A. Ü. Veteriner Faküıtesi Prozooloji. Tıbbi Artropodoloji ve Paraziter Hastalıklarla Savaş Kürsüsü (Prof. Dr. N. TÜZDİL)
TÜRKİYE'DE İLK AMBLYOMMA VARİEGATUM (Fabricius 1794) OLAYı
M. M. MİMİoÖLU M.T.YARAR
Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisinin VII, 1-2, 55-~7, 1960 sayılı nüshasında Türkiye'de ilk Amblyomma olayı, kenenin şema-tik resmiyle birlikte, yayınlanmıştır.
20.8.1960 günü Hatay ilinin Yaylada~ ilçesinin Yenice köyündeki incelemel~rimiz esnasında Hamam ÇiftlilP-nde Molla Mehmet. Alkan'a ait bir, erkek tayda Amblyomma bulunmuştur. Bu çiftlik Suriye sınırın-da bulunmaktadır. Hayvanlarımız sınırın öte yanına geçemedilP-ne gö-re kenenin yabani haYvanlar vasıtasiyle bize geldilP-ni tahmin etmekte-yiz.
Nümune, tür teşhisi için, Prof. Dr. B.T. Simms vasıtasiyle, Agricultu-ral Research Service, Beltsville M. D. nin direktörü Haword W. Jon. son'a gönderilmiştir. Teşhis sonucu, 1 Mayıs 1961 tarihli mektupla, Amblyomma variegatum Fabricius 1794 olarak bildirilmiştir.
Memleketimizde, İxodidae ailesi üzerinde yapılan çeşitli araştırma-lar sonunda bu keneye rastlamak mümkün olmamıştı. Bu bakımdan müşahedemizi yayınlamayı uygun bulduk. Mimiogıu (1954), Kurtpınar
( 1954) ve Oytun (ı949) yapmış oldukları araştırmalarda bu keneye
te-sadüf edememişlerdir. •
Neveu-Lemaire'e göre, A. variegatum Afrika ve mücavir adalarda çok yaygın bir durumdadır. Evcil hayvanlardan sı~r, koyun, keçi, deve,
kedi ve köpekten kan emer. Tecrübi olarak Rickettsia ruminantium'u nakilde rQI oynamıştır. Larvaları insandan da kan emer. '
Hoogstraal'a göre, Amblyomma soyuna bagıı kenelerin daha ziya-de tropik memleketlerziya-de olmak üzere, yer yüzünde, tahminen 100 ka-dar türü vardır. Bunlardan 20 türü Afrika ve 8 i de Sudan'da tesbit edilmiştir. Amblyomma'lar daha ziyade sı~rdan kan emerler. Daha az nisbett~ olmak üzere koyun, keçi, köpek, beygir ~e domuzda da
rast-239
.A.MBLYOMMA VARİGATUM
lanrnıştır. A. 'variegatum'un Sudan yakmlannda Q hummasılli naklet-tiği tesbit edilmiştir.
Belding'e göre Amblyomma soyuna bağlı keneler daha ziyade ku-zey, orta ve güney Amerika'da, Afrika ve kısmen Asya'da bulunurlar. Bir çok türleri evcil ve yabani hayvanlardan kan emerler. A. variega-tum,. Rickettsia ruminantium ve Nairobi koyun hastalıgını nakletInek-tedir.
Mönnig'e göre A. variegatum bir çok memeli .hayvandan, nadiren dekiıslardan kan emer, aynı hastalıklan nakleder.
Brumpt'a göre 3 konutlu olan bu kenenin larva ve nymph şekille-ri insanlardan da kan emmektedir.
OZET
Memleketimizde ilk defa tesbit edilen Amblyomma variegatum
i
Fabricius, 1794türü hakkında kısa bilgiverilmiştir.
SUMMARY
The first case of Amblyomma variegatum Fabricius, 1794found in Hatay' (Turkey) discussed.
-LITEKATtİK
Belding, D. L.: Textbook of Clinical Parasitology. Appleton.Century Crofts. Ine. New. York 746-747, 1952.
Brompt, E.: Precis de Parasitologie. II. Collection de precis medicaux. Masson et Cie. 1093-1094, 1949.
Hoogstraal, H.: African Ixodidae (Ticks of the Sudan) 1,260-278, 1956:
" '
Kurlpınar, H.: Türkiye Keneleri, Ankara, 1954.
i
Mimio~lu, M.: Die Schildzecken (lxadiden) der Haustiere İn der Türkei. Vet. Fak. Dergisi i 1,2, 1954.
Mimio~ıu, M. ve Yarar, T.: Türkiye'de ilk Amblyomma Koch, 1844 olayı. Vet. Fak. Dergisi, VII, 1-2, 55-57, 1960.
Mönnig: Vetetinary Helminthology and Entomology. Bailliere, Tindall and cox. London, 432.19!16.
Oytun, H. Ş.: Keneler, zararları ve savaş çareleri, Ankara, 1947.
