250 soruda koronavirüs (Covid-19) sürecinde iş ve sosyal güvenlik hukuku

(1)

250 Soruda

Koronavirüs (Covid-19) Sürecinde

İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

(2)

(3)

Doç. Dr. Resul KURT

İstinye Üniversitesi Öğretim Üyesi

E. SGK Başmüfettişi

250 Soruda

KORONAVİRÜS (COVİD-19) SÜRECİNDE

İŞ VE SOSYAL GÜVENLİK HUKUKU

 Koronavirüs Sürecinde İnsan Kaynakları Yönetimi

 Geçici Fesih Yasağı  Kısa Çalışma  Ücretsiz İzin

 Uzaktan / Evden Çalışma  İşsizlik Ödeneği  Ücret Garanti Fonu  Yarım Ücret  Telafi Çalışması  Denkleştirme Çalışması  Yıllık İzin

 İşyerlerinde Covid-19 Kapsamında Alınacak İş Sağlığı ve Güvenliği Önlemleri

 Covid-19 Vakalarında İş Kazası Bildirimi

7226, 7243, 7244 ve 7252 sayılı Kanunlara Göre “Koronavirüs ve Çalışma Hayatı”

2. Baskı

SEÇKİN |

Hukuk

(4)

Akademik ve Mesleki Yayınlar

250 Soruda Koronavirüs (Covid-19) Sürecinde İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku Resul KURT

SEÇKİN | Hukuk

No: 2414

ISBN 978-975-02-6442-9 İkinci Baskı: Ocak 2021 Sayfa Tasarımı:

İlhan Eroğlu

Kapak Tasarımı:

Yiğit Can Aydın

378 Sayfa, 13,5x19,5 cm. 1. Covid-19 2. Koronavirüs 3. Salgın 4. Kısa Çalışma 5. Pandemi 6. Ücretsiz İzin 7. Fesih Yasağı 8. Nakdi Ücret Desteği

© Seçkin Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş.

Bu kitabın her türlü yayın hakkı Seçkin Yayıncılık San. ve Tic. A.Ş.’ye aittir. Yayınevinin yazılı izni olmadan, tanıtım amaçlı toplam bir sayfayı geçmeyecek alıntılar hariç olmak üzere, hiçbir şekilde kitabın tümü veya bir kısmı herhangi bir ortamda yayımlanamaz ve çoğaltılamaz.

Satış ve Dağıtım:

Mustafa Kemal Mah. 2158. Sokak No: 13 Çankaya/ANKARA T: 0-312-435 30 30 – F: 0-312-435 24 72 – E: [email protected]

İstanbul Çağlayan Adliyesi Şubesi

D Blok 2. Bodrum Kat No: 5 Çağlayan

T: (212) 240 00 15 F: (212) 240 00 15 E: [email protected]

İstanbul Kartal Adliyesi Şubesi

C Blok Zemin Kat No: 29 Kartal

İstanbul Şişli Şubesi

Abide-i Hürriyet Cad. No: 183/A Şişli

Ankara Sıhhiye Şubesi

Strazburg Cad. 23/B Sıhhiye T: (312) 230 52 62 F: (312) 230 52 62 E: [email protected]

Web Sitesi: www.seckin.com.tr

Seçkin Yayıncılık Sertifika No: 45644

Baskı:

Meteksan Matbaacılık ve Teknik Sanayi Ticaret A.Ş. – Sertifika No: 46519 Beytepe Köyü No: 3 06800 Bilkent - Çankaya/ANKARA – T: (312) 266 44 10

(5)

“Ümitsizliğin ardında nice ümitler var.

Karanlığın ardında nice güneşler var”

(6)

(7)

Önsöz

Tüm Dünyada olduğu gibi ülkemizde de Koronavirüs

(Covid-19) hem insan sağlığını, hem sosyal hayatı ve hem

eko-nomiyi olumsuz etkilemektedir.

Koronavirüs salgınından birçok sektör doğrudan veya dolaylı

olarak etkilendi, fabrikalar, lojistik ve ulaşım, oteller ve turizm,

tekstil ve konfeksiyon, kafeler, restoranlar, eğlence yerleri, spa ve

spor salonları, eğitim kurumları, perakende sektörü ve mağazalar

başta olmak üzere neredeyse tüm işletmeler doğrudan etkilendi.

Koronavirüsün ekonomik ve sosyal etkilerinin azaltılması

amacıyla 7226, 7243, 7244 ve 7252 sayılı Kanunlarla

düzenle-meler yapıldı.

Koronavirüs nedeniyle iş yerlerinde, iş yeri kurumsal

kültü-rü ve her bir çalışanın bireysel durumu ve talebine göre

istihda-ma yönelik ekonomik önlemler alınabilmektedir.

Buna göre evden/uzaktan çalışma, yıllık izin, ücretli idari

izin, ücretsiz izin, kısmi süreli çalışma, yarım çalışma, esnek

çalışma, denkleştirme çalışması, kısa çalışma uygulaması ve

telafi çalışması gibi yöntemlerle bu zor günlerde istihdam

poli-tikalarının işletilmesi mümkündür.

Bu kitapta Koronavirüs sürecinde işletmelerde faaliyetin

tamamen veya kısmen durması nedeniyle insan kaynakları

poli-tikalarının ne şekilde yürütülmesi gerektiğine ilişkin detaylı

bilgilendirmelere ve ipuçlarına yer verilmiştir.

Özellikle koronavirüsle birlikte hayatımıza giren kısa

ça-lışma, ücretsiz izin, fesih yasağı, yarım ücret, evden çaça-lışma,

(8)

8 250 Soruda Koronavirüs (Covid-19) Sürecinde İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku

telafi çalışması, denkleştirme çalışması gibi konular ayrıntılı

olarak soru-cevaplarla açıklanmıştır.

Okuyuculara yararlı olacağını düşündüğüm bu kitabın

ha-zırlanmasında yardım ve desteklerini esirgemeyen, çok kıymetli

dostum Prof. Dr. Muzaffer KOÇ’a, Ali Terzioğlu’na, Esra

Da-yıoğlu’na, Oğulcan Yağız’a, Bünyamin Esen’e ve kitabın okura

ulaşması için destek ve ilgilerini esirgemeyen Seçkin

Yayıncı-lık’a, en içten teşekkürlerimi sunarım.

Doç. Dr. Resul KURT

25.10.2020, Bakırköy

(9)

İçindekiler

Önsöz ... 7

Tablolar Listesi ... 25

Ek Belgeler Listesi ... 27

Giriş ... 29

Birinci Bölüm

EVDEN/UZAKTAN ÇALIŞMA

I. UZAKTAN ÇALIŞMA UYGULAMASINA DAİR GENEL BİLGİLER ... 35

II. GENERAL INFORMATION REGARDING REMOTE WORKING ... 41

III. SORULARLA UZAKTAN/EVDEN ÇALIŞMA ... 48

Soru 1: Uzaktan/evden çalışma nedir? ... 48

Soru 2: Uzaktan/evden çalışan işçiye farklı işlem yapılabilir mi? ... 48

Soru 3: Uzaktan çalışma iş sözleşmesinde hangi hususlar yer almalı? ... 48

Soru 4: İş Kanununa göre şirketler uzaktan/evden çalışma yaptırılabilir mi? ... 49

Soru 5: Koronavirüs döneminde evden çalışanlara ücret ödenmek zorunda mı? ... 49

Soru 6: Uzaktan/evden çalışmada iş sağlığı ve güvenliği bakımından nelere dikkat edilmeli? ... 49

Soru 7: Uzaktan/ evden çalışma iş sözleşmesinde hangi unsurlar olmalı? ... 50

Soru 8: Uzaktan/evden çalışmada meydana gelen kazalar iş kazası sayılır mı? ... 51

Soru 9: Uzaktan/evden çalışmada yemek ya da yemek ücreti verilmesi gerekir mi? ... 52

(10)

Soru 11: Uzaktan/evden çalışmada çalışma ortamında nelere dikkat

edilmelidir? ... 53

Soru 12: Uzaktan/evden çalışmada ekranlı araçlarla çalışmada nelere dikkat edilmelidir? ... 54

Soru 13: Uzaktan/evden çalışmada ekranlı araçlarla çalışırken gözlerin korunması için nelere dikkat edilmelidir? ... 55

Soru 14: Uzaktan/evden çalışmada kas iskelet sisteminin korunması için nelere dikkat edilmelidir? ... 56

Soru 15: Uzaktan/evden çalışmada dikkat edilmesi gereken iş güvenliği önlemleri nelerdir? ... 56

İkinci Bölüm

ÜCRETSİZ İZİN VE İŞ SÖZLEŞMELERİNİN

GEÇİCİ FESİH YASAĞI

I. ÜCRETSİZ İZİN VE GEÇİCİ FESİH YASAĞI İLE İLGİLİ GENEL

BİLGİLER ... 59

II. GENERAL INFORMATION REGARDIN THE UNPAID LEAVE AND

PROVISIONAL BAN ON THE TERMINATION OF EMPLOYMENT

CONTRACTS ... 70

III. SORULARLA ÜCRETSİZ İZİN VE FESİH YASAĞI ... 84

Soru 16: İşveren işçiyi tek taraflı olarak ücretsiz izne çıkartabilir mi? ... 84

Soru 17: İşçi ücretsiz izin talep ettiğinde işveren vermek zorunda mı? ... 85

Soru 18: Ücretsiz izin kıdem tazminatı ve yıllık izin hesabında dikkate alınır mı? ... 85

Soru 19: Ev hizmetlerinde çalışanlar ile yabancı işçiler için 7244 sayılı Kanuna göre ücretsiz izin kullandırılabilir mi? ... 86

Soru 20: 65 yaş ve üstü ile kronik rahatsızlığı olması nedeniyle sokağa çıkma yasağı kapsamındaki işçiler ücretsiz izne çıkartılarak nakdi ücret desteğinden yararlanabilir mi? ... 87

Soru 21: Ücretsiz izinde olan personele prim veya ikramiye ödenebilir mi? ... 87

(11)

İçindekiler 11

Soru 22: Aynı kişi hem ücretsiz izin hem de kısa çalışma ödeneği alabilir

mi? ... 88

Soru 23: 7244 sayılı Kanunla getirilen ücretsiz izinde olan çalışanlar için ise eksik gün kodu ne olmalıdır? ... 89

Soru 24: 7244 sayılı kanuna göre ücretsiz izin nakdi ücret desteği nasıl verilecek? ... 89

Soru 25: İşveren, Nakdi Ücret Desteğinin uygulama süresi kapsamında gerekli bilgileri nasıl bildirecek? ... 90

Soru 26: 7244 sayılı kanuna göre ücretsiz izin kullandıran işverenler tarafından başvuru ve güncelleme işlemleri ne zamana kadar ve nasıl yapılacak? ... 90

Soru 27: İş sözleşmesi devam ederken ücretsiz izne çıkartılan işçilerin nakdi ücret desteğine hak kazanması için hangi şartlar aranmaktadır? ... 93

Soru 28: Kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçiler nakdi ücret desteği alabilir mi? ... 93

Soru 29: Kısa çalışma başvurusuna rağmen kısa çalışma ödeneğine hak kazanamayanların nakdi ücret desteği alabilmesi için ne yapılması gerekecek? ... 94

Soru 30: 15/03/2020 tarihinden sonra iş sözleşmesi feshedilen ve İŞKUR’a başvurusu olmakla birlikte işsizlik ödeneğinden yararlanamayan işçilere nakdi ücret desteği ödenecek mi? ... 94

Soru 31: 15/03/2020 tarihinden sonra iş sözleşmesi feshedilen ve İŞKUR’a başvurusu olmayan işçilere nakdi ücret desteği ödenecek mi? ... 95

Soru 32: Daha önce hak ettiği işsizlik ödeneği süresini dolduruncaya kadar işsizlik ödeneği tekrar başlatılan işçilere nakdi ücret desteği ödenecek mi? ... 95

Soru 33: Nakdi ücret desteğinin süresi nedir? ... 95

Soru 34: Nakdi ücret desteğinin tutarı ne kadar olacaktır? ... 96

Soru 35: Nakdi ücret desteğinden SGK primi ve Vergi Kesilir mi? ... 96

Soru 36: Nakdi ücret desteği hangi ödeme kanalı ile ödenecek? ... 96

Soru 37: Birden fazla işyerinde çalışırken ücretsiz izne ayrılanlara ödeme yapılacak mı? ... 97

(12)

Soru 38: Analık sonrası ücretsiz izinde olan çalışanlar için eksik gün kodu ne olmalıdır? ... 97 Soru 39: Bağ-Kurlu olmasını gerektiren bir vergi kaydı olan SSK’lının

ücretsiz izin veya kısa çalışmadan yararlanma imkanı var mıdır? Ücretsiz izne çıkarılırsa bu süreçte Bağ-Kur primi öder mi? ... 97 Soru 40: Nakdi ücret desteğinin süresince genel sağlık sigortası primi

ödemeleri yapılacak mı? ... 98 Soru 41: Nakdi ücret desteğinden yararlanan işçinin fiilen

çalıştırılabilecek mi? ... 98 Soru 42: Nakdi ücret desteği hangi durumda kesilir? ... 99 Soru 43: Nakdi ücret desteğinde yersiz veya fazla yararlanma durumunda

kim sorumludur? ... 99 Soru 44: İşçinin kusurundan dolayı yersiz veya fazla ödenen nakdi ücret

desteğinden kim sorumludur? ... 99 Soru 45: Nakdi ücret desteğine ilişkin iş ve işlemleri hangi kurum yerine

getirecektir? ... 100

Üçüncü Bölüm

YILLIK İZİN UYGULAMASI

I. YILLIK İZİN HAKKINDA GENEL BİLGİLER ... 103

II. GENERAL INFORMATION REGARDING ANNUAL PAID LEAVE .... 114

III. SORULARLA YILLIK İZİN UYGULAMASI ... 124

Soru 46: İşçinin yıllık izne hak kazanması için en az ne kadar süreyle

çalışması gerekir? ... 124 Soru 47: İşçinin yıllık izin gün sayısı neye göre belirleniyor? ... 125 Soru 48: Yer altı maden işlerinde çalışanlar için yıllık izin gün sayısı farklı

mıdır? ... 125 Soru 49: İşçiyi yıllık izin hakkından vazgeçebilir mi? ... 125 Soru 50: Koronavirüs nedeniyle iş kapasitesinin düşmesi durumunda

işveren işçiyi yıllık izne çıkartabilir mi? ... 126 Soru 51: İşveren çalışanın talep ettiği izin kullanma tarihi ile bağlı mıdır? ... 126

(13)

İçindekiler 13

Soru 52: Koronavirüs nedeniyle kamu otoriteleri tarafından geçici süreyle kapatılan işyerinde zorlayıcı nedenle ücret ödeme yükümlülüğü

var mıdır? ... 127

Soru 53: Kullanılmayan yıllık izinler yanar mı? ... 127

Soru 54: Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilebilir mi?... 127

Soru 55: Kullanılmayan yıllık izinlerin ücreti ödenebilir mi? ... 128

Soru 56: Yıllık izne hak kazanmak için en az ne kadar çalışmış olmak gerekir? ... 128

Soru 57: Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan haller nelerdir? ... 129

Soru 58: Mevsimlik işlerde çalışanların yıllık izin hakkı var mıdır? ... 130

Soru 59: Yıllık ücretli izine hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında hangi süreler dikkate alınır? ... 130

Soru 60: Yıllık ücretli izin işveren tarafından bölünebilir mi? ... 131

Soru 61: Yıllık izinde işverenler ücretsiz yol izni vermek zorunda mıdır? ... 131

Soru 62: Yıllık izinde işçi başka bir işyerinde çalışabilir mi? ... 132

Soru 63: Yıllık izin kullanmak isteyen işçi ne kadar süre önce işverene bildirmelidir? ... 133

Soru 64: İşverenler yıllık ücretli izinlerin her yılın belli bir döneminde verilemesi tayin edebilir mi? ... 133

Soru 65: Hangi işyerlerinde yıllık izin kurulu kurulmalıdır? ... 133

Soru 66: Yıllık izin kurulunun görevleri nelerdir? ... 135

Soru 67: Yıllık izin çizelgelerinde hangi bilgiler yer almalıdır? ... 135

Soru 68: İşverenler işçilerin tümünü veya bir kısmını kapsayan toplu izin uygulayabilir mi? ... 136

Soru 69: Yıllık izinde sigorta primleri yatırılır mı? ... 137

Soru 70: Yıllık izinde kayıt tutmak gerekir mi? ... 137

Soru 71: Yıllık izinde ücretin ödenmesi zorunlu mudur? ... 138

Soru 72: Yıllık izin ücretinin hesaplanmasında hangi ücret temel alınmaktadır? ... 139

Soru 73: Yıllık izinde avans ödenmesi zorunlu mudur? ... 140

Soru 74: işçinin hak kazanıp da kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti ne zaman ödenmelidir? ... 140

(14)

Soru 76: Yıllık izinden geç dönmenin yaptırımı nedir? ... 141

Soru 77: Kısmi süreli iş sözleşmesinde yıllık ücretli izin hakkı var mıdır? ... 142

Soru 78: Yıllık ücretli izinde aynı işyerinde işe tekrar girmenin avantajı var mıdır? ... 143

Soru 79: İşyeri veya iş sözleşmesinin devrinin yıllık ücretli izne etkisi var mıdır? ... 144

Soru 80: Cumartesi günleri yıllık izinden düşülür mü? ... 145

Soru 81: Hastalık nedeniyle rapor alınan süreler yıllık izinden düşülür mü? ... 145

Soru 82: Hastalık nedeniyle rapor alınan süreler yıllık izin kıdemini etkiler mi? ... 145

Soru 83: Yasal zorunluluğun ötesinde, yıllık izin hakkı neden tanınmaktadır? ... 146

Soru 84: Yıllık izin en fazla kaç parça olarak kullanılabilir? ... 146

Soru 85: Ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri yıllık izin süresinden düşülür mü? ... 146

Dördüncü Bölüm

KISA ÇALIŞMA

I. KISA ÇALIŞMAYA DAİR GENEL BİLGİLER ... 153

II. GENERAL INFORMATION REGARDING THE SHORT-WORK ... 161

III. SORULARLA KISA ÇALIŞMA UYGULAMASI ... 173

Soru 86: Kısa çalışma ödeneği nedir? ... 173

Soru 87: Kısa çalışma ödeneği hangi hallerde ödenir? ... 173

Soru 88: Kısa çalışma ödeneğinde “Genel Ekonomik Kriz” hangi durumları ifade etmektedir?... 173

Soru 89: Kısa çalışma ödeneğinde “Bölgesel Kriz” hangi durumları ifade etmektedir? ... 173

Soru 90: Kısa çalışma ödeneğinde “Sektörel Kriz” hangi durumları ifade etmektedir? ... 174

(15)

İçindekiler 15

Soru 91: Kısa çalışma uygulaması bakımından “Zorlayıcı Sebepler”

Nelerdir? ... 174

Soru 92: Zorlayıcı sebeplerin varlığının işçi ve işveren sendikaları konfederasyonlarınca iddia edilmesi durumunda yönetim kurulu kararı aranır mı? ... 174

Soru 93: Kısa çalışma uygulamasında bakımından Covid-19 “Zorlayıcı Sebep” olarak kabul edilecek midir? ... 175

Soru 94: Koronavirüsten (Covid-19) kaynaklanan kısa çalışma başvurularında hangi neden seçilmelidir? ... 175

Soru 95: Kısa Çalışma Talebi Nasıl Yapılacak?... 175

Soru 96: Kısa çalışma başvuruları İŞKUR’un hangi elektronik posta adresine gönderilecek? ... 176

Soru 97: İşyerinde kısa çalışma uygulanabilmesi için iş müfettişi incelemesi gerekir mi? ... 182

Soru 98: İşverene kısa çalışma talebinin sonucu nasıl bildirilecek? ... 183

Soru 99: Kısa çalışma sonucunun işçilere duyurusu nasıl yapılacak? ... 183

Soru 100: Kısa çalışma ödeneği kime ödenir? ... 183

Soru 101: İşçi kendisi doğrudan kısa çalışma ödeneğinden yararlanmak için başvurabilir mi? ... 184

Soru 102: İŞKUR tarafından işlemler tamamlandıktan sonra işçi listesi değiştirilebilir mi? ... 184

Soru 103: Ne kadar süreyle kısa çalışma yapılabilir? ... 184

Soru 104: Kısa çalışma talebi hangi kuruma yapılır? ... 185

Soru 105: Kısa çalışmadan yararlanabilmek için işyerindeki çalışma süresinin ne kadar azaltılması gerekir? ... 185

Soru 106: Kısa çalışma başvurusu hangi belgelerle yapılır? ... 186

Soru 107: Koronavirüsten olumsuz etkilenen işyerleri kısa çalışma başvurusunda hangi belgeleri iletmelidir? ... 186

Soru 108: Koronavirüs salgını sürecinde kamu otoriteleri tarafından kapatılanlar haricinde faaliyetine ara veren kuruluşlardan talep edilen evraklar hangileridir? ... 187

Soru 109: Kısa çalışmanın ödeneğinden ne kadar yararlanılabilir? ... 187

Soru 110: Emekliler ve kronik rahatsızlığı olanlar kısa çalışma ödeneğinden yararlanılabilir mi? ... 188

(16)

Soru 111: İşyerinde faaliyetin tamamen durması halinde kaç kişi için kısa çalışmadan yararlanılabilir? ... 188 Soru 112: İşyerinde kısa çalışmadan faydalanmak için en az kaç çalışan

olmalıdır? ... 188 Soru 113: Vergi ve SGK borcu olan işverenler kısa çalışma başvurusunda

bulunabilir mi? ... 188 Soru 114: Normal Çalışma Düzenine Dönülmesi Halinde Herhangi Bir SGK

Prim Desteği Var mıdır? ... 189 Soru 115: Esnaf ve şirket ortakları kısa çalışmadan yararlanabilir mi? ... 189 Soru 116: Kısa çalışma ödeneği başvurusu yapıldıktan sonra süreç nasıl

ilerlemektedir? ... 190 Soru 117: İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla

ödemeler kimden tahsil edilmektedir? ... 190 Soru 118: Bakanlık İş Müfettişleri (Covid-19) sebebiyle işverenlerin

yaptıkları zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma başvurularında uygunluk incelemesine devam ediyor mu? ... 191 Soru 119: Son 60 gün koşulunun değerlendirilmesinde, eksik prim gün

bildirimleri kesintiye sebep olmakta mıdır? ... 191 Soru 120: Yabancı işçilere de kısa çalışma ödeneği veriliyor mu? ... 191 Soru 121: Kısa çalışma uygulaması süresince çalışılmayan günler için eksik

gün nedenleri SGK’ya hangi kodla bildirilir? ... 192 Soru 122: Kısa çalışma ödeneği alan yabancı uyruklu sigortalılar için

çalışılmayan günler SGK’ya nasıl bildirilir? ... 193 Soru 123: Kısa çalışma ödeneği başvuru sırasında ücret bordroları

eklenmeli midir? ... 193 Soru 124: İşyerinin bir bölümünde faaliyetlerin kısmen durması, bir

bölümünde tamamen durması söz konusuysa kısa çalışma talep formundaki hangi seçenek seçilmeli? ... 193 Soru 125: İşyerinin tamamında faaliyetler durmuş ise kısa çalışma talep

formundaki hangi yöntem seçilmelidir? ... 194 Soru 126: İşyerinin bir bölümünde faaliyetler durmuş ise kısa çalışma talep

formundaki hangi yöntem seçilmelidir? ... 194 Soru 127: İşyerinin bir bölümünde çalışma süresinin azaltılması söz

konusuysa kısa çalışma talep formundaki hangi yöntem

(17)

İçindekiler 17

Soru 128: Kısa çalışma ödeneği işsizlik sigortasından mahsup edilecek mi? .... 194 Soru 129: İşçinin Kısa Çalışma Ödeneğinden Yararlanabilmesi İçin hangi

şartların yerine getirilmesi gerekmektedir? ... 195 Soru 130: Kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan işçinin daha önce

çeşitli nedenlerle kesilmiş (yeni işe başlama vs.) son işsizlik

ödeneğinden yararlanması mümkün müdür? ... 195 Soru 131: Kısa Çalışmanın Erken Sona Ermesi durumunda işverenin ne

yapması gerekir? ... 196 Soru 132: Kısa çalışma için işçi onayı şart mıdır? ... 196 Soru 133: Kısa çalışmadan yararlanması için işçinin kaç gün işsizlik sigortası

primi ödemiş olması gerekiyor? ... 196 Soru 134: Kısa çalışmaya başvurulduktan sonra hiç yararlanılmayacaksa

başvuru iptal edilebilir mi? ... 197 Soru 135: Kısa çalışma süresinde işçi çıkartılabilir mi? ... 197 Soru 136: Kısa çalışma süresinde işçi rapor alabilir mi? ... 198 Soru 137: Kısa çalışma ödeneğinden yararlanmak için işçi açısından gerekli

koşullar nelerdir? ... 198 Soru 138: Kısa Çalışma Kapsamında Sigortalılara Hangi Yardımlar

Yapılmaktadır? ... 199 Soru 139: İŞKUR tarafından, başvurunun kabul edilmesi halinde işçilerin

alacağı kısa çalışma ödeneği tutarı ne kadardır? ... 199 Soru 140: Kısa çalışma ödeneği işçiye ne zaman ödenir? ... 201 Soru 141: Kısa çalışma ödeneği alınan süre için hangi primler ödenir? ... 204 Soru 142: Kısa çalışma kapsamındaki işçinin emeklilik primleri ödenecek

midir? ... 204 Soru 143: Kısa çalışma kapsamında geçen süreler için borçlanma yapılabilir

mi? ... 204 Soru 144: Kısa Çalışma Kapsamında isteğe bağlı sigorta primleri ödenebilir

mi? ... 205 Soru 145: Kısa çalışma ödenen süreler SGK’na hangi eksik gün gerekçesi ile

bildirilmelidir? ... 205 Soru 146: Kısa çalışma ödeneğinin süresi kaç ay uzatıldı?... 206 Soru 147: Çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine

ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği nasıl hesaplanacak? ... 207 Soru 148: Kısa çalışma ödeneği sadece PTT kanalıyla mı ödenmektedir? ... 207

(18)

Soru 149: Kısa çalışma ödeneği kapsamında hatalı ödenen fazla veya yersiz ödemeler tutarlar kimden tahsil edilecek? ... 207 Soru 150: Kısa çalışmanın erken sona ermesi durumunda işverenlerin ne

yapması gerekecektir? ... 208 Soru 151: Kısa çalışmada normal çalışma düzenine geçilerek kısa

çalışmanın bitirilecek olması durumunda ne yapılmalıdır? ... 208 Soru 152: Kısa çalışma ödeneği hangi durumlarda kesilir? ... 208 Soru 153: Kısa çalışma ödeneği haczedilebilir mi? ... 209 Soru 154: İşverenin kısa çalışma ile ilgili kayıt tutma zorunluluğu var mıdır? .. 209 Soru 155: Kısa çalışma ödeneğinden tüm işçiler yararlanabilir mi? ... 210 Soru 156: Kısa çalışma ödeneğinden tüm işyerleri yararlanabilir mi? ... 210 Soru 157: Kısa çalışma ödeneği başvurusunda işyerinde çalışan tüm işçiler

için talepte bulunma zorunluluğu var mıdır? ... 210 Soru 158: 65 yaş ve üstü ile kronik rahatsızlığı olması nedeniyle sokağa

çıkma yasağı kapsamındaki işçiler kısa çalışma ödeneğinden

yararlanabilir mi? ... 211 Soru 159: Kısa çalışma ödeneğinden yararlanan sigortalıdan dolayı 7252

sayılı Kanunla getirilen normalleşme desteğinden

yararlanılabilmesi için hangi şartlar gerekmektedir? ... 211 Soru 160: İşçiler, işverenin kısa çalışma ödeneğine başvurmasını gerekçe

göstererek iş akdini haklı nedenle feshedebilir mi? ... 213 Soru 161: İşverenler kısa çalışma uygulanan dönemde işçilerin iş

sözleşmesini feshedebilir mi? ... 214 Soru 162: Kısa çalışma uygulanan dönemde işverenler işçilerin iş

sözleşmesini hangi nedenlerle feshedebilir? ... 214 Soru 163: İşverenin kısa çalışma başvurusunun kabul edilmesi halinde

yapılması gerekenler nelerdir? ... 216 Soru 164: İşyerinde faaliyetin tamamen durması halinde emekli olup

çalışanlar ile kısa çalışma ödeneğinden yararlanamayan diğer işçilere yıllık izin kullandırılabilir mi? ... 217 Soru 165: İşyerinde yöneticiler de dahil olmak üzere herkes kısa çalışmaya

dahil edilebilir mi? ... 217 Soru 166: Kısa çalışma ödeneği başlangıç tarihi olarak geriye dönük bir

tarih yazılabilir mi? ... 217 Soru 167: Covid-19 sebebiyle zorlayıcı nedenle Ekim ve Kasım aylarında

(19)

İçindekiler 19

Soru 168: Kısa çalışma uygulamasının ön şartı olan, öncesinde bir hafta boyunca yarım ücret ödenmesi şart mıdır? ... 218 Soru 169: Kısa çalışma uygulamasında neden 1 hafta boyunca yarım ücret

ödenmesi gerekmektedir? ... 221 Soru 170: Kısa çalışma uygulamasında ilk 1 hafta boyunca yarım ücret

ödenmesinde SGK gün sayısı ve SGK primi nasıl

hesaplanmaktadır? ... 221 Soru 171: Kısa çalışma uygulamasına 24 Nisan itibariyle hak kazanan

işyerinde asgari ücretle çalışan sigortalı için ilk 1 hafta boyunca yarım ücret ödenmesinde SGK gün sayısı ve SGK primi nasıl

hesaplanmalıdır? ... 222 Soru 172: Kısa çalışma uygulamasına 24 Nisan itibariyle hak kazanan

işyerinde günlük iki yüz TL, aylık altı bin TL ücretle çalışan sigortalı için ilk 1 hafta boyunca yarım ücret ödenmesinde SGK gün sayısı ve SGK primi nasıl hesaplanmalıdır? ... 223 Soru 173: İşverenin birden fazla işyeri olması durumunda tek başvuru

yapılması mı gerekiyor? ... 224 Soru 174: İşveren veya İşçi Hatasından Dolayı Çalışanlara Yersiz veya Fazla

Ödenen Kısa Çalışma Ödenekleri İşverenden Tahsil Edilirse

İşveren Bu Tutarları İşçinin Ücretinden Mahsup Edebilir mi? ... 227 Soru 175: Kısa çalışma kapsamında verilen işçi listesinde işsizlik sigortasına

hak kazanma şartlarını taşımayan personel olursa başvuru

geçersiz mi sayılır? ... 227 Soru 176: Kısa çalışma kapsamında her ay sonu İŞKUR’a puantaj verilmesi

gerekir mi? ... 228 Soru 177: Kısa Çalışma Ödeneğinden hangi işçiler Faydalanabilecek? ... 228 Soru 178: Son 60 gün koşulunun değerlendirilmesinde, eksik prim gün

bildirimleri kesintiye sebep olmakta mıdır? Örneğin rapor ve

ücretsiz izin kullanan işçiler kısa çalışmadan yararlanabilir mi? ... 228 Soru 179: Kısa çalışma ödeneğinden en fazla kaç ay yararlanılabilir, bu süre

uzatılabilir mi? ... 229 Soru 180: Kısa çalışma ödeneğinde çalıştırılmayan saatler haftada kaç

güne karşılık gelecek? ... 230 Soru 181: Cumhurbaşkanlığı, Bakanlıklar veya ilgili kamu kurum ve

kuruluşları tarafından faaliyeti durdurulan işverenler hangi

(20)

Soru 182: İş Müfettişleri tarafından yapılacak uygunluk denetiminde

işverenlerin ne yapması gerekir? ... 232 Soru 183: Kısa çalışma uygulanan dönemde istihdam teşviklerinden

yararlanılmaya devam edilecek mi? ... 233 Soru 184: Kısa Çalışma ile birlikte İşbaşı Eğitim Programından

yararlanılabilecek mi? ... 234 Soru 185: Kısa çalışma süreleri yıllık izin hesabında dikkate alınır mı? ... 234 Soru 186: Kısa çalışma süresinde işçi rapor aldığında ne olacak? ... 234 Soru 187: Kısa çalışmanın başladığı tarihte şartları sağlayamayan işçiler için

daha sonra başvuru yapılabilir mi? ... 235 Soru 188: Kısa çalışma yapılan işyerlerinde tam zamanlı çalışan işçilerin

bildirimi nasıl yapılacak? ... 235 Soru 189: Kısa çalışma başvurusu yapan işverenlerin kısa çalışmaya

başlamak için uygunluk incelemesinin bitmesinin beklenmesi gerekir mi? ... 235 Soru 190: İşyerinin tamamen kapanması nedeniyle kısa çalışma başvuru

yapılan ve başvurusu kabul edilen bir işyerinde işveren aynı

zamanda yıllık izin kullandırabilir mi? ... 236 Soru 191: Koronavirüs sebebiyle işyerinde birikmiş izinler kullandırılabilir

mi? ... 239 Soru 192: Kısa Çalışma Ödeneği ile işçinin ücreti arasında ki farkı işveren

ödeyebilir mi? ... 239 Soru 193: Kısa çalışma ödeneği alınırken işçiler sağlık hizmetlerinden

yararlanılabilir mi? ... 239 Soru 194: Evden çalışanlar için kısa çalışma ödeneği başvurusu yapılabilir

mi? ... 240 Soru 195: Evden çalışanlar için kısa çalışma ödeneğinde hangi SGK eksik

gün kodu seçilmeli? ... 240 Soru 196: Kısa çalışmadan yararlanabilmek için faaliyet ne kadar

azaltılmalıdır? ... 240 Soru 197: Haftalık çalışma süresi yüzde 20 düşen işyerleri kısa çalışmadan

yararlanabilir mi? ... 240 Soru 198: Daha önce farklı bir gerekçeyle kısa çalışmadan yararlanmış olan

(21)

İçindekiler 21

Soru 199: Belediyelerin kurmuş oldukları şirketlerde çalışan işçiler kısa

çalışmadan yararlanabilirler mi? ... 241

Soru 200: Konkordato ilan etmiş bir işveren kısa çalışmadan faydalanabilir mi? ... 241

Beşinci Bölüm

TELAFİ ÇALIŞMASI

I. TELAFİ ÇALIŞMASINA DAİR GENEL BİLGİLER ... 245

II. GENERAL INFORMATION REGARDING COMPENSATION WORK 249

III. SORULARLA TELAFİ ÇALIŞMASI ... 253

Soru 201: Telafi çalışması nedir, hangi hallerde yaptırılabilir? ... 253

Soru 202: Tatillerden önce veya sonra işyerinin tatil edilmesi mümkün müdür? ... 253

Soru 203: Telafi çalışması için işçinin onayı gerekir mi? ... 254

Soru 204: Telafi çalışması yaptıracak işverenlerin işçilere bildirmesi gerekir mi? ... 254

Soru 205: Telafi çalışması hangi sürede yapılmalıdır? ... 254

Soru 206: Telafi çalışması dört ay içinde yapılmadığı takdirde daha sonra yapılabilir mi? ... 255

Soru 207: Telafi çalışması hangi zamanlarda yapılamaz? ... 255

Soru 208: Telafi çalışması günde en fazla kaç saat yapılabilir? ... 255

Soru 209: Telafi çalışmasında ücret ödenmesi gerekecek mi? ... 256

Soru 210: Telafi çalışmasına aykırı davranışlara müeyyide uygulanacak mı? ... 257

Altıncı Bölüm

DENKLEŞTİRME UYGULAMASI

I. DENKLEŞTİRME UYGULAMASI İLE İLGİLİ GENEL BİLGİLER ... 263

II. GENERAL INFORMATION ON THE APPLICATION OF

EQUALIZATION ... 268

(22)

III. SORULARLA DENKLEŞTİRME UYGULAMASI ... 272

Soru 211: Denkleştirme uygulaması nedir, nasıl uygulanır? ... 272

Soru 212: Denkleştirme uygulaması için işçinin yazılı onayı gerekir mi? ... 272

Soru 213: Denkleştirme uygulamasının en geç hangi sürede tamamlanması gerekir? ... 273

Soru 214: Denkleştirme uygulaması günde en fazla kaç saat yapılabilir? ... 273

Soru 215: Koronavirüs sürecinde denkleştirme çalışması yapılabilir mi? .... 273

Yedinci Bölüm

KORONAVİRÜS (Covid-19) KAPSAMINDA İŞYERLERİNDE

ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

I. KORONAVİRÜS (Covid-19) KAPSAMINDA İŞYERLERİNDE

ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLERE DAİR GENEL BİLGİLER ... 277

II. GENERAL INFORMATION ON THE MEASURES TO BE TAKEN AT

WORKPLACES WITHIN THE SCOPE OF CORONAVIRUS

(Covid-19) EPIDEMIC ... 297

III. SORULARLA KORONAVİRÜS (Covid-19) KAPSAMINDA

İŞYERLERİNDE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER ... 315

Soru 216: Koronavirüsler Nedir? Koronavirüsler hayvanları veya insanları nasıl etkiler? ... 315

Soru 217: COVID-19 (Yeni Koronavirüs Hastalığı) Nedir? Koronavirüs (Covid-19) belirtileri nelerdir? ... 315

Soru 218: Koronavirüs (Covid-19) Nasıl Bulaşır? ... 316

Soru 219: COVID-19 Enfeksiyonunda Kimler Daha Fazla Risk Altında? ... 317

Soru 220: Koronavirüs (Covid-19) belirtileri ne zaman ortaya çıkıyor? ... 317

Soru 221: Covid-19 (yeni koronavirüs hastalığı) tanısı nasıl konur? ... 318

Soru 222: Koronavirüs (Covid-19) tedavisi nasıl yapılır? ... 318

Soru 223: Koronavirüs bilgilendirme hattı var mıdır? ... 318

(23)

İçindekiler 23

Soru 225: İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Uyarınca COVID-19 İle İlgili

Alınması Gereken Yasal Zorunluluklar Nelerdir? ... 319 Soru 226: İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Uyarınca COVID-19 İle İlgili

Maruziyet Riskinin Azaltılması İçin Alınması Gereken Önlemler Nelerdir? ... 321 Soru 227: Koronavirüs (Covid-19) kapsamında işyerlerinde acil durumlarda

alınması gereken tedbirler nelerdir? ... 323 Soru 228: Bulaşıcı hastalıklar acil durum planında yer alması gereken

konular nelerdir? ... 324 Soru 229: İş yerine giriş ve çıkışlarda nelere dikkat edilmelidir? ... 326 Soru 230: İşyerinde sosyal mesafe kuralları nasıl uygulanacak? ... 326 Soru 231: İşyerinde klavye, ortak telefon gibi yoğun kirlenen yüzeyler nasıl

temizlenmelidir? ... 327 Soru 232: İşyerlerinde su sebilleri ve çay makineleri kullanmaya devam

edilebilir mi? ... 328 Soru 233: İşyerlerinde toplantı ve eğitimler devam edilebilir mi? ... 328 Soru 234: İşyerlerinde yemekhane ve dinlenme alanlarında hangi kurallara

uyulmalıdır? ... 329 Soru 235: İşyerlerinde personel servislerinde hangi kurallara uyulmalıdır? ... 330 Soru 236: İşyerlerinde koronavirüs (covid-19) bulaşması öncesinde

alınması gereken tedbirler nelerdir? Çalışanların Hangi tür

maske kullanması gerekir? ... 331 Soru 237: İşyerlerinde herhangi bir çalışana koronavirüs (covid-19)

bulaşması veya herhangi bir çalışanda hastalığın belirtileri ortaya çıkması durumunda halinde alınması gereken tedbirler nelerdir? ... 337 Soru 238: İşyerindeki çalışması sırasında herhangi bir çalışanda testin

pozitif çıkması durumunda işyerinde hangi tedbirler alınmalıdır? ... 339 Soru 239: İşyerinde Koronavirüs (Covid-19) Kapsamında Gerekli Tedbirler

Alınmadığında Herhangi Bir Yaptırım Uygulanır Mı? ... 340 Soru 240: İş kazası ve meslek hastalıklarında yapılması gerekenler

(24)

Sekizinci Bölüm

İŞSİZLİK SİGORTASI VE ÜCRET GARANTİ FONU

I. İŞSİZLİK SİGORTASI VE İŞSİZLİK ÖDENEĞİ ... 343

II. ÜCRET GARANTİ FONU ... 355

III. GENERAL INFORMATION ON UNEMPLOYMENT INSURANCE

AND UNEMPLOYMENT BENEFIT ... 359

IV. WAGE GUARANTEE FUND ... 365

Soru 241: Esnaflar için de işsizlik sigortası yardımları yapılmakta mıdır? ... 368

Soru 242: İşsizlik sigortası primlerinin oranı nasıldır? ... 368

Soru 243: İşsizlik ödeneğinin hangi matrah üzerinden alınmaktadır? ... 368

Soru 244: İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşulları nelerdir? ... 368

Soru 245: İşsizlik ödeneğinin süresi nasıl belirlenmektedir? ... 369

Soru 246: İşsizlik ödeneğinin miktarı nasıl belirlenmektedir? ... 369

Soru 247: İşsizlik ödeneğinden hangi kesintiler yapılır? ... 369

Soru 248: İşçinin emekli olması ve işsizlik ödeneği hiç almamış olması durumunda o ana kadar kesilen işsizlik sigortası primleri iade edilir mi? ... 370

Soru 249: Ücret Garanti Fonundan hangi durumlarda işçiye ödeme yapılır? ... 370

Soru 250: Ücret Garanti Fonundan işçiye en fazla kaç aylık ödeme yapılır? .... 370