r
O'ümüni'n onuncu yıtfönilmü müncseb
V____ _________________ ___________ ____________________________________ _
tile
D ün b ü v ü k ro n ian cı M ah-m u t Y e s a rin in ö lü m ü n ü n o- r.un-tıfivıldB niîm ü idi.'
Ne D ejn ek j j n v ı l o ip v ça b u k g e ç ti b y on y ıl? H a l b u k i b a n a daha d ü n g ib i g e li y o rd u . Ç ü n k ü , ben onu n f â n i âlem d en e b ed î 'â lem e ' g ö ç tü ğ ü n e Ki H ü r târr.an in a n m adım . O nu h er zam an y a n ım d a b u ld u m . K e n d is iy le b u lu ştu ğ u m u z, gezd iğ im iz, d em len d iğ im iz v e rle re gi*- tiğ im zam an, Y e ş a r iv i daim a k a rşım d a b u ld u m . H âtırala- r iy le b aş b aşa k a ld ım , o n u n la ko n u ştu m .
M ah m u t, benim ç o c u k lu k ark a d a şım d ı. V e zn ecile rd e K u y u c u M u rat P a şa tü rb e si' n in k a rşısın d a k i eczahane- n in ü s tü r ite k i e vd e o tu ru rla r dı. O d e v rin h u su si m ektep lerin d en (B u rh a n ı T e r a k k i) o k u lu m u, v o k sa (Ş em si e{- m a arif) m e k teb i m i, p ek a k lım d a k a lm a d ı. İk isin d en b i rin d e ta n ıştık . Ö ğ ü n d en .b a ş la y a n d o stlu ğ u m u z ö lü m ü n e k a d a r s ü r d ü . M ah m u d u , B e y o ğ lu n d k i p an siyo n u n d a n a lıp Y a k a c ık sa n a to ry u m u n a b en g ö tü rd ü m . T a lih siz liğ im e b a k ın ız k i, ölü sü n ü de y in e bon h a sta h a n ed en a lıp K a d ık ö - y ü n e g etird im .
C am id e b irç o k in san lar va rd ı. F a k a t b u n ların ç o ğ u n un y ü zü n d ek i teessü r hep ta k m a id i. O nu, h a slah an ed e z iy a re t e tm e ğ i k ü lfe t s a y a n la r, h a b er yo llam a sın a r a ğ m en g id ip g ö rm ey e n le r de bu k a la b a lık için de siy a h b ir le k e g ib i d o la şıy o rla rd ı. H al- h v k i, h erk esten v c h e rk e ste n e v v e l bu insan müst-git-’ Veri- n ; n h a sta lısn '-y e '.ğ id ip h e lâ l lik a lm a la rı lâ zım d ı. Ç ü n k ü , o n le rm k u rsa k la rın d a M ah- m u d u n lokm ası, e k m eğ i, r a k ıs ı va rd ı.
M ah m u t Y e s a ri, b u t a r a f tan çok talih siz b ir insanili. K im e «canım !» d e d iy se o- n a «canın çık sın !» d ed iler. Z a ten h a va tta h a n g i zam an sade g ü ld ü k i?
D e rb e d er v e d ü zen siz h a y a tın a rağm en , h a v a la çok b a ğ lıy d ı. S a n a to ry u m d a y a tark e n , h a fta d a ik i gü n z iy a re tin e k o şa rd ım . V erem in e lin d e b ir o y u n cak o ld u ğ u n u bllcH0İ~ h a * * . . r fc3 ? i£ fcw e 4c » :
r
ç ık tık ta n so n ra y a z a c a ğ ı , serlerin m e v z u la rın ı a n la ta ra k fik r im i sorar, d e fte r, k a lem sip ariş e d er d u ru rd u .
O g ü n le rd e ona b ir de c- k u m a h a sta lığ ı â rız o lm u ş tu . B en d en F ra n sızca k ita p la r istem iş, e v rıc a A h m e t M ith a t e fen d in in b azı k ita p la rın ı g e tirm e k liğ im i s ö y le m işti.
N e k a d a r da intihası a ç ıl m ıştı. B o l b ol v e m e k y iy o r du. Son sip a rişi sa k ız le b le b isi olm uştu:
— C an ım ç e k ti, şö y le t ı k ır tık ır! Y ü z d irh em c ik g e lir!
D em işti.
Y e sa rin in 'sa n a İo rvi'^ ’ iA y a tış ı b irin c i d e fa d e ğ ild i. B u n d an e v v e l d e p vn ı h ı -- la h a n e d e y a ttı. D ik k a tli b ir te d a v i a ltın d a - e sk i b ir t â b irle - k e fe n y ırtın ıştı. F a k a t ne y a z ık ki, b a zı ru h î 7e k a lb ı seb ep lerd en ö lü rü b ü y ü k b ir ü zü n tü y e ka p ıla n Y e s a ri te k ra r iç k iy e b aşlad ı. I V e h a sta lık n ü ks e tti v e İ la h : m ut, o zam an old u . O, a rtık y a şa y a n b ir ölü , saa tin i b e k le y e n b ir in san o lm u ştu .
Y e s a ri, ru h î v e k a lb ı se-b e p le rd e n ötü rü de ta lih s iz di.
M ah m u t Y e s a ri, y a z ıc ılık sah asın d a da ta lih li b ir in san olm ad ı.' E d e b iy a t ta r ih i nin ortasın a b a ğ d a ş tçp.-up, k e n d isin e b ir h ü k ü m d a r
gi-U sta, en u cu za , b ir lo km a ekm ek , b irk â ç kad eh rslkı i- çin y a z d ı. Ö lm em ek, a n ca k k ifa fı n efs için y a z d ı. G a zete v e d e rg i sah ip lerin in o na b ir .
r
Y a z a n :• * - té H..S üieyrngn Çapapogln
b i o tu rm a k h a k k ın ı v e re n e- se rle r y a zm a sın a rağm en , m ad d i b akım d an ta lih i y e lim k a ld ı. B u g ü zel ve o rijih â l e s e r le r i' g a ze te le r y o kbaha-¡ir Sılfeym
b u çu k , ik i lira « yazı ü creti» v e rm ek te n vic d a n la rı m u a z zep o lm ad ı, y ü z le r i k ız a r m a dı.
Y e s a rin in e se rle rin in
ye-^Ti ı u a « u p a n
M ah m u t Y e s a r i sın a a î’ o te fr ik a e t^ 'e - , v j.
I?K ta p ç ıla r da ¿ e y fiir ekm
p ah asın a satın ald ılar. M ah m u t, h a y a tın bu to k a tla r ın a , zalim oluşuA'a fâ-h afâ-h ım ü l e tti. Y e s a riza d e liğ ifâ-h v e rd iğ i ru h a saleti île sanat a sa letin i b irle ştire re k , en' ü -cu za fık r a , h ik â y e , y â r e n lik , so h b e tle r y azd ı.
—»
- 1A
1- 1—
d
__ Lz_
k û n u o ld u k ça k a b a rık b ir yo k ü n a u la şır. K ita p h alin d e ç ık m a y a n la rı da' h e s a p la r sak - b ü y ü k lü k ü ç ü k lü Y y ü zü b u lu r, h a ttâ g e çe r. B u n la rın için d e (P e rv ın A b la» , (Ç u llu k ), (T ip i din di) onun ism in i u n u ttu rm a m a ğ a k â f i dir. K ü ç ü k h ik â y e le rin in sayı-_e_ •& $ / t *
6
c î
“ “ '
sı b in le ri v e b in le ri g e çe r M ü sah ab eleri, m izah i y a z ıla rı da ö y leH eld (G e c e le y in s o k a k la ) M ahm ut Y e s a r in in , k e n d i a- dına k e n d i e liy le d ik tiğ i b i' âb id ed ir. V e y a b a n c ı d illerr ' . .. ah au rı ç e v r ilm iştir. Y e s a r i b u eserin i y a y ın la d ığ ı zam an , ona: — N e re d en a p ard ın b u gü z el şey i? D e m işle rd i. O nu n a cı ar g ü ld ü ğ ü n ü sim d i g ö rü r gib" o lu y o ru m . B u sözü s ö y le y e - de, ca n d a n b ir a rk a d a ş ı v ' d e v rin k a lb u r ü stü crelen mu h a rrirle rin ile n b iriv d ı.
M a h m u i Y e s a r i, > te b u ta ra fta n , rom ârim ük ce p h esin d en ta lih lid ir . T a lî1 y a ln ız m â n e v i ta ra fta n yâve- o lm u ştu r.
Y e s a rin in , d a h a m e k t° - feıralarında iken g ü ze l sa-m* la ra k a rs ı b ir ask ı, b ir b a l lığ ı v a rd ı. D e d esin iıi b ü v ü ’ bir' s a n a tk â r ölüsün dan 'ö t ü rü' g a lib a ... R esim v a o a r, b ;- s e v le r k a r a la r d u -u rd u . İ- tan b u l S u lta n isin d e okurke-' «G ıd ık» İsim li m iza h m er m u asın a k a rik a tü r le r var>” - y o lla m ış, b a zıla rı n e ş re d il m iştir.
B u n d a n sonra Y e ş a r iv i pî y es m u h a rriri o la ra k a ö rü v o ru z. Y e s a r i İZ ade M ahm ıı* F s a tl i-m iv le adanto ettim m v o sle ri D a rü lk e d a v id e - bu a ijn k ü Ş e h ir T iv a fro s u - ve b a şk a te ş e k k ü lle rd e sah n eye ko n m u ş v e c e k a lâ k a to p la m ıştır. B ir h a v li t e lif fîvat- ro e se rle ri d “ v a r d ır. B u n ların rom-, crüldiirüeü b ir bii- v iv e t ia sım a k fa d -r. (S a c la rın d an u tan ), ( A k a s v a P a las) gib i.
Y e s a r i, içi, m u h a y y e le -; çok g e n işti. F n ııfn k birsev- den en in ce n ü k te le r, esp riler çık a rır, ta h lil rom an ı y a r a tır, s a n a tın a h e rk esi h ayran b ıra k ırd ı.
M izah ta r a fı da ço k k u v v e tliy d i. M izah g a z e te le rin de c k a n y a z ıla r ın en oü ld ü rü c ü le ri o - ” n b-aleminde»-ç ık m ıs îır . F a k a t h u n l a r m ,-. zeb m v a b e n -ıs ı d e ğ il, bizze*
Ö7' 1 o l s u notr^or^i_ N e y a z ık k i, b u h e r c e p h e si k u v v e t li olan bu b ü v iik s a n a tk â rın v e r i bos k a ld ı. Do lacağırfa da in an m ıy o ru m . â ★ On v ıl geçm iş h a? N» ç a b u k M a h m u tcu ğ u m ? B eni m ü te s e lli eden b ir n o k ta var- B en san a h eraiin b ira z daha y a k la ş ıy o ru m . S °n in â l e m ) .
ne gö çtü ğ ü m zam an orada b u lu şu p d e m le n e b ile c e k m i y iz k câ b a ? '
A lla h ın ra h m e ti ü stü n e o l sun a ziz dost!
Taha Toros Arşivi
