus major et minor'un truncus sympha-licus'tan insandan daha a~a~l, kopek, kedi, ve rat'tan daha yukan seviyede olujlu~unu bil
-dirmektedir. Krolikowska ve ark., (1979), insanda n. splanchnicus major et minor'un varyasyonlannl,
Paz ve ark. (1989) insanda ganglion celiaca ve bu ganglion'un sininerini yah~ml~lardlr. Grottel (1971),
kOpekte n. spJanchnicus major ve ganglion'unun vaskOlarizasyonunu ara~lIrmljllr ..
Arajhrmanln amaCI Olkemizde koyun sinir sislemi He ilgili call~malarJn yok denecek kadar az OIUjU nedeniyle bu hayvan IOrOnOn sinir sistemine yonelik bir yahjma geryekle~lirmek ve de Oluj-lurulmasl dO~OnOlen arajurma zincirine bir yenisini eklemekfir.
Maleryal ve Metol
Koyunun n. spJanchnicus major et minor'unun olu~umu va seyrinin incelendiQ'i bu yalljmada
de-gi~ik yaj ve cinsiyelte 6 adel koyun kullanlJdl. Pi-yesler formaldehit soJOyonu ile lespit edildJ. Sonra piyeslerin diseksiyonlan yapllarak resimleri yekildi ve kaYltian lutuldu.
Butgular
N. splanchicus major truncus sympalhicus'un T13. sempatik ganglion'undan Clkan lifler laraflOdan olu~turulduQ'u gozlendi ($ekil 1). Seyrinde m.psoas major allinda caudovenlrale ilerlediQ'i belirlendi. Daha sonra m.psoas minor He diaphragma araslOda caudale seyrettiQi hiatus aorticus'daki seyrinde aorta abdominalis'in a. celiaca ite a. mesenlerica
Geli* Tarihi: 18.04.2001 @:[email protected]
1. Afyon Kocmepc Oniversilcsi velcnner FakUlIesi Anatomi Anabllim Dall, AFYON
TORKMENoGW
~ekil 1 ; Koyunda n. splanchnicus major va minorun sayri,
soldan g6run(j~
cranialis'i verdi~i dOzeyde n. splanchicus minor ile
birle~tiQi tespit edildi. Ortak kOkOn 1 -2 cm sonra gl.
suprarenalis'in medial'inde yar alan ganglion ce-liacomesenterica'da sonlandlQI gerOldO.
N.sphlanchicus minor truncus sympathicus'un L 1. sempatik ganglion'undan ~Ikan IiIler taraflndan
olu~turulduQu gOzlendi. Caudoventral y6nde m.
psoas minor'un allinda caudale seyrettiQi belirlendi. Oaha sonraki seyrinde yukanda belirtildiQi uzere
n.
splanhcnicus major ile birle~ti~i !aspi! edildi (~ekil1 ).
Bir piyeste hem sa~ hem de sol taralla n. splanchicus major'un L 1. sempatlk gangliondan, n. splanchicus minor'un L2. sempatik ganglion'dan ~Ikan liller larallndan olu~lurulduQu g6zlendL Sa-dece bir piyeste ise her iki taralla da n. splanchicus major T11.-13. sempatik ganglion'dan ~Ikan
Iii-lerden, n.splanchicus minor'un da L 1. sempatik ganglion'dan ~Ikan liUerden olu~IUQU belirlendi (~ekll 1).
Tartl~ma ve SonUl;:
Ara:?trrmamlzda May (1967) ve Getty (1975)'in
koyun i~in bildirdiQi veriye uygun olarak n. splanc-hnicus major'un truncus sympalhicus'un T13. sem-palik ganglion'dan ~Ikan liflerden olu:?tuQunu lespi! ettik. Ancak iki piyesle birinde L 1. sempatik gang-lion'dan diQerinde Tl1.-13. sempatik gangliondan ~Ikan liflerden olu~tu~u gezlendi. N. sphlachnicus minor, May (1967)'ni bildirdi~i gibi, truncus sympha-ticus'un T1. sempatik ganglion'undan ~Ikan IiIlerden olu~tugu gozlendi. Bir piyesle Getty (1975)'in slglr, koyun va keQide bildirdigi gibi L2. sempatik gang·
110
lion'dan ~Ikan liflerden olu~tuQu belirlendi. li· teratOrde bildirilmemesine kar~ln ara~tlrmamlzda n.
splanchnicus major a! minor' un aorta abdominalis'in a.celiaca ve a. mesenlerica cranialis'i verdigi dO
-zeyde aorta abdominalis'in dorsal'inde birle:?tikleri belirlendi. May (1967), n. splanchnicus major'un sa· dece m. psoas minor ve diaphragma araslnda sey· retligini, ara:?llrmamlzda buna ilavelen slnirin ba~·
langl~a m. psoas major uzerinde yer aldlglnl
g6zledik. Koyun nervus splanchnicus major et minor koyunda IiteratOrde (Langenfeld, 1988·1990; Kro
-likowska ve ark., 1979) tav:?an, coypu ve insanda belirtildiQi gibi lazla varyasyon gOslermemektedir.
Sonu~ olarak koyunda n. splanchnicus major el minor'un truncus sympathicus'un T13 va L 1. sem-palik ganglion'dan ~Ikan liflerden olu:?lugu ve aorta abdominalis'in a.celiaca ve a. mesenterica cranialis'i verdigi dOzeyde bir~~likleri ve ganglion ce·
liacomesenterica'da sonlandlklarr betirlendi.
Kaynaklar
Langenfeld, M. (19n). Anatomic and Histologic Structure of the Sympathetic Trunk in the Coypu (Myocastor coypus m0-lina ), Macrostructure and Topogaphy 01 the Sacrocaudal
Segnent. Folia Morpho!. (Warsz.), XXXVI, 3, 245-255. Langenfeld, M. (1968), The roots 01 the splanchruc nerves 01
the rabbit. Polskie Archiwum WotOrynatyJnEl. 28, 1-2.
Langenfeld, M. (1990). The roots of the spIanctvlic nerves of the coypu. Polskie Archiwum Weterynaryjne, 30, 1·2.
Langenfeld. M. (1991). ParticipatJon of the spIanctYuc nerves in the structure of the ce6ac plexus In the coypu .. Polskie Arc·
hiwlm Weterynaryjne, 31, 1·2.
isomJra, G., Iwata, S., Chiba, M. and Shimizu, N. (1985).
Constitution 01 the Greater Splanchnic NelVe in the Rat Anal. Anz., 159, 159-171.
Paz, Z., Rosen, A. (1989). The Human Celiac Ganglion and
lIS Splanchnic Nerves. Acta. Anal.. 136, 129·133.
Krolikowska, M., Zawodniak, R. (1979). Variation of Origin of
Major, Minor and Lowest Splanchnic Nerves in Man. Folia
Morpho!. (Warsz.), XXXVIII, 2. 341-346.
Kowianski. Z. (1963). The Thoracic Splanchnic Nerves and
Their Relation to the Splanchnicus Plexus in the GUinea pig. Folia Morphol. (Warsz.). XXVII. I, 81·90.
Grone!, K. (1971). Blood Vessels of the Greater Splanchnic Nerves and Their Ganglia in the Dog. Folia MofphoI. (Warsz,), XXX, 3, 346-353.
May, N. D. S. (1964), Anatomy of the Sheep. Second Edition. University of Queensland Press. SI. Lucia, Brisbane, Qu·
eensland.
Getty. R. (1975). The Anatomy 01 the DomestiC Animals. Fifth
