ÇÜ Enformatik Bölümü 1. Hafta: Giriş

(1)

BİLGİSAYARDA VERİ ANALİZİ

VE RAPORLAMA

(2)

Ders İzlencesi

•

_{Dersin amacı}

•

_{Dersin İçeriği}

•

_{Dersin öğrenme kazanımları}

•

_{Ölçme ve değerlendirme}

(3)

Dersin Amacı

Bu dersin amacı; öğrencilerin temel veri yönetim tekniklerini kullanması, MS

Excel programı kullanarak veri analizi yapması ve analiz sonucunda MS Word

ve MS PowerPoint programları yardımıyla raporlama ve sunma etkinliklerini

geliştirerek işletmelerde ve çalışma dünyasında önemli bir fonksiyonun

geliştirilmesine katkıda bulunmasının sağlanmasıdır.

(4)

Dersin İçeriği

•

Temel Veri Analiz Teknikleri

•

MS Excel

•

MS Word

•

MS Powerpoint

(5)

Dersin Öğrenme Kazanımları

1. Bilgisayar temel donanım bilgileri bilir

2. Temel istatistik ve veri yönetim becerilerini kullanır

3. Çalışma kitabı, çalışma sayfası, satır, sütun ve hücre tanımlarını açıklar. 4. Tablolara bilgi girişlerini yapar ve bu verileri kullanarak formül oluşturur. 5. Tabloları biçimlendirir, düzeltir ve kayıt eder.

6. Verilen verilere uygun grafikler oluşturur.

7. Verileri sıraya dizer, istenilen bilgileri süzer ve analizlerini yapar. 8. Tablo ve dokümanları düzenleme ve yazdırma işlemlerini yapar. 9. Resim, şekil, nesne ve grafikler ekler ve düzenler.

10. Konuya uygun sunu şablonunu seçer ve sunu çalışması hazırlar.

11. Sunu için en uygun slayt düzenlerini seçer, tasarımını yapar ve hazırlanan sunuyu

düzenler.

(6)

Ölçme ve Değerlendirme

•

Öğrenci başarısının değerlendirilmesinde;



_{Vize: %40 (Test)}



_{Final: %60 (Test)}

oranında etki yapacaktır.

Bu dersi başarıyla tamamlayanlara

Çukurova Üniversitesi Kariyer Planlama Araştırma ve Uygulama Merkezi

tarafından SERTİFİKA verilecektir.

(7)

Ders Araçları

Derste anlatılacak konuların haftalık bazdaki sunuları dersin web sitesi

üzerinden tüm öğrencilere açıktır.

http://enformatik.cu.edu.tr

Web sitesinde Dersler Sekmesini seçtikten sonra açılan Bilgisayarda Veri

Analizi ve Raporlama alt menüsünden dersin hafta hafta içeriğine

ulaşılabilmektedir.

(8)

Haftalık Ders Konuları

Hafta Konu Başlığı

1 Ders Tanıtımı, Bilgisayar Tanımı, Temel Kavramlar, Donanım, Yazılım 2 Windows 10 İşletim Sistemi, Dosya-Klasör, Kes-Kopyala-Yapıştır 3 Kelime İşlemci (MS Word 2016)

4 Kelime İşlemci (MS Word 2016) 5 Veri Analizi ve Hesap Tablosu 6 Hesap Tablosu (MS Excel 2016) 7 Genel Tekrar ve Uygulamalar 8 Vize

9 Hesap Tablosu (MS Excel 2016) 10 Hesap Tablosu (MS Excel 2016) 11 Hesap Tablosu (MS Excel 2016) 12 Hesap Tablosu (MS Excel 2016)

13 Sunu Hazırlama ve Sunum Teknikleri (MS PowerPoint 2016) 14 İnternet ve Teknolojileri

(9)

1. HAFTA

BİLGİSAYAR, DONANIM, YAZILIM

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ

(10)

1.Bilgisayar

Bilgisayarın Tanımı

Bilgisayarlar

Bilgisayar Nasıl Çalışır?

Bit-Byte Bellek Ölçü Birimleri

2.Donanım Bilgisayarın Birimleri Giriş-Çıkış Birimleri Depolama Birimleri 3.Yazılım Yazılım Türleri İşletim Sistemi

İşletim Sisteminin Özellikleri

İşletim Sistemleri 4. İşletim Sistemleri Unix Linux Windows MacOS Android

1. Hafta Konuları

(11)

BİLGİSAYAR

Bilgisayarın Tanımı

Bilgisayarlar

Bilgisayar Nasıl Çalışır?

Bit-Byte Bellek Ölçü Birimleri

(12)

Bilgisayar

Kullanıcının girdiği

verileri alan

(sayılar, harfler,

semboller, ses sinyalleri veya bunların karışımı) bu

verileri kullanıcının isteğine göre

işleyebilen

, veriler

üzerinde aritmetiksel ve mantıksal işlemler yaparak,

yaptığı işlemlerin sonucunu karşılaştırabilen,

saklayabilen

, paylaşabilen ve istenildiğinde kullanıcılara

oluşturduğu kullanılabilir bilgiyi

sunabilen

elektronik

bir makinedir.

(13)

Bilgisayarlar

Masaüstü (Desktop)

Monitör PC (All In One)

Dizüstü (Laptop) _{2’si bir arada Laptop}

Tablet Akıllı Telefon_{(Smart Phone)}

Süper Bilgisayarlar (Super Computers) E-kitap Okuyucu (E-book Readers) Oyun Konsolları (Game Devices) Sunucular (Servers) Akıllı Saatler (Smartwatches) Aktivite takipçisi (Activity trackers)

(14)

Bilgisayarların İçi

Server All In One

(15)

Bilgisayarlar Nasıl Çalışır?

• _{Bir bilgisayar sistemi çok karmaşık işler yapıyor gibi görünür. Aslında}

sistem çok basit olarak Okuma / Aritmetiksel ve Mantıksal İşlem

Yapma / Yazma işlemlerini gerçekleştirir.

• _{Bilgisayar dış dünyadan verileri alır. Daha sonra her farklı veri türünü}

sayılara çevirir. Bilgisayar sistemi Klavye ile yazılmış yazılan ve tuş

girişlerini Fare hareketlerini ve tıklamalarını, Taranan fotoğraflan, Kaydedilen sesleri sayılara çevirmektedir.

• _{Bilgisayar her türlü veriyi sayılara çevirmek zorundadır çünkü iç}

yapısı ve çalışma prensipleri bunu gerektirir. Bilgisayar sadece sayılardan anlar hatta sadece iki sayıdan anlar. Bilgisayar kendi içinde ikili sayı sistemini (binary sistem) kullanmaktadır.

(16)

Bit - Byte, Bellek Ölçü Birimleri

8 bit 1 Byte 1024 Byte 1 KB (KiloByte) 1024 KB 1 MB (MegaByte) 1024 MB 1 GB (GigaByte) 1024 GB 1 TB (TeraByte) 1024 TB 1 PB (PetaByte) 1024 PT 1 EB (ExaByte) 1024 EB 1 ZB (ZettaByte) 1024 ZB 1 YB (YottaByte) 1024 YB 1 BB (BrontoByte) 1024 BB 1 GeB (GeopByte) 1024 GeB 1 SB (SaganByte) 1024 SG …

Tek bir Karakter -> A

(17)

Bit-Byte Örnekleri

1 Byte (8 bit) : 1 Karakter (A harfi)

~3.000 Byte (2,93 KB) : 500 Kelimelik Düz Yazı

~1.172 KB (1,12 MB) : 200.000 Kelimelik Roman

~5.120 KB (5 MB) : Shakespeare'in Tüm Eserleri (Düz Yazı)

~1.024 MB (1 GB) : Ortalama 5 dk.’lık 200 adet mp3

~1.024 GB (1 TB) : Her biri ~700 MB’lık 1.500 Tane CD ~1.024 TB (1 PB) : 10.000 Saatlik Standart TV programı

(18)

DONANIM

Bilgisayarın Birimleri

Giriş Birimleri

Çıkış Birimleri

Merkezi İşlem Birimi

(19)

Donanım

Bir bilgisayarı oluşturan fiziksel parça ve bileşenlerin genel adıdır. (Hardware)

Bilgisayarın Donanım Birimleri



Sistem Birimleri



Giriş Birimleri



Çıkış Birimleri



Merkezi İşlem Birimi (CPU)



Depolama Birimleri

(20)

Sistem Birimleri

Bilgisayarların çalışmasını sağlayan donanım bileşenleridir.

_{Ana kart} _İşlemci

_{Bellekler (ROM-RAM)} _{Güç Kaynağı}

_{Kartlar (Ekran, Ses, Ağ)} Sürücüler(HDD,CD,DVD)

(21)

Veri girişini gerçekleştirmeyi

sağlayan donanım elemanlarıdır.

_Klavye _Fare _{Dokunmatik ekran} _Tarayıcı Mikrofon _{Barkod okuyucu} _vb.

(22)

Verileri görebildiğimiz, okuyabildiğimiz,

duyabildiğimiz ortamlara aktarmayı

sağlayan donanım elemanlarıdır.

 Ekran

_Yazıcı

_Hoparlör _vb.

(23)

Merkezi İşlem Birimi (CPU-İşlemci)

Gelen bilgilerin hangi birime gideceğine karar veren ve girilen bilgilerin

işlendiği ve sonuçların üretildiği birimdir. Aritmetiksel-Mantıksal birim ile

Kontrol birimi vardır.

(24)

Verileri kaydetmeyi sağlayan

donanım elemanlarıdır.

_{Sabit Disk Sürücü (HD)} _{Katı Hal Sürücü (SSD)} _{Hafıza Kartı}

Optik Diskler (CD, DVD, Blue-Ray)

USB Bellek

_vb.

(25)

YAZILIM

Yazılımın Tanımı

Yazılım Türleri

İşletim Sistemi

İşletim Sisteminin Özellikleri

İşletim Sistemleri

(26)

Yazılım

Yazılım(Software), Bir bilgisayarı belirli işlevleri yerine getirmek üzere yöneten, bilgisayara ne yapacağını söyleyen, kodlanmış komutlar dizisidir.

Değişik ve çeşitli görevler yapma amaçlı tasarlanmış elektronik araçların birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu sağlayarak görevlerini ya da kullanılabilirliklerini

geliştirmeye yarayan makina komutlarıdır.

_{Bir başka deyişle, var olan bir problemi çözmek amacıyla bilgisayar dili kullanılarak}

oluşturulmuş anlamlı anlatımlar bütünüdür.

_{Hem bilgisayar sistemini oluşturan donanım parçalarının yönetimini hem de kullanıcıların}

(27)

Yazılım Türleri

1. Sistem Yazılımları

_{Bilgisayarın donanım araçlarının çalışmasını sağlayan yazılım türüdür.} _{Sistem yazılımlarının en önemlisi işletim sistemleridir.}

 _{İşletim Sistemleri}

Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden, temel sistem işlemlerinden ve uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

2. Uygulama Yazılımları

_{İşletim sistemi aracılığı ile çalışabilir duruma gelen, kullanıcı arayüzü olan ve kullanıcıların komutlarına}

göre hareket eden yazılımlar, diğer isimleri ile programlardır.

_{Bilgisayarda her türlü işlerimiz için yaptığımız yazı, resim, müzik vb. kullandığımız programlardır.}

(28)

_{Bilgisayar donanımlarının doğrudan}

denetimi ve yönetiminden, temel sistem işlemlerinden ve uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

yazılımıdır.

_{İşletim sistemi, bütün diğer yazılımların}

belleğe, girdi/çıktı aygıtlarına ve dosya sistemine erişimini sağlar.

_{Kullanıcı ile donanım birimleri arasında}

işbirliği ve kullanımı gerçekleştirir.

İşletim Sistemi

Kullanıcı

Uygulama

İşletim Sistemi

(29)

İşletim Sistemlerinin Özellikleri

Donanımların verimli kullanımı ve uygulamaların doğru çalışabilmesi için çeşitli

özellikleri sağlayacak programlara sahiptir. Bu programlar işletim sistemini

oluştururlar.

_{Giriş/Çıkış} _{İşlem yönetimi} Bellek yönetimi _{Dosya sistemi} _{Aygıt yöneticileri} _{Bilgisayar ağı} _{Bilgisayar güvenliği}

(30)

İŞLETİM SİSTEMLERİ

Unix Linux Windows macOS Android

(31)

İşletim Sistemleri

_{Unix ve Çeşitleri}

 _{System V, BSD, Solaris, AIX..} Linux ve Dağıtımları

 _{Pardus, Debian, Ubuntu, Fedora, Mint, …} _{Windows ve Sürümleri}  _{Windows 7, 8, 10}  _{Windows Server 2012, 2016, 2019} _{macOS ve Sürümleri}  _{Mac OS X, IOS} _{Android ve Sürümleri}  _{2.3, 4.0, 4.2, 4.4, 5, 6, 7, 8, 9}

(32)

• 60’lı yılların sonunda “C” diliyle yazılan

bir işletim sistemidir.

• Çok kullanıcılı (multiuser) ve aynı anda

birçok işi yapabilen (multitasking) bir işletim sistemidir.

• Komut yorumlayıcı programlar (shell)

aracılığı ile kullanıcı ve bilgisayar sisteminin iletişimi sağlanır.

• Pek çok Unix çeşidi vardır.

• BSD Unix, OpenSolaris, HP-UX, AIX,

SCO Unix, Sun OS…

(33)

Linux

• Linux, işletim sisteminin çekirdeğidir, aynı zamanda genel adıdır. • Linus Torvalds tarafından 1991 yılında geliştirilmiştir.

• Günümüzde Özgür Yazılım (Açık kaynak kod) felsefesi olarak kabul edebileceğimiz bir yapı

ile geliştirilmektedir (GNU/GPL).

• Çekirdek olarak Linux kullanan ve dağıtım adı verilen çeşitli sürümler mevcuttur. • Dağıtım, bir GNU/Linux sistemini kurmayı ve yönetmeyi kolaylaştırmayı amaçlayan

yazılımlar bütünüdür.

• Pek çok dağıtım mevcuttur, bunlardan bir kaçı ;

_{Pardus, Debian, LinuxMint, Ubuntu, Fedora, OpenSuse, Elementary, KNOPPIX, …}  Daha fazla detaylı dağıtımlar için https://distrowatch.com adresine bakabilirsiniz.

(34)

Linux Dağıtımlarının Masaüstü Görünümleri

Pardus Debian Linux Mint Ubuntu

(35)

Windows

_{Microsoft şirketinin geliştirdiği Windows (pencereler) kullanıcıya grafik arabirimler ve}

görsel iletilerle yaklaşarak, yazılımları çalıştırmak, komut vermek gibi klavyeden yazma zorunluluğunu ortadan kaldıran, dünyada en çok kullanılan işletim sistemi ailesidir.

_{İlk Windows 1981 yılında satışa sunulmuştur.}

_{Günümüzde en çok kullanılan sürümü Windows 10 olmuştur.} _{Özellikle tablet bilgisayarlar için Windows 8 geliştirilmiştir.} _{Son olarak Windows 10 sürümü bulunmaktadır.}

(36)

(37)

(38)

Dünya genelinde masaüstünde %53 kullanım oranına sahip Windows 10 dur.

Kaynak: http://gs.statcounter.com/windows-version-market-share/desktop/worldwide/2019 Ocak

(39)

macOS

(Apple Mac OS X)

• Apple firması tarafından piyasaya sürülen Apple bilgisayarlarında çalışan sistem yazılımı ilk olarak

1984 yılında orijinal Macintosh adı (Mac) ile tanıtılmıştır.

• En son sürümü macOS Mojave’dir. (10.14)

(40)

macOS

_{2000 yılından itibaren X (10.) sürümün devamı niteliğinde ilerleyen sürümleri mevcuttur.} _{En son sürümü macOS Mojave (10.14).}

Cheetah/Puma (1), Jaguar (2), Panther (3), Tiger (4), Leopard (5), Snow Leopard (6),

(41)

Apple iOS

• iOS, Apple'ın mobil cihazları için kullandığı işletim sistemidir. Güncel son sürümü iOS 12 dir.

_iPhone

_iPad

_{iPod touch}

(42)

Android

Android, Google, Open Handset Alliance ve özgür yazılım topluluğu tarafından geliştirilen, Linux tabanlı, mobil cihaz ve cep telefonları için geliştirilmekte olan, açık kaynak kodlu bir mobil işletim sistemidir.

(43)

(44)

Android Sürümleri ve Kullanım Oranları

Sürüm No Kod Adı API Oranı

2.3.3 -2.3.7 _Gingerbread 10 0.2%

4.0.3 -4.0.4 _{Ice Cream Sandwich} 15 0.3%

4.1.x Jelly Bean 16 1.1% 4.2.x 17 1.5% 4.3 18 0.4% 4.4 _KitKat 19 7.6% 5.0 Lollipop 21 3.5% 5.1 22 14.4% 6.0 _Marshmallow 23 21.3% 7.0 Nougat 24 18.1% 7.1 25 10.1% 8.0 Oreo 26 14.0% 8.1 27 7.5% Kaynak: (26.10.2018) https://developer.android.com/about/dashboards/

(45)