Onuk, Kabak, Ylmazer, Orhan Bir Atta Servikal Vertebra Anomalisi /Anomalia in Cervical Vertebrea of a Horse
Kocatepe Vet J (2010) 3 (2): 43-46 43
Ö Z E T
Ondokuz Mays Üniversitesi kliniklerine gelen bir ngiliz atnn nekropsisi sra-snda altnc ve yedinci cervical vertebraeda anomali fark edildi. Diseksiyon yöntem-leri kullanlarak elde edilen boyun omurlar incelendi. Altnc cervical vertebraenn
crista ventralise sahip oldu u ve görünüm itibariyle 3-4-5. cervical vertebraeya
benze-di i benze-dikkat çekti. Yebenze-dinci cervical vertebraenn ise corpusunun normalden daha uzun oldu u, proccessus spinosusunun belirgin olmad , processus transversusunun ise üç çkntdan ekillendi i ve lateralden kzak görünümüne sahip oldu u gözlendi. Ayrca foramen transversarium her iki tarafta da mevcuttu. Sonuç olarak, altc cervical
vertebraenn 3-4-5. cervical vertebrae özelli inde oldu u, yedincinin ise hem altnc
hem de yedinci cervical vertebraenn özelliklerini beraberinde ta d tespit edildi.
Abnormal Cervical Vertebrae of the British Horse SUMMARY
The abnormality was noticed in the 6th and 7th cervical vertebra of the English horse which had been brought to the Ondokuz Mays University Clinics. Cervi-cal part of the vertebral column was dissected out and investigated. It was de-tected that the 6 th cervical vertebra had a ventral crest and therefore it had resemblance to 3-4-5. cervical vertebra. Besides, body of the 7th cervical vertebra was longer than normal and the spinous process wasnt prominent. The trans-versal processes were consisted of three different projections and had a sled like shape in lateral view. Also the transversal foramina could easily detected at both sides. In conclusion, 6th cervical vertebra had a characteristic shape of 3-4-5. vertebrae and 7th had a typical morphological properties of both 6th and itself.
Anahtar Kelimeler Anomali ngiliz at Key Words Anomaly British horse
1Ondokuz Mays Üniversitesi Veteriner Fakültesi Anatomi Anabilim Dal Kurupelit Samsun Türkiye 2Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Anatomi Anabilim Dal D kap Ankara Türkiye * Corresponding author Tel: 0312 317 03 14/ 395 Email: [email protected]
Bir ngiliz Atnda Cervical Vertebraedaki
Anomali Olgusu
Burcu ONUK,
1Murat KABAK,
1Beste YILMAZER,
1smail Önder ORHAN
2*
Kocatepe Vet J (2010) 3 (2): 43-46
Onuk, Kabak, Ylmazer, Orhan Bir Atta Servikal Vertebra Anomalisi /Anomalia in Cervical Vertebrea of a Horse
Kocatepe Vet J (2010) 3 (2): 43-46
44
G R
Genel olarak cervical vertebraenn uzunlu u, üçüncüden be inci cervical vertebraeya do ru giderek ksald halde, geni li i artar. Bu vertebralara dorsalden bakld nda,
corpuslarnn uzun olmas nedeni ile dikdörtgene benzer.
Ancak bu uzunluk yedinci vertebraeya do ru gittikçe azalr. Bu vertebraelarn caput vertebraes d bükey, fossa
vertebraes ise içbükeydir. Üçüncü, dördüncü ve be inci vertebraelarda crista ventralis belirgin oldu u halde altnc vertebraeda siliktir, yedinci vertebraeda ise hiç yoktur. Processus spinosus üçüncü ve altnc vertebraeda çok ksa bir
çknt iken yedinci vertebrada belirgin bir ekildedir.1,2,3
Genel olarak cervical vertebraeda proc. transversus, cranial ve caudal yönde uzanan iki çknt halindedir. Altnc
vertebrada ise bu çkntlara ek olarak cranioventral yönde
üçüncü bir çkntya (lamina ventralis) sahiptir. Bu çknt sagittal yönde ve ventrale do ru geni leyerek vertebraya kzak görünümü verir. Altnc cervical vertebrann
corpusundaki crista ventralis rudimenterdir.1,3,4 Atlarn
yedinci vertebrasnn processus transversusu, laminalara ayrlmadan bir bütün halindedir ve genelde foramen
transversarium ekillendirmez. Nadiren baz at türlerinde
her iki yanda, bazlarnda ise tek tarafta foramen
transversarium bulunabilir.2 Bu vertebrann fossa
vertebraesnn her iki yannda birinci costann caput costaes
ile eklem olu turan fovea costalis caudalis adnda eklem
yüzleri mevcuttur.4,5 Boyun omurlarnn processus
articularis cranialis ve caudalislerindeki eklem yüzleri geni
-tir. Incisura vertebralis cranialis ve caudalisler derin olup ard ardna gelen omurlar arasnda geni bir foramen
intervertebraleyi olu turmu tur.3,4
Farkl hayvan türlerinde columnae vertebralesdeki
anomaliler ile ilgili çal malar mevcuttur.6,7,8,9Cervical
vertebraedaki malformasyonlarn sebebi, vertebralara
binen yükün fazla olmas yada kemik ve kkrdak
do-kunun geli iminin yeterince
ekillenememesi-dir.10Columna vertebraliste olu an bu anomaliler
cinsi-yetle ba l de i kenlik göstermemektedir.7 Atta
özel-likle 5-6 ve 7. cervical vertebraedaki malformasyonlar
medulla spinaliste baskya sebep olmaktadr.11 Bu vaka
(olgu) da bir ngiliz atnn cervical vertebraelarnda ekil-lenmi olan anomaliler tespit edilerek anatomi litera-türüne katk sa lamak amaçlanm tr.
OLGU ÖYKÜSÜ
Samsun Büyük ehir Belediyesi Atl Spor Tesisinden 30.04.2010 tarihinde çe itli sebeplerle OMÜ Veteriner Fakültesi kliniklerine gönderilen ve kurtarlamayan 15 ya l erkek ngiliz atnda cervical vertebraeda anomali
oldu-u görüldü. Diseksiyon yöntemleri koldu-ullanlarak kas ve ba doku kemikten uzakla trld. Elde edilen cervical
vertebraenn foto raflar Olympus C-5060 marka digital
foto raf makinesi ile çekildi. Anatomik terimlendirmeler için 2005 ylna ait Nomina Anatomica Veterinaria kul-lanld.
TARTI MA ve SONUÇ
Columna vertebralisin pars cervicalisinde yer alan vertebralar incelendi. Bunlardan altnc ve yedinci cervical vertebraeda farkllklar belirlendi ( ekil 1 ve 2).
Di er vertebraelarda herhangi bir anomaliye rastlan-mad.
Altnc cervical vertebraenn be inci cervical
vertebraedan daha ksa ve geni oldu u gözlendi.
Dorsalden bakld nda proc. spinosusun oldukça ksa ekillendi i görüldü ( ekil 1). Proccessus articularis
cranialisler, proccessus articularis caudalislere oranla daha
geni ti. Lateralde her iki taraftada foramen
transversarium mevcuttu ( ekil 1 ve 2) ve deli in geni
-li i bir önceki vertebraeya nazaran daha büyüktür. Ventralden bakld nda ise crista ventralisin, üçüncü, dördüncü ve be inci cervical vertebraeda oldu u gibi belirgin oldu u gözlendi ( ekil 3).
Yedinci cervical vertebrae, crista ventralisin bulunmay- ve proccessus transversusta a a bulunmay- do ru uzanan üçüncü çkntnn düz bir ekilde olmasyla karakterize kzak görünümündeydi ( ekil 1 ve 3). Bu vertebraenn
corpusunun normalden daha uzun oldu u veya proc. spinosusunun da belirgin olmad saptand ( ekil 1).
Ayrca her iki tarafta oldukça büyük ekillenmi
foramen transversarium mevcuttu ( ekil 1,2). Bu
özellik-leriyle tipik olarak altnc cervical vertebraeya benzerlik
gösterdi i belirlendi. Vertebraenn extremitas
caudalisinde ilk costann eklemle mesine mahsus fovea costalis caudalise sahip oldu u görüldü ( ekil 2).
Farkl hayvan türlerinde columna vertebralisi olu
tu-ran kemiklerde anomaliden bahsedilmektedir.6,7,8,9
Atta, altnc cervical vertebraenn en belirleyici özel-li i olarak ventralde crista ventraözel-lisinin bulunmay ve cranioventral yönde uzayan bir lamina ventralise sahip
oldu u bildirilmektedir.1,2,3,4 Yaplan çal mada
belir-gin bir crista ventralise sahip olan altnc cervical
vertebraenn, tipik bir kzak görünümünde olmad
gözlendi.
Gorton (1923) atta yedinci vertebraenn processus
spinosusunun ksa oldu unu, processus articularis caudalisin bariz bir ekilde büyük olarak ekillendi ini,
birinci kaburgann eklemle ti i yüzeyin ise alt ksm-nn silik oldu unu bildirmi tir. Yaplan çal mada proc.
spinosusun ksa ekillenmesi Gorton (1923)un
bildir-dikleriyle uyumlu iken fovea costalis caudalisin her iki tarafta da oldukça belirgin olmas farkll olu tur-mu tur.
Onuk, Kabak, Ylmazer, Orhan Bir Atta Servikal Vertebra Anomalisi /Anomalia in Cervical Vertebrea of a Horse
Kocatepe Vet J (2010) 3 (2): 43-46 45
ekil 1. Altnc ve yedinci vertebraenn lateral görünümü
a: processus transversarsus, b: crista ventralis, ok: foramen
transversarium.
Figure 1. Lateral view of the sixth and seventh vertebrae
a: processus transversarsus, b: crista ventralis, ok: foramen
transversarium.
ekil 2. Altnc ve yedinci vertebraenn caudal görünümü
ok: foramen transversarium, *: fovea costalis caudalis
Figure 2. Caudal view of the sixth and seventh vertebrae
Aarow: foramen transversarium, *: fovea costalis caudalis
ekil 3. Altnc ve yedinci vertebraenn ventral görünümü Figure 3. Ventral view of the sixth and seventh vertebrae
Columna vertebralisin pars cervicalisindeki foramen transversariumlarn çapnda, saysnda, eklinde, deli in vertebra üzerindeki yerinde farkllklar oldu u
literatür-de bildirmi tir.8 Getty (1975) nadir olarak baz
türler-de her iki yanda, bazlarnda ise Gorton (1923)un bildirdiklerine benzer olarak tek tarafta foramen
transversariumun varl ndan bahsetmi tir. Yaplan
çal mada foramen transversarium her iki tarafta da bü-yük birer delik olarak görüldü.
Getty (1975) atlarn yedinci vertebrasnn processus
transversusunun, laminalara ayrlmadan bir bütün
ha-linde oldu unu bildirmesine ra men bu çal mada
proc. transversusun cranial, caudal ve cranioventral
yönde uzanan üç çknt eklinde oldu u ve buna ba l olarak lateralden bakld nda kza a benzedi i dikkat çekti. Yaplan literatür taramalarnda ise böyle bir bulguya rastlanlmad.
Sonuç olarak, altnc cervical vertebrann tipik üç, dört ve be inci vertebrae özelliklerini birebir ta d gözlendi. Yedinci cervical vertebra ise foramen transversariumun varl ve kzak görünümünde olmas nedeniyle tipik altnc vertebra görünü-mündeydi
Onuk, Kabak, Ylmazer, Orhan Bir Atta Servikal Vertebra Anomalisi /Anomalia in Cervical Vertebrea of a Horse
Kocatepe Vet J (2010) 3 (2): 43-46
46
K A Y N A K L A R
1. Dursun N. (2006) Veteriner Anatomi I, 10.Bask, Medisan Yaynevi, Ankara.
2. Getty R. (1975) The Anatomy of the Domestic Animals, Fifth ed. W.B.Saunders Company.Tokyo
3. Nickel R, Schummer A, Seiferle E, Frewein J, Wilkens H, Wille KH (1986) The Anatomy of the Domestic Animals, Verlag Paul Parey,
Berlin-Hamburg.
4. Bahadr A, Yldz H. (2008) Veteriner Anatomi; Hareket Sistemi& ç Organlar, 2. Bask, Ezgi Yaynevi, Bursa 5. Ta ba M. (2001) Veteriner Anatomi, Kemik, Eklem, Kas, Yorum Matbaaclk, Ankara.
6. Smuts MMS (1975) The Foramina of the Cervical Vertebrae of the Ox Part:II Cervical Vertebrae 3-7, Anat. Histol. Embriyol, 4, 24-37.
7. Simoens P, De Vos NR, Lauwers H, Nicaise M (1983) Numerical vertebral variations and transitional vertebrae in the goat, Anat.Histol.Embryol,
12,97-103.
8. Taitz C, Nathan H, Arensburg B (1978) Anatomical observations of the foramina transversaria, JNNP, 41, 170-176. 9. Gorton B. (1923) Abnormal cervical vertebra of horse, J.Anat, 57, 380-381.
10. Trostle SS, Dubielzig RR, Beck KA(1993) Examination of frozen cross sections of cervical spinal intersegments in nine horses with cervical
vertebral malformation: lesions associated with spinal cord compression, J Vet Diagn Invest, 5, 423-431.
11. Powers BE, Stashak TS, Nixon AJ, Yovich JV, Norrdin RW (1986) Pathology of the vertebral column of horses with cervical static stenosis, Vet Pathol, 23, 392-399.
12. International Committee on Veterinary Gross Anatomical Nomenclature (2005): Nomina Anatomica Veterinaria, 5th ed., World association of
veterinary anatomists, Hannover.