T T
5l\
Tercüman 4 A R A L IK 1972 PAZAR TESİ
R E Ş A T E K R E M K O Ç U
Güzel Sanatlar Birliğinin Resim Sergisi
J
Aralık Cuma günü akşamı 55’in- ci yılı resim sergisinin açılış tö reninde bulunduğum Güzel Sa natlar Birliği, yarım asm aşmış bir geçmişi olan sanat topluluğudur.Teşvikiye'de ö ze l Işık Lisesi’nin Sanat Galerisinde açılan sergi, 15 Ara lık tarihine kadar açık; törenlerde tab lolar tadımlık seyrediliyor, elbet ki do yumluk ziyarette de bulunacağım, kıs met olursa.
Aşırı sanat akımlarına uymamış özlü ve köklü Türk resim sanatım tem sil edegelmiş Güzel Sanatlar Birliği nin tarihçesi için elimde tek kaynak elbet ki güvenilir kaynak «Türk Ansik lopedisi»dir. Size 55’inci yıl sergisin den önce o sanat topluluğunu takdim etmek isterim, aşağıdaki satırları Türk Ansiklopedisinden alıyorum:
«1908’de Sanayii Nefise Mektebi Âlisini (Güzel Sanatlar Akademisini) bitiren ressamlar tarafından «OsmanlI Ressamlar Cemiyeti» adı ile kurul muştur. Kurucuları şu ünlü sanatkârla- rımızdır: Ruhi, Çallı İbrahim, Sami Yetik, Şevket Dağ, Agâh, Ahmet ziya, Kâzım, Hüseyin Hâşim, Hoca Ali Rıza, Ahmet İzzet, Muazzez, Mahmut ve İz zettin Ziya Beyler.
Cemiyetin ilk toplantısı Şehzade- başında bir evde yapılmış, çalışmaları nın gelişmesi ve üyelerinin artması üzerine Cağaloğlunda Sait Bey Kona ğı cemiyetin lokali olmuştur ve dev rin ünlü ressamlarından Halil Paşa, Zekâi Paşa, Nazmi Ziya (Güran), Fey- haman (Duran), Avni L ifij, Hikmet (Onat), Murtaza (E lk er), Mithat Re- bii, Mithat Beylerle Müfide Hanım da
cemiyete katılmışlardır. Ve, «OsmanlI Ressamlar Cemiyeti» adı ile resimli bir dergi çıkarılmıştır. Bu dergi 1910 yılında ancak 18 sayı yayınlanabilmiş- tir. (Şim di tam bir koleksiyonunu bul mak çok zordur ve o koleksiyon bir kütüphane için büyük kıym ettir).
Cemiyetin kurucularından bir kıs mı devlet hesabına, bir kısmı da ken di imkânları ile, görgülerini arttırmak için Avrupaya gitmişlerdir. Cemiyet ilk resim sergisini de 1916'da Galata- sarayı Sultanisinde (Lisesinde) açmış tır. Bu sergiye 48 sanatkâr katılmış ve serginin Almanya’da resimli ve çok gü zel bir katalogu basılmıştır, o kitapçık da sanat tarihimizin önemli vesikala rından biridir ve bulunması çok zor dur.
1921'de cemiyetin adı «Tü rk Res samlar Cemiyetbme çevrildi.
Cumhuriyetin ilk yıllarında, 1923’ de cemiyet adına Ankara’da ilk resim sergisi açıldı.
1926’da Ankara’da Türk Ocağı bi nasında cemiyet adına yapılan bir kongrede cemiyetin adı tekrar değişti rildi, resim ve heykel sanatları ile bir likte mimarlık, edebiyat, müzik ve ti yatro bölümleri de olan çok daha ge niş bir kurum ve o yeni kurumun adı da, «Sanâyii Nefise B irliği» oldu. İs tanbul’da Gülhane Parkına girerken sol tarafta tarihi Alay Köşkü kuruma, cemiyete lokal olarak tahsis edildi.
1929’da yine isim değişmiş ve ce miyetin son yeni adı «Güzel Sanatlar B irliği» olmuştur.
Y A R IN : Güzel Sanatlar Birliğinde eriyip yok olan bölümler ve sebat eden
RESSAMLAR
Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha Toros Arşivi
