Selimiye kapılarını açtı

ZİYARETÇİLER' MUTLAKA REFAKAT EDİLMELİDİR. IST ED ItilŞEY l BULDUĞUNU TAHMİN EDİYORUM. G İZLİLİK DİSİPLİNİNE UYUNUZ!

200 yıllık serüven: Kışla, hastane, askeri okul, cezaevi, mahkeme...

■ Zeynep GÜVEN

in

yazısı 4. sayfada

GÜN 06.30'DA BAŞLIYOR

Askerliğin ilk şartlarından biri, yataklar jilet gibi olacak. Yüksek tavanlı Selimiye koğuşlarında bu disiplin kendini

daha da gösteriyor. Günün ilk ışıklarıyla başlayan hayat, sabah temizliği ve kahvaltıyla sürüyor. Bütün bunların olup bitmesi bir saati bile bulmuyor. Öğlen yemeği 12.30'da. Gece

22’de yeniden koğuşlarında uykuya çekilecek erler için günlük program ve nöbetler var.

Selimiye'de ilginç panolara rastladık: Gereğinden fazla konuşulmaması,

dışarıdan gelen ziyaretçilere karşı dikkatli olunması hatırlatılıyordu.

A N ILA R LA YÜKLÜ KORİDORLAR

Toplam uzunluğu 2.3 kilometreyi bulan ferah koridorlarm, asker adımlarıyla hızlı hızlı yürüyen tek tük insan dışında hayli boş olması etrafta kimseler yok mu duygusunu uyandırıyor. Ama bu bir yanılgı, çünkü askerler işleri olmadıkça odalarından dışarı çıkmıyorlar. Koridorlarda gezinmek, pencereden dışarı bakmak gibi alışkanlıkları yok.

Fotoğraflar: Sebati KARAKURT

• • S İ N E M A L A R D A B U G Ü N . . . T E L E V İ Z Y O N P R O G R A M L A R I VE A Y R I N T I L I H A B E R L E R İ . . . IC S A Y F A L A R D A • •

Tarihi Selimiye Kışlası 1800-1806 arasında 3. Selim tarafından yaptırıldı.

1964’ten itibaren Birinci Ordu Komutanlığı Karargahı olarak kullanılıyor. 12 Mart ve 12 Eylül Sıkıyönetimlerinde "ağırladığı" siyasi

tutuklularıyla da ünlü. 275 bin metrekare üzerine yayılmış dört kuleli

bu devasa yapıya girmek de gezebilmek de siviller için zor.

Genelkurmay’m özel izniyle yaptığımız çekimler için bize rehberlik

yapan Albay Abdullah Aytekin'e bile arka arkaya yedi ziyaretçi kartı

değiştirerek ulaşabildik.

■HNMMMtttittK

nttmrraı

dtittuvtte&i

kapak konusu

Sivil hayattan

geliyorsanız ve

askerlerin

ortamına alışık

değilseniz,

etkileniyorsunuz.

Bir manga asker kuzeye bakan 1 numaralı kapıda 1. Ordu Komutanı Hilmi Özkök'ü karşılamaya hazırlanıyor. Manganın çivi gibi olması için son kontroller yapılıyor.

Kışlada bir gün

Askerlerin dinlenme saatlerinde gittiği yerlerden biri de kantin. Kantinin işletmesi bizzat askerler tarafından yapılıyor. Kışlada en çok satılan gazete ise Posta.

«

a

06.30-07.00 saatleri erlerin temizliklerini yapıp koğuşları terk etmeleri için ayrılmış.

Onların Selmiye'si başka

Selimiye Kışlası 12 Mart döneminde hapishane 12 Eylülde de gözaltı yeri olarak kullanıldı. 12 Mart’ta tutuklu olarak kalanlar arasmda Yılmaz Güney, Mustafa Alabora gibi sanatçılar vardı. 12 Eylülde ise gözaltına alınanların hemen

hepsi buraya getirildi. Tiyatrocu Ali Taygun, sinemacı Ali Özgentürk, Tarık Akan, Müjdat Gezen, Savaş Dinçel... Bu isimlerin hepsi Selimiye'de bir gözaltı dönemi yaşadılar.

Atıf Yılmaz, gözaltında bulunan Ali Özgentiirk için

Türkan Şoray ve Şeref Gür’le birlikte Selimiye gidişlerini şöyle anlatıyor: "Ali'ye haksızlık yapıldığım, onun suçlu

olmadığını söylemek için gittik. Tabii Türkan'ın gelmesinin büyük faydası oldu. Hayranları etrafını sardı. Bizim işimiz de bu sayede

epey kolaşlaştı." Ali Taygun eski topçu katırlarının ahnlannda, binanın temeline yakın koğuşlarda kaldıklarını hatırlıyor: "Çok komik olaylar oluyordu. Mesela matbaaların çnaklanmn ellerinde bir takım Arapça yazılar bulunmuş. Aslında matbaalar Arap

harflerini kopyalayarak baskı işlerinde kalıp olarak

kullanıyorlarmış. Ancak şansa bakın ki bu yazılar İslami propaganda yazılarıymış. Çocukların hepsi sübyan koğuşunda yılbaşı geçirdi. +

Kışlanın denize bakan güney kapısından, bambaşka bir dünyanın içine girdiğinizde ne yapacağınızı şaşırmamanız mümkün değil.

Göz göze geldiğiniz ilk asker size yardıma hazır. Bu durumun yalnızca askerlerin

yardımseverliğinden kaynaklandığım sanmayın. Burası askeriye ve askeriyede kiminle göz göze geleceğiniz bile önceden hesaplanmış, organize edilmiş. Sivil hayattan geliyorsanız ve askerlerin ortamına alışık değilseniz, etkileniyorsunuz.

5o

SİVİL PERSONEL VAR

276 metreye 200 metrelik, dört koridorlu, ortası bahçeli binanın --- . ; içinde

dolaşmaya A TİI başlıyoruz.

Toplam 2300 Selimiye Kışlası Sultan metrelik 3. Selim tarafından 1800-koridorda Birinci 1806 yılları arasında Ordu Nizamı Cedid askerleri Komutanlığına için başta ahşap olarak bağlı birimleri, yaptırüdı. Kışla 1808 askerlik görevini yılında yanmca 1825-1827 yapmak üzere yılları arasmda Sultan 2. orada bulunan er Mahmut tarafından ve erbaşların Asakiri Mensurei yatakhane ve Muhammediye askerleri yemekhanelerini, için yeniden, bu sefer subaylara ve taştan yaptırıldı,

erlere ait Kışla 1853-1856 yılları dinlenme arasındaki Kırım salonlarını, Savaşı'nda ve 1878 kantini, bahçenin Osmanh-Rus Savaşı'nda içinde bulunan İngiliz ve Fransız ve hergün iki bin askerlerini barındırdı, kişiye yemek Kurtuluş Savaşı'ndan çıkaran mutfağı sonra 2. ve 8. tümenlerin geziyoruz. 50'ye kışlası olan Selimiye, yakın sivil 1959-1962 yılları arasmda personelin askeri ortaokul olarak çalıştığı kışladaki kullanıldı. 1964'ten sivil bir ahçıya itibaren Birinci Ordu işte bu mutfakta Komutanlığı Karargahı rastlıyoruz. olarak kullanılıyor. Gezimiz Binada toplam 300 boyunca bize oda, 3 bin pencere var. eşlik eden iki kişi Meyilli araziye uygun var. Muhafız olarak inşa edildiği için birliğinden bir bazı bölümleri iki bazı üstteğmen ve bölümleri üç katlı. İstihbarattan bir Kışlarım en çok ilgi astsubay. gören bölümlerinden biri Üstteğmen de Florence Nightingale fotoğraf adma düzenlenmiş müze, çekimleri

sırasında

organizasyonu sağlıyor. İstihbarattan gelen astsubay 1 ise sadece yapılanları izliyor.

G e ç m e o ğ l u m!

60'tan fazla askerle gerçekleştirdiğimiz çekimlerde en ufak bir aksilik olsun! Hayır olmuyor. Yalnızca bir- yerde askeriyede olduğumuzu bir kere daha

hatırlıyoruz. Fotomuhabiri arkadaşımız Sebati Karakurt tam deklanşöre basacakken önünden bir asker geçecek gibi oluyor. Üstteğmen, "geçme oğlum" diyor. Sebati, işini engellemeyeceğini t vurgulamak isteyerek "geçsin geçsin" diyor.

Üstteğmenden son derece tok bir ses çıkıyor; "geçme oğlum". Asker gerisin geri gidiyor. Biz de susup kalıyoruz. ,

200 yıllık tarih

Selimiye Kışlası Sultan 3. Selim tarafından 1800- 1806 yılları arasında Nizamı Cedid askerleri için başta ahşap olarak yaptırüdı. Kışla 1808 yılında yanmca 1825-1827 yılları arasmda Sultan 2. Mahmut tarafından Asakiri Mensurei Muhammediye askerleri için yeniden, bu sefer taştan yaptırüdı. Kışla 1853-1856 yılları arasındaki Kırım Savaşı'nda ve 1878 Osmanh-Rus Savaşı'nda İngiliz ve Fransız askerlerini barındırdı. Kurtuluş Savaşı'ndan sonra 2. ve 8. tümenlerin kışlası olan Selimiye, 1959-1962 yılları arasmda askeri ortaokul olarak kullanıldı. 1964'ten itibaren Birinci Ordu Komutanlığı Karargahı olarak kullanılıyor.

Binada toplam 300 oda, 3 bin pencere var. Meyilli araziye uygun olarak inşa edüdiği için bazı bölümleri iki bazı bölümleri üç katlı.

Kışlarım en çok ügi gören bölümlerinden biri de Florence Nightingale adma düzenlenmiş müze.