farihî
tedkikler
(Başı 2 incide) «Beylerbeyi sarayı sarı boyalı, ahşap bir yapı olup cephesi pen cereden görünmez, arka tarafta bir kapıdan bahçeye girdim. Havuz lardaki mercan balıklarını, tarh lardaki nadide çiçekleri seyrile meşgul idim. Bahçe bir çek sed- lerle arkadaki bir tepenin zirvf si ne kadar uzanıyor. Bahçenin et rafı yüksek duvarlarla çevrilmiş tir. Sarayın deniz cepnesindeki pencereler hep kafeslidir. Kafes ler sade harem pencerelerine ete ği!, selâmlık kısmına da konulmuş, yalnız harem tarafmdakiler daha yüksek ve gözleri de daha sık-
.tır...» * •
«Sultan Mahmudun dairesine girdiğimizde kendisini bir koltuk
ta oturmuş, çubuk içiyor bulduk, karşısında «mahremi esrarı* ve yaverleri olan Mehmet AS Beyle Hıza Bey (1) divan duruyorlardı. Salon loştu. İçerde öyle bir hava cereyanı vardı ki bir Avrupalr bu radan hastalanmadan çıkamaz. Halbuki Türider böyle cereyanlı, serin yerlerden hoşlanıyorlar ve bundan müteessir olmuyorlar, be nimle beraber huzura giren Sait Paşa yerden bir temenna ederek bazı günlük işlerden bahse başla
dı,..*
II. Mahmut zamanında İstaabul- da bulunan La Martin de Bey.er- beyi sarayı önünden geçerken II. Mahmudu nasıl gördüğünü an'at maktadır’:
«Altın ve mermer altında nice e- lemlerin, nice dehşetlerin saklan-! mış olduğu bu sarayın önünden i yavaş yavaş geçtim, padişah sahil deki köşklerden birinde bir kaııa- pe üzerinde oturuyordu. Genç göz delerinden Ahmet Paşa da (2) ya- nıbaşmda ve ayaktaydı. AvrupalI kıyafetimiz dikkat nazarını çek tiği için Sultan, Ahmet Paşaya par mağile bizi işaret etti Ben Padi şaha alaturka bir selâm verdim. Selâmıma nazikâne karşılıkta bu lundu. Sarayın açık olan pencere lerinden bu muhteşem ve zarif bi nanın zengin iç tezyinatının parıl tıları görülüyordu.»
Eski Beylerbeyi sarayı da Ab- dülâziz tarafından yıktırılarak ye rine 1865 de bugünkü saray yaptı rıldı.
(1) Bilâhare Kaptanıderya ve Sadrâzam olan Damad Mehmet Ali paşayla, bilâhare serasker olan Hı-j sa paşa.
(2) Abdülmecidin cülusunda do nanmayla Mısıra kaçan Kapfaiu- derya firari Ahmet Fevzi Pasa. I
T P
-Kişisel Arşivlerde İstanbul Belleği Taha To ros Arşivi
